മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.141.1
ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छन्ति दानानि विविधानि च ।
दातृप्रतिग्रहीत्रोर्वै को विशेषः पितामह ॥ १३.१४१.१ ॥
ജനങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണർക്ക് വിവിധ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നു. പിതാമഹാ, ദാതാവിനും സ്വീകർത്താവിനും തമ്മിൽ എന്ത് വ്യത്യാസമാണുള്ളത്?
13.141.2
साधोर्यः प्रतिगृह्णीयात्तथैवासाधुतो द्विजः ।
गुणवत्यल्पदोषः स्यान्निर्गुणे तु निमज्जति ॥ १३.१४१.२ ॥
സാധുവിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കുന്ന ദ്വിജൻ, അതുപോലെ അസാധുവിൽ നിന്നും സ്വീകരിച്ചാൽ, ഗുണവാനിൽ കുറ്റം അല്പമാണ്; ഗുണഹീനനിൽ അവൻ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു.
13.141.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
वृषादर्भेश्च संवादं सप्तर्षीणां च भारत ॥ १३.१४१.३ ॥
ഇക്കാര്യത്തിലും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു — വൃഷനും ദർഭനും തമ്മിലുള്ള സംവാദവും സപ്തർഷികളുടെ സംവാദവും, ഹേ ഭാരതാ.
13.141.4
कश्यपोऽत्रिर्वसिष्ठश्च भरद्वाजोऽथ गौतमः ।
विश्वामित्रो जमदग्निः साध्वी चैवाप्यरुन्धती ॥ १३.१४१.४ ॥
കശ്യപൻ, അത്രി, വസിഷ്ഠൻ, ഭരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ, വിശ്വാമിത്രൻ, ജമദഗ്നി, സാധ്വിയായ അരുന്ധതിയും.
13.141.5
सर्वेषामथ तेषां तु गण्डाभूत्परिचारिका ।
शूद्रः पशुसखश्चैव भर्ता चास्या बभूव ह ॥ १३.१४१.५ ॥
അവരെല്ലാവർക്കും ഗണ്ഡ എന്ന ഒരു പരിചാരിക ഉണ്ടായിരുന്നു; മൃഗങ്ങളുടെ സുഹൃത്തായ ഒരു ശൂദ്രൻ അവളുടെ ഭർത്താവായി.
13.141.6
ते च सर्वे तपस्यन्तः पुरा चेरुर्महीमिमाम् ।
समाधिना प्रतीक्षन्तो ब्रह्मलोकं सनातनम् ॥ १३.१४१.६ ॥
അവരെല്ലാവരും തപസ്സു ചെയ്തുകൊണ്ട് പണ്ട് ഈ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു; സമാധിയിൽ നിന്ന് ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മലോകത്തെ കാത്തിരുന്നുകൊണ്ട്.
13.141.7
अथाभवदनावृष्टिर्महती कुरुनन्दन ।
कृच्छ्रप्राणोऽभवद्यत्र लोकोऽयं वै क्षुधान्वितः ॥ १३.१४१.७ ॥
കുരുനന്ദനാ, അപ്പോൾ വലിയ അനാവൃഷ്ടി ഉണ്ടായി; ഈ ലോകം വിശപ്പിനാൽ വലഞ്ഞ് കഷ്ടിച്ച് ജീവൻ നിലനിർത്തി.
13.141.8
कस्मिंश्चिच्च पुरा यज्ञे याज्येन शिबिसूनुना ।
दक्षिणार्थेऽथ ऋत्विग्भ्यो दत्तः पुत्रोऽनिलः किल ॥ १३.१४१.८ ॥
പണ്ടൊരു യജ്ഞത്തിൽ ശിബിയുടെ പുത്രനായ യാജമാനൻ ദക്ഷിണയ്ക്കായി ഋത്വിക്കുകൾക്ക് തന്റെ പുത്രൻ അനിലനെ നൽകി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
13.141.9
अस्मिन्कालेऽथ सोऽल्पायुर्दिष्टान्तमगमत्प्रभुः ।
ते तं क्षुधाभिसन्तप्ताः परिवार्योपतस्थिरे ॥ १३.१४१.९ ॥
ആ കാലത്ത് ആ അല്പായുസ്സായ പ്രഭു വിധി നിശ്ചയിച്ച അന്ത്യത്തിലെത്തി; വിശപ്പാൽ പൊള്ളിയവർ അവനെ വളഞ്ഞ് സമീപം നിന്നു.
