महाभारत · अध्याय 13.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.135.1
किंस्विद्दत्तं पितृभ्यो वै भवत्यक्षयमीश्वरः ।
किंस्विद्वहुफलं प्रोक्तं किमानन्त्याय कल्पते ॥ १३.१३५.१ ॥
पितरांना काय दिले असता ते ईश्वराप्रमाणे अक्षय होते? काय अत्यंत फलदायी म्हटले आहे? काय अनंतत्वास योग्य ठरते?
13.135.2
हवींषि श्राद्धकल्पे तु यानि श्राद्धविदो विदुः ।
तानि मे शृणु काम्यानि फलं चैषां युधिष्ठिर ॥ १३.१३५.२ ॥
श्राद्धविधीत हविष्ये श्राद्धजाणते जाणतात, त्यांची इष्ट फळे, हे युधिष्ठिरा, माझ्याकडून ऐक.
13.135.3
तिलैर्व्रीहियवैर्माषैरद्भिर्मूलफलैस्तथा ।
दत्तेन मासं प्रीयन्ते श्राद्धेन पितरो नृप ॥ १३.१३५.३ ॥
तीळ, भात, जव, उडीद, पाणी, कंद व फळे यांसह दिलेल्या श्राद्धाने, हे राजा, पितर एक महिनाभर तृप्त होतात.
13.135.4
वर्धमानतिलं श्राद्धमक्षयं मनुरब्रवीत् ।
सर्वेष्वेव तु भोज्येषु तिलाः प्राधान्यतः स्मृताः ॥ १३.१३५.४ ॥
तीळ वाढवून केलेले श्राद्ध अक्षय होते, असे मनू म्हणाला; सर्व भोज्यांत तीळ प्रधान मानले गेले आहेत.
13.135.5
द्वौ मासौ तु भवेत्तुप्तिर्मत्स्यैः तितृगणस्य ह ।
त्रीन्मासानाविकेनाहुश्चतुर्मासं शशेन ह ॥ १३.१३५.५ ॥
माशांनी दोन महिने तृप्ती होते; तित्तिर पक्ष्यांच्या मांसानेही तसेच. मेंढीच्या मांसाने तीन महिने, सशाच्या मांसाने चार महिने असे म्हणतात.
13.135.6
आजेन मासान्प्रीयन्ते पञ्चैव पितरो नृप ।
वाराहेण तु षण्मासान्सप्त वै शाकुलेन तु ॥ १३.१३५.६ ॥
हे राजा, बोकडाच्या मांसाने पितर पाच महिने प्रसन्न राहतात; डुकराच्या मांसाने सहा महिने, आणि शाकुल माशाने सात महिने.
13.135.7
मासानष्टौ पार्षतेन रौरवेण नव प्रभो ।
गवयस्य तु मांसेन तृप्तिः स्याद्दशमासिकी ॥ १३.१३५.७ ॥
हे प्रभो, पार्षत मृगाच्या मांसाने आठ महिने आणि रुरु मृगाच्या मांसाने नऊ महिने तृप्ती होते; गवयाच्या मांसाने तर दहा महिने तृप्ती राहते.
13.135.8
मांसेनेकादश प्रीतिः पितॄणां माहिषेण तु ।
गव्येन दत्ते श्राद्धे तु संवत्सरमिहोच्यते ॥ १३.१३५.८ ॥
मांसाने अकरा महिने पितरांची प्रीती होते; म्हशीच्या मांसानेही तसेच. गव्य अर्पण करून श्राद्ध केल्यास येथे एक संवत्सर म्हटले आहे.
13.135.9
यथा गव्यं तथा युक्तं पायसं सर्पिषा सह ।
वाध्रीणसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी ॥ १३.१३५.९ ॥
गव्य जसे योग्य, तसेच तुपासह पायसही योग्य. वाध्रीणस प्राण्याच्या मांसाने बारा वर्षे तृप्ती राहते.
13.135.10
आन्त्याय भवेद्दतं खङ्गमांसं पितृक्षते ।
कालशाकं च लौहं चाप्यानन्त्यं छाग उच्यते ॥ १३.१३५.१० ॥
आन्त्य (श्राद्ध) मध्ये दिलेले खड्गमांस पितृकर्मात योग्य. कालशाक आणि लोह हेही; अनंत फलासाठी शेळी असे म्हटले जाते.
13.135.11
गाथाश्चाप्यत्र गायन्ति पितृगीता युधिष्ठिर ।
सनत्कुमारो भगवान्पुरा मध्यभ्यभाषत ॥ १३.१३५.११ ॥
हे युधिष्ठिरा, या विषयावर पितृगीतेतील गाथाही गायल्या जातात. पूर्वी भगवान सनत्कुमारांनी (हे) सांगितले.
13.135.12
अपि नः स्वकुले जायाद्यो नो दद्यात्त्रयोदशीम् ।
मघासु सर्पिःसंयुक्तं पायसं दक्षिणायने ॥ १३.१३५.१२ ॥
आमच्या स्वकुलात असा कोणीतरी जन्मो, जो त्रयोदशीला, मघा नक्षत्रात, दक्षिणायनात तुपासह पायस अर्पण करील.
13.135.13
आजेन वाऽपि लौहेन मघास्वेव यतव्रतः ।
हस्तिच्छायासु विधिवत्कर्णव्यजनवीजितम् ॥ १३.१३५.१३ ॥
शेळीच्या मांसाने किंवा लोखंडानेही, मघा नक्षत्रातच, व्रतनिष्ठ राहून, हस्तिच्छायेत विधिपूर्वक, कर्णव्यजनाने वारा घालत (करावे).
13.135.14
एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत् ।
यत्रासौ प्रथितो लोकेष्वक्ष्यकरणो वटः ॥ १३.१३५.१४ ॥
पुष्कळ पुत्रांची इच्छा करावी; त्यांपैकी एकजरी गयेला जावा, जेथे लोकांत प्रसिद्ध असा अक्षयकारक वटवृक्ष आहे.
13.135.15
आपो मूलं फलं मांसमन्नं वाऽपि पितृक्षये ।
यत्किञ्चिन्मधुसंमिश्रं तदानन्त्याय कल्पते ॥ १३.१३५.१५ ॥
पाणी, मूळ, फळ, मांस किंवा अन्न — पितृश्राद्धाच्या वेळी जे काही मधमिश्रित असेल, ते अनंत फलासाठी होते.