ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.142
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.142.1
अथात्रिप्रमुखा राजन्वने तस्मिन्महर्षयः ।
व्यचरन्भक्षयन्तो वै मूलानि च फलानि च ॥ १३.१४२.१ ॥
ହେ ରାଜନ, ଅତ୍ରି ପ୍ରମୁଖ ସେହି ମହର୍ଷିମାନେ ସେହି ବନରେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ବୁଲୁଥିଲେ।
13.142.2
अथापश्यन्सुपीनांसपाणिपादमुखोदरम् ।
परिव्रजन्तं स्थूलाङ्गं परिव्राजं शुनस्सखम् ॥ १३.१४२.२ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ପୁଷ୍ଟ କାନ୍ଧ, ହାତ, ପାଦ, ମୁଖ ଓ ଉଦରବିଶିଷ୍ଟ, ସ୍ଥୂଳ ଅଙ୍ଗଥିବା, କୁକୁରର ସଖା ଏକ ପରିବ୍ରାଜକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
13.142.3
अरुन्धती तु तं दृष्ट्वा सर्वाङ्गोपचितं शुभम् ।
भवितारो भवन्तो वै नैवमित्यब्रवीदृषीन् ॥ १३.१४२.३ ॥
କିନ୍ତୁ ଅରୁନ୍ଧତୀ ତାକୁ ସର୍ବାଙ୍ଗେ ପୁଷ୍ଟ ଓ ଶୁଭ ଦେଖି ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆପଣମାନେ ସେପରି ହେବେ ନାହିଁ।"
13.142.4
नैतस्येह यथाऽस्माकमग्निहोत्रमनिर्हुतम् ।
सायं प्रातश्च होतव्यं तेन पीवाञ्शुनस्सखः ॥ १३.१४२.४ ॥
ଏଠାରେ ଏହାର ଆମ ପରି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ନାହିଁ; ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ ତାହା ଅର୍ପଣ କରିବାର ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହି ଶ୍ୱାନସଖା ପୁଷ୍ଟ।
13.142.5
नैतस्येह यथाऽस्माकं क्षुधया वीर्यमाहतम् ।
कृच्छ्राधीतं प्रनष्टं च तेन पीवाञ्छुनस्सखः ॥ १३.१४२.५ ॥
ଏଠାରେ ଏହାର ଆମ ପରି ଭୋକରେ ବଳ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ, କଷ୍ଟରେ ଶିଖିଥିବା ବିଦ୍ୟା ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହି ଶ୍ୱାନସଖା ପୁଷ୍ଟ।
13.142.6
नैतस्येह यथाऽस्माकं शश्वच्छास्त्रकृतो ज्वरः ।
अलसः क्षुत्परो मूर्खस्तेन पीवाञ्शुनस्सखः ॥ १३.१४२.६ ॥
ଏଠାରେ ଏହାର ଆମ ପରି ଶାସ୍ତ୍ରାଧ୍ୟୟନରୁ ଉଠୁଥିବା ନିରନ୍ତର ଜ୍ୱର ନାହିଁ। ସେ ଅଳସୁଆ, ଭୋକରେ ହିଁ ଆସକ୍ତ ମୂର୍ଖ। ତେଣୁ ଏହି ଶ୍ୱାନସଖା ପୁଷ୍ଟ।
13.142.7
नैतस्येह यथाऽस्माकं भक्तमिन्धनमेव च ।
सञ्चित्यं वार्षिकं चित्ते तेन पीवाञ्शुनस्सखः ॥ १३.१४२.७ ॥
ଏଠାରେ ଏହାର ଆମ ପରି ଖାଦ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଧନ ନାହିଁ, ବାର୍ଷିକ ସଞ୍ଚୟର ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ ମନରେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏ ମୋଟା କୁକୁରମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁ।
13.142.8
नैतस्येह यथाऽस्माकं चत्वारश्च सहोदराः ।
देहिदेहीति भिक्षन्ति तेन पीवाञ्शुनस्सखः ॥ १३.१४२.८ ॥
ଏଠାରେ ଏହାର ଆମ ପରି "ଦିଅ, ଦିଅ" ବୋଲି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ଚାରି ସହୋଦର ନାହାଁନ୍ତି; ତେଣୁ ଏ ମୋଟା କୁକୁରମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁ।
13.142.9
नैतस्येह यथाऽस्माकं ब्रह्मबन्धोरचेतसः ।
शोको भार्यापवादेन तेन पीवाञ्शुनस्सखः ॥ १३.१४२.९ ॥
ଏଠାରେ ଏହି ଅବିବେକୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ବନ୍ଧୁର ଆମ ପରି ପତ୍ନୀର ଅପବାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୋକ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏ ମୋଟା କୁକୁରମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁ।
13.142.10
नैतस्येह यथाऽस्माकं त्रिकौशेयं च राङ्कवम् ।
एकैकं वै त्रिवर्षीयं तेन पीवाञ्शुनस्सखः ॥ १३.१४२.१० ॥
