മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.131.1
असुरस्तारको नाम त्वया दत्तवरः प्रभो ।
सुरानृषींश्च क्लिश्नाति वधस्तस्य विधीयताम् ॥ १३.१३१.१ ॥
പ്രഭോ, അങ്ങ് വരം നൽകിയ താരകൻ എന്ന അസുരൻ ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും പീഡിപ്പിക്കുന്നു. അവന്റെ വധത്തിന് വിധി നിശ്ചയിച്ചാലും.
13.131.2
तस्माद्भयं समुत्पन्नमस्माकं वै पितामह ।
परित्रायस्व नो देव न ह्यन्या गतिरस्ति नः ॥ १३.१३१.२ ॥
അതിനാൽ പിതാമഹാ, ഞങ്ങൾക്ക് ഭയം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. ദേവാ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിച്ചാലും; ഞങ്ങൾക്ക് മറ്റൊരു ആശ്രയമില്ല.
13.131.3
ब्रह्मोवाच ।
समोहं सर्वभूतानामधर्मं नेह रोचये।
हन्यतां तारकः क्षिप्र सुरर्षिगणबाधिता ॥ १३.१३१.३ ॥
സർവഭൂതങ്ങൾക്കും മോഹം വരുത്തുന്ന അധർമ്മത്തെ ഞാൻ ഇവിടെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. ദേവ-ഋഷിഗണങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന താരകനെ വേഗം വധിക്കണം.
13.131.4
वेदा धर्माश्च नोच्छेदं गच्छेयुः सुरसत्तमाः ।
विहितं पूर्वमेवात्र मया वै व्येतु वो ज्वरः ॥ १३.१३१.४ ॥
ശ്രേഷ്ഠരായ ദേവന്മാരേ, വേദങ്ങളും ധർമ്മങ്ങളും നശിക്കാതിരിക്കട്ടെ. ഈ ഉപായം ഞാൻ നേരത്തെ തന്നെ വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്; നിങ്ങളുടെ ദുഃഖം നീങ്ങട്ടെ.
13.131.5
वरदानाद्भगवतो दैतेयो बलगर्वितः ।
देवैर्न शक्यते हन्तु स कथं प्रशमं व्रजेत् ॥ १३.१३१.५ ॥
ഭഗവാന്റെ വരത്താൽ ബലഗർവ്വിതനായ ദൈത്യനെ ദേവന്മാർക്ക് വധിക്കാനാവില്ല. അപ്പോൾ അവൻ എങ്ങനെ ശാന്തി പ്രാപിക്കും?
13.131.6
स हि नैव स्म देवानां नासुराणां न रक्षसाम् ।
वध्यः स्यामिति जग्राह वरं त्वत्तः पितामह ॥ १३.१३१.६ ॥
"ദേവന്മാർക്കോ അസുരന്മാർക്കോ രാക്ഷസന്മാർക്കോ ഞാൻ വധ്യനാകരുത്" എന്ന വരം അവൻ അങ്ങയിൽ നിന്ന് നേടി, പിതാമഹാ.
13.131.7
देवाश्च शप्ता रुद्राण्या प्रजोच्छेदे पुरा कृते ।
न भविष्यति वोऽपत्यमिति सर्वे जगत्पते ॥ १३.१३१.७ ॥
മുൻപ് പ്രജകളുടെ നാശം സംഭവിച്ചപ്പോൾ രുദ്രാണിയാൽ ശപിക്കപ്പെട്ട ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ഓ ജഗത്പതേ, നിങ്ങൾക്ക് സന്തതി ഉണ്ടാകില്ല.
13.131.8
ब्रह्मोवाच ।
हुताशनो न तत्रासीच्छापकाले सुरोत्तमाः।
स उत्पादयिताऽपत्यं वधाय त्रिदशद्विषाम् ॥ १३.१३१.८ ॥
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഉത്തമ ദേവന്മാരേ, ശാപകാലത്ത് അഗ്നി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ദേവശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാൻ അവൻ സന്തതിയെ ഉണ്ടാക്കും.
13.131.9
तद्वै सर्वानतिक्रम्य देवदानवराक्षसान् ।
मानुषानथ गन्धर्वान्नागानथ च पक्षिणः ॥ १३.१३१.९ ॥
അവൻ ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, മനുഷ്യർ, ഗന്ധർവന്മാർ, നാഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ എല്ലാവരെയും അതിക്രമിക്കും.
13.131.10
अस्त्रेणामोघपातेन शक्त्या तं घातयिष्यति ।
यतो वो भयपुत्पन्नं ये चान्ये सुरशत्रवः ॥ १३.१३१.१० ॥
അമോഘമായ അസ്ത്രത്താലും ശക്തിയാലും അവനെ കൊല്ലിക്കും; നിങ്ങൾക്ക് ഭയമുണ്ടായതിനാലും മറ്റ് ദേവശത്രുക്കളുള്ളതിനാലും.
13.131.11
सनातनो हि सङ्कल्पः काम इत्यभिधीयते ।
रुद्रस्य तेजः प्रस्कन्नमग्नौ निपतितं च यत् ॥ १३.१३१.११ ॥
സനാതനമായ സങ്കല്പമാണ് കാമം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്. രുദ്രന്റെ തേജസ് ചിതറി അഗ്നിയിൽ വീണത്,
13.131.12
तत्तजोऽग्निर्महद्भूतं द्वितीयमिव पावकम् ।
वधार्थं देवशत्रूणां गङ्गायां जनयिष्यति ॥ १३.१३१.१२ ॥
ആ തേജസ്സ്, അഗ്നി, രണ്ടാമത്തെ പാവകനെപ്പോലെ മഹത്തായ ജീവിയായി, ദേവശത്രുക്കളുടെ നാശത്തിനായി ഗംഗയിൽ ജനിപ്പിക്കും.
