મહાભારત · અધ્યાય 13.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.128.1
मया गवां पुरीषं वै श्रिया जुष्टमिति श्रुतम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं संशयोऽत्र हि मे महान् ॥ १३.१२८.१ ॥
ગાયોનું છાણ પણ શ્રી (લક્ષ્મી)થી યુક્ત છે એવું મેં સાંભળ્યું છે. આ સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે; આ વિષયમાં મને મોટો સંશય છે.
13.128.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गोभिर्नृपेहं संवादं श्रिया भारतसत्तम ॥ १३.१२८.२ ॥
હે રાજા, આ વિષયમાં લોકો આ પ્રાચીન ઇતિહાસ કહે છે — ગાયો અને શ્રી વચ્ચેનો સંવાદ. હે ભારતશ્રેષ્ઠ, હું તે તને કહું છું.
13.128.3
श्रीः कृत्वेह वपुः कान्तं गोमध्येषु विवेश ह ।
गावोऽथ विस्मितास्तस्या दृष्ट्वा रूपस्य सम्पदम् ॥ १३.१२८.३ ॥
શ્રીએ અહીં સુંદર રૂપ ધારણ કરીને ગાયોની વચ્ચે પ્રવેશ કર્યો. ત્યારે તેનું રૂપસંપદા જોઈને ગાયો વિસ્મિત થઈ ગઈ.
13.128.4
काऽसि देवि कुतो वा त्वं रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
विस्मिताः स्म महाभागे तव रूपस्य सम्पदा ॥ १३.१२८.४ ॥
હે દેવી, તું કોણ છે? ક્યાંથી આવી છે? પૃથ્વી પર રૂપમાં તું અજોડ છે. હે મહાભાગ્યવતી, તારી રૂપસંપદાથી અમે વિસ્મિત છીએ.
13.128.5
इच्छामस्त्वां वयं ज्ञातुं का त्वं क्व च गमिष्यसि ।
तत्त्वेन हि सुवर्णाभे सर्वमेतद्ब्रवीहि नः ॥ १३.१२८.५ ॥
અમે તને જાણવા ઇચ્છીએ છીએ — તું કોણ છે અને ક્યાં જઈશ? હે સુવર્ણવર્ણા, આ બધું સાચે જ અમને કહે.
13.128.6
लोकस्य कान्तिर्भद्रं वः श्रीर्नामाहं परिश्रुता ।
मया दैत्याः परित्यक्ता विनष्टाः शाश्वतीः समाः ॥ १३.१२८.६ ॥
હું જગતની કાંતિ છું. તમારું કલ્યાણ થાઓ. હું 'શ્રી' નામે પ્રસિદ્ધ છું. મારાથી ત્યજાયેલા દૈત્યો શાશ્વત વર્ષો સુધી નાશ પામ્યા.
13.128.7
मयाऽभिपन्ना देवाश्च मोदन्ते शाश्वतीः समाः ।
इन्द्रो विवस्वान्सोमश्च विष्णुरापोऽग्निरेव च ॥ १३.१२८.७ ॥
મારા દ્વારા રક્ષિત દેવો શાશ્વત વર્ષો સુધી આનંદ કરે છે; ઇન્દ્ર, વિવસ્વાન, સોમ, વિષ્ણુ, જળ અને અગ્નિ પણ.
13.128.8
मयाऽभिपन्ना दीप्यन्ते ऋषयो देवतास्तथा ।
यान्नाविशाम्यहं गावस्ते विनश्यन्ति सर्वशः ॥ १३.१२८.८ ॥
મારા દ્વારા રક્ષિત ઋષિઓ અને દેવતાઓ તેજસ્વી બને છે; હે ગાયો, જેમાં હું પ્રવેશતી નથી તેઓ સર્વથા નાશ પામે છે.
13.128.9
धर्मश्चार्थश्च कामश्च मया जुष्टाः सुखान्विताः ।
एवंप्रभावां मां गावो विजानीत सुखप्रदाम् ॥ १३.१२८.९ ॥
મારા દ્વારા સેવિત ધર્મ, અર્થ અને કામ સુખથી યુક્ત થાય છે; હે ગાયો, આવી પ્રભાવશાળી, સુખ આપનારી મને જાણો.
