ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.131.1
असुरस्तारको नाम त्वया दत्तवरः प्रभो ।
सुरानृषींश्च क्लिश्नाति वधस्तस्य विधीयताम् ॥ १३.१३१.१ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ବର ଦେଇଥିବା ତାରକ ନାମକ ଅସୁର ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଛି। ତାହାର ବଧର ବିଧାନ କରନ୍ତୁ।
13.131.2
तस्माद्भयं समुत्पन्नमस्माकं वै पितामह ।
परित्रायस्व नो देव न ह्यन्या गतिरस्ति नः ॥ १३.१३१.२ ॥
ତେଣୁ ହେ ପିତାମହ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ହେ ଦେବ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆମର ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ।
13.131.3
ब्रह्मोवाच ।
समोहं सर्वभूतानामधर्मं नेह रोचये।
हन्यतां तारकः क्षिप्र सुरर्षिगणबाधिता ॥ १३.१३१.३ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୋହ ଦେଉଥିବା ଅଧର୍ମକୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ସମର୍ଥନ କରେ ନାହିଁ। ଦେବ-ଋଷିଗଣଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରୁଥିବା ତାରକକୁ ଶୀଘ୍ର ବଧ କରାଯାଉ।
13.131.4
वेदा धर्माश्च नोच्छेदं गच्छेयुः सुरसत्तमाः ।
विहितं पूर्वमेवात्र मया वै व्येतु वो ज्वरः ॥ १३.१३१.४ ॥
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ, ବେଦ ଓ ଧର୍ମ ଯେପରି ନଷ୍ଟ ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଉପାୟ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ବିଧାନ କରିଛି; ତୁମମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ।
13.131.5
वरदानाद्भगवतो दैतेयो बलगर्वितः ।
देवैर्न शक्यते हन्तु स कथं प्रशमं व्रजेत् ॥ १३.१३१.५ ॥
ଭଗବାନଙ୍କ ବରରୁ ବଳଗର୍ବିତ ଦୈତ୍ୟକୁ ଦେବତାମାନେ ବଧ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେବେ ସେ କିପରି ଶାନ୍ତି ପାଇବ?
13.131.6
स हि नैव स्म देवानां नासुराणां न रक्षसाम् ।
वध्यः स्यामिति जग्राह वरं त्वत्तः पितामह ॥ १३.१३१.६ ॥
"ଦେବତା, ଅସୁର କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବଧ୍ୟ ନ ହେଉ" ଏହି ବର ସେ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିଲା, ହେ ପିତାମହ।
13.131.7
देवाश्च शप्ता रुद्राण्या प्रजोच्छेदे पुरा कृते ।
न भविष्यति वोऽपत्यमिति सर्वे जगत्पते ॥ १३.१३१.७ ॥
ପୂର୍ବରେ ପ୍ରଜା ବିନାଶ ସମୟରେ ରୁଦ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଶପ୍ତ ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ହେ ଜଗତ୍ପତି, ତୁମମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ ହେବ ନାହିଁ।
13.131.8
ब्रह्मोवाच ।
हुताशनो न तत्रासीच्छापकाले सुरोत्तमाः।
स उत्पादयिताऽपत्यं वधाय त्रिदशद्विषाम् ॥ १३.१३१.८ ॥
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଗଣ, ଶାପ ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ସେଠାରେ ନ ଥିଲେ। ସେ ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବେ।
13.131.9
तद्वै सर्वानतिक्रम्य देवदानवराक्षसान् ।
मानुषानथ गन्धर्वान्नागानथ च पक्षिणः ॥ १३.१३१.९ ॥
ସେ ଦେବ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ମନୁଷ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ପକ୍ଷୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ।
13.131.10
अस्त्रेणामोघपातेन शक्त्या तं घातयिष्यति ।
यतो वो भयपुत्पन्नं ये चान्ये सुरशत्रवः ॥ १३.१३१.१० ॥
ଅମୋଘ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶକ୍ତିରେ ସେ ତାକୁ ବଧ କରାଇବେ; କାରଣ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟ ଉପୁଜିଛି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
13.131.11
सनातनो हि सङ्कल्पः काम इत्यभिधीयते ।
रुद्रस्य तेजः प्रस्कन्नमग्नौ निपतितं च यत् ॥ १३.१३१.११ ॥
ସନାତନ ସଙ୍କଳ୍ପକୁ ହିଁ କାମ କୁହାଯାଏ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଯେଉଁ ତେଜ ଛିଟିକି ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଲା,
13.131.12
तत्तजोऽग्निर्महद्भूतं द्वितीयमिव पावकम् ।
वधार्थं देवशत्रूणां गङ्गायां जनयिष्यति ॥ १३.१३१.१२ ॥