13.131.13
स तु नावाप तं शापं नष्टः स हुतभुक्तदा ।
तस्माद्वो भयहृद्देवाः समुत्पत्स्यति पावकिः ॥ १३.१३१.१३ ॥
ആ അഗ്നി അപ്പോൾ നശിച്ചവനായി ആ ശാപം പ്രാപിച്ചില്ല. അതിനാൽ, ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ഭയം നീക്കുന്ന പാവകി (അഗ്നിപുത്രൻ) ഉദയം ചെയ്യും.
13.131.14
अन्विष्यतां वै ज्वलनस्तथा चाद्य नियुज्यताम् ।
तारकस्य वधोपायः कथितो वै मयाऽनघाः ॥ १३.१३१.१४ ॥
അഗ്നിയെ ഇപ്പോൾ തന്നെ അന്വേഷിക്കുക, അവനെ നിയോഗിക്കുക. പാപരഹിതരേ, താരകനെ വധിക്കുന്ന ഉപായം ഞാൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
13.131.15
न हि तेजस्विनां शापास्तेजःसु प्रभवन्ति वै ।
बलान्यतिबलं प्राप्य दुर्बलानि भवन्ति वै ॥ १३.१३१.१५ ॥
തേജസ്വികളുടെ ശാപങ്ങൾ തേജസ്സിന്മേൽ ഫലിക്കുകയില്ല. അതിബലത്തെ പ്രാപിച്ചാൽ ദുർബലങ്ങളും ബലവത്താകും.
13.131.16
हन्यादवध्यान्वरदानपि चैव तपस्विनः ।
सङ्कल्पाभिरुचिः कामः सनातनतमोऽभवत् ॥ १३.१३१.१६ ॥
വരദാനത്താൽ തപസ്വികൾക്കും അവധ്യരെ വധിക്കാം. സങ്കൽപത്തിൽനിന്നുള്ള അഭിരുചിയാണ് കാമം; അത് സനാതനമായ തമസ്സായി.
13.131.17
जगत्पतिरनिर्देश्य सर्वगः सर्वभावनः ।
हृच्छयः सर्वभूतानां ज्येष्ठो रुद्रादपि प्रभुः ॥ १३.१३१.१७ ॥
ജഗത്പതി, അനിർദ്ദേശ്യൻ, സർവ്വവ്യാപി, സർവ്വഭാവനൻ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, രുദ്രനെക്കാളും മൂത്തവനായ പ്രഭു.
13.131.18
अन्विष्यतां स तु क्षिप्रं तेजोराशिर्हुताशनः ।
स वो मनोगतं कामं देवः सम्पादयिष्यति ॥ १३.१३१.१८ ॥
ആ തേജോരാശിയായ ഹുതാശനനെ വേഗം അന്വേഷിക്കുക. ആ ദേവൻ നിങ്ങളുടെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം സാധിപ്പിക്കും.
13.131.19
एतद्वाक्यमुपश्रुत्य ततो देवा महात्मनः ।
जग्मु- संसिद्धसङ्कल्पाः पर्येषन्तो विभावसुम् ॥ १३.१३१.१९ ॥
മഹാത്മാവിന്റെ ഈ വാക്കു കേട്ട് ദേവന്മാർ, സങ്കല്പം സാധിക്കുവാൻ വിഭാവസുവിനെ (അഗ്നിയെ) അന്വേഷിച്ചു പുറപ്പെട്ടു.
13.131.20
ततस्त्रैलोक्यमृषयो व्यचिन्वन्त सुरैः सह ।
काङ्क्षन्तो दर्शनं वह्नेः सर्वे तद्गतमानसाः ॥ १३.१३१.२० ॥
പിന്നെ ഋഷിമാർ ദേവന്മാരോടൊപ്പം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അന്വേഷിച്ചു; അഗ്നിദർശനം ആഗ്രഹിച്ച് എല്ലാവരുടെയും മനസ്സ് അതിൽ ഉറച്ചിരുന്നു.
13.131.21
परेण तपसा युक्ताः श्रीमन्तो लोकविश्रुताः ।
लोकानन्वचरन्सिद्धाः सर्व एव भृगूत्तम।
नष्टमात्मनि संलीनं नाभिजग्मुर्हुताशनम् ॥ १३.१३१.२१ ॥
മഹാതപസ്സോടുകൂടിയ, തേജസ്വികളായ, ലോകവിശ്രുതരായ സിദ്ധന്മാർ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചു, ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠാ! എന്നാൽ തന്നിൽത്തന്നെ മറഞ്ഞൊളിച്ച അഗ്നിയെ അവർ സമീപിച്ചില്ല.
13.131.22
ततः संजातसंत्रासानग्निदर्शनलालसान् ।
जलेचरः क्लान्तमनास्तेजसाऽग्नेः प्रदीपितः।
उवाच देवान्मण्डूको रसातलतलोत्थितः। ॥ १३.१३१.२२ ॥
അപ്പോൾ ഭയപ്പെട്ടും അഗ്നിദർശനം കൊതിച്ചുനിന്ന ദേവന്മാരോട്, ജലചാരിയായ തവള, ക്ഷീണിച്ച മനസ്സോടെ, അഗ്നിയുടെ തേജസ്സാൽ ജ്വലിച്ച്, രസാതലത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ നിന്നുയർന്ന് പറഞ്ഞു.
