महाभारत · अध्याय 13.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.128.1
मया गवां पुरीषं वै श्रिया जुष्टमिति श्रुतम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं संशयोऽत्र हि मे महान् ॥ १३.१२८.१ ॥
गायींचे शेणही श्री (लक्ष्मी)ने युक्त आहे असे मी ऐकले आहे. हे ऐकण्याची माझी इच्छा आहे; यात मला मोठी शंका आहे.
13.128.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गोभिर्नृपेहं संवादं श्रिया भारतसत्तम ॥ १३.१२८.२ ॥
हे राजा, याविषयी लोक हा पुरातन इतिहास सांगतात — गायी आणि श्री यांच्यातील संवाद. हे भारतश्रेष्ठा, मी तो तुला सांगतो.
13.128.3
श्रीः कृत्वेह वपुः कान्तं गोमध्येषु विवेश ह ।
गावोऽथ विस्मितास्तस्या दृष्ट्वा रूपस्य सम्पदम् ॥ १३.१२८.३ ॥
श्रीने येथे सुंदर रूप धारण करून गायींमध्ये प्रवेश केला. तेव्हा तिची रूपसंपदा पाहून गायी आश्चर्यचकित झाल्या.
13.128.4
काऽसि देवि कुतो वा त्वं रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
विस्मिताः स्म महाभागे तव रूपस्य सम्पदा ॥ १३.१२८.४ ॥
हे देवी, तू कोण आहेस? कुठून आलीस? पृथ्वीवर रूपात तू अतुलनीय आहेस. हे महाभागे, तुझ्या रूपसंपदेने आम्ही विस्मित झालो आहोत.
13.128.5
इच्छामस्त्वां वयं ज्ञातुं का त्वं क्व च गमिष्यसि ।
तत्त्वेन हि सुवर्णाभे सर्वमेतद्ब्रवीहि नः ॥ १३.१२८.५ ॥
आम्हाला तुला जाणून घ्यायचे आहे — तू कोण आहेस आणि कुठे जाणार आहेस? हे सुवर्णवर्णे, हे सर्व खरेखरे आम्हाला सांग.
13.128.6
लोकस्य कान्तिर्भद्रं वः श्रीर्नामाहं परिश्रुता ।
मया दैत्याः परित्यक्ता विनष्टाः शाश्वतीः समाः ॥ १३.१२८.६ ॥
मी जगाची कांती आहे. तुमचे कल्याण असो. मी 'श्री' नावाने प्रसिद्ध आहे. माझ्याकडून त्यागलेले दैत्य अनंत वर्षे नष्ट झाले.
13.128.7
मयाऽभिपन्ना देवाश्च मोदन्ते शाश्वतीः समाः ।
इन्द्रो विवस्वान्सोमश्च विष्णुरापोऽग्निरेव च ॥ १३.१२८.७ ॥
माझ्याद्वारे संरक्षित देव शाश्वत काळ आनंदात राहतात; इंद्र, विवस्वान, सोम, विष्णू, जल आणि अग्नी देखील.
13.128.8
मयाऽभिपन्ना दीप्यन्ते ऋषयो देवतास्तथा ।
यान्नाविशाम्यहं गावस्ते विनश्यन्ति सर्वशः ॥ १३.१२८.८ ॥
माझ्याद्वारे संरक्षित ऋषी आणि देव तेजस्वी होतात; हे गायींनो, ज्यांच्यात मी प्रवेश करत नाही ते पूर्णपणे नष्ट होतात.
13.128.9
धर्मश्चार्थश्च कामश्च मया जुष्टाः सुखान्विताः ।
एवंप्रभावां मां गावो विजानीत सुखप्रदाम् ॥ १३.१२८.९ ॥
माझ्याद्वारे सेवित धर्म, अर्थ आणि काम सुखाने युक्त होतात; हे गायींनो, अशा प्रभावशाली, सुख देणाऱ्या मला जाणा.