ଏଠାରେ ଏହାର ଆମ ପରି ତିନୋଟି ରେଶମୀ ବସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତିନି ବର୍ଷ ଚଳିବା ପରି ରୁରୁ ହରିଣ ଚର୍ମର ଆସନ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏ ମୋଟା କୁକୁରମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁ।
13.142.11
अथ दृष्ट्वा परिव्राट् स तान्महर्षीञ्शुनस्सखः ।
अभिवाद्य यथान्यायं पाणिस्पर्शमथाचरत् ॥ १३.१४२.११ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଶୁନସ୍ସଖ ପରିବ୍ରାଜକ ସେହି ମହର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଧିପୂର୍ବକ ଅଭିବାଦନ କଲା, ତା'ପରେ ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କଲା।
13.142.12
परिचर्यां वने तां तु क्षुत्प्रतीकारकाङ्क्षिणः ।
अन्योन्येन निवेद्याथ प्रातिष्ठन्त सहैव ते ॥ १३.१४२.१२ ॥
କ୍ଷୁଧା ନିବାରଣ ଇଚ୍ଛାକାରୀ ସେମାନେ ବନର ସେହି ସେବା ବିଷୟରେ ପରସ୍ପରକୁ କହି ତା'ପରେ ଏକାଠି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
13.142.13
एकनिश्चयकार्याश्च व्यचरन्त वनानि ते ।
आददानाः समुद्धृत्य मूलानि च फलानि च ॥ १३.१४२.१३ ॥
ଏକ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ସେମାନେ ବନରେ ବୁଲିଲେ; ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖୋଳି ନେଉଥିଲେ।
13.142.14
कदाचिद्विचरन्तस्ते वृक्षैरविरलैर्वृताम् ।
शुचिपूर्णप्रसन्नोदां ददृशुः पद्मिनीं शुभाम् ॥ १३.१४२.१४ ॥
ଥରେ ବୁଲୁଥିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ଘନ ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା, ଶୁଚି ଓ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମସରୋବର ଦେଖିଲେ।
13.142.15
बालादित्यवपुःप्रख्यैः पुष्करैरुपशोभिताम् ।
वैडूर्यवर्णसदृशैः पद्मपत्रैरथावृताम् ॥ १३.१४२.१५ ॥
ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦେହ-ଜ୍ୟୋତି ପରି ପଦ୍ମରେ ଶୋଭିତ ଓ ବୈଡୂର୍ଯ୍ୟ ରଙ୍ଗ ପରି ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଆବୃତ।
13.142.16
नानाविधैश्च विहगैर्जलप्रवरसेविभिः ।
एकद्वारामनादेयां सूपतीर्थामकर्दमाम् ॥ १३.१४२.१६ ॥
ନାନା ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ ଉତ୍ତମ ଜଳ ସେବନ କରୁଥିବା; ଏକ ଦ୍ୱାରବିଶିଷ୍ଟ, ଅଗ୍ରହଣୀୟ, ସୁନ୍ଦର ଘାଟ ଥିବା, ପଙ୍କରହିତ।
13.142.17
वृषादर्भिप्रयुक्ता तु कृत्या विकृतदर्शना ।
यातुधानीति विख्याता पद्मिनीं तामरक्षत ॥ १३.१४२.१७ ॥
ବୃଷ ଓ ଦର୍ଭିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରୟୁକ୍ତ, ବିକୃତ ରୂପର କୃତ୍ୟା, ଯାତୁଧାନୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧା, ସେ ପଦ୍ମସରୋବରକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲା।
13.142.18
शुनस्सखसहायास्तु बिसार्थं ते महर्षयः ।
पद्मिनीमभिजग्मुस्ते सर्वे कृत्याभिरक्षिताम् ॥ १३.१४२.१८ ॥
କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ସଙ୍ଗୀ ଓ ସହାୟକ କରି ସେହି ମହର୍ଷିମାନେ ସମସ୍ତେ ମୃଣାଳ ପାଇଁ କୃତ୍ୟାରକ୍ଷିତ ସେହି ପଦ୍ମସରୋବର ଆଡ଼େ ଗଲେ।
13.142.19
ततस्ते यातुधानीं तां दृष्ट्वा विकृतदर्शनाम् ।
स्थितां कमलिनीतीरे कृत्यामूचुर्महर्षयः ॥ १३.१४२.१९ ॥
ଆପଣେ ସେଇ ମହର୍ଷିମାନେ କମଳିନୀ ତୀରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ବିକୃତ ରୂପର ସେଇ ଯାତୁଧାନୀକୁ ଦେଖି କୃତ୍ୟାକୁ କହିଲେ।
13.142.20
एका तिष्ठसि का च त्वं कस्यार्थे किं प्रयोजनम् ।
पद्मिनीतीरमाश्रित्य ब्रूहि त्वं किं चिकीर्षसि ॥ १३.१४२.२० ॥
ତୁମେ ଏକା କାହିଁକି ଠିଆ ହୋଇଛ? ତୁମେ କିଏ, କାହା ପାଇଁ, କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କମଳିନୀ ତୀରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛ? କୁହ, ତୁମେ କଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?
