マハーバーラタ · 章 13.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.141.1
ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छन्ति दानानि विविधानि च ।
दातृप्रतिग्रहीत्रोर्वै को विशेषः पितामह ॥ १३.१४१.१ ॥
人々はバラモンに様々な布施をします。祖父よ、施す者と受け取る者の違いは何でしょうか。
13.141.2
साधोर्यः प्रतिगृह्णीयात्तथैवासाधुतो द्विजः ।
गुणवत्यल्पदोषः स्यान्निर्गुणे तु निमज्जति ॥ १३.१४१.२ ॥
善き人から施しを受ける再生族は、悪しき人から受ける場合も同様であるが、徳ある施主からなら過ちは小さく、徳なき施主からなら沈んでしまう。
13.141.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
वृषादर्भेश्च संवादं सप्तर्षीणां च भारत ॥ १३.१४१.३ ॥
この件についても人々は古い伝承を語ります。ヴリシャとダルバの対話、そして七聖仙の対話です、バーラタよ。
13.141.4
कश्यपोऽत्रिर्वसिष्ठश्च भरद्वाजोऽथ गौतमः ।
विश्वामित्रो जमदग्निः साध्वी चैवाप्यरुन्धती ॥ १३.१४१.४ ॥
カシュヤパ、アトリ、ヴァシシュタ、バラドヴァージャ、ガウタマ、ヴィシュヴァーミトラ、ジャマダグニ、そして貞淑なアルンダティーもまた。
13.141.5
सर्वेषामथ तेषां तु गण्डाभूत्परिचारिका ।
शूद्रः पशुसखश्चैव भर्ता चास्या बभूव ह ॥ १३.१४१.५ ॥
彼らには皆、ガンダーという女中がいました。動物の友である一人のシュードラが彼女の夫となりました。
13.141.6
ते च सर्वे तपस्यन्तः पुरा चेरुर्महीमिमाम् ।
समाधिना प्रतीक्षन्तो ब्रह्मलोकं सनातनम् ॥ १३.१४१.६ ॥
彼らは皆、苦行を行いながら、かつてこの大地を遍歴し、三昧に安住して永遠のブラフマーの世界を待っていました。
13.141.7
अथाभवदनावृष्टिर्महती कुरुनन्दन ।
कृच्छ्रप्राणोऽभवद्यत्र लोकोऽयं वै क्षुधान्वितः ॥ १३.१४१.७ ॥
そのとき、クルの喜びよ、大いなる旱魃が起こり、飢えに苦しむこの世界は困窮のうちに命を繋いでいた。
13.141.8
कस्मिंश्चिच्च पुरा यज्ञे याज्येन शिबिसूनुना ।
दक्षिणार्थेऽथ ऋत्विग्भ्यो दत्तः पुत्रोऽनिलः किल ॥ १३.१४१.८ ॥
昔ある祭祀で、シビの息子である施主が、布施のために息子アニラを祭官たちに与えたと伝えられる。
13.141.9
अस्मिन्कालेऽथ सोऽल्पायुर्दिष्टान्तमगमत्प्रभुः ।
ते तं क्षुधाभिसन्तप्ताः परिवार्योपतस्थिरे ॥ १३.१४१.९ ॥
その時、寿命の短いその主は運命の定めた終わりに至った。飢えに苦しむ人々は彼を取り囲み、近寄ってきた。
13.141.10
याज्यात्मजमथो दृष्ट्वा गतासुमृषिसत्तमाः ।
अपचन्त तदा स्थाल्यां क्षुधार्ताः किल भारत ॥ १३.१४१.१० ॥
そのとき、祭主の息子が息絶えているのを見て、飢えに苦しむ最高の聖仙たちは、バーラタよ、彼を鍋で煮た。
13.141.11
नाजीव्ये मर्त्यलोकेऽस्मिन्नात्मानं ते परीप्सवः ।
कृच्छ्रामापेदिरे वृत्तिमन्नहेतोस्तपस्विनः ॥ १३.१४१.११ ॥
この死すべき世界では生きていくことができず、自らを守ろうとした苦行者たちは、食を得るために苦しい生計の道へと向かった。
13.141.12
अटमानोऽथ तान्मार्गे पचमानान्महीपतिः ।
राजा शैब्यो वृषादर्भिः क्लिश्यमानान्ददर्श ह ॥ १३.१४१.१२ ॥
そのとき、道をさまよっていた王シャイブヤ・ヴリシャダルビは、彼らが煮炊きをして苦しんでいるのを見た。