13.141.10
याज्यात्मजमथो दृष्ट्वा गतासुमृषिसत्तमाः ।
अपचन्त तदा स्थाल्यां क्षुधार्ताः किल भारत ॥ १३.१४१.१० ॥
യജമാനന്റെ പുത്രൻ ജീവനറ്റു കിടക്കുന്നത് കണ്ട വിശപ്പാൽ വലഞ്ഞ ശ്രേഷ്ഠ മുനിമാർ, ഭാരതാ, അവനെ പാത്രത്തിൽ പാകം ചെയ്തു.
13.141.11
नाजीव्ये मर्त्यलोकेऽस्मिन्नात्मानं ते परीप्सवः ।
कृच्छ्रामापेदिरे वृत्तिमन्नहेतोस्तपस्विनः ॥ १३.१४१.११ ॥
ഈ മർത്യലോകത്തിൽ ജീവിക്കാൻ കഴിയാതായപ്പോൾ, സ്വയം രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച തപസ്വികൾ അന്നത്തിനായി കഠിനമായ ജീവിതമാർഗത്തിൽ എത്തി.
13.141.12
अटमानोऽथ तान्मार्गे पचमानान्महीपतिः ।
राजा शैब्यो वृषादर्भिः क्लिश्यमानान्ददर्श ह ॥ १३.१४१.१२ ॥
പിന്നീട് വഴിയിൽ അലഞ്ഞുനടന്ന രാജാവായ ശൈബ്യൻ, വൃഷദർഭി, പാചകം ചെയ്യുകയും ക്ലേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവരെ കണ്ടു.
13.141.13
प्रतिग्रहस्तारयति पुष्टिर्वै प्रतिगृह्णताम् ।
मयि यद्विद्यते वित्तं तद्वृणुध्वं तपोधनाः ॥ १३.१४१.१३ ॥
സ്വീകരണം കരകയറ്റുന്നു; സ്വീകരിക്കുന്നവർക്ക് പോഷണം യഥാർത്ഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു. എന്റെ പക്കലുള്ള സമ്പത്ത്, തപോധനരേ, നിങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
13.141.14
प्रतिग्रहो ब्राह्मणानां सृष्टा वृत्तिरनिन्दिता ।
तस्माद्ददामि वो वित्तं तद्वृणुध्वं तपोधनाः ॥ १३.१४१.१४ ॥
ബ്രാഹ്മണർക്ക് സ്വീകരണം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതും നിന്ദയില്ലാത്തതുമായ ഉപജീവനമാണ്. അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ ധനം നൽകുന്നു; തപോധനരേ, അത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
13.141.15
प्रियो हि मे ब्राह्मणो याचमानो ।
दद्यामहं वोऽश्वतरीसहस्रम्।
धेनूनां दद्यामयुतं समग्र-
मेकैकशः सवृषाः सम्प्रसूताः ॥ १३.१४१.१५ ॥
യാചിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ എനിക്ക് പ്രിയനാണ്. നിങ്ങൾക്ക് ആയിരം പെൺകോവർകഴുതകളെ ഞാൻ നൽകും; പശുക്കളുടെ പൂർണമായ പതിനായിരം, ഓരോന്നായി, കാളകളോടൊപ്പം, പ്രസവിച്ചവ.
13.141.16
दग्र्या गृष्टीर्धेनवः सुव्रताश्च ॥ १३.१४१.१६ ॥
ഉത്തമമായ, ഒരിക്കൽ പ്രസവിച്ച, പാൽ തരുന്ന പശുക്കൾ, സുവ്രതമുള്ളവയും.
13.141.17
वरान्ग्रमान्व्रीहिरसं यवांश्च ।
रत्नं चान्यद्दुर्लभं किं ददानि।
नास्मिन्नभक्ष्ये भावमेवं कुरुध्वं ।
पुष्ट्यर्थं वः किं प्रयच्छाम्यहं वै ॥ १३.१४१.१७ ॥
ഉത്തമ ഗ്രാമങ്ങൾ, അരിനീര്, ബാർളി, മറ്റൊരു ദുർലഭ രത്നം — ഞാൻ എന്ത് നൽകണം? ഭക്ഷ്യയോഗ്യമല്ലാത്തതിൽ ഇങ്ങനെയൊരു ഭാവം വയ്ക്കരുത്. നിങ്ങളുടെ പോഷണത്തിന് ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്ത് നൽകണം?
