ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.141.1
ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छन्ति दानानि विविधानि च ।
दातृप्रतिग्रहीत्रोर्वै को विशेषः पितामह ॥ १३.१४१.१ ॥
ಜನರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿವಿಧ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪಿತಾಮಹರೇ, ದಾತ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರ್ತರ ನಡುವೆ ಯಾವ ಭೇದವಿದೆ?
13.141.2
साधोर्यः प्रतिगृह्णीयात्तथैवासाधुतो द्विजः ।
गुणवत्यल्पदोषः स्यान्निर्गुणे तु निमज्जति ॥ १३.१४१.२ ॥
ಸಾಧುವಿನಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ದ್ವಿಜನು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಸಾಧುವಿನಿಂದಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಗುಣವಂತನಲ್ಲಿ ದೋಷ ಸ್ವಲ್ಪ; ಗುಣಹೀನನಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ.
13.141.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
वृषादर्भेश्च संवादं सप्तर्षीणां च भारत ॥ १३.१४१.३ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ವೃಷ ಮತ್ತು ದರ್ಭರ ಸಂವಾದ ಹಾಗೂ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಸಂವಾದ, ಓ ಭಾರತ.
13.141.4
कश्यपोऽत्रिर्वसिष्ठश्च भरद्वाजोऽथ गौतमः ।
विश्वामित्रो जमदग्निः साध्वी चैवाप्यरुन्धती ॥ १३.१४१.४ ॥
ಕಶ್ಯಪ, ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ, ಭರದ್ವಾಜ, ಗೌತಮ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಜಮದಗ್ನಿ, ಮತ್ತು ಸಾಧ್ವಿ ಅರುಂಧತಿ ಕೂಡ.
13.141.5
सर्वेषामथ तेषां तु गण्डाभूत्परिचारिका ।
शूद्रः पशुसखश्चैव भर्ता चास्या बभूव ह ॥ १३.१४१.५ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗಂಡಾ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಸೇವಕಿ ಇದ್ದಳು; ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಒಬ್ಬ ಶೂದ್ರ ಅವಳ ಪತಿಯಾದನು.
13.141.6
ते च सर्वे तपस्यन्तः पुरा चेरुर्महीमिमाम् ।
समाधिना प्रतीक्षन्तो ब्रह्मलोकं सनातनम् ॥ १३.१४१.६ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾ ಹಿಂದೆ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರು; ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ.
13.141.7
अथाभवदनावृष्टिर्महती कुरुनन्दन ।
कृच्छ्रप्राणोऽभवद्यत्र लोकोऽयं वै क्षुधान्वितः ॥ १३.१४१.७ ॥
ಆಗ ಕುರುನಂದನ, ಮಹಾ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಈ ಲೋಕವು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
13.141.8
कस्मिंश्चिच्च पुरा यज्ञे याज्येन शिबिसूनुना ।
दक्षिणार्थेऽथ ऋत्विग्भ्यो दत्तः पुत्रोऽनिलः किल ॥ १३.१४१.८ ॥
ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶಿಬಿಯ ಮಗ ಯಜಮಾನನು ದಕ್ಷಿಣೆಗಾಗಿ ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗ ಅನಿಲನನ್ನು ಕೊಟ್ಟನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
13.141.9
अस्मिन्कालेऽथ सोऽल्पायुर्दिष्टान्तमगमत्प्रभुः ।
ते तं क्षुधाभिसन्तप्ताः परिवार्योपतस्थिरे ॥ १३.१४१.९ ॥
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಅಲ್ಪಾಯುಷಿ ಪ್ರಭು ವಿಧಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿದನು; ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬೇಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಹತ್ತಿರ ನಿಂತರು.
13.141.10
याज्यात्मजमथो दृष्ट्वा गतासुमृषिसत्तमाः ।
अपचन्त तदा स्थाल्यां क्षुधार्ताः किल भारत ॥ १३.१४१.१० ॥
ಆಗ ಯಜಮಾನನ ಮಗ ಪ್ರಾಣರಹಿತನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು, ಭಾರತ, ಅವನನ್ನು ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದರು.