13.141.13
प्रतिग्रहस्तारयति पुष्टिर्वै प्रतिगृह्णताम् ।
मयि यद्विद्यते वित्तं तद्वृणुध्वं तपोधनाः ॥ १३.१४१.१३ ॥
受けることは人を渡す。受け取る者には実に養いが与えられる。私の中にある財宝を、苦行の宝たちよ、選びなさい。
13.141.14
प्रतिग्रहो ब्राह्मणानां सृष्टा वृत्तिरनिन्दिता ।
तस्माद्ददामि वो वित्तं तद्वृणुध्वं तपोधनाः ॥ १३.१४१.१४ ॥
受けることは婆羅門に定められた、非難のない生計である。ゆえに私は財宝を与える。苦行の宝たちよ、それを選びなさい。
13.141.15
प्रियो हि मे ब्राह्मणो याचमानो ।
दद्यामहं वोऽश्वतरीसहस्रम्।
धेनूनां दद्यामयुतं समग्र-
मेकैकशः सवृषाः सम्प्रसूताः ॥ १३.१४१.१५ ॥
乞う婆羅門は私に愛しい。あなたがたに牝騾馬千頭と、子を産んだ牝牛を一頭ずつ、雄牛とともに、まるごと一万頭与えよう。
13.141.16
दग्र्या गृष्टीर्धेनवः सुव्रताश्च ॥ १३.१४१.१६ ॥
優れた、一度子を産んだ、乳を出す牛、そして誓いを守る牛。
13.141.17
वरान्ग्रमान्व्रीहिरसं यवांश्च ।
रत्नं चान्यद्दुर्लभं किं ददानि।
नास्मिन्नभक्ष्ये भावमेवं कुरुध्वं ।
पुष्ट्यर्थं वः किं प्रयच्छाम्यहं वै ॥ १३.१४१.१७ ॥
優れた村、米の汁と大麦、そしてその他の稀少な宝石——私は何を与えようか。食べてはならぬものに対してそのような考えを持つな。あなたがたの養いのために、いったい私は何を与えればよいのか。
13.141.18
राजन्प्रतिग्रहो राज्ञं मध्वास्वादो विषोपमः ।
तज्जानमानः कस्मात्त्वं कुरुषे नः प्रलोभनम् ॥ १३.१४१.१८ ॥
王よ、王から受け取ることは蜜の味のようだが、毒のようでもある。それを知りながら、なぜ我々を誘惑するのか。
13.141.19
दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी ।
दशध्वजिसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः ॥ १३.१४१.१९ ॥
車輪の人は十の屠殺場に等しく、旗持ちは十の石臼に等しい。娼婦は十人の旗持ちに等しく、王は十人の娼婦に等しい。
13.141.20
दशसूनासहस्राणि यो वाहयति सौनिकः ।
तेन तुल्यो भवेद्राजा घोरस्तस्य प्रतिग्रहः ॥ १३.१४१.२० ॥
一万の屠殺場を回す屠殺者に等しいのが王である。その施し受けは恐ろしい。
13.141.21
क्षेत्रं हि दैवतमिव ब्राह्मणान्समुपाश्रितम् ।
अमलो ह्येष तपसा प्रीतः प्रीणाति देवताः ॥ १३.१४१.२१ ॥
他に依存するバラモンは、聖なる田畑のようであり、神のようでもある。彼は無垢であり、苦行によって喜び、神々をも喜ばせる。
13.141.22
अह्नायेह तपो जातु ब्राह्मणस्योपजायते ।
तद्दाव इव निर्दह्यात्प्राप्तो राजप्रतिग्रहः ॥ १३.१४१.२२ ॥
ここでは、バラモンの苦行は一日で生じることもある。しかし王の施しを受けることが起これば、それは山火事のようにそれを焼き尽くす。
13.141.23
कुशलं सह दानेन राजन्नस्तु सदा तव ।
अर्थिभ्यो दीयतां सर्वमित्युक्त्वा तेन्यतो ययुः ॥ १३.१४१.२३ ॥
王よ、布施とともに、あなたに常に幸いがあるように。「求める者に全てを与えよ」と言って、彼らはそこから去っていった。
13.141.24
अपक्वमेव तन्मांसमभूत्तेषां महात्मनाम् ।
अथ हित्वा ययु सर्वे वनमाहारकाङ्क्षिणः ॥ १३.१४१.२४ ॥
その大徳の人々の肉は、生のままであった。すると食を求めていた者たちは皆それを捨て、森へ去っていった。
13.141.25
