ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.141.1
ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छन्ति दानानि विविधानि च ।
दातृप्रतिग्रहीत्रोर्वै को विशेषः पितामह ॥ १३.१४१.१ ॥
ଲୋକେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବିବିଧ ଦାନ ଦିଅନ୍ତି। ହେ ପିତାମହ, ଦାତା ଓ ଗ୍ରହୀତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଅଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ?
13.141.2
साधोर्यः प्रतिगृह्णीयात्तथैवासाधुतो द्विजः ।
गुणवत्यल्पदोषः स्यान्निर्गुणे तु निमज्जति ॥ १३.१४१.२ ॥
ସାଧୁଙ୍କଠାରୁ ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେହିପରି ଅସାଧୁଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ କରେ, ତେବେ ଗୁଣବାନଙ୍କଠାରେ ଦୋଷ ଅଳ୍ପ; ନିର୍ଗୁଣଙ୍କଠାରେ ସେ ନିମଜ୍ଜିତ ହୁଏ।
13.141.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
वृषादर्भेश्च संवादं सप्तर्षीणां च भारत ॥ १३.१४१.३ ॥
ଏ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ କହନ୍ତି — ବୃଷ ଓ ଦର୍ଭଙ୍କର ସଂବାଦ, ଓ ସପ୍ତର୍ଷିମାନଙ୍କର ସଂବାଦ, ହେ ଭାରତ।
13.141.4
कश्यपोऽत्रिर्वसिष्ठश्च भरद्वाजोऽथ गौतमः ।
विश्वामित्रो जमदग्निः साध्वी चैवाप्यरुन्धती ॥ १३.१४१.४ ॥
କଶ୍ୟପ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଗୌତମ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଜମଦଗ୍ନି, ଏବଂ ସାଧ୍ୱୀ ଅରୁନ୍ଧତୀ ମଧ୍ୟ।
13.141.5
सर्वेषामथ तेषां तु गण्डाभूत्परिचारिका ।
शूद्रः पशुसखश्चैव भर्ता चास्या बभूव ह ॥ १३.१४१.५ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କର ଗଣ୍ଡା ନାମରେ ଜଣେ ପରିଚାରିକା ଥିଲା; ପଶୁମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ଜଣେ ଶୂଦ୍ର ତାହାର ସ୍ୱାମୀ ହେଲା।
13.141.6
ते च सर्वे तपस्यन्तः पुरा चेरुर्महीमिमाम् ।
समाधिना प्रतीक्षन्तो ब्रह्मलोकं सनातनम् ॥ १३.१४१.६ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତପସ୍ୟା କରି ପୂର୍ବରେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ; ସମାଧିରେ ସ୍ଥିର ରହି ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମଲୋକର ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରି।
13.141.7
अथाभवदनावृष्टिर्महती कुरुनन्दन ।
कृच्छ्रप्राणोऽभवद्यत्र लोकोऽयं वै क्षुधान्वितः ॥ १३.१४१.७ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ତା'ପରେ ମହାନ ଅନାବୃଷ୍ଟି ହେଲା; ଏ ଲୋକ କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ କଷ୍ଟରେ ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କରୁଥିଲା।
13.141.8
कस्मिंश्चिच्च पुरा यज्ञे याज्येन शिबिसूनुना ।
दक्षिणार्थेऽथ ऋत्विग्भ्यो दत्तः पुत्रोऽनिलः किल ॥ १३.१४१.८ ॥
ପୂର୍ବରେ କୌଣସି ଯଜ୍ଞରେ ଶିବିର ପୁତ୍ର ଯଜମାନ ଦକ୍ଷିଣା ପାଇଁ ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ନିଜ ପୁତ୍ର ଅନିଲଙ୍କୁ ଦାନ କଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
13.141.9
अस्मिन्कालेऽथ सोऽल्पायुर्दिष्टान्तमगमत्प्रभुः ।