13.141.11
नाजीव्ये मर्त्यलोकेऽस्मिन्नात्मानं ते परीप्सवः ।
कृच्छ्रामापेदिरे वृत्तिमन्नहेतोस्तपस्विनः ॥ १३.१४१.११ ॥
ಈ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ, ತಮ್ಮನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಅನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು.
13.141.12
अटमानोऽथ तान्मार्गे पचमानान्महीपतिः ।
राजा शैब्यो वृषादर्भिः क्लिश्यमानान्ददर्श ह ॥ १३.१४१.१२ ॥
ಆಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜ ಶೈಬ್ಯ ವೃಷದರ್ಭಿ, ಅವರು ಬೇಯಿಸುತ್ತಾ ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
13.141.13
प्रतिग्रहस्तारयति पुष्टिर्वै प्रतिगृह्णताम् ।
मयि यद्विद्यते वित्तं तद्वृणुध्वं तपोधनाः ॥ १३.१४१.१३ ॥
ಸ್ವೀಕಾರವು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ; ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಿಗೆ ಪೋಷಣೆ ನಿಜವಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪತ್ತನ್ನು, ತಪೋಧನರೇ, ನೀವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
13.141.14
प्रतिग्रहो ब्राह्मणानां सृष्टा वृत्तिरनिन्दिता ।
तस्माद्ददामि वो वित्तं तद्वृणुध्वं तपोधनाः ॥ १३.१४१.१४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸ್ವೀಕಾರವೇ ನಿಗದಿತವಾದ, ನಿಂದಾರಹಿತ ಜೀವನೋಪಾಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ತಪೋಧನರೇ, ಅದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
13.141.15
प्रियो हि मे ब्राह्मणो याचमानो ।
दद्यामहं वोऽश्वतरीसहस्रम्।
धेनूनां दद्यामयुतं समग्र-
मेकैकशः सवृषाः सम्प्रसूताः ॥ १३.१४१.१५ ॥
ಯಾಚಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು. ನಿಮಗೆ ಸಾವಿರ ಹೆಣ್ಣು ಕತ್ತೆ-ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ಹಸುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ, ಒಂದೊಂದಾಗಿ, ಹೋರಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಈಯ್ದವು.
13.141.16
दग्र्या गृष्टीर्धेनवः सुव्रताश्च ॥ १३.१४१.१६ ॥
ಉತ್ತಮ, ಒಮ್ಮೆ ಈಯ್ದ, ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುಗಳು, ಸುವ್ರತವುಳ್ಳವೂ ಕೂಡ.
13.141.17
वरान्ग्रमान्व्रीहिरसं यवांश्च ।
रत्नं चान्यद्दुर्लभं किं ददानि।
नास्मिन्नभक्ष्ये भावमेवं कुरुध्वं ।
पुष्ट्यर्थं वः किं प्रयच्छाम्यहं वै ॥ १३.१४१.१७ ॥
ಉತ್ತಮ ಗ್ರಾಮಗಳು, ಅಕ್ಕಿ-ರಸ, ಜವೆಗೋಧಿ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಅಪರೂಪದ ರತ್ನ — ನಾನು ಏನನ್ನು ಕೊಡಲಿ? ತಿನ್ನಲಾಗದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಭಾವ ಇಡಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಕೊಡಲಿ?
13.141.18
राजन्प्रतिग्रहो राज्ञं मध्वास्वादो विषोपमः ।
तज्जानमानः कस्मात्त्वं कुरुषे नः प्रलोभनम् ॥ १३.१४१.१८ ॥
ರಾಜನೇ, ರಾಜರಿಂದ ಸ್ವೀಕಾರವು ಜೇನಿನ ರುಚಿಯಂತೆ, ಆದರೆ ವಿಷದಂತೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದೂ ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಏಕೆ ಆಮಿಷಕ್ಕೊಳಪಡಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
13.141.19
दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी ।
दशध्वजिसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः ॥ १३.१४१.१९ ॥
ಹತ್ತು ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನನು ಚಕ್ರಿ; ಹತ್ತು ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಸಮಾನನು ಧ್ವಜಿ; ಹತ್ತು ಧ್ವಜಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಳು ವೇಶ್ಯೆ; ಹತ್ತು ವೇಶ್ಯೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನನು ರಾಜ.
