Mahābhārata · Adhyāya 13.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.128.1
मया गवां पुरीषं वै श्रिया जुष्टमिति श्रुतम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं संशयोऽत्र हि मे महान् ॥ १३.१२८.१ ॥
I have heard that even the dung of cows is graced by Śrī. I wish to hear this; in this matter I have a great doubt.
13.128.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गोभिर्नृपेहं संवादं श्रिया भारतसत्तम ॥ १३.१२८.२ ॥
Here, too, they recount this ancient tale of the dialogue between the cows and Śrī. O king, best of the Bhāratas, I shall tell it.
13.128.3
श्रीः कृत्वेह वपुः कान्तं गोमध्येषु विवेश ह ।
गावोऽथ विस्मितास्तस्या दृष्ट्वा रूपस्य सम्पदम् ॥ १३.१२८.३ ॥
Śrī, having taken a lovely form, entered among the cows. Then the cows, seeing the abundance of her beauty, were amazed.
13.128.4
काऽसि देवि कुतो वा त्वं रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
विस्मिताः स्म महाभागे तव रूपस्य सम्पदा ॥ १३.१२८.४ ॥
O goddess, who are you, and from where have you come? On earth you are incomparable in form. O most fortunate one, we are amazed at the abundance of your beauty.
13.128.5
इच्छामस्त्वां वयं ज्ञातुं का त्वं क्व च गमिष्यसि ।
तत्त्वेन हि सुवर्णाभे सर्वमेतद्ब्रवीहि नः ॥ १३.१२८.५ ॥
We wish to know you: who are you, and where will you go? O golden-hued one, tell us all of this truly.
13.128.6
लोकस्य कान्तिर्भद्रं वः श्रीर्नामाहं परिश्रुता ।
मया दैत्याः परित्यक्ता विनष्टाः शाश्वतीः समाः ॥ १३.१२८.६ ॥
I am the radiance of the world; may good befall you. I am widely known by the name Śrī. The Daityas abandoned by me were destroyed for countless years.
13.128.7
मयाऽभिपन्ना देवाश्च मोदन्ते शाश्वतीः समाः ।
इन्द्रो विवस्वान्सोमश्च विष्णुरापोऽग्निरेव च ॥ १३.१२८.७ ॥
Protected by me, the gods rejoice for eternal years: Indra, Vivasvān, Soma, Viṣṇu, the waters, and Agni as well.
13.128.8
मयाऽभिपन्ना दीप्यन्ते ऋषयो देवतास्तथा ।
यान्नाविशाम्यहं गावस्ते विनश्यन्ति सर्वशः ॥ १३.१२८.८ ॥
Protected by me, sages and deities shine forth likewise; O cows, those into whom I do not enter utterly perish.
13.128.9
धर्मश्चार्थश्च कामश्च मया जुष्टाः सुखान्विताः ।
एवंप्रभावां मां गावो विजानीत सुखप्रदाम् ॥ १३.१२८.९ ॥
Dharma, wealth, and desire, cherished by me, become endowed with happiness. O cows, know me to be of such power, the giver of happiness.
13.128.10
इच्छामि चापि युष्मासु वस्तुं सर्वासु नित्यदा ।
आगत्य प्रार्थये युष्माञ्श्रीजुष्टा भवताऽनघाः ॥ १३.१२८.१० ॥
I too wish to dwell among all of you constantly; having come, I entreat you. O sinless ones, may you be cherished by Śrī.
13.128.11
अध्रुवा चपला च त्वं सामान्या बहुभिः सह ।
न त्वामिच्छाम भद्रं ते गम्यतां यत्र रोचते ॥ १३.१२८.११ ॥
You are unsteady and fickle, common to many. We do not desire you. May your welfare be, go wherever it pleases you.
13.128.12
वपुष्मन्त्यो वयं सर्वाः किमस्माकं त्वयाऽद्य वै ।
यथेष्टं गम्यतां तत्र कृतकार्या वयं त्वया ॥ १३.१२८.१२ ॥
We are all of radiant form; what have we to do with you today? Go there as you wish; by you our purpose has been fulfilled.
13.128.13
किमेतद्वः क्षमं गावो यन्मां नेहाभिनन्दथ ।
न मां सम्प्रतिगृह्णीध्वं कस्माद्वै दुर्लभां सतीम् ॥ १३.१२८.१३ ॥
O cows, is it proper for you that you do not welcome me here? Why do you not accept me, I who am rare and virtuous?