ସେହି ତେଜ, ଅଗ୍ନି, ଦ୍ୱିତୀୟ ପାବକ ପରି ମହାନ ପ୍ରାଣୀ ହୋଇ, ଦେବଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗାରେ ଜନ୍ମ ଦେବ।
13.131.13
स तु नावाप तं शापं नष्टः स हुतभुक्तदा ।
तस्माद्वो भयहृद्देवाः समुत्पत्स्यति पावकिः ॥ १३.१३१.१३ ॥
ସେ ଅଗ୍ନି ସେତେବେଳେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ଶାପ ପାଇ ନଥିଲା। ଅତଏବ, ହେ ଦେବଗଣ, ଭୟହାରୀ ପାବକି (ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର) ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ।
13.131.14
अन्विष्यतां वै ज्वलनस्तथा चाद्य नियुज्यताम् ।
तारकस्य वधोपायः कथितो वै मयाऽनघाः ॥ १३.१३१.१४ ॥
ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏବେ ଖୋଜ, ତାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କର। ହେ ନିଷ୍ପାପଗଣ, ତାରକର ବଧର ଉପାୟ ମୁଁ ହିଁ କହିଥିଲି।
13.131.15
न हि तेजस्विनां शापास्तेजःसु प्रभवन्ति वै ।
बलान्यतिबलं प्राप्य दुर्बलानि भवन्ति वै ॥ १३.१३१.१५ ॥
ତେଜସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ଶାପ ତେଜ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ ନାହିଁ। ଅତିବଳ ପାଇ ଦୁର୍ବଳ ବଳମାନେ ମଧ୍ୟ ବଳବାନ ହୁଅନ୍ତି।
13.131.16
हन्यादवध्यान्वरदानपि चैव तपस्विनः ।
सङ्कल्पाभिरुचिः कामः सनातनतमोऽभवत् ॥ १३.१३१.१६ ॥
ବରଦାନରୁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅବଧ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରନ୍ତି। ସଙ୍କଳ୍ପରୁ ଜାତ ଅଭିରୁଚିଟି କାମ; ସେ ସନାତନ ତମସ୍ ହେଲା।
13.131.17
जगत्पतिरनिर्देश्य सर्वगः सर्वभावनः ।
हृच्छयः सर्वभूतानां ज्येष्ठो रुद्रादपि प्रभुः ॥ १३.१३१.१७ ॥
ଜଗତ୍ପତି, ଅନିର୍ଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସର୍ବଭାବନ, ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଶୟନକାରୀ, ରୁଦ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ।
13.131.18
अन्विष्यतां स तु क्षिप्रं तेजोराशिर्हुताशनः ।
स वो मनोगतं कामं देवः सम्पादयिष्यति ॥ १३.१३१.१८ ॥
ସେଇ ତେଜୋରାଶି ହୁତାଶନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଖୋଜ। ସେଇ ଦେବ ତୁମମାନଙ୍କ ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।
13.131.19
एतद्वाक्यमुपश्रुत्य ततो देवा महात्मनः ।
जग्मु- संसिद्धसङ्कल्पाः पर्येषन्तो विभावसुम् ॥ १३.१३१.१९ ॥
ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ସଙ୍କଳ୍ପ ସିଦ୍ଧ କରିବାକୁ ବିଭାବସୁ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ବାହାରିଲେ।
13.131.20
ततस्त्रैलोक्यमृषयो व्यचिन्वन्त सुरैः सह ।
काङ्क्षन्तो दर्शनं वह्नेः सर्वे तद्गतमानसाः ॥ १३.१३१.२० ॥
ତା'ପରେ ଋଷିମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ତ୍ରିଲୋକରେ ଖୋଜିଲେ; ଅଗ୍ନିଦର୍ଶନ ଇଚ୍ଛାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ତାହାରି ଉପରେ ଥିଲା।
13.131.21
परेण तपसा युक्ताः श्रीमन्तो लोकविश्रुताः ।
लोकानन्वचरन्सिद्धाः सर्व एव भृगूत्तम।
नष्टमात्मनि संलीनं नाभिजग्मुर्हुताशनम् ॥ १३.१३१.२१ ॥
ମହାତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଲୋକବିଖ୍ୟାତ ସିଦ୍ଧମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିଚରଣ କଲେ, ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ! କିନ୍ତୁ ନିଜ ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା, ହଜିଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚିଲେ ନାହିଁ।
13.131.22
ततः संजातसंत्रासानग्निदर्शनलालसान् ।
जलेचरः क्लान्तमनास्तेजसाऽग्नेः प्रदीपितः।
उवाच देवान्मण्डूको रसातलतलोत्थितः। ॥ १३.१३१.२२ ॥
ତା'ପରେ ଭୀତ ଏବଂ ଅଗ୍ନିଦର୍ଶନ ଲାଳସାରେ ଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ, ଜଳଚର ବେଙ୍ଗ, କ୍ଳାନ୍ତ ମନରେ, ଅଗ୍ନିର ତେଜରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ରସାତଳର ତଳରୁ ଉଠି କହିଲା।
13.131.23
रसातलतले देवा वसत्यग्निरिति प्रभो ।
सन्तापादिह सम्प्राप्तः पावकप्रभवादहम् ॥ १३.१३१.२३ ॥
ହେ ଦେବତାମାନେ! ହେ ପ୍ରଭୁ! ରସାତଳର ତଳରେ ଅଗ୍ନି ବାସ କରନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଅଗ୍ନିର ଉତ୍ସର ତାପରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
