มหาภารตะ · อัธยายะ 13.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.123.1
ता गावो रन्तिदेवस्य गत्वा यज्ञं मनीषिणः ।
आत्मानं ज्ञापयामासुर्महर्षीणां समक्षतः ॥ १३.१२३.१ ॥
เหล่าโคนั้นไปยังยัญของพระรันติเทวะ แล้วแสดงตนต่อหน้ามหาฤๅษีผู้มีปัญญาทั้งหลาย
13.123.2
रन्तिदेवस्ततो राजा प्रयतः प्राञ्जलिः शुचिः ।
उवाच गावः प्रणतः किमागमनमित्यपि ॥ १३.१२३.२ ॥
จากนั้น พระราชารันติเทวะผู้สำรวมตนและบริสุทธิ์ ประนมมือ ก้มกราบ ตรัสแก่เหล่าโคว่า "การมาของพวกท่านมีเหตุใดหรือ"
13.123.3
इच्चामस्तव राजेन्द्र सत्रेऽस्मिन्विनियोजनम् ।
पशुत्वमुपसम्प्राप्तुं प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १३.१२३.३ ॥
ข้าแต่จอมราชันย์ พวกเราปรารถนาจะถูกถวายเป็นเครื่องบูชาในยัญนี้ ขอพระองค์ทรงโปรดประทานสถานะของสัตว์บูชาแก่พวกเราด้วยเถิด
13.123.4
नास्ति शक्तो गवां घातं कर्तुं शतसहस्रशः ।
घातयित्वा त्वहं युष्मान्कथमात्मानमुत्तरे ॥ १३.१२३.४ ॥
ข้าพเจ้าไม่สามารถฆ่าโคนับแสนนับหมื่นได้ จะให้พวกท่านถูกฆ่าแล้วข้าพเจ้าจะมองเห็นตนเองในโลกหน้าได้อย่างไร
13.123.5
यः पशुत्वेन संयोज्य युष्मान्स्वर्गं नयेदिह ।
आत्मानं चैव तपसा गावः समुपगम्यताम् ॥ १३.१२३.५ ॥
ผู้ใดจะทำให้พวกท่านเข้าสู่ความเป็นสัตว์บูชา แล้วนำพวกท่านไปสู่สวรรค์ และตนเองก็บรรลุสวรรค์นั้นด้วยการบำเพ็ญตบะ ขอให้ผู้นั้นมาหาพวกท่านเถิด ข้าแต่เหล่าโค
13.123.6
अस्माकं तारणे युक्तो धर्मात्मा तपसि स्थितः ।
श्रुतोऽस्माभिर्भवान्राजंस्ततस्तु स्वयमागताः ॥ १३.१२३.६ ॥
ข้าแต่พระราชา พวกเราได้ยินว่าพระองค์มีจิตใจชอบธรรม ตั้งมั่นในการบำเพ็ญตบะ และเหมาะจะช่วยพวกเราให้พ้นทุกข์ เพราะฉะนั้นพวกเราจึงมาหาพระองค์ด้วยตนเอง
13.123.7
मम सत्रे पशुत्वं वो यद्येवं हि मनीषितम् ।
समयेनाहमेतेन जुहुयां वो हुताशने ॥ १३.१२३.७ ॥
หากนี่คือสิ่งที่พวกท่านปรารถนา คือจะเป็นสัตว์บูชาในพิธีของข้า ข้าก็จะถวายพวกท่านเข้ากองไฟ ด้วยเงื่อนไขนี้
13.123.8
कदाचिद्यदि वः काचिदकामा विनियुज्यते ।
तदा समाप्तिः सत्रस्य गवां स्यादिति नैष्ठिकी ॥ १३.१२३.८ ॥
หากเมื่อใดเมื่อหนึ่ง มีโคตัวใดตัวหนึ่งในพวกท่านถูกนำมาใช้ในพิธีโดยไม่เต็มใจ เช่นนั้นการบูชาด้วยโคนี้ก็จะสมบูรณ์ ตามที่กำหนดไว้อย่างมั่นคง
13.123.9
एवमस्तु महाराज यथा त्वं प्रब्रवीषि नः ।
अकामाः स्युर्यदा गावस्तदा सत्रं समाप्यताम् ॥ १३.१२३.९ ॥
ก็ให้เป็นเช่นนั้นเถิด ข้าแต่มหาราชา ดังที่พระองค์ตรัสแก่พวกเรา เมื่อเหล่าโคไม่เต็มใจ ก็ให้ยัญนี้สิ้นสุดลงเถิด
13.123.10
ततः प्रवृत्ते गोसत्रे रन्तिदेवस्य धीमतः ।
गोसहस्राण्यहरहर्नियुज्यन्ते शमीतृभिः ॥ १३.१२३.१० ॥
จากนั้น เมื่อการบูชาด้วยโคของพระรันติเทวะผู้มีปัญญาเริ่มขึ้นแล้ว โคนับพันก็ถูกจัดให้แก่ผู้ฆ่าสัตว์ในทุกวัน
13.123.11
एवं बहनि वर्षाणि व्यतीतानि नराधिप ।
गवां वै वध्यमानानां न चान्तः प्रत्यदृश्यत ॥ १३.१२३.११ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ ปีมากมายผ่านไปเช่นนี้ และไม่มีจุดสิ้นสุดของการฆ่าโคปรากฏให้เห็นเลย
13.123.12
गवां चर्मसहस्रैस्तु राशयः पर्वतोपमाः ।
बभूवुः कुरुशार्दूल बहुधा मेघसंनिभाः ॥ १३.१२३.१२ ॥