ते तं क्षुधाभिसन्तप्ताः परिवार्योपतस्थिरे ॥ १३.१४१.९ ॥
ସେହି ସମୟରେ ସେ ଅଳ୍ପାୟୁ ପ୍ରଭୁ ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅନ୍ତକୁ ଗଲେ; କ୍ଷୁଧାରେ ତପ୍ତ ସେମାନେ ତାହାକୁ ଘେରି ନିକଟରେ ଠିଆ ହେଲେ।
13.141.10
याज्यात्मजमथो दृष्ट्वा गतासुमृषिसत्तमाः ।
अपचन्त तदा स्थाल्यां क्षुधार्ताः किल भारत ॥ १३.१४१.१० ॥
ତା'ପରେ ଯଜମାନଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ପ୍ରାଣହୀନ ଦେଖି କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡ଼ିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ହେ ଭାରତ, ତାହାକୁ ହାଣ୍ଡିରେ ରାନ୍ଧିଲେ।
13.141.11
नाजीव्ये मर्त्यलोकेऽस्मिन्नात्मानं ते परीप्सवः ।
कृच्छ्रामापेदिरे वृत्तिमन्नहेतोस्तपस्विनः ॥ १३.१४१.११ ॥
ଏହି ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ଜୀବିକା ସମ୍ଭବ ନ ହେବାରୁ, ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ତପସ୍ବୀମାନେ ଅନ୍ନ ପାଇଁ କଷ୍ଟକର ଜୀବିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲେ।
13.141.12
अटमानोऽथ तान्मार्गे पचमानान्महीपतिः ।
राजा शैब्यो वृषादर्भिः क्लिश्यमानान्ददर्श ह ॥ १३.१४१.१२ ॥
ତା'ପରେ ପଥରେ ବୁଲୁଥିବା ରାଜା ଶୈବ୍ୟ ବୃଷଦର୍ଭି ସେମାନଙ୍କୁ ରାନ୍ଧୁଥିବା ଓ କଷ୍ଟ ପାଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
13.141.13
प्रतिग्रहस्तारयति पुष्टिर्वै प्रतिगृह्णताम् ।
मयि यद्विद्यते वित्तं तद्वृणुध्वं तपोधनाः ॥ १३.१४१.१३ ॥
ଗ୍ରହଣ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ଗ୍ରହୀତାମାନଙ୍କର ପୋଷଣ ପ୍ରକୃତରେ ହୁଏ। ମୋ ପାଖରେ ଥିବା ଧନ, ହେ ତପୋଧନମାନେ, ତାହା ଆପଣମାନେ ବାଛନ୍ତୁ।
13.141.14
प्रतिग्रहो ब्राह्मणानां सृष्टा वृत्तिरनिन्दिता ।
तस्माद्ददामि वो वित्तं तद्वृणुध्वं तपोधनाः ॥ १३.१४१.१४ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ନିନ୍ଦାହୀନ ଜୀବିକା। ତେଣୁ ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଧନ ଦିଏ; ହେ ତପୋଧନମାନେ, ତାହା ବାଛନ୍ତୁ।
13.141.15
प्रियो हि मे ब्राह्मणो याचमानो ।
दद्यामहं वोऽश्वतरीसहस्रम्।
धेनूनां दद्यामयुतं समग्र-
मेकैकशः सवृषाः सम्प्रसूताः ॥ १३.१४१.१५ ॥
ଯାଚନା କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋର ପ୍ରିୟ। ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ହଜାରେ ମାଈ ଖଚ୍ଚର ଦେବି; ଗାଈମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଶ ହଜାର, ଏକ ଏକ କରି, ଷାଣ୍ଢ ସହିତ, ପ୍ରସବିତ।
13.141.16
दग्र्या गृष्टीर्धेनवः सुव्रताश्च ॥ १३.१४१.१६ ॥
ଉତ୍ତମ, ଏକବାର ପ୍ରସବିତ, ଦୁଗ୍ଧବତୀ ଗାଈ, ଏବଂ ସୁବ୍ରତା ଗାଈ ମଧ୍ୟ।
13.141.17
वरान्ग्रमान्व्रीहिरसं यवांश्च ।
रत्नं चान्यद्दुर्लभं किं ददानि।
नास्मिन्नभक्ष्ये भावमेवं कुरुध्वं ।
पुष्ट्यर्थं वः किं प्रयच्छाम्यहं वै ॥ १३.१४१.१७ ॥
ଉତ୍ତମ ଗ୍ରାମ, ଚାଉଳ-ରସ ଓ ଯବ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ରତ୍ନ — ମୁଁ କ'ଣ ଦେବି? ଏହି ଅଭକ୍ଷ୍ୟରେ ଏମିତି ଭାବ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆପଣମାନଙ୍କ ପୋଷଣ ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ କ'ଣ ଦେବି?
