મહાભારત · અધ્યાય 13.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.123.1
ता गावो रन्तिदेवस्य गत्वा यज्ञं मनीषिणः ।
आत्मानं ज्ञापयामासुर्महर्षीणां समक्षतः ॥ १३.१२३.१ ॥
રન્તિદેવના તે યજ્ઞમાં જઈને તે ગાયોએ જ્ઞાની મહર્ષિઓ સમક્ષ પોતાનો પરિચય આપ્યો.
13.123.2
रन्तिदेवस्ततो राजा प्रयतः प्राञ्जलिः शुचिः ।
उवाच गावः प्रणतः किमागमनमित्यपि ॥ १३.१२३.२ ॥
ત્યારે શુચિ અને સંયમી રાજા રન્તિદેવે હાથ જોડી નમીને તે ગાયોને કહ્યું, "તમારું આગમન કયા કારણે થયું છે?"
13.123.3
इच्चामस्तव राजेन्द्र सत्रेऽस्मिन्विनियोजनम् ।
पशुत्वमुपसम्प्राप्तुं प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १३.१२३.३ ॥
હે રાજેન્દ્ર, આ સત્રમાં અમને બલિ તરીકે અર્પણ કરવાની અમારી ઇચ્છા છે. પશુત્વ પામવાની કૃપા આપ કરો.
13.123.4
नास्ति शक्तो गवां घातं कर्तुं शतसहस्रशः ।
घातयित्वा त्वहं युष्मान्कथमात्मानमुत्तरे ॥ १३.१२३.४ ॥
સેંકડો-હજારો ગાયોને મારવાની મારી શક્તિ નથી. તમને મારાવીને હું પરલોકમાં મારી જાતને કેવી રીતે જોઈશ?
13.123.5
यः पशुत्वेन संयोज्य युष्मान्स्वर्गं नयेदिह ।
आत्मानं चैव तपसा गावः समुपगम्यताम् ॥ १३.१२३.५ ॥
જે તમને પશુરૂપે જોડીને અહીંથી સ્વર્ગમાં લઈ જાય, અને તપથી પોતાને પણ (પામે), હે ગાયો, તે તમારી પાસે આવે.
13.123.6
अस्माकं तारणे युक्तो धर्मात्मा तपसि स्थितः ।
श्रुतोऽस्माभिर्भवान्राजंस्ततस्तु स्वयमागताः ॥ १३.१२३.६ ॥
હે રાજન, આપ ધર્માત્મા, તપમાં સ્થિર અને અમારા ઉદ્ધાર માટે યોગ્ય છો એવું અમે સાંભળ્યું છે; તેથી અમે સ્વયં આપની પાસે આવ્યાં છીએ.
13.123.7
मम सत्रे पशुत्वं वो यद्येवं हि मनीषितम् ।
समयेनाहमेतेन जुहुयां वो हुताशने ॥ १३.१२३.७ ॥
જો તમારી ઇચ્છા એ જ હોય તો મારા યજ્ઞમાં તમે પશુ બનો; આ શરતે હું તમને અગ્નિમાં આહુતિ આપીશ.
13.123.8
कदाचिद्यदि वः काचिदकामा विनियुज्यते ।
तदा समाप्तिः सत्रस्य गवां स्यादिति नैष्ठिकी ॥ १३.१२३.८ ॥
તમારામાંથી કોઈ અનિચ્છાએ આમાં જોડાયેલું હોય, તો ગોવોનો આ યજ્ઞ નિશ્ચિતપણે સમાપ્ત થશે.
13.123.9
एवमस्तु महाराज यथा त्वं प्रब्रवीषि नः ।
अकामाः स्युर्यदा गावस्तदा सत्रं समाप्यताम् ॥ १३.१२३.९ ॥
હે મહારાજ, તમે અમને જેમ કહો છો તેમ જ થાઓ; ગાયો અનિચ્છુક થાય ત્યારે યજ્ઞ સમાપ્ત થાઓ.
13.123.10
ततः प्रवृत्ते गोसत्रे रन्तिदेवस्य धीमतः ।
गोसहस्राण्यहरहर्नियुज्यन्ते शमीतृभिः ॥ १३.१२३.१० ॥
પછી બુદ્ધિમાન રન્તિદેવનો ગોસત્ર આરંભાયો; રોજ હજારો ગાયો વધકો દ્વારા નિયુક્ત થવા લાગી.
13.123.11
एवं बहनि वर्षाणि व्यतीतानि नराधिप ।
गवां वै वध्यमानानां न चान्तः प्रत्यदृश्यत ॥ १३.१२३.११ ॥
હે નરાધિપ, આ રીતે ઘણાં વર્ષો વીતી ગયાં; વધ થતી ગાયોનો અંત દેખાયો નહીં.
13.123.12
गवां चर्मसहस्रैस्तु राशयः पर्वतोपमाः ।
बभूवुः कुरुशार्दूल बहुधा मेघसंनिभाः ॥ १३.१२३.१२ ॥
હે કુરુશાર્દૂલ, હજારો ગાયના ચામડાંના ઢગલા પર્વત જેવા થયા; અનેક રીતે તેઓ વાદળો જેવા દેખાયા.