13.131.23
रसातलतले देवा वसत्यग्निरिति प्रभो ।
सन्तापादिह सम्प्राप्तः पावकप्रभवादहम् ॥ १३.१३१.२३ ॥
ദേവന്മാരേ! പ്രഭോ! രസാതലത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ അഗ്നി വസിക്കുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അഗ്നിയുടെ ഉറവിടത്തിൽ നിന്നുള്ള താപത്താൽ പീഡിതനായി ഞാൻ ഇവിടെ എത്തി.
13.131.24
स संसुप्तो जले देवा भगवान्हव्यवाहनः ।
अपः संसृज्य तेजोभिस्तेन सन्तापिता वयम् ॥ १३.१३१.२४ ॥
ദേവന്മാരേ! ആ ഹവ്യവാഹനനായ ഭഗവാൻ ജലത്തിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നു; തന്റെ തേജസ്സുകളാൽ ജലത്തെ കലർത്തി, അദ്ദേഹത്താൽ ഞങ്ങൾ താപമേറ്റവരായി.
13.131.25
तस्य दर्शनमिष्टं वो यदि देवा विभावसोः ।
तत्रैवमधिगच्छध्वं कार्यं वो यदि वह्निना ॥ १३.१३१.२५ ॥
ദേവന്മാരേ, വിഭാവസുവിനെ (അഗ്നിയെ) ദർശിക്കുന്നത് നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ കാര്യം അഗ്നിയോടു ബന്ധപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ, അവിടെത്തന്നെ പോയി അത് നേടുക.
13.131.26
गम्यतां साधयिष्यामो वयं ह्यग्निभयात्सुराः ।
एतावदुक्त्वा मण्डूकस्त्वरितो जलमाविशत् ॥ १३.१३१.२६ ॥
"അഗ്നിഭയത്താൽ ഞങ്ങൾ ദേവന്മാരാണ്; ഞങ്ങൾ തന്നെ അത് സാധിക്കാം, നിങ്ങൾ പോകൂ." ഇത്രയും പറഞ്ഞിട്ട്, തവള വേഗത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
13.131.27
हुताशनस्तु बुबुधे मण्डूकस्य च पैशुनम् ।
शशाप स तमासाद्य न रसान्वेत्स्यसीति वै ॥ १३.१३१.२७ ॥
എന്നാൽ അഗ്നി തവളയുടെ വഞ്ചന മനസ്സിലാക്കി. അവനെ സമീപിച്ച് ശപിച്ചു: "നീ രസങ്ങൾ അറിയുകയില്ല."
13.131.28
तं वै संयुज्य शापेन मण्डूकं त्वरितो ययौ ।
अन्यत्र वासाय विभुर्न चात्मानमदर्शयत् ॥ १३.१३१.२८ ॥
തവളയെ ശാപത്തോടെ ബന്ധിച്ച്, സർവശക്തനായ അഗ്നി വേഗത്തിൽ മറ്റൊരിടത്ത് വസിക്കാൻ പോയി; സ്വയം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിയില്ല.
13.131.29
देवास्त्वनुग्रहं चक्रुर्मण्डूकानां भृगूत्तम ।
यत्तच्छृणु महाबाहो गदतो मम सर्वशः ॥ १३.१३१.२९ ॥
എന്നാൽ ദേവന്മാർ തവളകൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകി. ഭൃഗുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, മഹാബാഹോ, ഞാൻ പറയുന്നത് മുഴുവൻ കേൾക്കൂ.
13.131.30
अग्निशापादजिह्वाऽपि रसज्ञानबहिष्कृताः ।
सरस्वतीं बहुविधां यूममुच्चारयिष्यथ ॥ १३.१३१.३० ॥
"അഗ്നിശാപത്താൽ നാക്കില്ലാത്തവരും രസജ്ഞാനത്തിൽനിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെട്ടവരുമായാലും, നിങ്ങൾ പലവിധമായ സരസ്വതിയെ (വാക്കിനെ) ഉച്ചരിക്കും."
13.131.31
बिलवासं गतांश्चैव निराहारानचेतसः ।
गतासूनपि वः शुष्कान्भूमिः सन्धारयिष्यति ॥ १३.१३१.३१ ॥
മാളങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവരായി, പട്ടിണി കിടന്ന്, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു പോയ നിങ്ങളെ, ജീവൻ പോയി ഉണങ്ങിയാലും ഭൂമി താങ്ങും.
13.131.32
तमोघनायामपि वै निशायां विचरिष्यथ ।
इत्युक्त्वा तांस्ततो देवाः पुनरेव महीमिमाम् ॥ १३.१३१.३२ ॥
ഇടതൂർന്ന ഇരുട്ടുള്ള രാത്രിയിലും നിങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുമെന്ന് അവരോട് പറഞ്ഞ്, ദേവന്മാർ പിന്നീട് വീണ്ടും ഈ ഭൂമിയിലേക്ക് പോയി.
13.131.33
परीयुर्ज्वलनस्यार्थे न चाविन्दन्हुताशनम् ।
अथ तान्द्विरदः कश्चित्सुरेन्द्रद्विरदोपमः ॥ १३.१३१.३३ ॥
തീക്കുവേണ്ടി അവർ ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞു; പക്ഷേ ഹുതാശനനെ കണ്ടെത്തിയില്ല. അപ്പോൾ ഇന്ദ്രന്റെ ആനയ്ക്കു തുല്യനായ ഒരു ആന അവരുടെ അടുത്തെത്തി.