13.128.10
इच्छामि चापि युष्मासु वस्तुं सर्वासु नित्यदा ।
आगत्य प्रार्थये युष्माञ्श्रीजुष्टा भवताऽनघाः ॥ १३.१२८.१० ॥
मलाही तुम्हा सर्वांमध्ये सदैव वास करण्याची इच्छा आहे; येऊन मी तुम्हाला प्रार्थना करते — हे निष्पाप गायींनो, तुम्ही श्रीने प्रिय व्हा.
13.128.11
अध्रुवा चपला च त्वं सामान्या बहुभिः सह ।
न त्वामिच्छाम भद्रं ते गम्यतां यत्र रोचते ॥ १३.१२८.११ ॥
तू अस्थिर आणि चंचल आहेस, अनेकांशी सामान्य आहेस; आम्ही तुला इच्छित नाही — तुझे कल्याण असो, जिथे तुला आवडेल तिथे जा.
13.128.12
वपुष्मन्त्यो वयं सर्वाः किमस्माकं त्वयाऽद्य वै ।
यथेष्टं गम्यतां तत्र कृतकार्या वयं त्वया ॥ १३.१२८.१२ ॥
आम्ही सर्वजणी सुंदर देहधारी आहोत; आज तुझ्यामुळे आम्हाला काय? इच्छेप्रमाणे तिथे जा; तुझ्यामुळे आमचे कार्य पूर्ण झाले आहे.
13.128.13
किमेतद्वः क्षमं गावो यन्मां नेहाभिनन्दथ ।
न मां सम्प्रतिगृह्णीध्वं कस्माद्वै दुर्लभां सतीम् ॥ १३.१२८.१३ ॥
हे गाईंनो, इथे तुम्ही माझे स्वागत का करत नाही, हे तुम्हाला योग्य आहे का? दुर्लभ आणि साध्वी अशा मला तुम्ही का स्वीकारत नाही?
13.128.14
सत्यश्च लोकवादोऽयं लोके चरति सुव्रताः ।
स्वयं प्राप्ते परिभवो भवतीति विनिश्चयः ॥ १३.१२८.१४ ॥
हे सुव्रतांनो, स्वतः आलेल्याचा अपमान होतो ही लोकोक्ती खरी आहे; हा निश्चय आहे.
13.128.15
महदुग्रं तपः कृत्वा मां निषेवन्ति मानवाः ।
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ॥ १३.१२८.१५ ॥
महान आणि उग्र तप करून मानव माझी सेवा करतात; देव, दानव, गंधर्व, पिशाच, उरग आणि राक्षसही.
13.128.16
क्षममेतद्धि वो गावः प्रतिगृह्णीत मामिह ।
नावमन्या ह्यहं सौम्यास्त्रैलोक्ये सचराचरे ॥ १३.१२८.१६ ॥
हे गाईंनो, इथे तुम्ही मला स्वीकारणेच तुम्हाला योग्य आहे; हे सौम्यांनो, चराचर त्रैलोक्यात मी अपमानास पात्र नाही.
13.128.17
नावमान्यामहे देवि न त्वां परिभवामहे ।
अध्रुवा चलचित्तासि ततस्त्वां वर्जयामहे ॥ १३.१२८.१७ ॥
हे देवी, आम्ही तुझा अपमान करत नाही, तिरस्कारही करत नाही; पण तू अस्थिर आणि चंचल मनाची आहेस, म्हणून आम्ही तुला सोडतो.
13.128.18
बहुना च किमुक्तेन गम्यतां यत्र वाञ्छसि ।
वपुष्मन्त्यो वयं सर्वाः किमस्माकं त्वयाऽनघे ॥ १३.१२८.१८ ॥
पुष्कळ बोलून काय उपयोग? तुला हवे तिथे जा. आम्ही सर्वजणी सुंदर शरीराच्या आहोत; हे निष्पाप स्त्रिये, तुझ्याशी आमचे काय काम?