13.142.21
याऽस्मि काऽस्म्यनुयोगो मे न कर्तव्यः कथञ्चन ।
आरक्षिणीं मा पद्मिन्या वित्त सर्वे तपोधनाः ॥ १३.१४२.२१ ॥
ମୁଁ ଯାହା ହୁଏ, ମୋ ବିଷୟରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପଚାରିବା କର ନାହିଁ। ହେ ତପୋଧନମାନେ, ଜାଣ ଯେ ମୁଁ କମଳିନୀର ରକ୍ଷୟିତ୍ରୀ।
13.142.22
सर्व एव क्षुधार्ताः स्म न चान्यत्किंचिदस्ति नः ।
भवत्याः सम्मते सर्वे गृह्णीयाम बिसान्युत ॥ १३.१४२.२२ ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡିତ; ଆମ ପାଖରେ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ତୁମର ସମ୍ମତିରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପଦ୍ମନାଳ ନେବା।
13.142.23
समयेन बिसानीतो गृह्णीध्वं कामकारतः ।
एकैको नाम मे प्रोक्त्वा ततो गृह्णीत माचिरम् ॥ १३.१४२.२३ ॥
ସର୍ତ୍ତ ଅନୁସାରେ ଏଠାରୁ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ପଦ୍ମନାଳ ନିଅ। ପ୍ରତ୍ୟେକେ ମୋ ନାମ କହି ତା'ପରେ ନିଅ; ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ।
13.142.24
विज्ञाय यातुधानीं तां कृत्यमृषिवधैषिणीम् ।
अत्रिः क्षुधा परीतात्मा ततो वचनमब्रवीत् ॥ १३.१४२.२४ ॥
ଋଷିମାନଙ୍କ ବଧ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ସେଇ ଯାତୁଧାନୀ କୃତ୍ୟାକୁ ଜାଣି, କ୍ଷୁଧାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ମନ ଅତ୍ରି ତା'ପରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
13.142.25
अरात्त्रिरत्त्रिः सा रात्रिर्यां नाधीते त्रिरद्य वै ।
अरात्रिरत्रिरित्येव नाम मे विद्धि शोभने ॥ १३.१४२.२५ ॥
ଅରାତ୍ତ୍ରି, ଅତ୍ରି (ଯେଉଁ ରାତ୍ରିରେ ଆଜି ତିନିଥର ପାଠ ହୁଏ ନାହିଁ). ହେ ଶୋଭନେ, ମୋ ନାମ ଏହି ବୋଲି ଜାଣ — ଅରାତ୍ରି, ଅତ୍ରି।
13.142.26
यथोदाहृतमेतत्ते त्वया नाम महाद्युते ।
दुर्धार्यमेतन्मनसा गच्छाऽवतर पद्मिनीम् ॥ १३.१४२.२६ ॥
ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ତୁମେ କହିଥିବା ଏହି ନାମ ମନରେ ଧାରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର। ଯାଅ, ପଦ୍ମିନୀରେ ଓହ୍ଲାଅ।
13.142.27
वसिष्ठोऽस्मि वरिष्ठोऽस्मि वसे वासगृहेष्वपि ।
वरिष्ठत्वाच्च वासाच्च वसिष्ठ इति विद्दि माम् ॥ १३.१४२.२७ ॥
ମୁଁ ବସିଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଗୃହରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବାସ କରେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ୱ ଓ ବାସ ହେତୁ ମୋତେ ବସିଷ୍ଠ ବୋଲି ଜାଣ।
13.142.28
नाम नैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम् ।
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छाऽवतर पद्मिनीम् ॥ १३.१४२.२८ ॥
ତୁମ ଏହି ନାମ — କଷ୍ଟରେ ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଉଥିବା ଅକ୍ଷରଯୁକ୍ତ, ନିରୁକ୍ତାନୁସାରୀ — ଧାରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଯାଅ, ପଦ୍ମିନୀରେ ଓହ୍ଲାଅ।
13.142.29
कुलंकुलं च कुवमः कुवमः कश्यपो द्विजः ।
काश्यः काशनिकाशत्वादेतन्मे नाम धारय ॥ १३.१४२.२९ ॥
କୁଳଂକୁଳ, କୁବମଃ, କୁବମଃ — ଦ୍ୱିଜ କଶ୍ୟପ। କାଶ ପରି ହେବା ହେତୁ ଏହି ମୋ ନାମ; ଏହାକୁ ଧାରଣ କର।
13.142.30
यथोदाहृतमेतत्ते मयि नाम महाद्युते ।
दुर्धार्यमेतन्मनसा गच्छाऽवतर पद्मिनीम् ॥ १३.१४२.३० ॥
ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ମୋ ଉପରେ ତୁମେ କହିଥିବା ଏହି ନାମ ମନରେ ଧାରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର। ଯାଅ, ପଦ୍ମିନୀରେ ଓହ୍ଲାଅ।
13.142.31
भरेऽसुतान्भरे पोष्यान्भरे देवान्भरे द्विजान् ।
भरे भार्यामहं व्याजाद्भरद्वाजोऽस्मि शोभने ॥ १३.१४२.३१ ॥
ମୁଁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ, ପୋଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ, ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ; ହେ ଶୋଭନେ, ମୁଁ ଭରଦ୍ବାଜ।
13.142.32