13.141.18
राजन्प्रतिग्रहो राज्ञं मध्वास्वादो विषोपमः ।
तज्जानमानः कस्मात्त्वं कुरुषे नः प्रलोभनम् ॥ १३.१४१.१८ ॥
രാജാവേ, രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്നുള്ള സ്വീകരണം തേനിന്റെ രുചി പോലെയാണ്, എന്നാൽ വിഷത്തിനു തുല്യമാണ്. ഇത് അറിഞ്ഞിട്ടും നിങ്ങൾ എന്തിന് ഞങ്ങളെ പ്രലോഭിപ്പിക്കുന്നു?
13.141.19
दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी ।
दशध्वजिसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः ॥ १३.१४१.१९ ॥
പത്ത് കശാപ്പുശാലകൾക്ക് തുല്യനാണ് ചക്രി; പത്ത് ചക്രങ്ങൾക്ക് തുല്യനാണ് ധ്വജി; പത്ത് ധ്വജികൾക്ക് തുല്യയാണ് വേശ്യ; പത്ത് വേശ്യകൾക്ക് തുല്യനാണ് രാജാവ്.
13.141.20
दशसूनासहस्राणि यो वाहयति सौनिकः ।
तेन तुल्यो भवेद्राजा घोरस्तस्य प्रतिग्रहः ॥ १३.१४१.२० ॥
പതിനായിരം കശാപ്പുശാലകൾ നടത്തുന്ന കശാപ്പുകാരന് തുല്യനാണ് രാജാവ്; അവന്റെ ദാനസ്വീകാരം ഭയങ്കരമാണ്.
13.141.21
क्षेत्रं हि दैवतमिव ब्राह्मणान्समुपाश्रितम् ।
अमलो ह्येष तपसा प्रीतः प्रीणाति देवताः ॥ १३.१४१.२१ ॥
ബ്രാഹ്മണർ ദൈവത്തെപ്പോലെ പുണ്യക്ഷേത്രമാണ്; അവരെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൻ നിർമ്മലനാണ്; തപസ്സിനാൽ സന്തുഷ്ടനായി ദേവന്മാരെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.
13.141.22
अह्नायेह तपो जातु ब्राह्मणस्योपजायते ।
तद्दाव इव निर्दह्यात्प्राप्तो राजप्रतिग्रहः ॥ १३.१४१.२२ ॥
ഇവിടെ ഒറ്റദിവസത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്റെ തപസ്സ് എപ്പോഴോ ഉണ്ടാകുന്നു; രാജാവിന്റെ ദാനസ്വീകാരം വന്നാൽ അത് കാട്ടുതീപോലെ അതിനെ ദഹിപ്പിക്കും.
13.141.23
कुशलं सह दानेन राजन्नस्तु सदा तव ।
अर्थिभ्यो दीयतां सर्वमित्युक्त्वा तेन्यतो ययुः ॥ १३.१४१.२३ ॥
രാജാവേ, ദാനത്തോടൊപ്പം നിനക്ക് എപ്പോഴും ക്ഷേമമുണ്ടാകട്ടെ. "യാചകർക്ക് എല്ലാം കൊടുക്കൂ" എന്നു പറഞ്ഞ് അവർ അവിടെനിന്ന് പോയി.
13.141.24
अपक्वमेव तन्मांसमभूत्तेषां महात्मनाम् ।
अथ हित्वा ययु सर्वे वनमाहारकाङ्क्षिणः ॥ १३.१४१.२४ ॥
ആ മഹാത്മാക്കളുടെ ആ മാംസം വേവാതെയായി. അപ്പോൾ ആഹാരം ആഗ്രഹിച്ചവരെല്ലാം അത് ഉപേക്ഷിച്ച് കാട്ടിലേക്ക് പോയി.