13.131.24
स संसुप्तो जले देवा भगवान्हव्यवाहनः ।
अपः संसृज्य तेजोभिस्तेन सन्तापिता वयम् ॥ १३.१३१.२४ ॥
ହେ ଦେବତାମାନେ! ସେହି ହବ୍ୟବାହନ ଭଗବାନ ଜଳରେ ଶୋଇଛନ୍ତି; ନିଜ ତେଜରେ ଜଳକୁ ମିଶାଇ ସେ ଆମକୁ ସନ୍ତପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
13.131.25
तस्य दर्शनमिष्टं वो यदि देवा विभावसोः ।
तत्रैवमधिगच्छध्वं कार्यं वो यदि वह्निना ॥ १३.१३१.२५ ॥
ହେ ଦେବଗଣ, ଯଦି ବିଭାବସୁ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଆପଣଙ୍କର ଇଷ୍ଟ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଦି ଅଗ୍ନିସହ ଜଡିତ, ତେବେ ସେଠାକୁ ଯାଇ ତାହା ସାଧନ କରନ୍ତୁ।
13.131.26
गम्यतां साधयिष्यामो वयं ह्यग्निभयात्सुराः ।
एतावदुक्त्वा मण्डूकस्त्वरितो जलमाविशत् ॥ १३.१३१.२६ ॥
"ଅଗ୍ନିଭୟରୁ ଆମେ ଦେବତା; ଆମେ ହିଁ ତାହା ସାଧନ କରିବୁ, ଆପଣ ଯାଆନ୍ତୁ।" ଏତିକି କହି ବେଙ୍ଗଟି ଶୀଘ୍ର ପାଣିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
13.131.27
हुताशनस्तु बुबुधे मण्डूकस्य च पैशुनम् ।
शशाप स तमासाद्य न रसान्वेत्स्यसीति वै ॥ १३.१३१.२७ ॥
କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ନି ବେଙ୍ଗର ପ୍ରବଞ୍ଚନା ବୁଝିପାରିଲେ। ତା ପାଖକୁ ଯାଇ ସେ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ: "ତୁମେ ରସ ଜାଣିବ ନାହିଁ।"
13.131.28
तं वै संयुज्य शापेन मण्डूकं त्वरितो ययौ ।
अन्यत्र वासाय विभुर्न चात्मानमदर्शयत् ॥ १३.१३१.२८ ॥
ବେଙ୍ଗକୁ ଅଭିଶାପରେ ବାନ୍ଧି, ସର୍ବସମର୍ଥ ଅଗ୍ନି ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟତ୍ର ବାସ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ; ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ ନାହିଁ।
13.131.29
देवास्त्वनुग्रहं चक्रुर्मण्डूकानां भृगूत्तम ।
यत्तच्छृणु महाबाहो गदतो मम सर्वशः ॥ १३.१३१.२९ ॥
କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ବେଙ୍ଗମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ। ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ମହାବାହୁ, ମୁଁ କହୁଥିବା ସବୁ ଶୁଣ।
13.131.30
अग्निशापादजिह्वाऽपि रसज्ञानबहिष्कृताः ।
सरस्वतीं बहुविधां यूममुच्चारयिष्यथ ॥ १३.१३१.३० ॥
"ଅଗ୍ନିଅଭିଶାପରୁ ଜିଭହୀନ ଓ ରସଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେମାନେ ବହୁବିଧ ସରସ୍ୱତୀ (ବାଣୀ) ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ।"
13.131.31
बिलवासं गतांश्चैव निराहारानचेतसः ।
गतासूनपि वः शुष्कान्भूमिः सन्धारयिष्यति ॥ १३.१३१.३१ ॥
ଗର୍ତ୍ତରେ ବାସକାରୀ, ଉପବାସୀ, ଅଚେତନ ହୋଇ ଯାଇଥିବା ତୁମକୁ, ପ୍ରାଣହୀନ ଓ ଶୁଷ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀ ଧାରଣ କରିବ।
13.131.32
तमोघनायामपि वै निशायां विचरिष्यथ ।
इत्युक्त्वा तांस्ततो देवाः पुनरेव महीमिमाम् ॥ १३.१३१.३२ ॥
ଘନ ଅନ୍ଧକାରମୟ ରାତ୍ରିରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେମାନେ ବିଚରଣ କରିବ ବୋଲି ସେମାନଙ୍କୁ କହି, ଦେବତାମାନେ ପୁଣି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଗଲେ।
13.131.33
परीयुर्ज्वलनस्यार्थे न चाविन्दन्हुताशनम् ।
अथ तान्द्विरदः कश्चित्सुरेन्द्रद्विरदोपमः ॥ १३.१३१.३३ ॥
ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ସେମାନେ ଘୁରିଲେ, କିନ୍ତୁ ହୁତାଶନଙ୍କୁ ପାଇଲେ ନାହିଁ। ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହସ୍ତୀ ପରି ଏକ ହସ୍ତୀ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲା।
13.131.34
अश्वत्थस्थोऽग्निरित्येवमाह देवान्भृगूद्वह ।
शशाप ज्वलनः सर्वान्द्विरदान्क्रोधमूर्च्छितः ॥ १३.१३१.३४ ॥
"ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷରେ ଥିବା ଅଗ୍ନି ଏହିପରି କହୁଛନ୍ତି" ବୋଲି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହି, ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ହାତୀଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ।
13.131.35
प्रतीपा भवतां जिह्वा भवित्रीति भृगूद्वह ।
इत्युक्त्वा निःसृतोऽश्वत्थादग्निर्वारणसूचितः।
प्रविवेश शमीगर्भमथ वह्निः सुषुप्सया ॥ १३.१३१.३५ ॥