नाम नैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम् ।
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छाऽवतर पद्मिनीम् ॥ १३.१४२.३२ ॥
ତୁମ ଏହି ନାମ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତିରୁ ଗଠିତ; ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷର ଦୁଃଖରେ ଉଚ୍ଚାରିତ; ଏହା ଧାରଣ କରିହେବ ନାହିଁ। ଯାଅ, ପଦ୍ମିନୀରେ ଓହ୍ଲାଅ।
13.142.33
गोदमो दमतोऽधूमोऽदमस्ते समदर्शनात् ।
विद्धि मां गोतमं कृत्ये यातुधानि निबोध मां ॥ १३.१४२.३३ ॥
ଗୋଦମ — ଦମନ ହେତୁ, ଧୂମରହିତ ହେତୁ, ତୁମକୁ ସମଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବା ହେତୁ; ମୋତେ ଗୌତମ ବୋଲି ଜାଣ; ହେ କୃତ୍ୟେ, ହେ ଯାତୁଧାନୀ, ମୋତେ ବୁଝ।
13.142.34
यथोदाहृतमेतत्ते मयि नाम महामुने ।
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छाऽवतर पद्मिनीम् ॥ १३.१४२.३४ ॥
ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ କହିଥିବା ଏହି ନାମ, ହେ ମହାମୁନି, ଧାରଣ କରିହେବ ନାହିଁ। ଯାଅ, ପଦ୍ମିନୀରେ ଓହ୍ଲାଅ।
13.142.35
विश्वेदेवाश्च मे मित्रं मित्रमस्मि गवां तथा ।
विश्वामित्र इति ख्यातं यातुधानि निबोध मां ॥ १३.१४२.३५ ॥
ବିଶ୍ବଦେବତାମାନେ ମୋର ମିତ୍ର, ଏବଂ ଗାଈମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ମୁଁ ମିତ୍ର; ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୋତେ, ହେ ଯାତୁଧାନୀ, ବୁଝ।
13.142.36
नाम नैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम् ।
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छाऽवतर पद्मिनीम् ॥ १३.१४२.३६ ॥
ତୁମ ଏହି ନାମ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତିରୁ ଗଠିତ; ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷର ଦୁଃଖରେ ଉଚ୍ଚାରିତ; ଏହା ଧାରଣ କରିହେବ ନାହିଁ। ଯାଅ, ପଦ୍ମିନୀରେ ଓହ୍ଲାଅ।
13.142.37
जाजमद्यजजानेऽहं जिजाहीह जिजायिषि ।
जमदग्निरिति ख्यातं ततो मां विद्धि शोभने ॥ १३.१४२.३७ ॥
ମୁଁ ଜାଜ, ମଦ୍ୟଜ, ଜାଜାନେऽହମ୍, ଜିଜାହୀହ, ଜିଜାୟିଷି ଅଟେ। 'ଜମଦଗ୍ନି' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ; ଅତଏବ ମୋତେ ଜାଣ, ହେ ଶୋଭନେ।
13.142.38
यथोदाहृतमेतत्ते मयि नाम महामुने ।
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छाऽवतर पद्मिनीम् ॥ १३.१४२.३८ ॥
ହେ ମହାମୁନି, ତୁମେ ମୋ ବିଷୟରେ ଏହି ନାମ କହିଛ, ଏହା ସହ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଯାଅ, ପଦ୍ମିନୀରେ ଓହ୍ଲାଅ।
13.142.39
धरान्धरित्रीं वसुधां भर्तुस्तिष्ठाम्यनन्तरम् ।
मनोऽनुरुन्धती भर्तुरिति मां विद्ध्यरुन्धतीम् ॥ १३.१४२.३९ ॥
ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ବସୁଧା। ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଠିକ୍ ପଛରେ ଠିଆ ହେଉଛି। ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମନକୁ ଅନୁସରଣକାରିଣୀ (ଅନୁରୁନ୍ଧତୀ) — ଏହିପରି ମୋତେ ଅରୁନ୍ଧତୀ ବୋଲି ଜାଣ।
13.142.40
नामनैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम् ।
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छाऽवतर पद्मिनीम् ॥ १३.१४२.४० ॥
ଏହା ତୁମର ନୈରୁକ୍ତ ନାମ, କଷ୍ଟରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ଅକ୍ଷରଯୁକ୍ତ। ଏହା ସହ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଯାଅ, ପଦ୍ମିନୀରେ ଓହ୍ଲାଅ।
13.142.41
वक्त्रैकदेशे गण्डेति धातुमेतं प्रचक्षते ।
तेनोन्नतेन गण्डेति विद्धि माऽनलसम्भवे ॥ १३.१४२.४१ ॥
ମୁଖର ଗୋଟିଏ ଅଂଶକୁ 'ଗଣ୍ଡ' ଧାତୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେହି ଉଚ୍ଚ ଅଂଶ ଯୋଗୁଁ ମୋତେ 'ଗଣ୍ଡ' ବୋଲି ଜାଣ, ହେ ଅନଳସମ୍ଭବେ।
13.142.42
नामनैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम् ।
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छावतर पद्मिनीम् ॥ १३.१४२.४२ ॥