13.141.25
ततः प्रचोदिता राज्ञा वनं गत्वाऽस्य मन्त्रिणः ।
प्रचीयोदुम्बराणि स्म दातुं तेषां प्रचक्रिरे ॥ १३.१४१.२५ ॥
അപ്പോൾ രാജാവിനാൽ പ്രേരിതരായ അവന്റെ മന്ത്രിമാർ കാട്ടിൽ പോയി ഉദുംബര പഴങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് അവർക്ക് നൽകാൻ തുടങ്ങി.
13.141.26
दृष्ट्वा फलानि मुनयस्ते ग्रहीतुमुपाद्रवन् ॥ १३.१४१.२६ ॥
ആ ഫലങ്ങൾ കണ്ട് ആ മുനിമാർ അവ എടുക്കാൻ ഓടിയടുത്തു.
13.141.27
उदुम्बराण्यथान्यानि हेमगर्भाण्युपाहरन् ।
भृत्यास्तेषां ततस्तानि प्रग्राहितुमुपाद्रवन् ॥ १३.१४१.२७ ॥
ഉദുംബര ഫലങ്ങളും ഉള്ളിൽ സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ള മറ്റു ഫലങ്ങളും അവർ കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നെ അവരുടെ ഭൃത്യന്മാർ അവ അവരെക്കൊണ്ട് സ്വീകരിപ്പിക്കാൻ ഓടിയടുത്തു.
13.141.28
गुरूणीति विदित्वाऽथ न ग्राह्याण्यत्रिरब्रवीत् ।
नास्मेह मन्दविज्ञाना नास्म मानुषबुद्धयः ॥ १३.१४१.२८ ॥
അവ ഭാരമുള്ളവയെന്ന് അറിഞ്ഞ് ഇവ എടുക്കരുതെന്ന് അത്രി പറഞ്ഞു. ഞങ്ങൾ ഇവിടെ മന്ദബുദ്ധികളല്ല; ഞങ്ങളുടെ ബുദ്ധി മനുഷ്യബുദ്ധിയല്ല.
13.141.29
हैमानीमानि जानीमः प्रतिबुद्धाः स्म जागृम ।
इह ह्येतदुपावृत्तं प्रेत्य स्यात्कटुकोदयम्।
अप्रतिग्राह्यमेवैतत्प्रेत्येह च सुखेप्सुना ॥ १३.१४१.२९ ॥
ഇവ സ്വർണ്ണമാണെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു; ഞങ്ങൾ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ ഇത് നമ്മുടെ നേരെ തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു—മരണശേഷം ഇതിന്റെ ഫലം കയ്പ്പുള്ളതായിരിക്കും. സുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഇത് ഇവിടെയും പരലോകത്തും സ്വീകരിക്കരുത്.
13.141.30
शतेन निष्कगुणितं सहस्रेण च सम्मितम् ।
तथा बहु प्रतीच्छन्वै पापिष्ठां लभते गतिम् ॥ १३.१४१.३० ॥
നൂറ് നിഷ്കങ്ങൾ കൊണ്ട് ഗുണിച്ചതും ആയിരം കൊണ്ട് അളന്നതുമായത്, അതുപോലെ ഏറെ സ്വീകരിക്കുന്നവൻ ഏറ്റവും പാപകരമായ ഗതി നേടുന്നു.
13.141.31
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः ।
सर्वं तन्नालमेकस्य तस्माद्विद्वाञ्शमं व्रजेत् ॥ १३.१४१.३१ ॥
ഭൂമിയിലെ നെല്ലും യവവും സ്വർണ്ണവും പശുക്കളും സ്ത്രീകളും ഇവയെല്ലാം ഒരാൾക്കുപോലും മതിയാകില്ല; അതിനാൽ ജ്ഞാനി ശാന്തി പ്രാപിക്കണം.
13.141.32
उत्पन्नस्य रुरोः शृङ्गं वर्दमानस्य वर्धते ।
प्रार्थना पुरुषस्येव तस्य मात्रा न विद्यते ॥ १३.१४१.३२ ॥
ജനിച്ച രുരു മാനിന്റെ കൊമ്പ് വളരുന്തോറും വളരുന്നു; മനുഷ്യന്റെ ആഗ്രഹവും അതുപോലെ തന്നെ — അതിന് അളവ് കാണാനാവില്ല.