13.128.14
सत्यश्च लोकवादोऽयं लोके चरति सुव्रताः ।
स्वयं प्राप्ते परिभवो भवतीति विनिश्चयः ॥ १३.१२८.१४ ॥
O you of good vows, this saying of the world is true: when one comes of one's own accord, contempt follows. This is certain.
13.128.15
महदुग्रं तपः कृत्वा मां निषेवन्ति मानवाः ।
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ॥ १३.१२८.१५ ॥
Having performed great and fierce austerity, men serve me, and so do gods, demons, gandharvas, piśācas, serpents and rākṣasas.
13.128.16
क्षममेतद्धि वो गावः प्रतिगृह्णीत मामिह ।
नावमन्या ह्यहं सौम्यास्त्रैलोक्ये सचराचरे ॥ १३.१२८.१६ ॥
O cows, it is indeed proper for you to accept me here. O gentle ones, in the three worlds of moving and unmoving things I am not one to be despised.
13.128.17
नावमान्यामहे देवि न त्वां परिभवामहे ।
अध्रुवा चलचित्तासि ततस्त्वां वर्जयामहे ॥ १३.१२८.१७ ॥
O goddess, we do not despise you, nor do we scorn you. But you are unsteady and fickle-minded, therefore we reject you.
13.128.18
बहुना च किमुक्तेन गम्यतां यत्र वाञ्छसि ।
वपुष्मन्त्यो वयं सर्वाः किमस्माकं त्वयाऽनघे ॥ १३.१२८.१८ ॥
What is the use of saying more? Go wherever you wish. We are all radiant in body; O sinless one, what have we to do with you?
13.128.19
अवज्ञाता भविष्यामि सर्वलोकेषु मानवैः ।
प्रत्याख्यातेति युष्माभिः प्रसादः क्रियतां मम ॥ १३.१२८.१९ ॥
If you reject me, I shall be scorned by men in all the worlds. Therefore, let your grace be shown to me.
13.128.20
महाभागा भवत्यो वै शरण्याः शरणागताम् ।
परित्रायन्तु मां नित्यं भजमानामनिन्दिताम् ॥ १३.१२८.२० ॥
You are greatly fortunate and worthy to give refuge. Always protect me, who have come for refuge and serve you, the blameless one.
13.128.21
माननामहमिच्छामि भवत्यः सततं शिवाः ।
अप्येकाङ्गेष्वधो वस्तुमिच्छामि च सुकुत्सिते ॥ १३.१२८.२१ ॥
O auspicious ones, I always desire honor from you. I desire to dwell even in one of your limbs, even in the lowest and most reviled place.
13.128.22
न वोऽस्ति कुत्सितं किञ्चिदङ्गेष्वालक्ष्यतेऽनघाः ।
पुण्याः पवित्राः सुभगा अवाग्देशं प्रयच्छथ।
वसेयं यत्र वो देहे तन्मे व्याख्यातुमर्हथ ॥ १३.१२८.२२ ॥
O sinless, pure, holy, fortunate ones, nothing reproachable is seen in your limbs. Grant me a lower place. Tell me in which of your bodily parts I may dwell.
13.128.23
एवमुक्तास्तु ता गावः शुभाः करुणवत्सलाः ।
सम्मान्य सहिताः सर्वाः श्रियमुचुर्नराधिप ॥ १३.१२८.२३ ॥
O lord of men, thus addressed, all those auspicious cows, tender with compassion, together honored Śrī and spoke to her.
13.128.24
अवश्यं मानना कार्या तवास्माभिर्यशस्विनि ।
शकृन्मूत्रे निवसतां पुण्यमेतद्धि नः शुभे ॥ १३.१२८.२४ ॥
O glorious one, we shall certainly honor you. O auspicious one, for us who dwell in dung and urine, this is indeed our merit.
13.128.25
दिष्ट्या प्रसादो युष्माभिः कृतो मेऽनुग्रहात्मकः ।
एवं भवतु भद्रं वः पूजिताऽस्मि सुखप्रदाः ॥ १३.१२८.२५ ॥
By good fortune you have shown me grace, a kindness. So be it, may you prosper; bestowers of happiness, you have honoured me.
13.128.26
एवं कृत्वा तु समयं श्रीर्गोभिः सह भारत ।
पश्यन्तीनां ततस्तासां तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.१२८.२६ ॥
Having made this agreement, O Bhārata, Śrī together with the cows vanished right there while they were watching.
13.128.27
एवं गोशकृतः पुत्र माहात्म्यं तेऽनुवर्णितम् ।
माहात्म्यं च गवां भूयः श्रूयतां गदतो मम ॥ १३.१२८.२७ ॥
Thus, O son born of cow-dung, the glory of her has been described to you. Now hear again the glory of the cows as I speak it.