13.141.18
राजन्प्रतिग्रहो राज्ञं मध्वास्वादो विषोपमः ।
तज्जानमानः कस्मात्त्वं कुरुषे नः प्रलोभनम् ॥ १३.१४१.१८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରାଜାମାନଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରହଣ ମଧୁର ସ୍ୱାଦ ପରି, କିନ୍ତୁ ବିଷ ସମାନ। ଏହା ଜାଣି ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଆମକୁ କାହିଁକି ପ୍ରଲୋଭିତ କରୁଛନ୍ତି?
13.141.19
दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी ।
दशध्वजिसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः ॥ १३.१४१.१९ ॥
ଦଶ କସାଇଖାନା ସମାନ ଚକ୍ରୀ, ଦଶ ଚକ୍ର ସମାନ ଧ୍ୱଜୀ, ଦଶ ଧ୍ୱଜୀ ସମାନ ବେଶ୍ୟା ଏବଂ ଦଶ ବେଶ୍ୟା ସମାନ ରାଜା।
13.141.20
दशसूनासहस्राणि यो वाहयति सौनिकः ।
तेन तुल्यो भवेद्राजा घोरस्तस्य प्रतिग्रहः ॥ १३.१४१.२० ॥
ଯେ କସାଇ ଦଶ ହଜାର କସାଇଖାନା ଚଲାଏ, ତା ସମାନ ରାଜା ହୁଏ; ତାର ଦାନଗ୍ରହଣ ଭୟଙ୍କର।
13.141.21
क्षेत्रं हि दैवतमिव ब्राह्मणान्समुपाश्रितम् ।
अमलो ह्येष तपसा प्रीतः प्रीणाति देवताः ॥ १३.१४१.२१ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବତା ପରି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ। ସେ ନିର୍ମଳ; ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି।
13.141.22
अह्नायेह तपो जातु ब्राह्मणस्योपजायते ।
तद्दाव इव निर्दह्यात्प्राप्तो राजप्रतिग्रहः ॥ १३.१४१.२२ ॥
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ତପସ୍ୟା କେବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ରାଜାଙ୍କ ଦାନଗ୍ରହଣ ଆସିଗଲେ ତାହା ଦାବାନଳ ପରି ତାହାକୁ ଜାଳି ଦିଏ।
13.141.23
कुशलं सह दानेन राजन्नस्तु सदा तव ।
अर्थिभ्यो दीयतां सर्वमित्युक्त्वा तेन्यतो ययुः ॥ १३.१४१.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦାନ ସହିତ ତୁମର ସଦା କଲ୍ୟାଣ ହେଉ। "ଯାଚକମାନଙ୍କୁ ସବୁ ଦିଅ" ଏହା କହି ସେମାନେ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ।
13.141.24
अपक्वमेव तन्मांसमभूत्तेषां महात्मनाम् ।
अथ हित्वा ययु सर्वे वनमाहारकाङ्क्षिणः ॥ १३.१४१.२४ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ସେହି ମାଂସ ଅଧପକା ହିଁ ରହିଗଲା। ତା'ପରେ ଆହାରକାମୀ ସମସ୍ତେ ତାହା ଛାଡ଼ି ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
13.141.25
ततः प्रचोदिता राज्ञा वनं गत्वाऽस्य मन्त्रिणः ।
प्रचीयोदुम्बराणि स्म दातुं तेषां प्रचक्रिरे ॥ १३.१४१.२५ ॥
ତା'ପରେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବନକୁ ଯାଇ ଉଦୁମ୍ବର ଫଳ ସଂଗ୍ରହ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଲାଗିଲେ।
13.141.26