"ଆପଣଙ୍କ ଜିଭ ପ୍ରତିକୂଳ ହେବ" ବୋଲି, ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, କହି, ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ ଅଗ୍ନି ଅଶ୍ୱତ୍ଥରୁ ବାହାରି ଶମୀର ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତା'ପରେ ଶୟନ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଅଗ୍ନି ସେଠାରେ ଲୁଚିଲେ।
13.131.36
अनुग्रहं तु नागानां यं चक्रुः शृणु तं प्रभो ।
देवा भृगुकुलश्रेष्ठ प्रीत्या सत्यपराक्रमाः ॥ १३.१३१.३६ ॥
କିନ୍ତୁ ହାତୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ, ତାହା ଶୁଣ, ହେ ପ୍ରଭୁ। ହେ ଭୃଗୁକୁଳଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରୀତିରେ ତାହା କଲେ।
13.131.37
प्रतीपया जिह्वयाऽपि सर्वाहारान्हरिष्यथ ।
वाचं चोच्चारयिष्यध्वमुच्चैरव्यञ्जिताक्षराम्।
इत्युक्त्वा पुनरेवाग्निमनुसस्रुर्दिवौकसः ॥ १३.१३१.३७ ॥
"ଓଲଟା ଜିଭ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆହାର ଗ୍ରହଣ କରିବ; ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅକ୍ଷରଯୁକ୍ତ ବାଣୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ।" ଏହା କହି ଦେବତାମାନେ ପୁନର୍ବାର ଅଗ୍ନିର ପଛେ ଗଲେ।
13.131.38
अश्वत्थान्निःसृतश्चाग्निः शमीगर्भमुपाविशत् ।
शुकेन ख्यापितो विप्र तं देवाः समुपाद्रवन् ॥ १३.१३१.३८ ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷରୁ ନିର୍ଗତ ଅଗ୍ନି ଶମୀ ବୃକ୍ଷର ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ହେ ବିପ୍ର, ଶୁକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶାଯିବାରୁ ଦେବତାମାନେ ତାହା ପ୍ରତି ଧାଇଁଲେ।
13.131.39
शशाप सुकमग्निस्तु वाग्विहीनो भविष्यसि ।
जिह्वामावर्तयामास तस्यापि हुतभुक्तदा ॥ १३.१३१.३९ ॥
ଅଗ୍ନି ଶୁକଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ, "ତୁମେ ବାଣୀହୀନ ହେବ।" ସେତେବେଳେ ସେଇ ହୁତଭୁକ୍ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ନିଜ ଜିଭକୁ ଓଲଟାଇ ଦେଲେ।
13.131.40
दृष्ट्वा तु ज्वलनं देवाः शुकमूचुर्दयान्विताः ।
भविता न त्वमत्यन्तं शुकत्वे नष्टवागिति ॥ १३.१३१.४० ॥
ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖି ଦୟାପରବଶ ଦେବତାମାନେ ଶୁକଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଶୁକ ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀହୀନ ହେବ ନାହିଁ।"
13.131.41
आवृत्तजिह्वस्य सतो वाक्यं कान्तं भविष्यति ।
बालस्येव प्रवृद्धस्य कलमव्यक्तमद्भुतम् ॥ १३.१३१.४१ ॥
ଜିଭ ଓଲଟା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ବାକ୍ୟ ମଧୁର ହେବ; ଶିଶୁ କିମ୍ବା ବଡ଼ଙ୍କ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଥଚ ଅଦ୍ଭୁତ କଳରବ ପରି।
13.131.42
इत्युक्त्वा तं शमीगर्भे वह्निमालक्ष्य देवताः ।
तदेवायतनं चक्रुः पुण्यं सर्वक्रियास्वपि ॥ १३.१३१.४२ ॥
ଏହା କହି, ଶମୀ ଗର୍ଭରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଜାଣି ଦେବତାମାନେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାରେ ପବିତ୍ର ଆୟତନ କଲେ।
13.131.43
तदाप्रभृति चाप्यग्निः शमीगर्भेषु दृश्यते ।
उत्पादने तथोपायमभिजग्मुश्च मानवाः ॥ १३.१३१.४३ ॥
ସେହିଦିନଠାରୁ ଶମୀ କାଠ ଭିତରେ ଅଗ୍ନି ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାହା ଉତ୍ପାଦନ କରିବାର ସେହି ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ।
13.131.44
आपो रसातले यास्तु संस्पृष्टाश्चित्रभानुना ।
ताः पर्वतप्रस्रवणैरूष्मां मुञ्चन्ति भार्गव।
पावकेनाधिशयता सन्तप्तास्तस्य तेजसा ॥ १३.१३१.४४ ॥
ରସାତଳର ଯେଉଁ ଜଳ ଚିତ୍ରଭାନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶିତ, ସେମାନେ ପର୍ବତ ଝରଣା ଦେଇ ଉତ୍ତାପ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ହେ ଭାର୍ଗବ; ତାଙ୍କ ତେଜରେ ତପ୍ତ ହୋଇ ପାବକ ତଳେ ଶୋଇଛନ୍ତି।
13.131.45
अथाग्निर्देवता दृष्ट्वा बभूव व्यथितस्तदा ।
किमागमनमित्येवं तानपृच्छत पावकः ॥ १३.१३१.४५ ॥
ତେବେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଅଗ୍ନି ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ; ପାବକ ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନର କାରଣ କ'ଣ?'