13.141.20
दशसूनासहस्राणि यो वाहयति सौनिकः ।
तेन तुल्यो भवेद्राजा घोरस्तस्य प्रतिग्रहः ॥ १३.१४१.२० ॥
ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಕಸಾಯಿಯವನಿಗೆ ಸಮಾನನು ರಾಜ; ಅವನ ದಾನಸ್ವೀಕಾರ ಭೀಕರವಾದದ್ದು.
13.141.21
क्षेत्रं हि दैवतमिव ब्राह्मणान्समुपाश्रितम् ।
अमलो ह्येष तपसा प्रीतः प्रीणाति देवताः ॥ १३.१४१.२१ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದೇವತೆಯಂತೆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ; ಅವರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವರು. ಅವನು ನಿರ್ಮಲನು; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.141.22
अह्नायेह तपो जातु ब्राह्मणस्योपजायते ।
तद्दाव इव निर्दह्यात्प्राप्तो राजप्रतिग्रहः ॥ १३.१४१.२२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ತಪಸ್ಸು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ರಾಜನ ದಾನಸ್ವೀಕಾರ ಬಂದರೆ ಅದು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಅದನ್ನು ಸುಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ.
13.141.23
कुशलं सह दानेन राजन्नस्तु सदा तव ।
अर्थिभ्यो दीयतां सर्वमित्युक्त्वा तेन्यतो ययुः ॥ १३.१४१.२३ ॥
ರಾಜನೇ, ದಾನದೊಂದಿಗೆ ನಿನಗೆ ಸದಾ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ. "ಯಾಚಕರಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡು" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು.
13.141.24
अपक्वमेव तन्मांसमभूत्तेषां महात्मनाम् ।
अथ हित्वा ययु सर्वे वनमाहारकाङ्क्षिणः ॥ १३.१४१.२४ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮರ ಆ ಮಾಂಸ ಬೇಯದೆಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಆಗ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಯಸಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು.
13.141.25
ततः प्रचोदिता राज्ञा वनं गत्वाऽस्य मन्त्रिणः ।
प्रचीयोदुम्बराणि स्म दातुं तेषां प्रचक्रिरे ॥ १३.१४१.२५ ॥
ಆಗ ರಾಜನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಅವನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಉದುಂಬರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
13.141.26
दृष्ट्वा फलानि मुनयस्ते ग्रहीतुमुपाद्रवन् ॥ १३.१४१.२६ ॥
ಆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಮುನಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಓಡಿ ಬಂದರು.
13.141.27
उदुम्बराण्यथान्यानि हेमगर्भाण्युपाहरन् ।
भृत्यास्तेषां ततस्तानि प्रग्राहितुमुपाद्रवन् ॥ १३.१४१.२७ ॥
ಉದುಂಬರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣವಿರುವ ಇತರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ತಂದರು. ನಂತರ ಅವರ ಸೇವಕರು ಅವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿಸಲು ಓಡಿ ಬಂದರು.
13.141.28
गुरूणीति विदित्वाऽथ न ग्राह्याण्यत्रिरब्रवीत् ।
नास्मेह मन्दविज्ञाना नास्म मानुषबुद्धयः ॥ १३.१४१.२८ ॥
ಅವು ಭಾರವಾದವು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಇವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ಅತ್ರಿ ಹೇಳಿದನು. ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವರಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿ ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲ.
13.141.29
हैमानीमानि जानीमः प्रतिबुद्धाः स्म जागृम ।
इह ह्येतदुपावृत्तं प्रेत्य स्यात्कटुकोदयम्।
अप्रतिग्राह्यमेवैतत्प्रेत्येह च सुखेप्सुना ॥ १३.१४१.२९ ॥
ಇವು ಚಿನ್ನದವು ಎಂದು ನಾವು ಬಲ್ಲೆವು; ನಾವು ಎಚ್ಚರದಿಂದಿದ್ದೇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇದು ನಮ್ಮ ಎದುರು ಬಂದಿದೆ—ಮರಣದ ನಂತರ ಇದರ ಫಲ ಕಹಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು.
