Mahābhārata · Adhyāya 13.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.124.1
पवित्राणां पवित्रं यच्छ्रेष्ठं लोकेषु पूजितम् ।
महाव्रतं महाभाग तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१२४.१ ॥
Lo que es lo más puro de lo puro, lo mejor y más venerado en los mundos, el gran voto: dímelo, oh grandísimo Pitāmaha.
13.124.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
पितुः पुत्रस्य संवादं व्यासस्य च शुकस्य च ॥ १३.१२४.२ ॥
Aquí también recitan esta antigua historia: el diálogo de un padre y su hijo, el diálogo de Vyāsa y Śuka.
13.124.3
ऋषीणामुत्तमं कृष्णं भावितात्मानमच्युतम् ।
पारम्पर्यविशेषज्ञं सर्वशास्त्रार्थकोविदम् ॥ १३.१२४.३ ॥
El mejor de los sabios, Kṛṣṇa (Vyāsa), dueño de sí mismo, el inmutable, conocedor de la particular transmisión de la tradición, versado en el sentido de todas las escrituras.
13.124.4
कृतशौचः शुकस्तत्र कृतजप्यः कृताह्निकः ।
परं नियममास्थाय परं धर्ममुपाश्रितः ॥ १३.१२४.४ ॥
Allí Śuka, tras la purificación, la recitación y sus ritos diarios, adoptó la suprema observancia y se refugió en el dharma supremo.
13.124.5
प्रणम्य शिरसा व्यासं सूक्ष्मतत्वार्थदर्शिनम् ।
शुकः पप्रच्छ वै प्रश्नं दानधर्मकुतूहलः ॥ १३.१२४.५ ॥
Inclinando la cabeza ante Vyāsa, el vidente de las verdades sutiles, Śuka, deseoso de conocer el dharma de la dádiva, le hizo una pregunta.
13.124.6
बहुचित्राणि दानानि बहुशः शंससे मुने ।
महार्थं पावनं पुण्यं किंस्विद्दानं महाफलम् ॥ १३.१२४.६ ॥
Oh sabio, describes muchas clases de dádivas maravillosas una y otra vez. Pero ¿cuál dádiva es de gran propósito, purificadora, meritoria y de gran fruto?
13.124.7
केन दुर्गाणि तरति केन लोकानवाप्नुते ।
केन वा महदाप्नोति इह लोके परत्र च ॥ १३.१२४.७ ॥
¿Con qué atraviesa uno las dificultades, con qué alcanza los mundos, o con qué obtiene un gran fruto en este mundo y en el otro?
13.124.8
के वा यज्ञस्य वोढारः केषु यज्ञः प्रतिष्ठितः ।
किञ्च यज्ञस्य यज्ञत्वं किञ्च यज्ञस्य भेषजम्।
यज्ञानामुत्तमं किञ्च तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ १३.१२४.८ ॥
¿Quiénes son los portadores del sacrificio, sobre qué se sustenta el sacrificio, cuál es la naturaleza sacrificial del sacrificio, cuál es su remedio y cuál es el mejor de los sacrificios? Dígamelo.
13.124.9
स तस्मै भजमानाय जातकौतूहलाय च ।
व्यासो व्रतनिधिः प्राह गवामिदमनुत्तमम् ॥ १३.१२४.९ ॥
Vyāsa, tesoro de votos, le expuso esta enseñanza suprema sobre las vacas a quien había acudido en busca de refugio, lleno de ansiosa curiosidad.
13.124.10
धन्यं यशस्यमायुष्यं लोके श्रुतिसुखावहम् ।
यत्पवित्रं पवित्राणां मङ्गलानां च मङ्गलम् ॥ १३.१२४.१० ॥
Es bendito, da fama y larga vida, y en el mundo trae deleite al oído; es lo más puro entre lo puro y lo más auspicioso entre lo auspicioso.
13.124.11
सर्वपापप्रशमनं तत्समासेन मे शृणु ।
यदिदं तिष्ठते लोके जगत्स्थावरजङ्गमम्।
गावस्तत्प्राप्य तिष्ठन्ति गोलोके पुण्यदर्शनाः ॥ १३.१२४.११ ॥
Escucha de mí brevemente aquello que apacigua todos los pecados. Las vacas, habiendo alcanzado aquello en que se sostiene este mundo de lo inmóvil y lo móvil, permanecen en Goloka, de aspecto venturoso.