ततः प्रचोदिता राज्ञा वनं गत्वाऽस्य मन्त्रिणः ।
प्रचीयोदुम्बराणि स्म दातुं तेषां प्रचक्रिरे ॥ १३.१४१.२५ ॥
そこで王に促された大臣たちは森へ行き、ウドゥンバラの実を集めて彼らに差し出し始めた。
13.141.26
दृष्ट्वा फलानि मुनयस्ते ग्रहीतुमुपाद्रवन् ॥ १३.१४१.२६ ॥
その実を見ると、あの聖者たちはそれを取ろうと駆け寄った。
13.141.27
उदुम्बराण्यथान्यानि हेमगर्भाण्युपाहरन् ।
भृत्यास्तेषां ततस्तानि प्रग्राहितुमुपाद्रवन् ॥ १३.१४१.२७ ॥
ウドゥンバラの実と、内側が金色の他の実も持ってこられた。そして従者たちは、それを彼らに受け取らせようと駆け寄った。
13.141.28
गुरूणीति विदित्वाऽथ न ग्राह्याण्यत्रिरब्रवीत् ।
नास्मेह मन्दविज्ञाना नास्म मानुषबुद्धयः ॥ १३.१४१.२८ ॥
それらが重いことを知り、アトリは受け取ってはならないと言った。我々はここで愚かな理解の者ではなく、我々の知性は人間の知性ではない。
13.141.29
हैमानीमानि जानीमः प्रतिबुद्धाः स्म जागृम ।
इह ह्येतदुपावृत्तं प्रेत्य स्यात्कटुकोदयम्।
अप्रतिग्राह्यमेवैतत्प्रेत्येह च सुखेप्सुना ॥ १३.१४१.२९ ॥
これらが金であることは我々にはわかっている。我々は目覚めて警戒している。ここでこれが我々の方へ向いたが、死後には苦い結果をもたらすだろう。幸福を求める者は、ここでも来世でも、これを受け取ってはならない。
13.141.30
शतेन निष्कगुणितं सहस्रेण च सम्मितम् ।
तथा बहु प्रतीच्छन्वै पापिष्ठां लभते गतिम् ॥ १३.१४१.३० ॥
百ニシュカで掛けられ千で量られた財、またそれを多く受け取る者は、最も罪深い行き先に至る。
13.141.31
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः ।
सर्वं तन्नालमेकस्य तस्माद्विद्वाञ्शमं व्रजेत् ॥ १३.१४१.३१ ॥
地上の稲や大麦、黄金、家畜、女性のすべてさえ、一人の人間には足りない。ゆえに賢者は寂静を得るべきである。
13.141.32
उत्पन्नस्य रुरोः शृङ्गं वर्दमानस्य वर्धते ।
प्रार्थना पुरुषस्येव तस्य मात्रा न विद्यते ॥ १३.१४१.३२ ॥
生まれたルル鹿の角は、成長するにつれて伸びていく。人の欲望も同じで、その限度は見出せない。
13.141.33
न तल्लोके द्रव्यमस्ति यल्लोभं प्रतिपूरयेत् ।
समुद्रकल्पः पुरुषो न कदाचन पूर्यते ॥ १३.१४१.३३ ॥
世に貪欲を満たせる富はない。海のような人間は、決して満たされることがない。
13.141.34
कामं कामयमानस्य यदा कामः समृध्यते ।
अथैनमपरः काम इष्टो विध्यति बाणवत् ॥ १३.१४१.३४ ॥
欲する者の欲望が満たされると、また別の愛着する欲望が矢のように彼を射抜く。
13.141.35
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति ।
हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥ १३.१४१.३५ ॥
欲望は享楽によって決して鎮まらない。供物を注がれた黒い火のように、欲望は再び燃え上がり、さらに増す。
13.141.36
प्रतिग्रहे संयमो वै तपो धारयते ध्रुवम् ।
तद्धनं ब्राह्मणस्येह लुभ्यमानस्य विस्रवेत् ॥ १३.१४१.३६ ॥
施しを受けるときの自制こそ、確かに苦行を支える。しかし貪欲なバラモンの富は、ここで流れ去ってしまう。
13.141.37
धर्मार्थं सञ्चयो यो वा द्रव्याणां पक्षसम्मतः ।
तपःसञ्चय एवेह विशिष्टो द्रव्यसञ्चयात् ॥ १३.१४१.३७ ॥