13.131.46
तमूचुर्विबुधाः सर्वे ते चैव परमर्षयः ।
त्वां नियोक्ष्यामहे कार्ये तद्भवान्कर्तुमर्हति।
कृते च तस्मिन्भविता तवापि सुमहान्गुणः ॥ १३.१३१.४६ ॥
ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ପରମ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଆମେ ତୁମକୁ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବୁ; ତାହା ତୁମରି କରିବା ଉଚିତ। ତାହା ସମାପ୍ତ ହେଲେ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଲାଭ ହେବ।'
13.131.47
अग्निरुवाच ।
ब्रूत यद्भवतां कार्यं कर्तास्मि तदहं सुराः।
भवतां तु नियोज्योस्मि मावोत्रास्तु विचारणा ॥ १३.१३१.४७ ॥
ଅଗ୍ନି କହିଲେ, 'ହେ ଦେବତାଗଣ, ଆପଣମାନଙ୍କର ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ ତାହା କହନ୍ତୁ; ମୁଁ ତାହା କରିବି। ଆପଣମାନେ ମୋତେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ; ଭୟ କିମ୍ବା ସନ୍ଦେହ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।'
13.131.48
असुरस्तारको नाम ब्रह्मणो वरदर्पितः ।
अस्मान्प्रबाधते वीर्याद्वधस्तस्य विधीयताम् ॥ १३.१३१.४८ ॥
'ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବରରେ ଗର୍ବିତ ତାରକ ନାମକ ଅସୁର ନିଜ ପରାକ୍ରମରେ ଆମକୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି; ତାହାର ବଧର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉ।'
13.131.49
इमान्देवगणांस्तात प्रजापतिगणांस्तथा ।
ऋषींश्चापि महाभाग परित्रायस्व पावक ॥ १३.१३१.४९ ॥
ହେ ତାତ, ହେ ମହାଭାଗ ପାବକ, ଏହି ଦେବଗଣଙ୍କୁ, ସେହିପରି ପ୍ରଜାପତିଗଣଙ୍କୁ ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର।
13.131.50
अपत्यं तेजसा युक्तं प्रवीरं जनयक प्रभो ।
यद्भयं नोऽसुरात्तस्मान्नाशयेद्धव्यवाहन ॥ १३.१३१.५० ॥
ହେ ପ୍ରଭୋ, ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ଏକ ପ୍ରବୀର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦିଅ; ସେହି ଅସୁରରୁ ଆମର ଭୟ ସେ ନଷ୍ଟ କରୁ, ହେ ହବ୍ୟବାହନ।
13.131.51
शप्तानां नो महादेव्या नान्यदस्ति परायणम् ।
अन्यत्र भवतो वीर तस्मात्त्रायस्व नः प्रभो ॥ १३.१३१.५१ ॥
ମହାଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶପ୍ତ ଆମର ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ହେ ବୀର; ତେଣୁ ହେ ପ୍ରଭୋ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
13.131.52
इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा भगवान्हव्यवाहनः ।
जगामाथ दुराधर्षो गङ्गां भागीरथीं प्रति ॥ १३.१३१.५२ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ, 'ସେହିପରି ହେବ' କହି, ଦୁରାଧର୍ଷ ଭଗବାନ ହବ୍ୟବାହନ ଭାଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
13.131.53
तया चाप्यभवन्मिश्रो गर्भं चास्यां दधे तदा ।
ववृधे स तदा गर्भः कक्षे कृष्णगतिर्यथा ॥ १३.१३१.५३ ॥
ତାଙ୍କ ସହିତ ସେ ମିଶିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରେ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ; ତେବେ ସେ ଗର୍ଭ ବନରେ କୃଷ୍ଣଗତି ଅଗ୍ନି ପରି ବଢ଼ିଲା।
13.131.54
तेजसा तस्य देवस्य गङ्गा विह्वलचेतना ।
सन्तापमगमत्तीव्रं वोढुं सा न शशाक ह ॥ १३.१३१.५४ ॥
ସେହି ଦେବଙ୍କ ତେଜରେ ଗଙ୍ଗା ବିହ୍ୱଳ ଚିତ୍ତ ହୋଇ ତୀବ୍ର ସନ୍ତାପ ପାଇଲେ; ତାହା ବହନ କରିବାକୁ ସେ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ।
13.131.55
आहिते ज्वलनेनाथ गर्भे तेजःसमन्विते ।
गङ्गायामसुरः कश्चिद्भैरवं नादमानदत् ॥ १३.१३१.५५ ॥
ଅଗ୍ନି ଗଙ୍ଗାର ଗର୍ଭରେ ତେଜସ୍ୱୀ ଗର୍ଭ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଜଣେ ଅସୁର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲା।