दृष्ट्वा फलानि मुनयस्ते ग्रहीतुमुपाद्रवन् ॥ १३.१४१.२६ ॥
ସେହି ଫଳ ଦେଖି ସେହି ମୁନିମାନେ ତାହା ନେବାକୁ ଧାଇଁଲେ।
13.141.27
उदुम्बराण्यथान्यानि हेमगर्भाण्युपाहरन् ।
भृत्यास्तेषां ततस्तानि प्रग्राहितुमुपाद्रवन् ॥ १३.१४१.२७ ॥
ଉଦୁମ୍ବର ଏବଂ ଭିତରେ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଅନ୍ୟ ଫଳ ଆଣାଗଲା। ତା'ପରେ ସେମାନଙ୍କର ଭୃତ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ତାହା ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବାକୁ ଧାଇଁଲେ।
13.141.28
गुरूणीति विदित्वाऽथ न ग्राह्याण्यत्रिरब्रवीत् ।
नास्मेह मन्दविज्ञाना नास्म मानुषबुद्धयः ॥ १३.१४१.२८ ॥
ସେଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁ ବୋଲି ଜାଣି ଅତ୍ରି କହିଲେ ଯେ ଏଗୁଡ଼ିକ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଆମେ ଏଠାରେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ନୁହଁ; ଆମର ବୁଦ୍ଧି ମାନବ-ବୁଦ୍ଧି ନୁହେଁ।
13.141.29
हैमानीमानि जानीमः प्रतिबुद्धाः स्म जागृम ।
इह ह्येतदुपावृत्तं प्रेत्य स्यात्कटुकोदयम्।
अप्रतिग्राह्यमेवैतत्प्रेत्येह च सुखेप्सुना ॥ १३.१४१.२९ ॥
ଏଗୁଡ଼ିକ ସୁନାର ବୋଲି ଆମେ ଜାଣୁ; ଆମେ ସଚେତନ ଓ ଜାଗ୍ରତ। ଏଠାରେ ଏହା ଆମ ଆଡ଼କୁ ଫେରିଛି—ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏହାର ଫଳ ତିକ୍ତ ହେବ। ସୁଖ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.141.30
शतेन निष्कगुणितं सहस्रेण च सम्मितम् ।
तथा बहु प्रतीच्छन्वै पापिष्ठां लभते गतिम् ॥ १३.१४१.३० ॥
ଶହେ ନିଷ୍କରେ ଗୁଣିତ ଓ ହଜାରରେ ମାପିତ ଯାହା, ସେହିପରି ବହୁତ ଯେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଅତି ପାପୀ ଗତି ଲାଭ କରେ।
13.141.31
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः ।
सर्वं तन्नालमेकस्य तस्माद्विद्वाञ्शमं व्रजेत् ॥ १३.१४१.३१ ॥
ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ଧାନ, ଯବ, ସୁନା, ପଶୁ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ — ଏ ସବୁ ଜଣେ ମଣିଷ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ଶାନ୍ତି ପାଇବା ଉଚିତ।
13.141.32
उत्पन्नस्य रुरोः शृङ्गं वर्दमानस्य वर्धते ।
प्रार्थना पुरुषस्येव तस्य मात्रा न विद्यते ॥ १३.१४१.३२ ॥
ଜନ୍ମିତ ରୁରୁ ହରିଣର ଶୃଙ୍ଗ ବଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ବଢ଼େ; ମଣିଷର ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ସେପରି — ତାହାର କୌଣସି ସୀମା ମିଳେ ନାହିଁ।
13.141.33
न तल्लोके द्रव्यमस्ति यल्लोभं प्रतिपूरयेत् ।
समुद्रकल्पः पुरुषो न कदाचन पूर्यते ॥ १३.१४१.३३ ॥
ଜଗତରେ ଏପରି ଧନ ନାହିଁ ଯାହା ଲୋଭକୁ ପୂରଣ କରିପାରେ; ସମୁଦ୍ର ପରି ମଣିଷ କେବେ ହେଲେ ପୂରଣ ହୁଏ ନାହିଁ।
