マハーバーラタ · 章 13.135

13.135.1

किंस्विद्दत्तं पितृभ्यो वै भवत्यक्षयमीश्वरः ।
किंस्विद्वहुफलं प्रोक्तं किमानन्त्याय कल्पते ॥ १३.१३५.१ ॥

祖霊に何を捧げれば、主のように不滅となるのか。何が大いなる果報をもたらすと説かれているのか。何が無限に至らせるのか。

हवींषि श्राद्धकल्पे तु यानि श्राद्धविदो विदुः ।
तानि मे शृणु काम्यानि फलं चैषां युधिष्ठिर ॥ १३.१३५.२ ॥

シュラーッダの儀礼において、その道に通じた者たちが知る供物と、その望ましい果報を、ユディシュティラよ、私から聞け。

तिलैर्व्रीहियवैर्माषैरद्भिर्मूलफलैस्तथा ।
दत्तेन मासं प्रीयन्ते श्राद्धेन पितरो नृप ॥ १३.१३५.३ ॥

胡麻、米、大麦、黒豆、水、根と果実をもってシュラーッダに供えられれば、王よ、祖霊は一月のあいだ満足する。

वर्धमानतिलं श्राद्धमक्षयं मनुरब्रवीत् ।
सर्वेष्वेव तु भोज्येषु तिलाः प्राधान्यतः स्मृताः ॥ १३.१३५.४ ॥

マヌは言った、ゴマを増やして行うシュラーッダは不滅である、と。すべての供物の中で、ゴマが第一とされる。

द्वौ मासौ तु भवेत्तुप्तिर्मत्स्यैः तितृगणस्य ह ।
त्रीन्मासानाविकेनाहुश्चतुर्मासं शशेन ह ॥ १३.१३५.५ ॥

魚をもってすれば二か月の満足があり、ティティラ鳥の肉もまた同じである。羊肉をもっては三か月、兎肉をもっては四か月と言われる。

आजेन मासान्प्रीयन्ते पञ्चैव पितरो नृप ।
वाराहेण तु षण्मासान्सप्त वै शाकुलेन तु ॥ १३.१३५.६ ॥

王よ、山羊の肉をもって祖霊は五か月満足し、猪の肉をもって六か月、シャークラ魚をもって七か月。

मासानष्टौ पार्षतेन रौरवेण नव प्रभो ।
गवयस्य तु मांसेन तृप्तिः स्याद्दशमासिकी ॥ १३.१३५.७ ॥

主よ、パールシャタ鹿の肉で八か月、ルル鹿の肉で九か月の満足が続く。ガヴァヤの肉では十か月続く。

मांसेनेकादश प्रीतिः पितॄणां माहिषेण तु ।
गव्येन दत्ते श्राद्धे तु संवत्सरमिहोच्यते ॥ १३.१३५.८ ॥

肉であれば祖霊の満足は十一か月続く。水牛の肉も同じである。牛の産物を供えて祭祀（シュラッダ）を行えば、ここでは一年間続くと説かれる。

यथा गव्यं तथा युक्तं पायसं सर्पिषा सह ।
वाध्रीणसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी ॥ १३.१३५.९ ॥

牛の産物がふさわしいように、ギーを加えた乳粥もふさわしい。ヴァードリーナサという動物の肉では、満足は十二年続く。

आन्त्याय भवेद्दतं खङ्गमांसं पितृक्षते ।
कालशाकं च लौहं चाप्यानन्त्यं छाग उच्यते ॥ १३.१३५.१० ॥

アーンティヤ（末祭）で供えられたサイの肉は祖先の儀礼にふさわしい。黒葉の野菜と鉄もまた。無限の果報のためには山羊が説かれる。

गाथाश्चाप्यत्र गायन्ति पितृगीता युधिष्ठिर ।
सनत्कुमारो भगवान्पुरा मध्यभ्यभाषत ॥ १३.१३५.११ ॥

ユディシュティラよ、この件については『祖霊の歌』（ピトリ・ギーター）の詩句も歌われる。尊きサナトクマーラが昔、それを説いた。

अपि नः स्वकुले जायाद्यो नो दद्यात्त्रयोदशीम् ।
मघासु सर्पिःसंयुक्तं पायसं दक्षिणायने ॥ १३.१३५.१२ ॥

我らの一族から誰か生まれ、太陰日の十三日に、マガー宿で、太陽の南行の時に、ギーを混ぜた乳粥を我らに供える者があらんことを。

आजेन वाऽपि लौहेन मघास्वेव यतव्रतः ।
हस्तिच्छायासु विधिवत्कर्णव्यजनवीजितम् ॥ १३.१३५.१३ ॥

山羊の肉によるにせよ鉄によるにせよ、マガー星宿の日にだけ、誓戒を守り、象の陰で規定どおりに、耳扇で風を送られつつ行うべきである。

एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत् ।
यत्रासौ प्रथितो लोकेष्वक्ष्यकरणो वटः ॥ १३.१३५.१४ ॥

多くの息子が望まれるべきである。その一人でも、ガヤーに行くなら——そこには世界に名高い、不滅をもたらすバニヤンの木がある。

आपो मूलं फलं मांसमन्नं वाऽपि पितृक्षये ।
यत्किञ्चिन्मधुसंमिश्रं तदानन्त्याय कल्पते ॥ १३.१३५.१५ ॥

祖霊の祭祀の折に、水、根、果実、肉、あるいは食物――蜂蜜を混ぜたものは何であれ、無限の功徳にふさわしいものとなる。