13.128.19
अवज्ञाता भविष्यामि सर्वलोकेषु मानवैः ।
प्रत्याख्यातेति युष्माभिः प्रसादः क्रियतां मम ॥ १३.१२८.१९ ॥
तुम्ही मला नाकारलेत तर सर्व लोकांत मानवांकडून मी तिरस्कृत होईन. म्हणून माझ्यावर कृपा करा.
13.128.20
महाभागा भवत्यो वै शरण्याः शरणागताम् ।
परित्रायन्तु मां नित्यं भजमानामनिन्दिताम् ॥ १३.१२८.२० ॥
तुम्ही महाभाग्यवती आहात, शरण देण्यास योग्य आहात. शरणागत, निर्दोष अशा मला नेहमी संरक्षण द्या.
13.128.21
माननामहमिच्छामि भवत्यः सततं शिवाः ।
अप्येकाङ्गेष्वधो वस्तुमिच्छामि च सुकुत्सिते ॥ १३.१२८.२१ ॥
हे कल्याणकारी गाईंनो, मला नेहमी तुमच्याकडून सन्मान हवा आहे. तुमच्या एखाद्या अवयवात, अगदी निंद्य ठिकाणीही राहण्याची माझी इच्छा आहे.
13.128.22
न वोऽस्ति कुत्सितं किञ्चिदङ्गेष्वालक्ष्यतेऽनघाः ।
पुण्याः पवित्राः सुभगा अवाग्देशं प्रयच्छथ।
वसेयं यत्र वो देहे तन्मे व्याख्यातुमर्हथ ॥ १३.१२८.२२ ॥
हे निष्पाप, पवित्र, भाग्यवान गाईंनो, तुमच्या अवयवांत निंद्य असे काही दिसत नाही. मला खालचा भाग द्या. तुमच्या शरीरात कोणत्या भागात मी राहू शकते ते मला सांगा.
13.128.23
एवमुक्तास्तु ता गावः शुभाः करुणवत्सलाः ।
सम्मान्य सहिताः सर्वाः श्रियमुचुर्नराधिप ॥ १३.१२८.२३ ॥
हे नराधिपा, असे सांगितले असता करुणा व वात्सल्याने भरलेल्या त्या कल्याणकारी गाई सर्वजणी एकत्र येऊन श्रीचा सन्मान करून तिला म्हणाल्या.
13.128.24
अवश्यं मानना कार्या तवास्माभिर्यशस्विनि ।
शकृन्मूत्रे निवसतां पुण्यमेतद्धि नः शुभे ॥ १३.१२८.२४ ॥
हे यशस्विनी, आम्ही अवश्य तुझा सन्मान करू. हे शुभे, शेण व मूत्रात राहणाऱ्या आमच्यासाठी हेच पुण्य आहे.
13.128.25
दिष्ट्या प्रसादो युष्माभिः कृतो मेऽनुग्रहात्मकः ।
एवं भवतु भद्रं वः पूजिताऽस्मि सुखप्रदाः ॥ १३.१२८.२५ ॥
सुदैवाने तुम्ही माझ्यावर अनुग्रहरूप कृपा केलीत. असेच होवो, तुमचे कल्याण होवो; सुख देणाऱ्यांनो, तुम्ही माझा सन्मान केलात.
13.128.26
एवं कृत्वा तु समयं श्रीर्गोभिः सह भारत ।
पश्यन्तीनां ततस्तासां तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.१२८.२६ ॥
अशा प्रकारे करार करून, हे भारता, श्री गायींसह, त्या पाहत असतानाच तेथेच अंतर्धान पावली.
13.128.27
एवं गोशकृतः पुत्र माहात्म्यं तेऽनुवर्णितम् ।
माहात्म्यं च गवां भूयः श्रूयतां गदतो मम ॥ १३.१२८.२७ ॥
असे, हे गोमयातून जन्मलेल्या पुत्रा, तुला तिचे माहात्म्य सांगितले गेले. आता मी सांगत असलेले गायींचे माहात्म्य पुन्हा ऐक.