13.141.34
कामं कामयमानस्य यदा कामः समृध्यते ।
अथैनमपरः काम इष्टो विध्यति बाणवत् ॥ १३.१४१.३४ ॥
ଇଚ୍ଛାକାରୀର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା ତାକୁ ବାଣ ପରି ବିନ୍ଧେ।
13.141.35
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति ।
हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥ १३.१४१.३५ ॥
ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଇଚ୍ଛା କେବେ ହେଲେ ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଅଧିକ ଜଳେ, ସେହିପରି ଇଚ୍ଛା ପୁନଃ ବଢ଼େ।
13.141.36
प्रतिग्रहे संयमो वै तपो धारयते ध्रुवम् ।
तद्धनं ब्राह्मणस्येह लुभ्यमानस्य विस्रवेत् ॥ १३.१४१.३६ ॥
ଦାନ ଗ୍ରହଣରେ ସଂଯମ ନିଶ୍ଚିତ ତପସ୍ୟାକୁ ଧାରଣ କରେ; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଲୋଭୀ ବ୍ରାହ୍ମଣର ସେହି ଧନ ଝରି ଯାଏ।
13.141.37
धर्मार्थं सञ्चयो यो वा द्रव्याणां पक्षसम्मतः ।
तपःसञ्चय एवेह विशिष्टो द्रव्यसञ्चयात् ॥ १३.१४१.३७ ॥
ଧର୍ମ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସଞ୍ଚୟ, କିମ୍ବା ଦ୍ରବ୍ୟର ଯେଉଁ ସଞ୍ଚୟ ପକ୍ଷରେ ସମ୍ମତ, ଏଠାରେ ତପସ୍ୟାର ସଞ୍ଚୟ ହିଁ ଦ୍ରବ୍ୟସଞ୍ଚୟଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
13.141.38
उग्रादितो भयाद्यस्माद्बिभ्यतीमे ममेश्वराः ।
बलीयसो दुर्बलवद्बिभेम्यहमतः परम् ॥ १३.१४१.३८ ॥
ଉଗ୍ର ଆଦିଙ୍କ ଭୟ ଯୋଗୁଁ ମୋର ଏହି ଈଶ୍ୱରମାନେ ଭୟଭୀତ; ବଳବାନମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଦୁର୍ବଳ ପରି ମୁଁ ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଭୟ କରେ।
13.141.39
यद्वै धर्मात्परं नास्ति तादृशं ब्राह्मणा विदुः ।
विनयात्साधु विद्वांसमुपासेयं यथातथम् ॥ १३.१४१.३९ ॥
ଧର୍ମଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜାଣନ୍ତି; ବିନୟ ସହିତ ଭଲ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥରେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ।
13.141.40
कुशलं सह दानेन तस्मै यस्य प्रजा इमाः ।
फलान्युपधियुक्तानि य एवं नः प्रयच्छति ॥ १३.१४१.४० ॥
ଦାନ ସହିତ ତାର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ, ଯାହାର ଏହି ପ୍ରଜା; ଯେ ଏହିପରି ଆମକୁ କପଟଯୁକ୍ତ ଫଳ ଦିଏ।
13.141.41
इत्युक्त्वा हेमगर्भाणि हित्वा तानि फलानि ते ।
ऋषयो जग्मुरन्यत्र सर्व एव दृढव्रताः ॥ १३.१४१.४१ ॥
ଏପରି କହି ସେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣଗର୍ଭ ଫଳଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ ସମସ୍ତ ଋଷି ଅନ୍ୟତ୍ର ଚାଲିଗଲେ।
13.141.42
अथ ते मन्त्रिणः सर्वे राजानमिदमब्रुवन् ।