13.141.30
शतेन निष्कगुणितं सहस्रेण च सम्मितम् ।
तथा बहु प्रतीच्छन्वै पापिष्ठां लभते गतिम् ॥ १३.१४१.३० ॥
ನೂರು ನಿಷ್ಕಗಳಿಂದ ಗುಣಿಸಿ, ಸಾವಿರದಿಂದ ಅಳೆದದ್ದನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಬಹಳವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು ಅತ್ಯಂತ ಪಾಪಕರವಾದ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.141.31
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः ।
सर्वं तन्नालमेकस्य तस्माद्विद्वाञ्शमं व्रजेत् ॥ १३.१४१.३१ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭತ್ತ, ಬಾರ್ಲಿ, ಚಿನ್ನ, ಪಶುಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಯರು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಬ್ಬನಿಗೂ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು.
13.141.32
उत्पन्नस्य रुरोः शृङ्गं वर्दमानस्य वर्धते ।
प्रार्थना पुरुषस्येव तस्य मात्रा न विद्यते ॥ १३.१४१.३२ ॥
ಹುಟ್ಟಿದ ರುರು ಜಿಂಕೆಯ ಕೊಂಬು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ — ಅದಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
13.141.33
न तल्लोके द्रव्यमस्ति यल्लोभं प्रतिपूरयेत् ।
समुद्रकल्पः पुरुषो न कदाचन पूर्यते ॥ १३.१४१.३३ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಲೋಭವನ್ನು ತುಂಬಬಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಸಮುದ್ರದಂತಹ ಮನುಷ್ಯ ಎಂದಿಗೂ ತುಂಬುವುದಿಲ್ಲ.
13.141.34
कामं कामयमानस्य यदा कामः समृध्यते ।
अथैनमपरः काम इष्टो विध्यति बाणवत् ॥ १३.१४१.३४ ॥
ಬಯಸುವವನ ಆಸೆ ಈಡೇರಿದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಿಯ ಆಸೆ ಬಾಣದಂತೆ ಚುಚ್ಚುತ್ತದೆ.
13.141.35
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति ।
हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥ १३.१४१.३५ ॥
ಭೋಗದಿಂದ ಆಸೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಶಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ತುಪ್ಪದಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉರಿಯುವಂತೆ ಆಸೆ ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
13.141.36
प्रतिग्रहे संयमो वै तपो धारयते ध्रुवम् ।
तद्धनं ब्राह्मणस्येह लुभ्यमानस्य विस्रवेत् ॥ १३.१४१.३६ ॥
ದಾನ ಸ್ವೀಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಯಮವು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಲೋಭಿಯಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಧನ ಸೋರಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
13.141.37
धर्मार्थं सञ्चयो यो वा द्रव्याणां पक्षसम्मतः ।
तपःसञ्चय एवेह विशिष्टो द्रव्यसञ्चयात् ॥ १३.१४१.३७ ॥
ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸಂಚಯ, ಅಥವಾ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಸಂಚಯ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿತವಾದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಸಂಚಯವೇ ದ್ರವ್ಯಸಂಚಯಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
13.141.38
उग्रादितो भयाद्यस्माद्बिभ्यतीमे ममेश्वराः ।
बलीयसो दुर्बलवद्बिभेम्यहमतः परम् ॥ १३.१४१.३८ ॥
ಉಗ್ರರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭಯದಿಂದ ನನ್ನ ಈ ಒಡೆಯರು ಹೆದರುತ್ತಾರೆ; ಬಲಿಷ್ಠರ ಮುಂದೆ ದುರ್ಬಲನಂತೆ ನಾನು ಇವರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆದರುತ್ತೇನೆ.
13.141.39
यद्वै धर्मात्परं नास्ति तादृशं ब्राह्मणा विदुः ।
विनयात्साधु विद्वांसमुपासेयं यथातथम् ॥ १३.१४१.३९ ॥
ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದು ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ; ವಿನಯದಿಂದ ಪಂಡಿತನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು.