13.131.56
अबुद्धिपतितेनाथ नादेन विपुलेन सा ।
वित्रस्तोद्धान्तनयना गङ्गा विप्लुतलोचना ॥ १३.१३१.५६ ॥
ସେ ଅକସ୍ମାତ୍ ପଡ଼ିଥିବା ବିପୁଳ ଗର୍ଜନରେ ଗଙ୍ଗା ଭୀତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ନୟନ ବିହ୍ବଳ ହେଲା।
13.131.57
विसंज्ञा नाशकद्गर्भं वोढुमात्मानमेव च ।
सा तु तेजःपरीताङ्गी कम्पमाना च जाह्नवी ॥ १३.१३१.५७ ॥
ବିସଂଜ୍ଞ ହୋଇ ସେ ଗର୍ଭ ଓ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ତେଜରେ ଆବୃତ ଅଙ୍ଗ, କମ୍ପମାନା ସେଇ ଜାହ୍ନବୀ ଗଙ୍ଗା ଥିଲେ।
13.131.58
उवाच ज्वलनं विप्र तदा गर्भबलोद्धुता ।
नते शक्ताऽस्मि भगवंस्तेजसोऽस्य विधारणे ॥ १३.१३१.५८ ॥
ସେତେବେଳେ ଗର୍ଭବଳରେ ଉଦ୍ଧୁତା ଗଙ୍ଗା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ବିପ୍ର, ହେ ଭଗବାନ, ଏହି ତେଜକୁ ଧାରଣ କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।"
13.131.59
विमूढाऽस्मि कृताऽनेन न मे स्वास्ध्यं यथा पुरा ।
विह्वला चास्मि भगवंश्चेतो नष्टं च मेऽनघ ॥ १३.१३१.५९ ॥
ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ମୂଢ଼ ହୋଇଛି, ପୂର୍ବ ପରି ମୋର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନାହିଁ। ହେ ଭଗବାନ, ମୁଁ ବିହ୍ବଳା ହୋଇଛି; ହେ ଅନଘ, ମୋର ଚିତ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
13.131.60
धारणे नास्य शक्ताऽहं गर्भस्य तपतांवर ।
उत्स्रक्ष्येऽहमिमं दुःखान्न तु कामात्कथञ्चन ॥ १३.१३१.६० ॥
ହେ ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଦୁଃଖରୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କାମନାରୁ ନୁହେଁ।
13.131.61
न तेजसाऽस्ति संस्पर्शो मम देव विभावसो ।
आपदर्थे हि सम्बन्धः सुसूक्ष्मोऽपि महाद्युते ॥ १३.१३१.६१ ॥
ହେ ଦେବ ବିଭାବସୁ, ତୁମ ତେଜ ସହିତ ମୋର କୌଣସି ସଂସ୍ପର୍ଶ ନାହିଁ। ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ଆପଦ ପାଇଁ ହିଁ ଏହି ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧ ଘଟିଛି।
13.131.62
यदत्र गुणसम्पन्नमितरद्वा हुताशन ।
त्वय्येव तदहं मन्ये धर्माधर्मौ च केवलौ ॥ १३.१३१.६२ ॥
ହେ ହୁତାଶନ, ଏଠାରେ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଯାହା କିଛି ବା ଅନ୍ୟ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ମୁଁ ତାହା ତୁମରେ ହିଁ ଅଛି ବୋଲି ମନେ କରେ; ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଉଭୟ କେବଳ ତୁମ ଉପରେ ହିଁ ନିର୍ଭର କରେ।
13.131.63
तामुवाच ततो वह्निर्धार्यतां धार्यतामिति ।
गर्भो मत्तेजसा युक्तो महागुणफलोदयः ॥ १३.१३१.६३ ॥
ତା'ପରେ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଧାରଣ କର, ଧାରଣ କର"। ମୋ ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ଏହି ଗର୍ଭ ମହାଗୁଣ ଓ ଫଳର ଉଦୟ ଘଟାଇବ।
13.131.64
शक्ता ह्यसि महीं कृत्स्नां वोढुं धारयितुं तथा ।
न हि ते किञ्चिदप्राप्यमन्यतो धारणादृते ॥ १३.१३१.६४ ॥
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ବହନ ଓ ଧାରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ। ଧାରଣ ଛଡ଼ା ତୁମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠାରୁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
13.131.65
एवमुक्ता तु सा देवी तत्रैवान्तरधीयत ।
पावकश्चापि तेजस्वी कृत्वा कार्यं दिवौकसाम्।
जगामेष्टं तदा देशं ततो भार्गवनन्दन ॥ १३.१३१.६५ ॥
ଏପରି କହିବାରୁ ସେହି ଦେବୀ ସେଠାରେ ହିଁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଗଲେ। ତେଜସ୍ୱୀ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସାରି ସେତେବେଳେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ହେ ଭାର୍ଗବନନ୍ଦନ!