13.131.34
अश्वत्थस्थोऽग्निरित्येवमाह देवान्भृगूद्वह ।
शशाप ज्वलनः सर्वान्द्विरदान्क्रोधमूर्च्छितः ॥ १३.१३१.३४ ॥
"അശ്വത്ഥവൃക്ഷത്തിൽ നിൽക്കുന്ന അഗ്നി ഇങ്ങനെ പറയുന്നു" എന്ന് ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞ്, ഹേ ഭൃഗുകുലശ്രേഷ്ഠാ, കോപത്താൽ മൂർച്ഛിതനായ അഗ്നി എല്ലാ ആനകളെയും ശപിച്ചു.
13.131.35
प्रतीपा भवतां जिह्वा भवित्रीति भृगूद्वह ।
इत्युक्त्वा निःसृतोऽश्वत्थादग्निर्वारणसूचितः।
प्रविवेश शमीगर्भमथ वह्निः सुषुप्सया ॥ १३.१३१.३५ ॥
"നിങ്ങളുടെ നാവ് പ്രതികൂലമാകും" എന്ന്, ഹേ ഭൃഗുകുലശ്രേഷ്ഠാ, പറഞ്ഞ്, ആനകൾ സൂചിപ്പിച്ച അഗ്നി അശ്വത്ഥത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട് ശമിയുടെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; പിന്നീട് ഉറങ്ങാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ അഗ്നി അവിടെ ഒളിച്ചു.
13.131.36
अनुग्रहं तु नागानां यं चक्रुः शृणु तं प्रभो ।
देवा भृगुकुलश्रेष्ठ प्रीत्या सत्यपराक्रमाः ॥ १३.१३१.३६ ॥
എന്നാൽ ആനകൾക്ക് ദേവന്മാർ ചെയ്ത അനുഗ്രഹം കേൾക്കുക, ഹേ പ്രഭോ. ഹേ ഭൃഗുകുലശ്രേഷ്ഠാ, സത്യപരാക്രമികളായ ദേവന്മാർ സ്നേഹത്തോടെ അത് ചെയ്തു.
13.131.37
प्रतीपया जिह्वयाऽपि सर्वाहारान्हरिष्यथ ।
वाचं चोच्चारयिष्यध्वमुच्चैरव्यञ्जिताक्षराम्।
इत्युक्त्वा पुनरेवाग्निमनुसस्रुर्दिवौकसः ॥ १३.१३१.३७ ॥
"തിരിഞ്ഞ നാവുകൊണ്ടും നീ എല്ലാ ആഹാരങ്ങളും സ്വീകരിക്കും; ഉച്ചത്തിൽ വ്യക്തമല്ലാത്ത അക്ഷരങ്ങൾ നീ ഉച്ചരിക്കും." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ദേവന്മാർ വീണ്ടും അഗ്നിയെ പിന്തുടർന്നു.
13.131.38
अश्वत्थान्निःसृतश्चाग्निः शमीगर्भमुपाविशत् ।
शुकेन ख्यापितो विप्र तं देवाः समुपाद्रवन् ॥ १३.१३१.३८ ॥
അശ്വത്ഥ വൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന അഗ്നി ശമീവൃക്ഷത്തിന്റെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഓ വിപ്രാ, ശുകൻ വെളിപ്പെടുത്തിയതിനാൽ ദേവന്മാർ അവനെ പിന്തുടർന്ന് ഓടി.
13.131.39
शशाप सुकमग्निस्तु वाग्विहीनो भविष्यसि ।
जिह्वामावर्तयामास तस्यापि हुतभुक्तदा ॥ १३.१३१.३९ ॥
അഗ്നി ശുകനെ ശപിച്ചു: "നീ വാക്കില്ലാത്തവനാകും." അപ്പോൾ ആ ഹുതഭുക്കായ അഗ്നിയും തന്റെ നാവ് തിരിച്ചുവച്ചു.
13.131.40
दृष्ट्वा तु ज्वलनं देवाः शुकमूचुर्दयान्विताः ।
भविता न त्वमत्यन्तं शुकत्वे नष्टवागिति ॥ १३.१३१.४० ॥
ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെ കണ്ട് ദയയുള്ള ദേവന്മാർ ശുകനോട് പറഞ്ഞു: "ശുകഭാവത്തിൽ നീ പൂർണ്ണമായി വാക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടവനാകില്ല."
13.131.41
आवृत्तजिह्वस्य सतो वाक्यं कान्तं भविष्यति ।
बालस्येव प्रवृद्धस्य कलमव्यक्तमद्भुतम् ॥ १३.१३१.४१ ॥
നാവ് തിരിഞ്ഞിരിക്കുമ്പോഴും നിന്റെ വാക്ക് ഇമ്പമുള്ളതാകും; കുഞ്ഞിന്റെയോ വളർന്നവന്റെയോ അവ്യക്തവും അത്ഭുതകരവുമായ കളകളാരവം പോലെ.
13.131.42
इत्युक्त्वा तं शमीगर्भे वह्निमालक्ष्य देवताः ।
तदेवायतनं चक्रुः पुण्यं सर्वक्रियास्वपि ॥ १३.१३१.४२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ശമീഗർഭത്തിലെ അഗ്നിയെ അറിഞ്ഞ ദേവന്മാർ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളിലും പുണ്യമായ ആ സ്ഥലം തന്നെ ആയതനമാക്കി.