13.141.40
कुशलं सह दानेन तस्मै यस्य प्रजा इमाः ।
फलान्युपधियुक्तानि य एवं नः प्रयच्छति ॥ १३.१४१.४० ॥
ದಾನದೊಂದಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ, ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಯಾರವೋ ಅವನಿಗೆ; ಹೀಗೆ ಕಪಟಯುಕ್ತ ಫಲಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡುವವನಿಗೆ.
13.141.41
इत्युक्त्वा हेमगर्भाणि हित्वा तानि फलानि ते ।
ऋषयो जग्मुरन्यत्र सर्व एव दृढव्रताः ॥ १३.१४१.४१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಚಿನ್ನದ ಒಳಗುಳ್ಳ ಫಲಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದೃಢವ್ರತರಾದ ಆ ಋಷಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋದರು.
13.141.42
अथ ते मन्त्रिणः सर्वे राजानमिदमब्रुवन् ।
उपधिं शङ्कमानास्ते हित्वा तानि फलानि वै।
ततोऽन्यत्रैव गच्छन्ति विदितं तेऽस्तु पार्थिव ॥ १३.१४१.४२ ॥
ಆಗ ಆ ಮಂತ್ರಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು; ಕಪಟವೆಂದು ಶಂಕಿಸಿ ಅವರು ಆ ಫಲಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋದರು. ಓ ರಾಜನೇ, ಇದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ.
13.141.43
इत्युक्तः स तु भृत्यैस्तैर्वृषादर्भिश्चुकोप ह ।
तेषां वै प्रतिकर्तुं च सर्वेषामगमद्गृहम् ॥ १३.१४१.४३ ॥
ಸೇವಕರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ವೃಷಾದರ್ಭಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡಲು ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.
13.141.44
स गत्वाऽऽहवनीयेऽग्नौ तीव्रं नियममास्थितः ।
जुहाव संस्कृतैर्मन्त्रैरेकैकामाहुतिं नृपः ॥ १३.१४१.४४ ॥
ಅವನು ಆಹವನೀಯ ಅಗ್ನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕಠಿಣ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಒಂದೊಂದೇ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು.
13.141.45
तस्मादग्नेः समुत्तस्थौ कृत्या लोकभयंकरी ।
तस्या नाम वृषादर्भिर्यातुधानीत्यथाकरोत् ॥ १३.१४१.४५ ॥
ಆ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಭಯಗೊಳಿಸುವ ಕೃತ್ಯೆ ಉದಯಿಸಿದಳು. ವೃಷಾದರ್ಭಿ ಅವಳಿಗೆ 'ಯಾತುಧಾನೀ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.
13.141.46
सा कृत्या कालरात्रीव कृताञ्जलिरुपस्थिता ।
वृषादर्भि नरपतिं किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ १३.१४१.४६ ॥
ಕಾಲರಾತ್ರಿಯಂತಿದ್ದ ಆ ಕೃತ್ಯೆ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ ವೃಷಾದರ್ಭಿ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, "ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?" ಎಂದಳು.
13.141.47
ऋषीणां गच्छ सप्तानामरुन्धत्यास्तथैव च ।
दासीभर्तुश्च दास्याश्च मनसा नाम धारय ॥ १३.१४१.४७ ॥
ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಬಳಿಗೂ ಅರುಂಧತಿಯ ಬಳಿಗೂ ಹೋಗು; ಹಾಗೆಯೇ ದಾಸಿಯ ಒಡೆಯನ ಮತ್ತು ದಾಸಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೋ.
13.141.48
ज्ञात्वा नामानि चैवैषां सर्वानेतान्विनाशय ।
विनष्टेषु तथा स्वैरं गच्छ यत्रेप्सितं तव ॥ १३.१४१.४८ ॥
ಇವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನು ನಾಶಮಾಡು. ಅವರು ನಾಶವಾದ ಬಳಿಕ ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಕಡೆಗೆ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹೋಗು.
13.141.49
सा तथेति प्रतिश्रुत्य यातुधानी स्वरूपिणी ।
जगाम तद्वनं यत्र विचेरुस्ते महर्षयः ॥ १३.१४१.४९ ॥
ಅವಳು 'ಹಾಗೆಯೇ' ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿ, ತನ್ನ ನಿಜರೂಪದಿಂದ ಆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದಳು, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.