13.131.66
सा वह्निना वार्यमाणा देवैरपि सरिद्वरा ।
समुत्ससर्ज तं गर्भं मेरौ गिरिवेर तदा ॥ १३.१३१.६६ ॥
ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ସେତେବେଳେ ସେହି ଗର୍ଭକୁ ମେରୁ ପର୍ବତରେ, ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠରେ ତ୍ୟାଗ କଲା।
13.131.67
समर्था धारणे चापि रुद्रतेजःप्रधर्षिता ।
नाशकत्सा तदा गर्भं सन्धारयितुमोजसा।
समुत्ससर्ज तं दुःखाद्दीप्तवैश्वानरप्रभम् ॥ १३.१३१.६७ ॥
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ତେଜରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ଧାରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ସମୟରେ ନିଜ ବଳରେ ସେ ସେହି ଗର୍ଭକୁ ଧରି ରଖି ପାରିଲା ନାହିଁ। ଦୁଃଖରେ ସେ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିର ପ୍ରଭାଭଳି ସେହି ଗର୍ଭକୁ ତ୍ୟାଗ କଲା।
13.131.68
दर्शयामास चाग्निस्तां तदा गङ्गां भृगूद्वह ।
पप्रच्छ सरितां श्रेष्ठां कच्चिद्गर्भः सुखोदयः ॥ १३.१३१.६८ ॥
ସେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ସେହି ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ହେ ଭୃଗୁବଂଶଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସେହି ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସେ ପଚାରିଲେ ଯେ ଗର୍ଭ ସୁଖରେ ଉଦୟ ହେବ କି ନାହିଁ।
13.131.69
कीदृग्गुणोपि वा देवि कीदृग्रूपश्च दृश्यते ।
तेजसा केन वा युक्तः सर्वमेतद्ब्रवीहि मे ॥ १३.१३१.६९ ॥
ହେ ଦେବୀ, ସେ କେଉଁ ଗୁଣବିଶିଷ୍ଟ ଓ କେଉଁ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଛି? କେଉଁ ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ? ଏସବୁ ମୋତେ କୁହ।
13.131.70
गङ्गोवाच ।
जातरूपः स गर्भो वै तेजसा त्वमिवानघ।
सुवर्णो विमलो दीप्तः पर्वतं चावभासयन् ॥ १३.१३१.७० ॥
ଗଙ୍ଗା କହିଲେ: ହେ ନିଷ୍ପାପ, ସେହି ଗର୍ଭ ସୁବର୍ଣ୍ଣରୂପ; ତେଜରେ ତୁମ ପରି। ସେ ନିର୍ମଳ, ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ, ଦୀପ୍ତ, ଏବଂ ପର୍ବତକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଛି।
13.131.71
पद्मोत्पलविमिश्राणां ह्रदानामिव शीतलः ।
गन्धोस्य स कदम्बानां तुल्यो वै तपतांवर ॥ १३.१३१.७१ ॥
ଏହାର ସୁଗନ୍ଧ ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳୋତ୍ପଳ ମିଶ୍ରିତ ହ୍ରଦ ପରି ଶୀତଳ। ହେ ତପସ୍ବୀଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା କଦମ୍ବ ବୃକ୍ଷର ସୁଗନ୍ଧ ସମାନ।
13.131.72
तेजसा तस्य गर्भस्य भास्करस्येव रश्मिभिः ।
यद्द्रव्यं परिसंसृष्टं पृथिव्यां पर्वतेषु च।
तत्सर्वं काञ्चनीभूतं समन्तात्प्रत्यदृश्यत ॥ १३.१३१.७२ ॥
ସେହି ଗର୍ଭର ତେଜରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପରି, ପୃଥିବୀ ଓ ପର୍ବତରେ ଯାହା କିଛି ସ୍ପର୍ଶ ହେଲା, ସେସବୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଦେଖାଗଲା।
13.131.73
पर्यधावत शैलांश्च नदीः प्रस्रवणानि च ।
व्यादीपयत्तेजसा च त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ १३.१३१.७३ ॥
ସେ ପର୍ବତ, ନଦୀ ଓ ଝରଣା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା; ନିଜ ତେଜରେ ଚରାଚର ସହିତ ତ୍ରିଲୋକକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲା।
13.131.74
एवंरूपः स भगवान्पुत्रस्ते हव्यवाहन ।
सूर्यवैश्वानरसमः कान्त्या सोम इवापरः ॥ १३.१३१.७४ ॥
ହେ ହବ୍ୟବାହନ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଏହିପରି ରୂପବାନ ଭଗବାନ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୈଶ୍ବାନରଙ୍କ ସମାନ, କାନ୍ତିରେ ଅନ୍ୟ ସୋମ ପରି।
13.131.75
एवमुक्त्वा तु सा देवी तत्रैवान्तरधीयत ।
पावकश्चापि तेजस्वी कृत्वा कार्यं दिवौकसाम्।
जगामेष्टं ततो देशं तदा भार्गवनन्दन ॥ १३.१३१.७५ ॥
ଏହା କହି ସେହି ଦେବୀ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ; ତେଜସ୍ବୀ ପାବକ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସାରି ନିଜ ଇଷ୍ଟ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ। ହେ ଭାର୍ଗବ ବଂଶଧର!