ଏହା ତୁମର ନୈରୁକ୍ତ ନାମ, କଷ୍ଟରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ଅକ୍ଷରଯୁକ୍ତ। ଏହା ସହ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଯାଅ, ପଦ୍ମିନୀରେ ଓହ୍ଲାଅ।
13.142.43
पशून्यञ्जामि दृष्ट्वाऽहं पशूनां च सदा सखा ।
गौणं पशुसखेत्येवं विद्धि मामग्निसम्भवे ॥ १३.१४२.४३ ॥
ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଁ ସର୍ବଦା ସେମାନଙ୍କ ସଖା ହୋଇ ଯଜ୍ଞ କରେ। ଅଗ୍ନିରୁ ଜାତ ମୋତେ ଗୌଣ ନାମରେ ପଶୁସଖା ବୋଲି ଜାଣ।
13.142.44
नामनैरुक्तमेतत्ते दुःखव्याभाषिताक्षरम् ।
नैतद्धारयितुं शक्यं गच्छाऽवतर पद्मिनीम् ॥ १३.१४२.४४ ॥
ତୁମର ଏହି ନାମନିରୁକ୍ତ, ଦୁଃଖରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ଅକ୍ଷରର; ଏହାକୁ ଧାରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଯାଅ, ପଦ୍ମିନୀରେ ଓହ୍ଲାଅ।
13.142.45
एभिरुक्तं यथा नाम नाहं वक्तुमिहोत्सहे ।
शुनःसखसखायं मां यातुधान्युपधारय ॥ १३.१४२.४५ ॥
ଏମାନେ ଯେପରି ନାମ କହିଲେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ସେପରି କହିବାକୁ ସାହସ କରୁନାହିଁ। ଯାତୁଧାନୀ, ମୋତେ ଶୁନଃସଖାର ସଖା ବୋଲି ବୁଝ।
13.142.46
नाम न व्यक्तमुक्तं वै वाक्यं संदिग्धया गिरा ।
तस्मात्सकृदिदानीं त्वं ब्रूहि यन्नाम ते द्विज ॥ १३.१४२.४६ ॥
ନାମ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କୁହାଯାଇ ନାହିଁ; ବାକ୍ୟ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ବାଣୀରେ କୁହାଯାଇଛି। ତେଣୁ ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏବେ ଥରେ ତୁମ ନାମ କୁହ।
13.142.47
सकृदुक्तं मया नाम न गृहीतं त्वया यदि ।
तस्मात्त्रिदण्डाभिहता गच्छ भस्मेति माचिरम् ॥ १३.१४२.४७ ॥
ମୁଁ ନାମ ଥରେ କହିଲି; ତୁମେ ଯଦି ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିନାହଁ, ତେବେ ତ୍ରିଦଣ୍ଡରେ ଆହତ ହୋଇ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଅ; ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ।
13.142.48
सा ब्रह्मदण्डकल्पेन तेन मूर्ध्नि हता तदा ।
कृत्या पपात मेदिन्यां भस्म साच जगाम ह ॥ १३.१४२.४८ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ସମାନ ସେହି ଦଣ୍ଡରେ ମସ୍ତକରେ ଆହତ ହେଲା; କୃତ୍ୟା ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ଭସ୍ମ ହୋଇ ଚାଲିଗଲା।
13.142.49
शुनःसखश्च हत्वा तां यातुधानीं महाबलाम् ।
भुवि त्रिदण्डं विष्टभ्य शाद्वले समुपाविशत् ॥ १३.१४२.४९ ॥
ଶୁନଃସଖ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାବଳୀ ଯାତୁଧାନୀକୁ ବଧ କରି, ଭୂମିରେ ତ୍ରିଦଣ୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରି, ସବୁଜ ଘାସ ଉପରେ ବସିଲେ।
13.142.50
ततस्ते मुनयः सर्वेः पुष्कराणि बिसानि च ।
यथाकाममुपादाय समुत्तस्थुर्मुदाऽन्विताः ॥ १३.१४२.५० ॥
ତା'ପରେ ସେହି ସମସ୍ତ ମୁନି ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ପଦ୍ମ ଓ ପଦ୍ମନାଳ ନେଇ ଆନନ୍ଦରେ ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ।
13.142.51
श्रमेण महता युक्तास्ते बिसानि कलापशः ।
तीरे निक्षिप्य पद्मिन्यास्तर्पणं चक्रुरम्भसा ॥ १३.१४२.५१ ॥
ବହୁତ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ପଦ୍ମନାଳର ବୋଝ ପୋଖରୀ କୂଳରେ ରଖି ଜଳରେ ତର୍ପଣ କଲେ।
13.142.52
अथोत्थाय जलात्तस्मात्सर्वे ते समुपागमन् ।
नापश्यंश्चापि ते तानि बिसानि पुरुषर्षभाः ॥ १३.१४२.५२ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଜଳରୁ ଉଠି ନିକଟକୁ ଆସି, ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ସେହି ପଦ୍ମନାଳଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
13.142.53
केन क्षुधाभिभूतानामस्माकं पापकर्मणाम् ।
नृशंसेनापनीतानि बिसान्याहारकाङ्क्षिणाम् ॥ १३.१४२.५३ ॥
କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡ଼ିତ, ଆହାର ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଆମ ପାପୀମାନଙ୍କର ପଦ୍ମନାଳ କେଉଁ ନିଷ୍ଠୁର ନେଇଗଲା?
