മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.123.1
ता गावो रन्तिदेवस्य गत्वा यज्ञं मनीषिणः ।
आत्मानं ज्ञापयामासुर्महर्षीणां समक्षतः ॥ १३.१२३.१ ॥
രന്തിദേവന്റെ ആ യാഗത്തിൽ ചെന്ന ആ പശുക്കൾ ജ്ഞാനികളായ മഹർഷിമാരുടെ മുന്നിൽ തങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തി.
13.123.2
रन्तिदेवस्ततो राजा प्रयतः प्राञ्जलिः शुचिः ।
उवाच गावः प्रणतः किमागमनमित्यपि ॥ १३.१२३.२ ॥
അപ്പോൾ ശുദ്ധനും സംയമിയുമായ രാജാവ് രന്തിദേവൻ കൈകൂപ്പി വണങ്ങി ആ പശുക്കളോട് പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളുടെ വരവിന്റെ കാരണം എന്ത്?"
13.123.3
इच्चामस्तव राजेन्द्र सत्रेऽस्मिन्विनियोजनम् ।
पशुत्वमुपसम्प्राप्तुं प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १३.१२३.३ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ഈ സത്രത്തിൽ ഞങ്ങളെ ബലിയായി അർപ്പിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പശുത്വം പ്രാപിക്കുവാനുള്ള അനുഗ്രഹം നിങ്ങൾ ചെയ്യണം.
13.123.4
नास्ति शक्तो गवां घातं कर्तुं शतसहस्रशः ।
घातयित्वा त्वहं युष्मान्कथमात्मानमुत्तरे ॥ १३.१२३.४ ॥
നൂറായിരം പശുക്കളെ കൊല്ലുവാൻ എനിക്ക് ശക്തിയില്ല. നിങ്ങളെ കൊല്ലിച്ചിട്ട് മറുലോകത്തിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ എന്നെത്തന്നെ കാണും?
13.123.5
यः पशुत्वेन संयोज्य युष्मान्स्वर्गं नयेदिह ।
आत्मानं चैव तपसा गावः समुपगम्यताम् ॥ १३.१२३.५ ॥
നിങ്ങളെ പശുരൂപത്തിൽ നിയോഗിച്ച് ഇവിടെനിന്ന് സ്വർഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നവൻ, തപസ്സിനാൽ തന്നെയും (നേടട്ടെ). ഹേ പശുക്കളേ, അവൻ നിങ്ങളെ സമീപിക്കട്ടെ.
13.123.6
अस्माकं तारणे युक्तो धर्मात्मा तपसि स्थितः ।
श्रुतोऽस्माभिर्भवान्राजंस्ततस्तु स्वयमागताः ॥ १३.१२३.६ ॥
ഹേ രാജാവേ, നിങ്ങൾ ധർമാത്മാവും തപസ്സിൽ സ്ഥിതനുമാണെന്നും ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കുവാൻ യോഗ്യനാണെന്നും ഞങ്ങൾ കേട്ടു; അതിനാൽ ഞങ്ങൾ സ്വയം നിങ്ങളുടെ അടുത്ത് വന്നു.
13.123.7
मम सत्रे पशुत्वं वो यद्येवं हि मनीषितम् ।
समयेनाहमेतेन जुहुयां वो हुताशने ॥ १३.१२३.७ ॥
നിങ്ങൾക്ക് ഇതാണ് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ, എന്റെ യാഗത്തിൽ നിങ്ങൾ പശുക്കളാകട്ടെ; ഈ ഉടമ്പടിപ്രകാരം ഞാൻ നിങ്ങളെ അഗ്നിയിൽ ഹോമിക്കും.
13.123.8
कदाचिद्यदि वः काचिदकामा विनियुज्यते ।
तदा समाप्तिः सत्रस्य गवां स्यादिति नैष्ठिकी ॥ १३.१२३.८ ॥
നിങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും ഇഷ്ടമില്ലാതെ ഇതിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടാൽ, അപ്പോൾ പശുക്കളുടെ ഈ യാഗം തീർച്ചയായും പൂർത്തിയാകും.
13.123.9
एवमस्तु महाराज यथा त्वं प्रब्रवीषि नः ।
अकामाः स्युर्यदा गावस्तदा सत्रं समाप्यताम् ॥ १३.१२३.९ ॥
മഹാരാജാവേ, നീ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ ആകട്ടെ; പശുക്കൾ ഇഷ്ടമില്ലാത്തവയാകുമ്പോൾ യാഗം പൂർത്തിയാകട്ടെ.
13.123.10
ततः प्रवृत्ते गोसत्रे रन्तिदेवस्य धीमतः ।
गोसहस्राण्यहरहर्नियुज्यन्ते शमीतृभिः ॥ १३.१२३.१० ॥
അനന്തരം ബുദ്ധിമാനായ രന്തിദേവന്റെ ഗോസത്രം ആരംഭിച്ചു; ദിനംതോറും ആയിരക്കണക്കിന് പശുക്കളെ കശാപ്പുകാർ നിയോഗിച്ചു.
13.123.11
एवं बहनि वर्षाणि व्यतीतानि नराधिप ।
गवां वै वध्यमानानां न चान्तः प्रत्यदृश्यत ॥ १३.१२३.११ ॥
നരാധിപാ, ഇങ്ങനെ പല വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി; വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന പശുക്കൾക്ക് അവസാനം കാണാനായില്ല.