13.128.10
इच्छामि चापि युष्मासु वस्तुं सर्वासु नित्यदा ।
आगत्य प्रार्थये युष्माञ्श्रीजुष्टा भवताऽनघाः ॥ १३.१२८.१० ॥
મને પણ તમારા સૌમાં સદા વસવાની ઇચ્છા છે; આવીને હું તમને પ્રાર્થના કરું છું — હે નિષ્પાપો, તમે શ્રીથી સેવિત થાઓ.
13.128.11
अध्रुवा चपला च त्वं सामान्या बहुभिः सह ।
न त्वामिच्छाम भद्रं ते गम्यतां यत्र रोचते ॥ १३.१२८.११ ॥
તું અસ્થિર અને ચંચળ છે, ઘણાઓ સાથે સામાન્ય છે; અમે તને ઇચ્છતી નથી — તારું કલ્યાણ થાઓ, જ્યાં તને ગમે ત્યાં જા.
13.128.12
वपुष्मन्त्यो वयं सर्वाः किमस्माकं त्वयाऽद्य वै ।
यथेष्टं गम्यतां तत्र कृतकार्या वयं त्वया ॥ १३.१२८.१२ ॥
અમે સૌ સુંદર દેહવાળી છીએ; આજે તારાથી અમારે શું? ઇચ્છા પ્રમાણે ત્યાં જા; તારાથી અમારું કાર્ય પૂર્ણ થયું છે.
13.128.13
किमेतद्वः क्षमं गावो यन्मां नेहाभिनन्दथ ।
न मां सम्प्रतिगृह्णीध्वं कस्माद्वै दुर्लभां सतीम् ॥ १३.१२८.१३ ॥
હે ગાયો, અહીં તમે મારું સ્વાગત ન કરો એ તમને શોભે છે? દુર્લભ અને સાધ્વી એવી મને તમે કેમ સ્વીકારતા નથી?
13.128.14
सत्यश्च लोकवादोऽयं लोके चरति सुव्रताः ।
स्वयं प्राप्ते परिभवो भवतीति विनिश्चयः ॥ १३.१२८.१४ ॥
હે સુવ્રતાઓ, સ્વયં આવેલાનો તિરસ્કાર થાય છે એ લોકવચન સાચું છે; એ નિશ્ચિત છે.
13.128.15
महदुग्रं तपः कृत्वा मां निषेवन्ति मानवाः ।
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ॥ १३.१२८.१५ ॥
મહાન અને ઉગ્ર તપ કરીને મનુષ્યો મારી સેવા કરે છે; દેવ, દાનવ, ગંધર્વ, પિશાચ, ઉરગ અને રાક્ષસો પણ.
13.128.16
क्षममेतद्धि वो गावः प्रतिगृह्णीत मामिह ।
नावमन्या ह्यहं सौम्यास्त्रैलोक्ये सचराचरे ॥ १३.१२८.१६ ॥
હે ગાયો, અહીં તમે મને સ્વીકારવું એ જ તમને યોગ્ય છે; હે સૌમ્યાઓ, ચરાચર ત્રિલોકમાં હું અપમાનને યોગ્ય નથી.
13.128.17
नावमान्यामहे देवि न त्वां परिभवामहे ।
अध्रुवा चलचित्तासि ततस्त्वां वर्जयामहे ॥ १३.१२८.१७ ॥
હે દેવી, અમે તારું અપમાન કરતી નથી, તિરસ્કાર પણ કરતી નથી; પણ તું અસ્થિર અને ચંચળ ચિત્તવાળી છે, તેથી અમે તને તજીએ છીએ.
13.128.18
बहुना च किमुक्तेन गम्यतां यत्र वाञ्छसि ।
वपुष्मन्त्यो वयं सर्वाः किमस्माकं त्वयाऽनघे ॥ १३.१२८.१८ ॥
ઘણું કહેવાથી શું? જ્યાં તારી ઇચ્છા હોય ત્યાં જા. અમે બધી સુંદર દેહવાળી છીએ; હે નિષ્પાપ, તારાથી અમારે શું કામ?