13.142.54
ते शङ्कमानास्त्वन्योन्यं पप्रच्छुर्द्विजसत्तमाः ।
त ऊचुः शपथं सर्वे कुर्म इत्यरिकर्शन ॥ १३.१४२.५४ ॥
ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସନ୍ଦେହ କରି ପଚାରିଲେ। ତା'ପରେ ସମସ୍ତେ କହିଲେ, 'ଆମେ ଶପଥ କରୁଛୁ', ହେ ଅରିକର୍ଶନ।
13.142.55
त उक्त्वा बाढमित्येव सर्व एव तदा समम् ।
क्षुधार्ताः सुपरिश्रान्ताः शपथायोपचक्रमुः ॥ १३.१४२.५५ ॥
ସେମାନେ 'ହଁ, ଠିକ୍' କହିଲେ, ଏବଂ ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ, ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ଶପଥ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
13.142.56
स गां स्पृशतु पादेन सूर्यं च प्रतिमेहतु ।
अध्यायेष्वधीयीत बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.५६ ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ଗାଇକୁ ପାଦରେ ସ୍ପର୍ଶ କରୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରସ୍ରାବ କରୁ, ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅଧ୍ୟୟନ କାଳରେ ପଢୁ।
13.142.57
अनध्याये पठेल्लोके शुनः स परिकर्षतु ।
परिव्राट् कामवृत्तिस्तु बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.५७ ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ଅନଧ୍ୟାୟ ଦିନରେ ଜଗତରେ ପଢୁ, କୁକୁରକୁ ଟାଣି ନେଉ; ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଜୀବନଯାପନକାରୀ ପରିବ୍ରାଜକ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କରୁ।
13.142.58
शरणागतं हन्तु मित्रं स्वसुतां चोपजीवतु ।
अर्थान्काङ्क्षतु कीनाशाद्बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.५८ ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ଶରଣାଗତକୁ ମାରୁ, ବନ୍ଧୁକୁ ମାରୁ, ନିଜ କନ୍ୟାର ଉପାର୍ଜନରେ ଜୀବନଧାରଣ କରୁ, ଓ କୃପଣଠାରୁ ଧନ ଇଚ୍ଛା କରୁ।
13.142.59
विष्णुं ब्रह्मण्यदेवेशं देवदेवं जगद्गुरुम् ।
आधातारं विधातारं सन्धातारं जगद्गुरुम्।
विहाय स भजत्वन्यं बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.५९ ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରିୟ ଦେବେଶ, ଦେବଦେବ, ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଧାରଣକର୍ତ୍ତା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଂଯୋଜକ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଭଜୁ।
13.142.60
सर्वत्र सर्वं लपतु न्यासलोपं करोतु च ।
कूटसाक्षित्वमभ्येतु बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.६० ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ସର୍ବତ୍ର ସବୁକିଛି ବକୁ, ନ୍ୟାସଲୋପ (ଗଚ୍ଛିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା) କରୁ, ଓ କୂଟସାକ୍ଷିତ୍ୱ (ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ) ଗ୍ରହଣ କରୁ।
13.142.61
वृथा मांसाशनश्चास्तु वृथा दानं करोतु च ।
यातु स्त्रियं दिवा चैव बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.६१ ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ବୃଥା ମାଂସ ଖାଉ, ବୃଥା ଦାନ କରୁ, ଏବଂ ଦିବସରେ ସ୍ତ୍ରୀ ପାଖକୁ ଯାଉ।
13.142.62
नृशंसस्त्यक्तधर्माऽस्तु स्त्रीषु ज्ञातिषु गोषु च ।
ब्राह्मणं चापि जयतां बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.६२ ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ସ୍ତ୍ରୀ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଗାଈମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଓ ଧର୍ମତ୍ୟାଗୀ ହେଉ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତୁ।
13.142.63
उपाध्यायमधः कृत्वा ऋचोऽध्येतु यजूंषि च ।
जुहोतु च स कक्षाग्नौ बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.६३ ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ତଳେ ରଖି ଋକ୍ ଓ ଯଜୁଃ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରୁ ଏବଂ ତୃଣାଗ୍ନିରେ ହୋମ କରୁ।
13.142.64
पुरीषमुत्सृजत्वप्सु हन्तु गां चैव द्रुह्यत् ।
अनृतौ मैथुनं यातु बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.६४ ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ଜଳରେ ମଳତ୍ୟାଗ କରୁ, ଗାଈକୁ ମାରୁ ଓ ଦୁଃଖ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ଅଋତୁରେ ମୈଥୁନ କରୁ।