13.131.43
तदाप्रभृति चाप्यग्निः शमीगर्भेषु दृश्यते ।
उत्पादने तथोपायमभिजग्मुश्च मानवाः ॥ १३.१३१.४३ ॥
അന്നുമുതൽ ശമീവൃക്ഷത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ അഗ്നി കാണപ്പെടുന്നു; അതിനെ ഉണ്ടാക്കാനുള്ള ഉപായം മനുഷ്യരും സ്വീകരിച്ചു.
13.131.44
आपो रसातले यास्तु संस्पृष्टाश्चित्रभानुना ।
ताः पर्वतप्रस्रवणैरूष्मां मुञ्चन्ति भार्गव।
पावकेनाधिशयता सन्तप्तास्तस्य तेजसा ॥ १३.१३१.४४ ॥
രസാതലത്തിലെ ജലങ്ങൾ ചിത്രഭാനുവിനാൽ സ്പർശിതമായി, പർവതനിർഝരങ്ങളിലൂടെ ചൂട് വിടുന്നു, ഭാർഗവാ; അവന്റെ തേജസ്സിൽ തപിച്ച് പാവകന്റെ കീഴിൽ കിടക്കുന്നു.
13.131.45
अथाग्निर्देवता दृष्ट्वा बभूव व्यथितस्तदा ।
किमागमनमित्येवं तानपृच्छत पावकः ॥ १३.१३१.४५ ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാരെ കണ്ട് അഗ്നി വ്യഥിതനായി; പാവകൻ അവരോട് 'നിങ്ങളുടെ വരവിന്റെ കാരണമെന്ത്?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
13.131.46
तमूचुर्विबुधाः सर्वे ते चैव परमर्षयः ।
त्वां नियोक्ष्यामहे कार्ये तद्भवान्कर्तुमर्हति।
कृते च तस्मिन्भविता तवापि सुमहान्गुणः ॥ १३.१३१.४६ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും പരമർഷികളും അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്നെ ഒരു കാര്യത്തിന് നിയോഗിക്കാം; അത് നീ തന്നെ ചെയ്യുന്നതാണ് ഉചിതം. അത് പൂർത്തിയായാൽ നിനക്കും വലിയ നന്മ ഉണ്ടാകും.'
13.131.47
अग्निरुवाच ।
ब्रूत यद्भवतां कार्यं कर्तास्मि तदहं सुराः।
भवतां तु नियोज्योस्मि मावोत्रास्तु विचारणा ॥ १३.१३१.४७ ॥
അഗ്നി പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ കാര്യം എന്തെന്ന് പറയൂ; ഞാൻ അത് ചെയ്യാം. നിങ്ങൾ എന്നെ നിയോഗിക്കുക; ഭയമോ സംശയമോ വേണ്ട.'
13.131.48
असुरस्तारको नाम ब्रह्मणो वरदर्पितः ।
अस्मान्प्रबाधते वीर्याद्वधस्तस्य विधीयताम् ॥ १३.१३१.४८ ॥
'ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരത്താൽ അഹങ്കരിച്ച താരകൻ എന്ന അസുരൻ തന്റെ വീര്യത്താൽ ഞങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു; അവനെ വധിക്കാനുള്ള ഏർപ്പാട് ചെയ്യൂ.'
13.131.49
इमान्देवगणांस्तात प्रजापतिगणांस्तथा ।
ऋषींश्चापि महाभाग परित्रायस्व पावक ॥ १३.१३१.४९ ॥
പ്രിയനേ, മഹാഭാഗ പാവകാ, ഈ ദേവഗണങ്ങളെയും അതുപോലെ പ്രജാപതിഗണങ്ങളെയും ഋഷികളെയും രക്ഷിച്ചാലും.
13.131.50
अपत्यं तेजसा युक्तं प्रवीरं जनयक प्रभो ।
यद्भयं नोऽसुरात्तस्मान्नाशयेद्धव्यवाहन ॥ १३.१३१.५० ॥
പ്രഭോ, തേജസ്സോടു കൂടിയ പ്രവീരനായ ഒരു സന്തതിയെ ജനിപ്പിക്കുക; ആ അസുരനിൽ നിന്നുള്ള ഭയം അവൻ നശിപ്പിക്കട്ടെ, ഹവ്യവാഹനാ.
13.131.51
शप्तानां नो महादेव्या नान्यदस्ति परायणम् ।
अन्यत्र भवतो वीर तस्मात्त्रायस्व नः प्रभो ॥ १३.१३१.५१ ॥
മഹാദേവി ശപിച്ച ഞങ്ങൾക്ക് അങ്ങയല്ലാതെ മറ്റൊരു അഭയമില്ല, വീരാ; അതിനാൽ പ്രഭോ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിച്ചാലും.
13.131.52
इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा भगवान्हव्यवाहनः ।
जगामाथ दुराधर्षो गङ्गां भागीरथीं प्रति ॥ १३.१३१.५२ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടവനായി, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞ് ദുരാധർഷനായ ഭഗവാൻ ഹവ്യവാഹനൻ ഭാഗീരഥീ ഗംഗയുടെ നേർക്ക് പോയി.
13.131.53
तया चाप्यभवन्मिश्रो गर्भं चास्यां दधे तदा ।
ववृधे स तदा गर्भः कक्षे कृष्णगतिर्यथा ॥ १३.१३१.५३ ॥
അവളോടു ചേർന്ന് അവൻ അവളിൽ ഗർഭം ധരിപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ ആ ഗർഭം കാട്ടിൽ കറുത്ത ഗതിയുള്ള അഗ്നിപോലെ വളർന്നു.