13.141.33
न तल्लोके द्रव्यमस्ति यल्लोभं प्रतिपूरयेत् ।
समुद्रकल्पः पुरुषो न कदाचन पूर्यते ॥ १३.१४१.३३ ॥
ലോകത്തിൽ ലോഭത്തെ നിറയ്ക്കാൻ കഴിയുന്ന ധനമൊന്നുമില്ല; സമുദ്രസമനായ മനുഷ്യൻ ഒരിക്കലും നിറയുന്നില്ല.
13.141.34
कामं कामयमानस्य यदा कामः समृध्यते ।
अथैनमपरः काम इष्टो विध्यति बाणवत् ॥ १३.१४१.३४ ॥
ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്റെ ആഗ്രഹം സഫലമാകുമ്പോൾ, മറ്റൊരു ആഗ്രഹം അവനെ അമ്പുപോലെ തുളയ്ക്കുന്നു.
13.141.35
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति ।
हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥ १३.१४१.३५ ॥
ഭോഗം കൊണ്ട് ആഗ്രഹങ്ങൾ ഒരിക്കലും ശമിക്കില്ല; നെയ്യ് കൊണ്ട് തീ കൂടുതൽ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ ആഗ്രഹം വീണ്ടും വളരുന്നു.
13.141.36
प्रतिग्रहे संयमो वै तपो धारयते ध्रुवम् ।
तद्धनं ब्राह्मणस्येह लुभ्यमानस्य विस्रवेत् ॥ १३.१४१.३६ ॥
ദാനം സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ സംയമം തീർച്ചയായും തപസ്സിനെ നിലനിർത്തുന്നു; എന്നാൽ ഇവിടെ ലോഭിയായ ബ്രാഹ്മണന്റെ ധനം ചോർന്നുപോകും.
13.141.37
धर्मार्थं सञ्चयो यो वा द्रव्याणां पक्षसम्मतः ।
तपःसञ्चय एवेह विशिष्टो द्रव्यसञ्चयात् ॥ १३.१४१.३७ ॥
ധർമ്മത്തിനായുള്ള സഞ്ചയമോ, വസ്തുക്കളുടെ സഞ്ചയമോ പക്ഷത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടാലും, ഇവിടെ തപസ്സിന്റെ സഞ്ചയമാണ് ദ്രവ്യസഞ്ചയത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠം.
13.141.38
उग्रादितो भयाद्यस्माद्बिभ्यतीमे ममेश्वराः ।
बलीयसो दुर्बलवद्बिभेम्यहमतः परम् ॥ १३.१४१.३८ ॥
ഉഗ്രന്മാരിൽ നിന്നുള്ള ഭയം കൊണ്ട് എന്റെ ഈ ഈശ്വരന്മാർ ഭയപ്പെടുന്നു; ബലവാന്മാർക്കു മുന്നിൽ ദുർബലനെപ്പോലെ ഞാൻ ഇവരെക്കാളും അധികം ഭയപ്പെടുന്നു.
13.141.39
यद्वै धर्मात्परं नास्ति तादृशं ब्राह्मणा विदुः ।
विनयात्साधु विद्वांसमुपासेयं यथातथम् ॥ १३.१४१.३९ ॥
ധർമ്മത്തേക്കാൾ ഉയർന്നതായി മറ്റൊന്നില്ലെന്ന് ബ്രാഹ്മണർ അറിയുന്നു; വിനയത്തോടെ നല്ല പണ്ഡിതനെ യഥാർത്ഥമായി സേവിക്കണം.
13.141.40
कुशलं सह दानेन तस्मै यस्य प्रजा इमाः ।
फलान्युपधियुक्तानि य एवं नः प्रयच्छति ॥ १३.१४१.४० ॥
ദാനത്തോടൊപ്പം അവനു ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ, ഈ പ്രജകൾ ആരുടേതാണോ അവന്; ഇങ്ങനെ വഞ്ചനയോടുകൂടിയ ഫലങ്ങൾ നമുക്കു തരുന്നവന്.