13.128.19
अवज्ञाता भविष्यामि सर्वलोकेषु मानवैः ।
प्रत्याख्यातेति युष्माभिः प्रसादः क्रियतां मम ॥ १३.१२८.१९ ॥
તમે મને નકારશો તો સર્વ લોકમાં મનુષ્યો દ્વારા હું તિરસ્કૃત થઈશ. તેથી મારા પર કૃપા કરો.
13.128.20
महाभागा भवत्यो वै शरण्याः शरणागताम् ।
परित्रायन्तु मां नित्यं भजमानामनिन्दिताम् ॥ १३.१२८.२० ॥
તમે મહાભાગ્યશાળી છો, શરણ આપવા યોગ્ય છો. શરણે આવેલી નિર્દોષ મારી સદા રક્ષા કરો.
13.128.21
माननामहमिच्छामि भवत्यः सततं शिवाः ।
अप्येकाङ्गेष्वधो वस्तुमिच्छामि च सुकुत्सिते ॥ १३.१२८.२१ ॥
હે મંગળકારી ગાયો, હું સદા તમારી પાસેથી માન ઇચ્છું છું. તમારા કોઈ અંગમાં, અત્યંત નિંદિત સ્થાનમાં પણ વસવાની હું ઇચ્છા રાખું છું.
13.128.22
न वोऽस्ति कुत्सितं किञ्चिदङ्गेष्वालक्ष्यतेऽनघाः ।
पुण्याः पवित्राः सुभगा अवाग्देशं प्रयच्छथ।
वसेयं यत्र वो देहे तन्मे व्याख्यातुमर्हथ ॥ १३.१२८.२२ ॥
હે નિષ્પાપ, પવિત્ર, સૌભાગ્યશાળી ગાયો, તમારા અંગોમાં નિંદનીય કંઈ દેખાતું નથી. મને નીચેનો ભાગ આપો. તમારા દેહના કયા અંગમાં હું વસી શકું તે મને કહો.
13.128.23
एवमुक्तास्तु ता गावः शुभाः करुणवत्सलाः ।
सम्मान्य सहिताः सर्वाः श्रियमुचुर्नराधिप ॥ १३.१२८.२३ ॥
હે નરાધિપ, એમ કહેવાતાં કરુણા અને વાત્સલ્યથી ભરેલી તે મંગળકારી ગાયો સૌ સાથે મળીને શ્રીનું સન્માન કરીને તેને બોલી.
13.128.24
अवश्यं मानना कार्या तवास्माभिर्यशस्विनि ।
शकृन्मूत्रे निवसतां पुण्यमेतद्धि नः शुभे ॥ १३.१२८.२४ ॥
હે યશસ્વિની, અમે અવશ્ય તારું સન્માન કરીશું. હે શુભે, છાણ અને મૂત્રમાં વસનારી અમારું એ જ પુણ્ય છે.
13.128.25
दिष्ट्या प्रसादो युष्माभिः कृतो मेऽनुग्रहात्मकः ।
एवं भवतु भद्रं वः पूजिताऽस्मि सुखप्रदाः ॥ १३.१२८.२५ ॥
સદ્ભાગ્યે તમે મારા પર અનુગ્રહરૂપ કૃપા કરી છે. એમ જ થાઓ, તમારું કલ્યાણ થાઓ; સુખ આપનારાઓ, તમે મારો સત્કાર કર્યો છે.
13.128.26
एवं कृत्वा तु समयं श्रीर्गोभिः सह भारत ।
पश्यन्तीनां ततस्तासां तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.१२८.२६ ॥
આ રીતે કરાર કરીને, હે ભારત, શ્રી ગાયો સાથે, તેઓ જોતા હતા ત્યારે ત્યાં જ અંતર્ધાન થઈ ગઈ.
13.128.27
एवं गोशकृतः पुत्र माहात्म्यं तेऽनुवर्णितम् ।
माहात्म्यं च गवां भूयः श्रूयतां गदतो मम ॥ १३.१२८.२७ ॥
આ રીતે, હે ગોમયમાંથી જન્મેલા પુત્ર, તને તેનું માહાત્મ્ય વર્ણવવામાં આવ્યું. હવે હું કહું છું તે ગાયોનું માહાત્મ્ય ફરીથી સાંભળ.