13.131.54
तेजसा तस्य देवस्य गङ्गा विह्वलचेतना ।
सन्तापमगमत्तीव्रं वोढुं सा न शशाक ह ॥ १३.१३१.५४ ॥
ആ ദേവന്റെ തേജസ്സിനാൽ ഗംഗ വിഹ്വല ചിത്തയായി കഠിന സന്താപത്തിലായി; അതു വഹിക്കാൻ അവൾക്കു കഴിഞ്ഞില്ല.
13.131.55
आहिते ज्वलनेनाथ गर्भे तेजःसमन्विते ।
गङ्गायामसुरः कश्चिद्भैरवं नादमानदत् ॥ १३.१३१.५५ ॥
അഗ്നി ഗംഗയിൽ തേജസ്സു നിറഞ്ഞ ഗർഭം സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ ഒരസുരൻ ഭയങ്കരമായ ഗർജ്ജനം മുഴക്കി.
13.131.56
अबुद्धिपतितेनाथ नादेन विपुलेन सा ।
वित्रस्तोद्धान्तनयना गङ्गा विप्लुतलोचना ॥ १३.१३१.५६ ॥
ആ പെട്ടെന്നുള്ള മഹാഗർജ്ജനത്താൽ ഗംഗ ഭയന്നു; അവളുടെ കണ്ണുകൾ ഭ്രമിച്ചു പരിഭ്രമിച്ചു.
13.131.57
विसंज्ञा नाशकद्गर्भं वोढुमात्मानमेव च ।
सा तु तेजःपरीताङ्गी कम्पमाना च जाह्नवी ॥ १३.१३१.५७ ॥
ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട അവൾക്ക് ഗർഭത്തെയും സ്വയത്തെയും താങ്ങാനായില്ല; തേജസ്സിൽ മൂടിയ ദേഹത്തോടെ വിറച്ച ജാഹ്നവി ഗംഗയായിരുന്നു അവൾ.
13.131.58
उवाच ज्वलनं विप्र तदा गर्भबलोद्धुता ।
नते शक्ताऽस्मि भगवंस्तेजसोऽस्य विधारणे ॥ १३.१३१.५८ ॥
അപ്പോൾ ഗർഭബലത്താൽ ഇളകിയ ഗംഗ അഗ്നിയോട് പറഞ്ഞു: "വിപ്രാ, ഭഗവാനേ, ഈ തേജസ്സ് താങ്ങാൻ ഞാൻ ശക്തയല്ല."
13.131.59
विमूढाऽस्मि कृताऽनेन न मे स्वास्ध्यं यथा पुरा ।
विह्वला चास्मि भगवंश्चेतो नष्टं च मेऽनघ ॥ १३.१३१.५९ ॥
ഇതിനാൽ ഞാൻ വിഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്നു; മുമ്പത്തെപ്പോലെ എനിക്ക് സ്വാസ്ഥ്യമില്ല. ഭഗവാനേ, ഞാൻ വിഹ്വലയായി; കളങ്കമില്ലാത്തവനേ, എന്റെ ചിത്തം നഷ്ടമായി.
13.131.60
धारणे नास्य शक्ताऽहं गर्भस्य तपतांवर ।
उत्स्रक्ष्येऽहमिमं दुःखान्न तु कामात्कथञ्चन ॥ १३.१३१.६० ॥
തപിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഈ ഗർഭം താങ്ങാൻ ഞാൻ ശക്തയല്ല. ദുഃഖത്താൽ ഞാൻ ഇതിനെ ഉപേക്ഷിക്കും; ഒരിക്കലും ആഗ്രഹത്താലല്ല.
13.131.61
न तेजसाऽस्ति संस्पर्शो मम देव विभावसो ।
आपदर्थे हि सम्बन्धः सुसूक्ष्मोऽपि महाद्युते ॥ १३.१३१.६१ ॥
ഹേ ദേവാ വിഭാവസോ, അങ്ങയുടെ തേജസ്സുമായി എനിക്ക് ഒരു സംസ്പർശവുമില്ല. ഹേ മഹാദ്യുതേ, ആപത്തിനുവേണ്ടിത്തന്നെയാണ് ഈ അതിസൂക്ഷ്മ ബന്ധം ഉണ്ടായത്.
13.131.62
यदत्र गुणसम्पन्नमितरद्वा हुताशन ।
त्वय्येव तदहं मन्ये धर्माधर्मौ च केवलौ ॥ १३.१३१.६२ ॥
ഹുതാശനേ, ഇവിടെ ഗുണസമ്പന്നമായതോ മറ്റതോ ആയ എന്തുണ്ടോ, അതെല്ലാം ഞാൻ അങ്ങയിൽത്തന്നെയുള്ളതായി കരുതുന്നു; ധർമ്മവും അധർമ്മവും അങ്ങയെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.131.63
तामुवाच ततो वह्निर्धार्यतां धार्यतामिति ।
गर्भो मत्तेजसा युक्तो महागुणफलोदयः ॥ १३.१३१.६३ ॥
അപ്പോൾ അഗ്നി അവളോട് പറഞ്ഞു: "ധരിക്കൂ, ധരിക്കൂ". എന്റെ തേജസ്സോടു ചേർന്ന ഈ ഗർഭം മഹത്തായ ഗുണഫലോദയം ഉള്ളതായിരിക്കും.