13.124.12
मातरः सर्वभूतानां विश्वस्य जगतश्च ह ।
रुद्राणामिह साध्यानां गाव एव तु मातरः ॥ १३.१२४.१२ ॥
Las vacas son, en efecto, las madres de todos los seres, del universo y del mundo; también aquí, para los Rudras y los Sādhyas, las vacas son ciertamente madres.
13.124.13
रुद्राणां मातरो ह्येता ह्यादित्यानां स्वसा स्मृताः ।
वसूनां च दुहित्रस्ता ब्रह्मसन्तानमूलजाः ॥ १३.१२४.१३ ॥
Estas son las madres de los Rudras, recordadas como hermanas de los Ādityas, y son hijas de los Vasus; nacidas de la raíz del linaje de Brahmā.
13.124.14
यासामधिपतिः पूषा मरुतो वालबन्धनाः ।
ऐश्वर्यं वरुणो राजा विश्वेदेवाः समाश्रिताः ॥ १३.१२४.१४ ॥
Cuyo señor es Pūṣan, los Marutas están atados por sus colas, el rey Varuṇa es su soberanía, y los Viśvadevas se han acogido a ellas.
13.124.15
य एवं वेद ता गावो मातरो देवपूजिताः ।
स विप्रो ब्रह्मलोकाय गवां लोकाय वा ध्रुवः ॥ १३.१२४.१५ ॥
Quien sabe así, que estas vacas son madres honradas por los dioses — ese brahmán está firme para el mundo de Brahmā o para el mundo de las vacas.
13.124.16
गावस्तु नावमन्येत कर्मणा मनसा गिरा ।
गवां स्थानं परं लोके प्रार्थयेद्यः परां गतिम् ॥ १३.१२४.१६ ॥
Nunca se debe despreciar a las vacas con obra, mente ni palabra; quien busca la meta suprema debe pedir en el mundo el lugar supremo de las vacas.
13.124.17
न पद्भ्यां ताडयेद्गा वै न दण्डेन न मुष्टिना ।
इमां विद्यामुपाश्रित्य पावनीं ब्रह्मनिर्मिताम् ॥ १३.१२४.१७ ॥
No se debe golpear a las vacas con el pie, ni en verdad con un palo ni con el puño; apoyándose en este saber purificador creado por Brahmā.
13.124.18
मातॄणामन्ववाये च न गोमध्ये न गोव्रजे ।
नरो मूत्रपुरीषस्य दृष्ट्वा कुर्याद्विसर्जनम् ॥ १३.१२४.१८ ॥
En presencia del linaje de las madres, entre las vacas y en el redil, el hombre no debe evacuar orina ni excrementos; habiéndolo visto, debe obrar en consecuencia.
13.124.19
शुद्धाश्चन्दनशीताङ्ग्यश्चन्द्ररश्मिसमप्रभाः ।
सौम्याः सुरभ्यः सुभगा गावो गुग्गुलुगन्धयः ॥ १३.१२४.१९ ॥
Puras, de miembros frescos como el sándalo, de resplandor igual a los rayos de la luna, apacibles, fragantes, venturosas, con olor a guggulu.
13.124.20
सर्वे देवाऽविशन्गा वै समुद्रमिव सिन्धवः ।
दिवं चैवान्तरिक्षं च गवां व्युष्टिं समश्नुते ॥ १३.१२४.२० ॥
Todos los dioses entraron en las vacas, como los ríos en el océano. Quien alcanza la prosperidad de las vacas alcanza tanto el cielo como el espacio.
13.124.21
दधिना जुहुयादग्निं दधिना स्वस्ति वाचयेत् ।
दधि दद्याच्च प्राशेत गवां व्युष्टिं समश्नुते ॥ १३.१२४.२१ ॥
Debe ofrecer oblaciones al fuego con cuajada y recitar la bendición con cuajada. Debe dar cuajada y comerla; alcanza la prosperidad de las vacas.
13.124.22
घृतेन जुहुयादग्निं घृतेन स्वस्ति वाचयेत् ।
घृतमालभ्य प्राश्नीयाद्गवां व्युष्टिं समश्नुते ॥ १३.१२४.२२ ॥
Debe ofrecer oblaciones al fuego con mantequilla clarificada y recitar la bendición con mantequilla clarificada. Tras tocar la mantequilla clarificada, debe comerla; alcanza la prosperidad de las vacas.