13.141.41
इत्युक्त्वा हेमगर्भाणि हित्वा तानि फलानि ते ।
ऋषयो जग्मुरन्यत्र सर्व एव दृढव्रताः ॥ १३.१४१.४१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ സ്വർണ്ണഗർഭമുള്ള ഫലങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ദൃഢവ്രതരായ ആ ഋഷിമാരെല്ലാം മറ്റൊരിടത്തേക്കു പോയി.
13.141.42
अथ ते मन्त्रिणः सर्वे राजानमिदमब्रुवन् ।
उपधिं शङ्कमानास्ते हित्वा तानि फलानि वै।
ततोऽन्यत्रैव गच्छन्ति विदितं तेऽस्तु पार्थिव ॥ १३.१४१.४२ ॥
അപ്പോൾ ആ മന്ത്രിമാരെല്ലാം രാജാവിനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു; വഞ്ചനയെ സംശയിച്ച് അവർ ആ ഫലങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരിടത്തേക്കു പോയി. രാജാവേ, ഇത് അങ്ങേക്ക് അറിവുണ്ടാകട്ടെ.
13.141.43
इत्युक्तः स तु भृत्यैस्तैर्वृषादर्भिश्चुकोप ह ।
तेषां वै प्रतिकर्तुं च सर्वेषामगमद्गृहम् ॥ १३.१४१.४३ ॥
ഭൃത്യന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വൃഷാദർഭി കോപിച്ചു. അവരെയെല്ലാം പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ അവൻ വീട്ടിലേക്കു പോയി.
13.141.44
स गत्वाऽऽहवनीयेऽग्नौ तीव्रं नियममास्थितः ।
जुहाव संस्कृतैर्मन्त्रैरेकैकामाहुतिं नृपः ॥ १३.१४१.४४ ॥
അവൻ ആഹവനീയാഗ്നിയുടെ അടുത്തു ചെന്ന് കഠിനമായ നിയമം സ്വീകരിച്ചു. സംസ്കൃത മന്ത്രങ്ങളാൽ ഓരോ ആഹുതിയായി രാജാവ് ഹോമം ചെയ്തു.
13.141.45
तस्मादग्नेः समुत्तस्थौ कृत्या लोकभयंकरी ।
तस्या नाम वृषादर्भिर्यातुधानीत्यथाकरोत् ॥ १३.१४१.४५ ॥
ആ അഗ്നിയിൽനിന്ന് ലോകങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന കൃത്യ ഉയർന്നുവന്നു. വൃഷാദർഭി അവൾക്ക് 'യാതുധാനീ' എന്നു പേരിട്ടു.
13.141.46
सा कृत्या कालरात्रीव कृताञ्जलिरुपस्थिता ।
वृषादर्भि नरपतिं किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ १३.१४१.४६ ॥
കാലരാത്രിപോലെയുള്ള ആ കൃത്യ കൈകൂപ്പി വൃഷാദർഭി രാജാവിന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു, "ഞാൻ എന്തു ചെയ്യണം?" എന്നു ചോദിച്ചു.
13.141.47
ऋषीणां गच्छ सप्तानामरुन्धत्यास्तथैव च ।
दासीभर्तुश्च दास्याश्च मनसा नाम धारय ॥ १३.१४१.४७ ॥
സപ്തർഷികളുടെയും അരുന്ധതിയുടെയും അടുത്തേക്കു പോകുക; അതുപോലെ ദാസിയുടെ യജമാനന്റെയും ദാസിയുടെയും പേരുകൾ മനസ്സിൽ ധരിക്കുക.
13.141.48
ज्ञात्वा नामानि चैवैषां सर्वानेतान्विनाशय ।
विनष्टेषु तथा स्वैरं गच्छ यत्रेप्सितं तव ॥ १३.१४१.४८ ॥
ഇവരുടെ പേരുകൾ അറിഞ്ഞ് ഇവരെയെല്ലാം നശിപ്പിക്കുക. അവർ നശിച്ചശേഷം നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് സ്വതന്ത്രമായി പോകുക.
13.141.49
सा तथेति प्रतिश्रुत्य यातुधानी स्वरूपिणी ।
जगाम तद्वनं यत्र विचेरुस्ते महर्षयः ॥ १३.१४१.४९ ॥
അവൾ 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് സ്വന്തം രൂപത്തിൽ ആ വനത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ ആ മഹർഷിമാർ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.