13.131.64
शक्ता ह्यसि महीं कृत्स्नां वोढुं धारयितुं तथा ।
न हि ते किञ्चिदप्राप्यमन्यतो धारणादृते ॥ १३.१३१.६४ ॥
അങ്ങ് സമ്പൂർണ്ണ ഭൂമിയെയും വഹിക്കാനും ധരിക്കാനും കഴിവുള്ളവനാണ്. ധാരണയല്ലാതെ അങ്ങേക്ക് മറ്റൊരിടത്തുനിന്നും ലഭിക്കാത്തതായി ഒന്നുമില്ല.
13.131.65
एवमुक्ता तु सा देवी तत्रैवान्तरधीयत ।
पावकश्चापि तेजस्वी कृत्वा कार्यं दिवौकसाम्।
जगामेष्टं तदा देशं ततो भार्गवनन्दन ॥ १३.१३१.६५ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ ദേവി അവിടെത്തന്നെ അപ്രത്യക്ഷയായി. തേജസ്വിയായ അഗ്നിയും ദേവകളുടെ കാര്യം നിർവഹിച്ച് അപ്പോൾ തനിക്കിഷ്ടമുള്ള ദേശത്തേക്ക് പോയി. ഹേ ഭാർഗവനന്ദനാ!
13.131.66
सा वह्निना वार्यमाणा देवैरपि सरिद्वरा ।
समुत्ससर्ज तं गर्भं मेरौ गिरिवेर तदा ॥ १३.१३१.६६ ॥
അഗ്നിയാലും ദേവകളാലും തടയപ്പെട്ടിട്ടും ആ ശ്രേഷ്ഠനദി അപ്പോൾ ആ ഗർഭത്തെ മേരുപർവ്വതത്തിൽ, ഗിരിശ്രേഷ്ഠത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു.
13.131.67
समर्था धारणे चापि रुद्रतेजःप्रधर्षिता ।
नाशकत्सा तदा गर्भं सन्धारयितुमोजसा।
समुत्ससर्ज तं दुःखाद्दीप्तवैश्वानरप्रभम् ॥ १३.१३१.६७ ॥
രുദ്രതേജസ്സിനാൽ അഭിഭൂതയായി, ധരിക്കാൻ കഴിവുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അന്ന് സ്വന്തം ശക്തിയാൽ ആ ഗർഭത്തെ നിലനിർത്താൻ അവൾക്കായില്ല. ദുഃഖത്താൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപ്രഭയുള്ള ആ ഗർഭത്തെ അവൾ ഉപേക്ഷിച്ചു.
13.131.68
दर्शयामास चाग्निस्तां तदा गङ्गां भृगूद्वह ।
पप्रच्छ सरितां श्रेष्ठां कच्चिद्गर्भः सुखोदयः ॥ १३.१३१.६८ ॥
അപ്പോൾ അഗ്നി ആ ഗംഗയ്ക്ക് ദർശനം നൽകി. ഭൃഗുവംശശ്രേഷ്ഠാ, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ അവളോട് ഗർഭം സുഖമായി ഉദിക്കുമോ എന്ന് അവൻ ചോദിച്ചു.
13.131.69
कीदृग्गुणोपि वा देवि कीदृग्रूपश्च दृश्यते ।
तेजसा केन वा युक्तः सर्वमेतद्ब्रवीहि मे ॥ १३.१३१.६९ ॥
ദേവീ, അത് ഏതു ഗുണത്തോടും ഏതു രൂപത്തോടും കൂടി കാണപ്പെടുന്നു? ഏതു തേജസ്സോടുകൂടിയതാണ്? ഇതെല്ലാം എന്നോട് പറയൂ.
13.131.70
गङ्गोवाच ।
जातरूपः स गर्भो वै तेजसा त्वमिवानघ।
सुवर्णो विमलो दीप्तः पर्वतं चावभासयन् ॥ १३.१३१.७० ॥
ഗംഗ പറഞ്ഞു: കളങ്കമില്ലാത്തവനേ, ആ ഗർഭം സ്വർണരൂപമുള്ളതാണ്; തേജസ്സിൽ നിന്നെപ്പോലെയാണ്. നിർമലവും സ്വർണവർണവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ അത് പർവതത്തെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
13.131.71
पद्मोत्पलविमिश्राणां ह्रदानामिव शीतलः ।
गन्धोस्य स कदम्बानां तुल्यो वै तपतांवर ॥ १३.१३१.७१ ॥
അതിന്റെ ഗന്ധം താമരയും നീലോൽപലവും കലർന്ന തടാകങ്ങൾപോലെ തണുത്തതാണ്. തപസ്വികളിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, അത് കദംബവൃക്ഷങ്ങളുടെ ഗന്ധത്തിന് തുല്യമാണ്.
13.131.72
तेजसा तस्य गर्भस्य भास्करस्येव रश्मिभिः ।
यद्द्रव्यं परिसंसृष्टं पृथिव्यां पर्वतेषु च।
तत्सर्वं काञ्चनीभूतं समन्तात्प्रत्यदृश्यत ॥ १३.१३१.७२ ॥
ആ ഗർഭത്തിന്റെ തേജസ്സിനാൽ, സൂര്യരശ്മികൾപോലെ, ഭൂമിയിലും പർവതങ്ങളിലും സ്പർശിച്ച ഏതു വസ്തുവും സ്വർണമായി മാറി ചുറ്റും ദൃശ്യമായി.
13.131.73
पर्यधावत शैलांश्च नदीः प्रस्रवणानि च ।
व्यादीपयत्तेजसा च त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ १३.१३१.७३ ॥
അവൻ പർവതങ്ങളിലേക്കും നദികളിലേക്കും നീരുറവകളിലേക്കും ഓടി; തന്റെ തേജസ്സിനാൽ ചരാചരങ്ങളോടുകൂടിയ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ജ്വലിപ്പിച്ചു.