13.124.23
गावः संजीवना यास्तु गावो दानमनुत्तमम् ।
ताः पुण्यगोपाः सुफला भजमानं भजन्तु माम् ॥ १३.१२४.२३ ॥
Las vacas que dan vida, y la donación de vacas es suprema: que esas vacas, guardianas del mérito y portadoras de buen fruto, me favorezcan a mí, que las sirvo.
13.124.24
येन देवाः पवित्रेण स्वर्गलोकमितो गताः ।
तत्पवित्रं पवित्राणां मम मूर्ध्नि प्रतिष्ठितम् ॥ १३.१२४.२४ ॥
Por aquel medio purificador con el que los dioses partieron de aquí hacia el mundo celestial, aquello lo más puro de lo puro se asienta sobre mi cabeza.
13.124.25
वीणामृदङ्गपणवा गवां गात्रं प्रतिष्ठिताः ।
क्रीडारतिविहारार्थे त्रिषु लोकेषु वर्तते ॥ १३.१२४.२५ ॥
La vīṇā, el mṛdaṅga y el paṇava descansan sobre el cuerpo de las vacas; para el juego, el placer y el recreo existen en los tres mundos.
13.124.26
न तत्र देवा वर्तन्ते नाग्निहोत्राणि जुह्वति ।
न यज्ञैरिज्यते चात्र यत्र गौर्वै न दृश्यते ॥ १३.१२४.२६ ॥
Donde no se ve la vaca, allí no habitan los dioses, no se ofrecen libaciones de agnihotra y no se adora con sacrificios.
13.124.27
क्षीरं दधि घृथं यासां रसानामुत्तमो रसः ।
अमृतप्रभवा गावस्त्रैलोक्यं येन जीवति ॥ १३.१२४.२७ ॥
La leche, el cuajado y la mantequilla clarificada —la mejor de las esencias— provienen de las vacas nacidas del néctar, por las que viven los tres mundos.
13.124.28
इमामाहूय धेनुं च सवत्सां यज्ञमातरम् ।
उपाह्वयन्ति यां विप्रा गावो यज्ञहविष्कृतम् ॥ १३.१२४.२८ ॥
Llamando a esta vaca lechera con su ternero, madre del sacrificio, los brāhmaṇas la invocan; las vacas están hechas de la oblación sacrificial.
13.124.29
या मेध्या प्रथमं कर्म इयं धेनुः सरस्वती ।
पौर्णमासेन वत्सेन कामं कामगुणान्विता ॥ १३.१२४.२९ ॥
Esta vaca lechera, la primera entre los ritos puros, es Sarasvatī; con el ternero del rito de la luna llena, dotada a voluntad de cualidades deseables.
13.124.30
यत्र सर्वमिदं प्रोतं यत्किंचिज्जङ्गमं जगत् ।
स गौर्वै प्रथमा पुण्या सर्वभूतहिते रता ॥ १३.१२४.३० ॥
Aquella vaca, en la que todo esto y cuanto mundo móvil existe está ensartado, es la primera y santa, consagrada al bien de todos los seres.
13.124.31
धारणाः पावनाः पुण्या भावना भूतभावनाः ।
गावो मामभिरक्षन्तु इह लोके परत्र च ॥ १३.१२४.३१ ॥
Observancias firmes, purificadoras, meritorias, y contemplaciones que nutren a los seres: que las vacas me protejan en este mundo y en el otro.
13.124.32
एष यज्ञः सहोपाङ्ग एष यज्ञः सनातनः ।
वेदाः सहोपनिषदो गवां रूपाः प्रतिष्ठिताः ॥ १३.१२४.३२ ॥
Este sacrificio, con sus miembros subsidiarios, es este sacrificio eterno; los Vedas junto con las Upaniṣads están establecidos en las formas de las vacas.
13.124.33
एतत्तात मया प्रोक्तं गवामिह परं मतम् ।
सर्वतः श्रावयेन्नित्यं प्रयतो ब्रह्मसंसदि ॥ १३.१२४.३३ ॥
Hijo mío, esta es la doctrina suprema que he expuesto sobre las vacas: el hombre dueño de sí debe recitarla siempre en una asamblea de brahmanes.