13.123.13
मेदःक्लेदवहा चैव प्रावर्तत महानदी ।
अद्यापि भुवि विख्याता नदी चर्मण्वती शुभा ॥ १३.१२३.१३ ॥
ચરબી અને રક્ત વહન કરતી એક મહાનદી વહેવા લાગી; આજે પણ પૃથ્વી પર ચર્મણ્વતી નામે પ્રસિદ્ધ એ શુભ નદી છે.
13.123.14
ततः कदाचित्स्वं वत्सं गौरुपामन्त्र्य दुःखिता ।
एहि वत्स स्तनं पाहि मा त्वं पश्चात्क्षुदार्दितः ॥ १३.१२३.१४ ॥
ત્યારે એક વાર દુઃખી ગાયે પોતાના વાછરડાને બોલાવ્યું: 'આવ દીકરા, સ્તન પી; પછી ભૂખથી પીડાઈશ નહીં.'
13.123.15
तप्स्यसे विमना दुःखं घातितायां मयि ध्रुवम् ।
एते ह्यायान्ति चण्डालाः सशस्त्रामां जिघांसवः ॥ १३.१२३.१५ ॥
મારી હત્યા થશે તો તું મનમાં દુઃખી થઈને ચોક્કસ શોક કરીશ; આ ચાંડાળો શસ્ત્રો લઈને મને મારવા આવી રહ્યા છે.
13.123.16
अथ शुश्राव तां वाणीं मानुषीं समुदाहृताम् ।
रन्तिदेवो महाराज ततस्तां समवारयत् ॥ १३.१२३.१६ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, રન્તિદેવે એ માનવી વાણી સાંભળી; અને તેને તેણે રોકી દીધી.
13.123.17
स्थापयामास गोसत्रमथ तं पार्तिवर्षभ ।
सत्रोत्सृष्टाः परित्यक्ता गावोऽन्याः समुपाश्रिताः ॥ १३.१२३.१७ ॥
પછી હે રાજશ્રેષ્ઠ, તેણે તે ગોસત્ર સ્થાપ્યું; સત્રમાંથી મુક્ત થયેલી અને ત્યજાયેલી અન્ય ગાયો તેના આશ્રયે આવી.
13.123.18
यास्तस्य राज्ञो निहता गावो यज्ञे महात्मनः ।
ता गोलोकमुपाजग्मुः प्रेक्षिता ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.१२३.१८ ॥
તે મહાત્મા રાજાના યજ્ઞમાં જે ગાયો હણાઈ, તે બ્રહ્મવાદીઓએ જોઈ અને ગોલોકમાં ગઈ.
13.123.19
रन्तिदेवोपि राजर्षिरिष्ट्वा यज्ञं यथाविधि ।
ततः सख्यं सुरपतेस्त्रिदिवं चाक्षयं ययौ ॥ १३.१२३.१९ ॥
રાજર્ષિ રંતિદેવે પણ વિધિપૂર્વક યજ્ઞ કરીને સુરપતિની મૈત્રી મેળવી અને પછી અક્ષય સ્વર્ગમાં ગયા.
13.123.20
फेनपो दिवि गोलोके मुमुदे शाश्वतीः समाः ।
अवशिष्टश्च या गवस्ता बभूवुर्वनेचराः ॥ १३.१२३.२० ॥
ફેનપ સ્વર્ગમાં, ગોલોકમાં શાશ્વત વર્ષો સુધી આનંદ માણતા રહ્યા. બાકી રહેલી ગાયો વનચારી બની ગઈ.
13.123.21
फेनपाख्यानमेतत्ते गवां माहात्म्यमेव च ।
कथितं पावनं पुण्यं कृष्णद्वैपायनेरितम् ॥ १३.१२३.२१ ॥
ફેનપનું આ આખ્યાન અને ગાયોનું માહાત્મ્ય તને કહેવામાં આવ્યાં; આ પાવન અને પુણ્યદાયક છે, કૃષ્ણદ્વૈપાયને કહેલું.
13.123.22
नारायणोऽपि भगवान्दृष्ट्वा गोषु परं यशः ।
शुश्रूषां परमां चक्रे भक्तिं च भरतर्षभ ॥ १३.१२३.२२ ॥
ભગવાન નારાયણે પણ ગાયોમાં પરમ યશ જોઈને તેમની પરમ સેવા અને ભક્તિ કરી. હે ભરતર્ષભ!
13.123.23
तस्मात्त्वमपि राजेन्द्र गा वै पूजय भारत ।
द्विजेभ्यश्चैव सततं प्रयच्छ कुरुसत्तम ॥ १३.१२३.२३ ॥
તેથી હે રાજેન્દ્ર, તું પણ ગાયોની પૂજા કર, હે ભારત! દ્વિજોને સતત દાન આપ, હે કુરુસત્તમ!