13.142.65
द्वेष्यो भार्योपजीवी स्याद्दुरबन्धुश्च वैरवान् ।
अन्योन्यस्यातिथिश्चास्तु बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.६५ ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ଘୃଣ୍ୟ ହେଉ, ପତ୍ନୀର ରୋଜଗାରରେ ବଞ୍ଚୁ, ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଶତ୍ରୁ ହେଉ, ଏବଂ ପରସ୍ପରର ଅତିଥି ହେଉ।
13.142.66
अधीत्य वेदांस्त्यजतु त्रीनग्नीनपविध्यतु ।
विक्रीणातु तथा सोमं बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.६६ ॥
ଯେ ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରେ, ସେ ବେଦ ପଢ଼ି ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁ, ତିନି ଅଗ୍ନିକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରୁ ଏବଂ ସୋମ ବିକ୍ରୟ କରୁ।
13.142.67
उदपानोदके ग्रामे ब्राह्मणो वृषलीपतिः ।
तस्य सालोक्यतां यातु बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.६७ ॥
କୂଅ ଓ ଜଳ ଥିବା ଗ୍ରାମରେ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରା ସ୍ତ୍ରୀର ପତି, ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଯେଉଁ ଲୋକ ପାଏ ସେ ତାହା ପାଉ।
13.142.68
जीवतो वै गुरून्भृत्यान्भरन्त्वस्य परे जनाः ।
दरिद्रो बहुपुत्रः स्याद्बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.६८ ॥
ସେ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ତାର ଗୁରୁଜନ ଓ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନେ ପୋଷନ୍ତୁ; ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଦରିଦ୍ର ଓ ବହୁପୁତ୍ରବାନ ହେଉ।
13.142.69
अशुचिर्ब्रह्मकूटोऽस्तु मिथ्या चैवाप्यहङ्कृतः ।
कर्षको मत्सरी चास्तु बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.६९ ॥
ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଅଶୁଚି, କପଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମିଥ୍ୟା ଅହଂକାରୀ, କୃଷକ ଓ ଈର୍ଷାପରାୟଣ ହେଉ।
13.142.70
हर्षं करोतु भृतको राज्ञश्वास्तु पुरोहितः ।
अयाज्यस्य भवेदृत्विक् बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.७० ॥
ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଦରମାହା ଶ୍ରମିକ ହୋଇ ହର୍ଷ ଦିଅନ୍ତୁ; ରାଜାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ହେଉ; ଯାହାର ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ତାହାର ଋତ୍ବିକ ହେଉ।
13.142.71
नित्यं परिभवेच्छ्वश्रूं भर्तुर्भवतु दुर्मनाः ।
एका स्वादु समश्नातु बिसस्तैन्यं करोति या ॥ १३.१४२.७१ ॥
ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ସଦା ନିଜ ଶାଶୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁ, ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ଦୁର୍ମନା ହେଉ, ଏବଂ ଏକାକୀ ସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉ।
13.142.72
ज्ञातीनां गृहमध्यस्था सक्तूनत्तु दिनक्षये ।
अभोग्या वीरसूरस्तु बिसस्तैन्यं करोति या ॥ १३.१४२.७२ ॥
ପଦ୍ମନାଳ ଚୋରି କରୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘରେ ରହି ଦିନ ଶେଷରେ କେବଳ ସତ୍ତୁ ଖାଉ; ଭୋଗ୍ୟ ନ ହେଉ ଏବଂ ବୀରପୁତ୍ର ପ୍ରସବ ନ କରୁ।
13.142.73
अनृतं भाषतु सदा बन्धुभिश्च विरुध्यतु ।
ददातु कन्यां शुल्केन बिसस्तैन्यं करोति या ॥ १३.१४२.७३ ॥
ଯେଉଁ ନାରୀ ସର୍ବଦା ମିଥ୍ୟା କହେ, ଜ୍ଞାତିଙ୍କ ସହ ବିରୋଧ କରେ, ଶୁଳ୍କ ନେଇ କନ୍ୟା ଦିଏ ଏବଂ ବିସ ଚୋରି କରେ।
13.142.74
साधयित्वा स्वयं प्राशेद्दास्ये जीर्यतु चैव ह ।
विकर्मणा प्रमीयेत बिसस्तैन्यं करोति या ॥ १३.१४२.७४ ॥
ଯେଉଁ ନାରୀ ନିଜେ ରାନ୍ଧି ଖାଏ, ଦାସୀ ହୋଇ ବୃଦ୍ଧା ହୁଏ, ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ମରେ ଏବଂ ବିସ ଚୋରି କରେ।
13.142.75
दास एव प्रजायेतामप्रसूतिरकिञ्चन ।
दैवतेष्वनमस्कारो बिसस्तैन्यं करोति यः ॥ १३.१४२.७५ ॥
ଯେ ଦାସ ହିଁ ଜନ୍ମେ, ବନ୍ଧ୍ୟା ଓ ନିର୍ଧନ, ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ନକରେ ଏବଂ ବିସ ଚୋରି କରେ।
13.142.76
अध्वर्यवे दुहितरं वा ददातु ।
च्छन्दोगे वाऽऽचरितब्रह्मचर्ये।
आथर्वणं वेदमधीत्य विप्रः ।
स्नायीत वा यो हरते बिसानि ॥ १३.१४२.७६ ॥