13.124.34
श्रुत्वा लभेत ताँल्लोकान्ये मया परिकीर्तिताः ।
श्रावयित्वापि प्रीतात्मा लोकांस्तान्प्रतिपद्यते ॥ १३.१२४.३४ ॥
Quien lo escucha alcanza aquellos mundos que he descrito; y quien lo ha hecho oír, con el ánimo complacido, también alcanza esos mismos mundos.
13.124.35
धेनुमेकां समादद्यादहन्यहनि पावनीम् ।
तत्तथा प्राप्नुयाद्विप्रः पठन्वै गोमतीं सदा ॥ १३.१२४.३५ ॥
El brahmán debe aceptar cada día una vaca lechera purificadora; y recitando siempre la Gomatī, obtiene el mismo fruto.
13.124.36
अथ धेनुर्न विद्यते तिलधेनुमनुत्तमाम् ।
दद्याद्गोमतिकल्पेन तां धेनुं सर्वपावनीम् ॥ १३.१२४.३६ ॥
Si no hay vaca disponible, debe dar la excelsa vaca de sésamo, purificadora de todo, según el rito de la Gomatī.
13.124.37
आह्निकं गोमतीं नित्यं यः पठेत सदा नरः ।
सर्वपापात्प्रमुच्येत प्रयतात्मा य आचरेत् ॥ १३.१२४.३७ ॥
El hombre que recita siempre el āhnika de la Gomatī, y que vive con el ser dominado, queda libre de todos los pecados.
13.124.38
घृतं वा नित्यमालभ्य प्राश्य वा गोमतीं जपेत् ।
स्नात्वा वा गोकरीषेण पठन्पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.१२४.३८ ॥
Habiendo siempre tocado o probado ghee, debe recitar la Gomatī en silencio; o, habiéndose bañado con estiércol de vaca y recitando, uno queda libre del pecado.
13.124.39
मनसा गोमतीं जप्येद्गोमत्या नित्यमाह्निकम् ।
न त्वेन दिवसं कुर्याद्व्यर्थं गोमत्यपाठकः ॥ १३.१२४.३९ ॥
Uno debe recitar la Gomatī mentalmente y realizar el āhnika diario con la Gomatī; pero quien no recita la Gomatī pasa el día en vano.
13.124.40
गोमतीं जपमाना हि देवा देवत्वमाप्नुवन् ।
ऋषित्वमृषयश्चापि गोमत्या सर्वमाप्नुवन् ॥ १३.१२४.४० ॥
Recitando la Gomatī, los dioses alcanzaron la divinidad, y también los sabios alcanzaron el estado de sabios; por medio de la Gomatī obtuvieron todo.
13.124.41
बद्धो बन्धात्प्रमुच्येत कृच्छ्रान्मुच्येत सङ्कटात् ।
गोमतीं सेवते यस्तु लभते प्रियसङ्गमम् ॥ १३.१२४.४१ ॥
El atado se libera de la ligadura y se libra de la aflicción y del peligro; quien sirve a la Gomatī obtiene la unión con el ser amado.
13.124.42
एतत्पवित्रं कार्त्स्न्येन एतद्व्रतमनुत्तमम् ।
एतत्तु पृथिवीपाल पावनं शृण्वतां सदा ॥ १३.१२४.४२ ॥
Esto es enteramente purificador, este es el voto supremo; oh protector de la tierra, esto siempre purifica a quienes lo escuchan.
13.124.43
पुत्रकामाश्च ये केचिद्धनकामाश्च मानवाः ।
अद्धाने चोरवैरिभ्यो मुच्यते गोमतीं पठन् ॥ १३.१२४.४३ ॥
Los hombres que desean hijos, los que desean riquezas y quienes temen a ladrones y enemigos en el camino quedan libres recitando la Gomatī.
13.124.44
पूर्ववैरानुबन्धेषु रणए चाप्याततायिनः ।
लभेत जयमेवाशु सदा गोमतिपाठकः ॥ १३.१२४.४४ ॥
En batallas ligadas a viejas enemistades, e incluso en la guerra contra agresores, quien recita la Gomatī siempre obtiene la victoria con rapidez.