13.131.76
एतैः कर्मगुणैर्लोके नामाग्नेः परिगीयते ।
हिरण्यरेता इति वै ऋषिभिर्विबुधैस्तथा।
पृथिवी च तदा देवी ख्याता वसुमतीति वै ॥ १३.१३१.७६ ॥
ଏହି କର୍ମ ଓ ଗୁଣ ଯୋଗୁଁ ଜଗତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଏହି ନାମ ଗାଯାଯାଏ — ଋଷି ଓ ବିବୁଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 'ହିରଣ୍ୟରେତା' ରୂପେ; ସେତେବେଳେ ଦେବୀ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ 'ବସୁମତୀ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲେ।
13.131.77
स तु गर्भो महातेजा गाङ्गेयः पावकोद्भवः ।
दिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधेऽद्भुतदर्शनः ॥ १३.१३१.७७ ॥
ସେହି ଗର୍ଭ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଗାଙ୍ଗେୟ, ପାବକରୁ ଜାତ; ଦିବ୍ୟ ଶରବନରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ବଢ଼ିଲା, ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନ।
13.131.78
ददृशुः कृत्तिकास्तं तु बालार्कसदृशद्युतिम् ।
जातस्नेहास्तु तं बालं पुपुषुः स्तन्यविस्रवैः ॥ १३.१३१.७८ ॥
କୃତ୍ତିକାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ତାଙ୍କ କାନ୍ତି ବାଳସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି। ସ୍ନେହ ଜାତ ହେଲେ ସେମାନେ ସେହି ଶିଶୁକୁ କ୍ଷୀରଧାରାରେ ପୋଷଣ କଲେ।
13.131.79
ततः स कार्तिकेयत्वमवाप परमद्युतिः ।
स्कन्नत्वात्स्कन्दतां चापि गुहावासाद्गुहोऽभवत् ॥ १३.१३१.७९ ॥
ତା'ପରେ ସେ ପରମ ତେଜସ୍ୱୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ସ୍ଖଳିତ ହେବାରୁ ସ୍କନ୍ଦ ନାମ ଓ ଗୁମ୍ଫାରେ ବାସ କରିବାରୁ ଗୁହ ହେଲେ।
13.131.80
एवं सुवर्णमुत्पन्नमपत्यं जातवेदसः ।
तत्र जाम्बूनदं श्रेष्ठं देवानामपि भूषणम् ॥ १३.१३१.८० ॥
ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସନ୍ତାନରୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଭୂଷଣ ଜାମ୍ବୂନଦ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
13.131.81
ततःप्रभृति चाप्येतञ्जातरूपमुदाहृतम् ।
रत्नानामुत्तमं रत्नं भूषणानां तथैव च ॥ १३.१३१.८१ ॥
ସେହିଦିନୁ ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣକୁ ଜାତରୂପ କୁହାଯାଏ। ଏହା ରତ୍ନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ରତ୍ନ ଏବଂ ଭୂଷଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଉତ୍ତମ।
13.131.82
पवित्रं च पवित्राणां मङ्गलानां च मङ्गलम् ।
यत्सुवर्णं स भगवानग्निरीशः प्रजापतिः ॥ १३.१३१.८२ ॥
ଯେଉଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଙ୍ଗଳ, ସେ ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି, ଈଶ ଓ ପ୍ରଜାପତି।
13.131.83
पवित्राणां पवित्रं हि कनकं द्विजसत्तमाः ।
अग्नीषोमात्मकं चैव जातरूपमुदाहृतम् ॥ १३.१३१.८३ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହେଉଛି ସୁବର୍ଣ୍ଣ। ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ, ସେହି ଜାତରୂପ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି।