มหาภารตะ · อัธยายะ 13.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.128.1
मया गवां पुरीषं वै श्रिया जुष्टमिति श्रुतम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं संशयोऽत्र हि मे महान् ॥ १३.१२८.१ ॥
ข้าพเจ้าได้ยินมาว่า แม้มูลโคก็ย่อมได้รับความงดงามจากพระศรี ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องนี้ ในเรื่องนี้ข้าพเจ้ามีความสงสัยอย่างยิ่ง
13.128.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गोभिर्नृपेहं संवादं श्रिया भारतसत्तम ॥ १३.१२८.२ ॥
แม้ในเรื่องนี้ ผู้คนย่อมเล่าอิติหาสโบราณนี้ คือบทสนทนาระหว่างโคกับพระศรี ข้าแต่พระราชา ผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภรต ข้าพเจ้าจะเล่าให้ฟัง
13.128.3
श्रीः कृत्वेह वपुः कान्तं गोमध्येषु विवेश ह ।
गावोऽथ विस्मितास्तस्या दृष्ट्वा रूपस्य सम्पदम् ॥ १३.१२८.३ ॥
พระศรีทรงแปลงกายให้งดงามน่ารัก แล้วเข้าไปท่ามกลางฝูงโค ครั้นโคทั้งหลายเห็นความงามอันบริบูรณ์ของพระนาง ก็พากันประหลาดใจ
13.128.4
काऽसि देवि कुतो वा त्वं रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
विस्मिताः स्म महाभागे तव रूपस्य सम्पदा ॥ १३.१२८.४ ॥
ข้าแต่เทวี พระองค์เป็นผู้ใด และมาจากที่ใด รูปโฉมของพระองค์หาใครเปรียบมิได้ในโลกนี้ ข้าแต่ผู้มีบุญยิ่ง พวกข้าพเจ้าประหลาดใจในความงามอันบริบูรณ์ของพระองค์
13.128.5
इच्छामस्त्वां वयं ज्ञातुं का त्वं क्व च गमिष्यसि ।
तत्त्वेन हि सुवर्णाभे सर्वमेतद्ब्रवीहि नः ॥ १३.१२८.५ ॥
พวกเราปรารถนาจะรู้จักพระองค์ พระองค์เป็นผู้ใด และจะเสด็จไปที่ใด ข้าแต่ผู้มีผิวดุจทองคำ ขอทรงบอกเรื่องทั้งหมดนี้แก่พวกเราตามความจริงเถิด
13.128.6
लोकस्य कान्तिर्भद्रं वः श्रीर्नामाहं परिश्रुता ।
मया दैत्याः परित्यक्ता विनष्टाः शाश्वतीः समाः ॥ १३.१२८.६ ॥
ข้าพเจ้าคือความรุ่งเรืองของโลก ขอให้พวกท่านเจริญสวัสดิ์ ข้าพเจ้าเป็นที่รู้จักกันแพร่หลายในนามพระศรี พวกไทตยะที่ข้าพเจ้าละทิ้งไป ได้พินาศไปนับปีอย่างไม่มีที่สิ้นสุด
13.128.7
मयाऽभिपन्ना देवाश्च मोदन्ते शाश्वतीः समाः ।
इन्द्रो विवस्वान्सोमश्च विष्णुरापोऽग्निरेव च ॥ १३.१२८.७ ॥
เทวดาทั้งหลายได้รับการคุ้มครองจากข้าพเจ้า ย่อมเพลิดเพลินอยู่นับปีอย่างไม่มีที่สิ้นสุด คือพระอินทร์ พระวิวัสวัต พระโสม พระวิษณุ พระอาปะ และพระอัคนีด้วย
13.128.8
मयाऽभिपन्ना दीप्यन्ते ऋषयो देवतास्तथा ।
यान्नाविशाम्यहं गावस्ते विनश्यन्ति सर्वशः ॥ १३.१२८.८ ॥
ฤๅษีและเทพเจ้าทั้งหลายย่อมรุ่งโรจน์ขึ้นเพราะได้รับการคุ้มครองจากข้าพเจ้า ดูก่อนโคทั้งหลาย ผู้ใดที่ข้าพเจ้าไม่เข้าไปสถิต ผู้นั้นย่อมพินาศไปโดยประการทั้งปวง
13.128.9
धर्मश्चार्थश्च कामश्च मया जुष्टाः सुखान्विताः ।
एवंप्रभावां मां गावो विजानीत सुखप्रदाम् ॥ १३.१२८.९ ॥
ธรรม ทรัพย์ และกาม ที่ได้รับความรักจากข้าพเจ้า ย่อมประกอบด้วยความสุข ดูก่อนโคทั้งหลาย ขอให้รู้ไว้เถิดว่าข้าพเจ้ามีอานุภาพเช่นนี้ และเป็นผู้ประทานความสุข
13.128.10
इच्छामि चापि युष्मासु वस्तुं सर्वासु नित्यदा ।
आगत्य प्रार्थये युष्माञ्श्रीजुष्टा भवताऽनघाः ॥ १३.१२८.१० ॥
แม้ข้าพเจ้าก็ปรารถนาจะพำนักอยู่ในหมู่พวกท่านทั้งหมดเป็นนิตย์ ข้าพเจ้ามาถึงแล้วจึงขอร้องพวกท่าน ขอให้พวกท่านผู้ไร้บาปได้รับความรักจากพระศรีเถิด
13.128.11
अध्रुवा चपला च त्वं सामान्या बहुभिः सह ।
न त्वामिच्छाम भद्रं ते गम्यतां यत्र रोचते ॥ १३.१२८.११ ॥
พระองค์ไม่มั่นคงและฉวัดเฉวียน เป็นของทั่วไปแก่คนมากมาย พวกเราไม่ปรารถนาพระองค์ ขอให้พระองค์เจริญสวัสดิ์ จงไปยังที่ที่พระองค์พอพระทัยเถิด
13.128.12
वपुष्मन्त्यो वयं सर्वाः किमस्माकं त्वयाऽद्य वै ।
यथेष्टं गम्यतां तत्र कृतकार्या वयं त्वया ॥ १३.१२८.१२ ॥
พวกเราทุกคนมีรูปโฉมงดงาม วันนี้พวกเราจะมีธุระอะไรกับพระองค์เล่า ขอให้พระองค์ไปที่นั่นตามพระทัยปรารถนาเถิด พวกเราได้สำเร็จกิจแล้วด้วยพระองค์
13.128.13
किमेतद्वः क्षमं गावो यन्मां नेहाभिनन्दथ ।
न मां सम्प्रतिगृह्णीध्वं कस्माद्वै दुर्लभां सतीम् ॥ १३.१२८.१३ ॥
ดูก่อนโคทั้งหลาย การที่พวกท่านไม่ต้อนรับข้าพเจ้าที่นี่ เหมาะสมกับพวกท่านหรือ เหตุใดพวกท่านจึงไม่รับข้าพเจ้า ผู้เป็นหญิงที่หาได้ยากและมีความบริสุทธิ์
13.128.14
सत्यश्च लोकवादोऽयं लोके चरति सुव्रताः ।
स्वयं प्राप्ते परिभवो भवतीति विनिश्चयः ॥ १३.१२८.१४ ॥
ดูก่อนผู้มีศีลวัตรอันดี คำกล่าวของโลกนี้เป็นความจริง เมื่อผู้ใดมาเอง การดูหมิ่นย่อมตามมา นี่เป็นข้อสรุปที่แน่นอน
13.128.15
महदुग्रं तपः कृत्वा मां निषेवन्ति मानवाः ।
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ॥ १३.१२८.१५ ॥
มนุษย์ทั้งหลายบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่และรุนแรง จึงปรนนิบัติข้าพเจ้า แม้เทวดา อสูร คนธรรพ์ ปิศาจ นาค และรากษสก็เช่นกัน
13.128.16
क्षममेतद्धि वो गावः प्रतिगृह्णीत मामिह ।
नावमन्या ह्यहं सौम्यास्त्रैलोक्ये सचराचरे ॥ १३.१२८.१६ ॥
ดูก่อนโคทั้งหลาย การที่พวกท่านรับข้าพเจ้าไว้ที่นี่ เป็นสิ่งที่เหมาะสมแล้วแน่นอน ดูก่อนผู้มีจิตใจอ่อนโยน ในไตรโลกทั้งที่เคลื่อนที่ได้และไม่ได้ ข้าพเจ้าไม่ใช่ผู้ที่ควรถูกดูหมิ่น
13.128.17
नावमान्यामहे देवि न त्वां परिभवामहे ।
अध्रुवा चलचित्तासि ततस्त्वां वर्जयामहे ॥ १३.१२८.१७ ॥
ข้าแต่เทวี พวกเราไม่ได้ดูหมิ่นพระองค์ และไม่ได้เหยียดหยามพระองค์ แต่พระองค์ไม่มั่นคงและมีจิตใจฉวัดเฉวียน เพราะฉะนั้นพวกเราจึงปฏิเสธพระองค์
13.128.18
बहुना च किमुक्तेन गम्यतां यत्र वाञ्छसि ।
वपुष्मन्त्यो वयं सर्वाः किमस्माकं त्वयाऽनघे ॥ १३.१२८.१८ ॥
จะกล่าวให้มากไปทำไม ขอให้ไปยังที่ที่พระองค์ปรารถนาเถิด พวกเราทุกคนมีรูปโฉมรุ่งเรือง ดูก่อนผู้ไร้มลทิน พวกเราจะมีธุระอะไรกับพระองค์เล่า
13.128.19
अवज्ञाता भविष्यामि सर्वलोकेषु मानवैः ।