และกองหนังโคนับพันผืนก็ก่อตัวสูงดุจภูเขา ข้าแต่เสือแห่งกุรุ ปรากฏในหลายรูปร่างดุจเมฆทั้งหลาย
13.123.13
मेदःक्लेदवहा चैव प्रावर्तत महानदी ।
अद्यापि भुवि विख्याता नदी चर्मण्वती शुभा ॥ १३.१२३.१३ ॥
และแม่น้ำใหญ่สายหนึ่งก็ไหลออกมา พัดพาไขมันและของเหลว และแม้วันนี้บนแผ่นดินโลก แม่น้ำอันเป็นมงคลที่เรียกว่าจรรมัณวตีก็ยังเป็นที่รู้จักกันดี
13.123.14
ततः कदाचित्स्वं वत्सं गौरुपामन्त्र्य दुःखिता ।
एहि वत्स स्तनं पाहि मा त्वं पश्चात्क्षुदार्दितः ॥ १३.१२३.१४ ॥
ครั้งหนึ่ง โคตัวหนึ่งผู้โศกเศร้าได้เรียกลูกโคของตนว่า "มาเถิดลูกเอ๋ย จงดูดนมของแม่ อย่าให้ลูกต้องมาทรมานด้วยความหิวในภายหลังเลย"
13.123.15
तप्स्यसे विमना दुःखं घातितायां मयि ध्रुवम् ।
एते ह्यायान्ति चण्डालाः सशस्त्रामां जिघांसवः ॥ १३.१२३.१५ ॥
เมื่อแม่ถูกฆ่าแล้ว ลูกจะต้องโศกเศร้าในใจอย่างแน่นอน เพราะคนจัณฑาลเหล่านี้กำลังมาถือศัสตราวุธ ปรารถนาจะฆ่าแม่
13.123.16
अथ शुश्राव तां वाणीं मानुषीं समुदाहृताम् ।
रन्तिदेवो महाराज ततस्तां समवारयत् ॥ १३.१२३.१६ ॥
ข้าแต่มหาราชา ครั้งนั้นพระรันติเทวะได้ยินเสียงของมนุษย์ที่โคเอ่ยออกมา แล้วทรงห้ามโคนั้นทันที
13.123.17
स्थापयामास गोसत्रमथ तं पार्तिवर्षभ ।
सत्रोत्सृष्टाः परित्यक्ता गावोऽन्याः समुपाश्रिताः ॥ १३.१२३.१७ ॥
ข้าแต่ยอดแห่งนักปกครอง จากนั้นพระองค์ทรงดำรงพิธีบูชาด้วยโคไว้ ส่วนโคตัวอื่นที่ถูกปล่อยจากพิธีและถูกทอดทิ้ง ก็มาพึ่งพาพระองค์
13.123.18
यास्तस्य राज्ञो निहता गावो यज्ञे महात्मनः ।
ता गोलोकमुपाजग्मुः प्रेक्षिता ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.१२३.१८ ॥
โคที่ถูกฆ่าในยัญของพระราชาผู้มีใจยิ่งใหญ่พระองค์นั้น ได้ไปยังโลกของโค ซึ่งผู้กล่าวพรหมันทั้งหลายได้เห็นแล้ว
13.123.19
रन्तिदेवोपि राजर्षिरिष्ट्वा यज्ञं यथाविधि ।
ततः सख्यं सुरपतेस्त्रिदिवं चाक्षयं ययौ ॥ १३.१२३.१९ ॥
พระรันติเทวะผู้เป็นราชฤๅษีก็เช่นกัน เมื่อบูชายัญตามกฎที่กำหนดแล้ว ก็ได้มิตรภาพกับเจ้าแห่งเทพ และเสด็จไปยังสวรรค์อันไม่เสื่อมสูญ
13.123.20
फेनपो दिवि गोलोके मुमुदे शाश्वतीः समाः ।
अवशिष्टश्च या गवस्ता बभूवुर्वनेचराः ॥ १३.१२३.२० ॥
ท่านเพนปะยินดีอยู่ในสวรรค์ ในโลกของโค เป็นเวลาอันยืนยาวชั่วนิรันดร์ ส่วนโคที่เหลืออยู่ก็กลายเป็นผู้อาศัยอยู่ในป่า
13.123.21
फेनपाख्यानमेतत्ते गवां माहात्म्यमेव च ।
कथितं पावनं पुण्यं कृष्णद्वैपायनेरितम् ॥ १३.१२३.२१ ॥
เรื่องเล่าของเฟนปะนี้ และความยิ่งใหญ่ของโคนี้ ได้ถูกเล่าแก่ท่านแล้ว เป็นเรื่องที่ชำระให้บริสุทธิ์และนำมาซึ่งบุญ อันกฤษณะไทไปายนกล่าวไว้
13.123.22
नारायणोऽपि भगवान्दृष्ट्वा गोषु परं यशः ।
शुश्रूषां परमां चक्रे भक्तिं च भरतर्षभ ॥ १३.१२३.२२ ॥
แม้พระนารายณ์ผู้เป็นพระเจ้า เมื่อทรงเห็นเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ในโคทั้งหลาย ก็ทรงปรนนิบัติโคอย่างสูงสุดและทรงแสดงความภักดีอย่างสูงสุด ข้าแต่ยอดแห่งภรตวงศ์
13.123.23
तस्मात्त्वमपि राजेन्द्र गा वै पूजय भारत ।
द्विजेभ्यश्चैव सततं प्रयच्छ कुरुसत्तम ॥ १३.१२३.२३ ॥
เพราะเหตุนั้น ข้าแต่พระราชาผู้เป็นใหญ่ในหมู่กษัตริย์ แม้ท่านก็ควรบูชาโคเถิด ข้าแต่ภารตะ และควรถวายทานแก่พวกทวิชอยู่เสมอ ข้าแต่ยอดแห่งกุรุวงศ์