13.131.74
एवंरूपः स भगवान्पुत्रस्ते हव्यवाहन ।
सूर्यवैश्वानरसमः कान्त्या सोम इवापरः ॥ १३.१३१.७४ ॥
ഹവ്യവാഹനാ, നിന്റെ പുത്രൻ ഇങ്ങനെ രൂപമുള്ള ഭഗവാനാണ്; സൂര്യനും വൈശ്വാനരനും സമനായി, തേജസ്സിൽ മറ്റൊരു സോമനെപ്പോലെയാണ്.
13.131.75
एवमुक्त्वा तु सा देवी तत्रैवान्तरधीयत ।
पावकश्चापि तेजस्वी कृत्वा कार्यं दिवौकसाम्।
जगामेष्टं ततो देशं तदा भार्गवनन्दन ॥ १३.१३१.७५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ആ ദേവി അവിടെത്തന്നെ അപ്രത്യക്ഷയായി; തേജസ്വിയായ പാവകനും ദേവകളുടെ കാര്യം നിർവഹിച്ച് തനിക്കിഷ്ടമുള്ള ദേശത്തേക്ക് പോയി. ഹേ ഭാർഗവ നന്ദനാ!
13.131.76
एतैः कर्मगुणैर्लोके नामाग्नेः परिगीयते ।
हिरण्यरेता इति वै ऋषिभिर्विबुधैस्तथा।
पृथिवी च तदा देवी ख्याता वसुमतीति वै ॥ १३.१३१.७६ ॥
ഈ കർമങ്ങളാലും ഗുണങ്ങളാലും ലോകത്തിൽ അഗ്നിക്ക് ഈ നാമം പാടപ്പെടുന്നു — ഋഷിമാരാലും വിബുധന്മാരാലും 'ഹിരണ്യരേതാസ്' എന്ന്; അന്ന് ദേവിയായ ഭൂമിയും 'വസുമതി' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായി.
13.131.77
स तु गर्भो महातेजा गाङ्गेयः पावकोद्भवः ।
दिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधेऽद्भुतदर्शनः ॥ १३.१३१.७७ ॥
ആ ഗർഭം മഹാതേജസ്വിയായ ഗാംഗേയനാണ്, പാവകനിൽനിന്ന് ജനിച്ചവൻ; ദിവ്യമായ ശരവനത്തിൽ എത്തി അവൻ വളർന്നു, അദ്ഭുത ദർശനമുള്ളവൻ.
13.131.78
ददृशुः कृत्तिकास्तं तु बालार्कसदृशद्युतिम् ।
जातस्नेहास्तु तं बालं पुपुषुः स्तन्यविस्रवैः ॥ १३.१३१.७८ ॥
കൃത്തികമാർ അവനെ കണ്ടു; അവന്റെ പ്രഭ ഇളംസൂര്യനെപ്പോലെ. സ്നേഹം ജനിച്ച്, ആ ശിശുവിനെ പാൽധാരകളാൽ പോഷിപ്പിച്ചു.
13.131.79
ततः स कार्तिकेयत्वमवाप परमद्युतिः ।
स्कन्नत्वात्स्कन्दतां चापि गुहावासाद्गुहोऽभवत् ॥ १३.१३१.७९ ॥
അപ്പോൾ ആ പരമതേജസ്വി കാർത്തികേയത്വം പ്രാപിച്ചു. സ്ഖലിച്ചതിനാൽ സ്കന്ദനെന്നും ഗുഹയിൽ വസിച്ചതിനാൽ ഗുഹനെന്നും ആയി.
13.131.80
एवं सुवर्णमुत्पन्नमपत्यं जातवेदसः ।
तत्र जाम्बूनदं श्रेष्ठं देवानामपि भूषणम् ॥ १३.१३१.८० ॥
ഇങ്ങനെ അഗ്നിയുടെ സന്തതിയിൽനിന്ന് സ്വർണം ഉണ്ടായി. അവിടെ ദേവന്മാർക്കുപോലും ആഭരണമായ ജാംബൂനദം എന്ന ശ്രേഷ്ഠ സ്വർണം ഉയർന്നു.
13.131.81
ततःप्रभृति चाप्येतञ्जातरूपमुदाहृतम् ।
रत्नानामुत्तमं रत्नं भूषणानां तथैव च ॥ १३.१३१.८१ ॥
അന്നുമുതൽ ഈ സ്വർണം ജാതരൂപം എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. ഇത് രത്നങ്ങളിൽ ഉത്തമരത്നവും ആഭരണങ്ങളിലും അങ്ങനെതന്നെ ഉത്തമവുമാണ്.
13.131.82
पवित्रं च पवित्राणां मङ्गलानां च मङ्गलम् ।
यत्सुवर्णं स भगवानग्निरीशः प्रजापतिः ॥ १३.१३१.८२ ॥
പവിത്രങ്ങളിൽ പവിത്രവും മംഗളങ്ങളിൽ മംഗളവുമായ സ്വർണം; ആ സ്വർണമാണ് ഭഗവാനായ അഗ്നി, ഈശൻ, പ്രജാപതി.
13.131.83
पवित्राणां पवित्रं हि कनकं द्विजसत्तमाः ।
अग्नीषोमात्मकं चैव जातरूपमुदाहृतम् ॥ १३.१३१.८३ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, പവിത്രങ്ങളിൽ പവിത്രം സ്വർണമാണ്. അഗ്നിയും സോമവും സ്വരൂപമായ ഈ ജാതരൂപം എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.