उपधिं शङ्कमानास्ते हित्वा तानि फलानि वै।
ततोऽन्यत्रैव गच्छन्ति विदितं तेऽस्तु पार्थिव ॥ १३.१४१.४२ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ; ପ୍ରତାରଣାର ସନ୍ଦେହ କରି ସେମାନେ ସେହି ଫଳଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟତ୍ର ଚାଲିଗଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଜଣା ହେଉ।
13.141.43
इत्युक्तः स तु भृत्यैस्तैर्वृषादर्भिश्चुकोप ह ।
तेषां वै प्रतिकर्तुं च सर्वेषामगमद्गृहम् ॥ १३.१४१.४३ ॥
ସେବକମାନେ ଏପରି କହିବାରୁ ବୃଷାଦର୍ଭି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ସେ ଘରକୁ ଗଲେ।
13.141.44
स गत्वाऽऽहवनीयेऽग्नौ तीव्रं नियममास्थितः ।
जुहाव संस्कृतैर्मन्त्रैरेकैकामाहुतिं नृपः ॥ १३.१४१.४४ ॥
ସେ ଆହବନୀୟ ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଯାଇ କଠୋର ନିୟମ ଧାରଣ କରି ସଂସ୍କୃତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ଏକ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କଲେ।
13.141.45
तस्मादग्नेः समुत्तस्थौ कृत्या लोकभयंकरी ।
तस्या नाम वृषादर्भिर्यातुधानीत्यथाकरोत् ॥ १३.१४१.४५ ॥
ସେହି ଅଗ୍ନିରୁ ଲୋକଭୟଙ୍କରୀ କୃତ୍ୟା ଉଠିଲେ। ବୃଷାଦର୍ଭି ତାଙ୍କର ନାମ 'ଯାତୁଧାନୀ' ରଖିଲେ।
13.141.46
सा कृत्या कालरात्रीव कृताञ्जलिरुपस्थिता ।
वृषादर्भि नरपतिं किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ १३.१४१.४६ ॥
କାଳରାତ୍ରି ପରି ସେହି କୃତ୍ୟା କର ଯୋଡି ବୃଷାଦର୍ଭି ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ କହିଲେ, "ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?"
13.141.47
ऋषीणां गच्छ सप्तानामरुन्धत्यास्तथैव च ।
दासीभर्तुश्च दास्याश्च मनसा नाम धारय ॥ १३.१४१.४७ ॥
ସପ୍ତର୍ଷି ଓ ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ସେହିପରି ଦାସୀର ମାଲିକ ଓ ଦାସୀର ନାମ ମନରେ ଧାରଣ କର।
13.141.48
ज्ञात्वा नामानि चैवैषां सर्वानेतान्विनाशय ।
विनष्टेषु तथा स्वैरं गच्छ यत्रेप्सितं तव ॥ १३.१४१.४८ ॥
ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଜାଣି ଏମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିନାଶ କର। ସେମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ ତୁମେ ଯେଉଁଠାକୁ ଇଚ୍ଛା କର ସେଠାକୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଯାଅ।
13.141.49
सा तथेति प्रतिश्रुत्य यातुधानी स्वरूपिणी ।
जगाम तद्वनं यत्र विचेरुस्ते महर्षयः ॥ १३.१४१.४९ ॥
ସେ 'ସେହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ନିଜ ରୂପରେ ସେହି ବନକୁ ଗଲା, ଯେଉଁଠି ସେହି ମହର୍ଷିମାନେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।