法のための蓄積、あるいは財物の蓄積が副次的に認められるとしても、ここでは苦行の蓄積こそ財物の蓄積より優れている。
13.141.38
उग्रादितो भयाद्यस्माद्बिभ्यतीमे ममेश्वराः ।
बलीयसो दुर्बलवद्बिभेम्यहमतः परम् ॥ १३.१४१.३८ ॥
猛威を振るう者などへの恐れのために、私のこれらの主君たちは怖れている。弱者が強者を恐れるように、私はそれ以上に恐れている。
13.141.39
यद्वै धर्मात्परं नास्ति तादृशं ब्राह्मणा विदुः ।
विनयात्साधु विद्वांसमुपासेयं यथातथम् ॥ १३.१४१.३९ ॥
バラモンたちは、法より優れたものはないと知っている。謙虚さをもって、まことに学識ある人にありのままに仕えるべきである。
13.141.40
कुशलं सह दानेन तस्मै यस्य प्रजा इमाः ।
फलान्युपधियुक्तानि य एवं नः प्रयच्छति ॥ १३.१४१.४० ॥
布施とともに吉祥がこれらの民の主に訪れますように。このように欺瞞を含んだ果実を私たちに差し出す者に。
13.141.41
इत्युक्त्वा हेमगर्भाणि हित्वा तानि फलानि ते ।
ऋषयो जग्मुरन्यत्र सर्व एव दृढव्रताः ॥ १३.१४१.४१ ॥
このように言って、金の芯をもつそれらの果実を残し、誓いに堅固な聖仙たちはみな他所へ去っていった。
13.141.42
अथ ते मन्त्रिणः सर्वे राजानमिदमब्रुवन् ।
उपधिं शङ्कमानास्ते हित्वा तानि फलानि वै।
ततोऽन्यत्रैव गच्छन्ति विदितं तेऽस्तु पार्थिव ॥ १३.१४१.४२ ॥
そこで大臣たちは皆、王にこう告げた。欺瞞を疑い、彼らはそれらの果実を残して他所へ去った。王よ、このことを知られますように。
13.141.43
इत्युक्तः स तु भृत्यैस्तैर्वृषादर्भिश्चुकोप ह ।
तेषां वै प्रतिकर्तुं च सर्वेषामगमद्गृहम् ॥ १३.१४१.४३ ॥
その召使いたちにそう言われて、ヴリシャーダルビはたいそう怒った。彼らすべてに復讐しようと家へ向かった。
13.141.44
स गत्वाऽऽहवनीयेऽग्नौ तीव्रं नियममास्थितः ।
जुहाव संस्कृतैर्मन्त्रैरेकैकामाहुतिं नृपः ॥ १३.१४१.४४ ॥
彼はアーハヴァニーヤの火に赴き、厳しい誓戒を守って、聖なる真言とともに一回ずつ供物を捧げた。
13.141.45
तस्मादग्नेः समुत्तस्थौ कृत्या लोकभयंकरी ।
तस्या नाम वृषादर्भिर्यातुधानीत्यथाकरोत् ॥ १३.१४१.४५ ॥
その火から、世界を恐怖させるクルティヤーが立ち上がった。ヴリシャーダルビは彼女をヤートゥダーニーと名づけた。
13.141.46
सा कृत्या कालरात्रीव कृताञ्जलिरुपस्थिता ।
वृषादर्भि नरपतिं किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ १३.१४१.४६ ॥
死の夜のようなその女は、合掌してヴリシャーダルビ王の前に立ち、「私は何をいたしましょうか」と言った。
13.141.47
ऋषीणां गच्छ सप्तानामरुन्धत्यास्तथैव च ।
दासीभर्तुश्च दास्याश्च मनसा नाम धारय ॥ १३.१४१.४७ ॥
七聖仙とアルンダティーのもとへ行け。また、召使いの主人と女の召使いの名を心に留めよ。
13.141.48
ज्ञात्वा नामानि चैवैषां सर्वानेतान्विनाशय ।
विनष्टेषु तथा स्वैरं गच्छ यत्रेप्सितं तव ॥ १३.१४१.४८ ॥
彼らの名を知ったなら、そのすべてを滅ぼせ。彼らが滅びたら、お前の望むところへ思いのままに行くがよい。
13.141.49
सा तथेति प्रतिश्रुत्य यातुधानी स्वरूपिणी ।
जगाम तद्वनं यत्र विचेरुस्ते महर्षयः ॥ १३.१४१.४९ ॥
「そうしよう」と約束して、彼女は本来の姿で、大仙人たちが歩き回っているその森へ向かった。