ଅଧ୍ୱର୍ୟୁଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦିଅନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଛାନ୍ଦୋଗ୍ୟଙ୍କୁ, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ ସମାପ୍ତ କରି ଅଥର୍ବବେଦ ପଢ଼ିଥିବା ବିପ୍ରଙ୍କୁ; ଯେ ବିସ ହରଣ କରେ ସେ ସ୍ନାନ କରୁ।
13.142.77
इष्टमेतद्द्विजातीनां योऽयं ते शपथः कृतः ।
त्वया कृतं बिसस्तैन्यं सर्वेषां नः शुनःसख ॥ १३.१४२.७७ ॥
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଇଷ୍ଟ; ତୁମେ କରିଥିବା ଏହି ଶପଥ; ହେ ଶୁନଃସଖା, ତୁମେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମନାରେ ବିସ ଚୋରି କଲ।
13.142.78
न्यस्तमद्यं न पश्यद्भिर्यदुक्तं कृतकर्मभिः ।
सत्यमेतन्न मिथ्यैतद्बिसस्तैन्यं कृतं मया ॥ १३.१४२.७८ ॥
ଆଜି ରଖାଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ ନ ଦେଖିଥିବା କର୍ମୀମାନେ ଯାହା କହିଲେ ତାହା ସତ୍ୟ, ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ; ବିସ ଚୋରି ମୁଁ କରିଛି।
13.142.79
मया ह्यन्तर्हितानीह बिसानीमानि पश्यत ।
परीक्षार्थं भगवतां कृतमेवं मयाऽनघाः ॥ १३.१४२.७९ ॥
ମୁଁ ଏଠାରେ ପଦ୍ମନାଳ ଲୁଚାଇ ରଖିଛି, ଦେଖନ୍ତୁ। ହେ ନିଷ୍ପାପ ମହାତ୍ମାଗଣ, ଆପଣଙ୍କ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ଏପରି କରିଛି।
13.142.80
रक्षणार्थं च सर्वेषां भवतामहमागतः ।
यातुधानी ह्यतिक्रूरा कृत्यैषा वो वधैषिणी ॥ १३.१४२.८० ॥
ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ଆସିଛି। ଏହି ଅତିକ୍ରୂର ଯାତୁଧାନୀ, କୃତ୍ୟା, ଆପଣଙ୍କ ବଧ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
13.142.81
वृषादर्भिप्रयुक्तैषा निहता मे तपोधनाः ।
दुष्टा हिंस्यादियं पापा युष्मान्प्रत्यग्निसम्भवा ॥ १३.१४२.८१ ॥
ବୃଷଦର୍ଭିଙ୍କ ପଠାଯାଇଥିବା ଏହି ଦୁଷ୍ଟା, ପାପିନୀ, ଅଗ୍ନିରୁ ଜାତ, ଆପଣଙ୍କୁ ହାନି କରିବାକୁ ଥିଲା; ମୁଁ ତାକୁ ବଧ କରିଛି, ହେ ତପୋଧନଗଣ।
13.142.82
तस्मादस्म्यागतो विप्रा वासवं मां निबोधत ।
अलोभादक्षया लोकाः प्राप्ता वः सार्वकामिकाः।
उत्तिष्ठध्वमितः क्षिप्रं तानवाप्नुत वै द्विजाः ॥ १३.१४२.८२ ॥
ତେଣୁ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ, ମୋତେ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ। ଲୋଭହୀନତା ହେତୁ ଆପଣମାନେ ସର୍ବକାମପ୍ରଦ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ପାଇଛନ୍ତି। ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଉଠନ୍ତୁ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତୁ।
13.142.83
ततो महर्षयः प्रीतास्तथेत्युक्त्वा पुरन्दरम् ।
सहैव त्रिदशेन्द्रेण सर्वे जग्मुस्त्रिविष्टपम् ॥ १३.१४२.८३ ॥
ତା'ପରେ ମହର୍ଷିମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ପୁରନ୍ଦରଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏବଂ ତ୍ରିଦଶେନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
13.142.84
एवमेते महात्मानो योगैर्बहुविधैरपि ।
क्षुधा परमया युक्ताश्छन्द्यमाना महात्मभिः।
नैव लोभं तदा यक्रुस्ततः स्वर्गमवाप्नुवन् ॥ १३.१४२.८४ ॥
ଏହିପରି ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ, ବହୁ ପ୍ରକାର ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା, ଅତି ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରୀକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେତେବେଳେ ଲୋଭ କରିନଥିଲେ; ତେଣୁ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲେ।
13.142.85
तस्मात्सर्वास्ववस्थासु नरो लोभं विवर्जयेत् ।
एष धर्मः परो राजंस्तस्माल्लोभं विवर्जयेत् ॥ १३.१४२.८५ ॥
ତେଣୁ ମଣିଷ ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ପରମ ଧର୍ମ; ତେଣୁ ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
13.142.86
इदं नरः सुचरितं समवायेषु कीर्तयन् ।
अर्थभागी च भवति न च दुर्गाण्यवाप्नुते ॥ १३.१४२.८६ ॥
ସଭାମାନଙ୍କରେ ଏହି ସଦାଚାରର କୀର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା ମଣିଷ ଫଳର ଭାଗୀ ହୁଏ; ତାହାକୁ କଷ୍ଟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
13.142.87
प्रीयन्ते पितरश्चास्य ऋषयो देवतास्तथा ।
यशोधर्मार्थभागी च भवति प्रेत्य मानवः ॥ १३.१४२.८७ ॥
ତାହାର ପିତୃଗଣ, ଋଷିଗଣ ଓ ଦେବଗଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଣିଷ ଯଶ, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ଭାଗୀ ହୁଏ।