13.123.12
गवां चर्मसहस्रैस्तु राशयः पर्वतोपमाः ।
बभूवुः कुरुशार्दूल बहुधा मेघसंनिभाः ॥ १३.१२३.१२ ॥
കുരുശാർദൂലാ, ആയിരക്കണക്കിന് പശുത്തോലുകളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ പർവതങ്ങൾ പോലെയായി; പലവിധത്തിൽ മേഘങ്ങൾ പോലെയും തോന്നി.
13.123.13
मेदःक्लेदवहा चैव प्रावर्तत महानदी ।
अद्यापि भुवि विख्याता नदी चर्मण्वती शुभा ॥ १३.१२३.१३ ॥
കൊഴുപ്പും രക്തവും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മഹാനദി ഒഴുകിത്തുടങ്ങി; ഇന്നും ഭൂമിയിൽ ചർമ്മണ്വതി എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ ശുഭനദിയാണത്.
13.123.14
ततः कदाचित्स्वं वत्सं गौरुपामन्त्र्य दुःखिता ।
एहि वत्स स्तनं पाहि मा त्वं पश्चात्क्षुदार्दितः ॥ १३.१२३.१४ ॥
അപ്പോൾ ഒരിക്കൽ ദുഃഖിതയായ പശു തന്റെ കിടാവിനെ വിളിച്ചു: 'വരൂ മകനേ, മുല കുടിക്കൂ; പിന്നീട് വിശപ്പിനാൽ പീഡിതനാകരുതേ.'
13.123.15
तप्स्यसे विमना दुःखं घातितायां मयि ध्रुवम् ।
एते ह्यायान्ति चण्डालाः सशस्त्रामां जिघांसवः ॥ १३.१२३.१५ ॥
ഞാൻ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ നീ മനം തകർന്ന് ദുഃഖിക്കും; ആയുധമേന്തിയ ചണ്ഡാലന്മാർ എന്നെ കൊല്ലാൻ ഇതാ വരുന്നു.
13.123.16
अथ शुश्राव तां वाणीं मानुषीं समुदाहृताम् ।
रन्तिदेवो महाराज ततस्तां समवारयत् ॥ १३.१२३.१६ ॥
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, രന്തിദേവൻ ആ മാനുഷ വാക്ക് കേട്ടു; ഉടൻ അതിനെ തടഞ്ഞു.
13.123.17
स्थापयामास गोसत्रमथ तं पार्तिवर्षभ ।
सत्रोत्सृष्टाः परित्यक्ता गावोऽन्याः समुपाश्रिताः ॥ १३.१२३.१७ ॥
അപ്പോൾ രാജശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ ആ ഗോസത്രം സ്ഥാപിച്ചു; സത്രത്തിൽനിന്ന് വിടപ്പെട്ടും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടും പോയ മറ്റു പശുക്കൾ അവനെ അഭയം തേടി.
13.123.18
यास्तस्य राज्ञो निहता गावो यज्ञे महात्मनः ।
ता गोलोकमुपाजग्मुः प्रेक्षिता ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.१२३.१८ ॥
ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ യാഗത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട പശുക്കൾ, ബ്രഹ്മവാദികളാൽ കാണപ്പെട്ട് ഗോലോകത്തിലേക്ക് പോയി.
13.123.19
रन्तिदेवोपि राजर्षिरिष्ट्वा यज्ञं यथाविधि ।
ततः सख्यं सुरपतेस्त्रिदिवं चाक्षयं ययौ ॥ १३.१२३.१९ ॥
രാജർഷിയായ രന്തിദേവനും വിധിപ്രകാരം യജ്ഞം ചെയ്ത് ദേവേന്ദ്രന്റെ സഖ്യം നേടി, നശിക്കാത്ത സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
13.123.20
फेनपो दिवि गोलोके मुमुदे शाश्वतीः समाः ।
अवशिष्टश्च या गवस्ता बभूवुर्वनेचराः ॥ १३.१२३.२० ॥
ഫേനപൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ, ഗോലോകത്തിൽ, ശാശ്വതമായ വർഷങ്ങൾ ആനന്ദിച്ചു. ശേഷിച്ച പശുക്കൾ വനചാരികളായി.
13.123.21
फेनपाख्यानमेतत्ते गवां माहात्म्यमेव च ।
कथितं पावनं पुण्यं कृष्णद्वैपायनेरितम् ॥ १३.१२३.२१ ॥
ഫേനപന്റെ ഈ ആഖ്യാനവും പശുക്കളുടെ മഹിമയും നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നു; ഇത് പവിത്രവും പുണ്യദായകവുമാണ്, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ പറഞ്ഞത്.
13.123.22
नारायणोऽपि भगवान्दृष्ट्वा गोषु परं यशः ।
शुश्रूषां परमां चक्रे भक्तिं च भरतर्षभ ॥ १३.१२३.२२ ॥
ഭഗവാൻ നാരായണനും പശുക്കളിൽ പരമമായ യശസ്സ് കണ്ട്, അവയ്ക്ക് പരമമായ സേവയും ഭക്തിയും ചെയ്തു. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ!
13.123.23
तस्मात्त्वमपि राजेन्द्र गा वै पूजय भारत ।
द्विजेभ्यश्चैव सततं प्रयच्छ कुरुसत्तम ॥ १३.१२३.२३ ॥
അതിനാൽ രാജേന്ദ്രാ, നീയും പശുക്കളെ പൂജിക്കുക, ഭാരതാ! ദ്വിജർക്ക് നിരന്തരം ദാനം നൽകുക, കുരുശ്രേഷ്ഠാ!