प्रत्याख्यातेति युष्माभिः प्रसादः क्रियतां मम ॥ १३.१२८.१९ ॥
ข้าพเจ้าจะถูกมนุษย์ทั้งหลายในโลกทุกโลกดูหมิ่น หากพวกท่านปฏิเสธข้าพเจ้า ฉะนั้น ขอให้พวกท่านแสดงความเมตตาแก่ข้าพเจ้าเถิด
13.128.20
महाभागा भवत्यो वै शरण्याः शरणागताम् ।
परित्रायन्तु मां नित्यं भजमानामनिन्दिताम् ॥ १३.१२८.२० ॥
พวกท่านเป็นผู้มีบุญยิ่งและควรเป็นที่พึ่งอย่างแท้จริง ขอให้คุ้มครองข้าพเจ้าซึ่งมาขอพึ่งและปรนนิบัติพวกท่านอยู่เสมอ ผู้ไม่มีโทษเถิด
13.128.21
माननामहमिच्छामि भवत्यः सततं शिवाः ।
अप्येकाङ्गेष्वधो वस्तुमिच्छामि च सुकुत्सिते ॥ १३.१२८.२१ ॥
โอ้ผู้เป็นมงคลทั้งหลาย ข้าพเจ้าปรารถนาเกียรติจากพวกท่านเสมอ ข้าพเจ้าปรารถนาจะอาศัยอยู่แม้ในอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งของท่าน แม้จะเป็นส่วนต่ำต้อยและถูกดูหมิ่นที่สุด
13.128.22
न वोऽस्ति कुत्सितं किञ्चिदङ्गेष्वालक्ष्यतेऽनघाः ।
पुण्याः पवित्राः सुभगा अवाग्देशं प्रयच्छथ।
वसेयं यत्र वो देहे तन्मे व्याख्यातुमर्हथ ॥ १३.१२८.२२ ॥
โอ้ผู้ปราศจากบาป บริสุทธิ์ ศักดิ์สิทธิ์ และโชคดีทั้งหลาย ในอวัยวะของพวกท่านไม่เห็นสิ่งใดที่น่าตำหนิเลย ขอประทานที่ต่ำให้แก่ข้าพเจ้าเถิด จงบอกข้าพเจ้าว่าข้าพเจ้าควรอาศัยอยู่ในส่วนใดของร่างกายพวกท่าน
13.128.23
एवमुक्तास्तु ता गावः शुभाः करुणवत्सलाः ।
सम्मान्य सहिताः सर्वाः श्रियमुचुर्नराधिप ॥ १३.१२८.२३ ॥
โอ้ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น โคทั้งหลายผู้เป็นมงคลและเอ็นดูด้วยความกรุณาทั้งหมดก็พร้อมกันให้เกียรติพระศรี แล้วกล่าวกับพระนาง
13.128.24
अवश्यं मानना कार्या तवास्माभिर्यशस्विनि ।
शकृन्मूत्रे निवसतां पुण्यमेतद्धि नः शुभे ॥ १३.१२८.२४ ॥
โอ้ผู้มีเกียรติยศ พวกเราจำต้องให้เกียรติแก่ท่านอย่างแน่นอน โอ้ผู้เป็นมงคล สำหรับพวกเราผู้อาศัยอยู่ในมูลและปัสสาวะ นี่แหละคือบุญของพวกเราแท้จริง
13.128.25
दिष्ट्या प्रसादो युष्माभिः कृतो मेऽनुग्रहात्मकः ।
एवं भवतु भद्रं वः पूजिताऽस्मि सुखप्रदाः ॥ १३.१२८.२५ ॥
ด้วยโชคดี พวกท่านได้แสดงความโปรดปรานแก่ข้าพเจ้า เป็นความกรุณาอันเกื้อกูล ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด ขอให้พวกท่านเจริญรุ่งเรือง โอ้ผู้ประทานความสุข พวกท่านได้ให้เกียรติข้าพเจ้าแล้ว
13.128.26
एवं कृत्वा तु समयं श्रीर्गोभिः सह भारत ।
पश्यन्तीनां ततस्तासां तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.१२८.२६ ॥
โอ้ภรตะ เมื่อได้ทำข้อตกลงนั้นแล้ว พระศรีก็หายตัวไปพร้อมกับโคทั้งหลาย ณ ที่นั้นเอง ขณะที่โคเหล่านั้นกำลังมองดูอยู่
13.128.27
एवं गोशकृतः पुत्र माहात्म्यं तेऽनुवर्णितम् ।
माहात्म्यं च गवां भूयः श्रूयतां गदतो मम ॥ १३.१२८.२७ ॥
โอ้บุตรผู้เกิดจากมูลโค ความยิ่งใหญ่ของพระนางได้ถูกพรรณนาแก่ท่านดังนี้แล้ว บัดนี้จงฟังความยิ่งใหญ่ของโคอีกครั้ง ดังที่ข้าพเจ้ากล่าวอยู่