Mahābhārata · Adhyāya 13.143
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.143.1
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यद्वृत्तं तीर्थयात्रायां शपथं प्रति तच्छृणु ॥ १३.१४३.१ ॥
Aquí se narra esta antigua historia de lo ocurrido con un juramento durante una peregrinación a los lugares sagrados; escúchala.
13.143.2
पुष्करार्थं कृतं स्तैन्यं पुरा भरतसत्तम ।
राजर्षिभिर्महाराज तथैव च द्विजर्षिभिः ॥ १३.१४३.२ ॥
Oh, mejor de los Bharatas, en tiempos antiguos se cometió un robo por Puṣkara, oh gran rey, por reales sabios y asimismo por sabios brahmanes.
13.143.3
पुरा प्रभासे ऋषयः समग्राः ।
समेता वै मन्त्रममन्त्रयन्त।
चराम सर्वां पृथिवीं पुण्यतीर्थां ।
तन्नः कामं हन्त गच्छाम सर्वे ॥ १३.१४३.३ ॥
En otro tiempo, en Prabhāsa, todos los sabios se reunieron y deliberaron: 'Recorramos toda esta tierra, santificada por lugares sagrados de purificación; ese es nuestro deseo, vamos, marchemos todos.'
13.143.4
शुक्रोऽङ्गिराश्चैव कविश्च विद्वां-
स्तथा ह्यगस्त्यो नारदपर्वतौ च।
भृगुर्वसिष्ठः कश्यपो गौतमश्च ।
विश्वामित्रो जमदग्निश्च राजन् ॥ १३.१४३.४ ॥
Oh rey, Śukra, Aṅgiras, Kavi y los sabios; asimismo Agastya, Nārada y Parvata, Bhṛgu, Vasiṣṭha, Kaśyapa, Gautama, Viśvāmitra y Jamadagni.
13.143.5
ऋषिस्तथा गालवोऽथाष्टकश्च ।
भरद्वाजोऽरुन्धती वालखिल्याः।
शिबिर्दिलीपो नहुषोऽम्बरीषो ।
राजा ययातिर्धुन्धुमारोऽथ पूरुः ॥ १३.१४३.५ ॥
El sabio Gālava y Aṣṭaka, Bharadvāja, Arundhatī, los Vālakhilyas; Śibi, Dilīpa, Nahuṣa, Ambarīṣa, el rey Yayāti, Dhundhumāra y Pūru.
13.143.6
जग्मुः पुरस्कृत्य महानुभावं ।
शतक्रतुं वृत्रहणं नरेन्द्राः।
तीर्थानि सर्वाणि परिभ्रमन्तो ।
माघ्यां ययुः कौशिकीं पुण्यतीर्थाम् ॥ १३.१४३.६ ॥
Honrando al poderoso Śatakratu, matador de Vṛtra, los reyes recorrieron todos los tīrthas y en el mes de Māgha fueron al Kauśikī, el vado sagrado del mérito.
13.143.7
सर्वेषु तीर्थेष्ववधूतपापा ।
जग्मुस्ततो ब्रह्मसरः सुपुण्यम्।
देवस्य तीर्थे जलमग्निकल्पा ।
विगाह्य ते भुक्तबिसप्रसूनाः ॥ १३.१४३.७ ॥
Habiendo sacudido sus pecados en todos los tīrthas, fueron luego al santísimo lago de Brahmā. Sumergiéndose en el agua como fuego del vado del dios, comieron tallos de loto y flores.
13.143.8
केचिद्बिसान्यखनंस्तत्र राजन्न-
न्ये मृणालान्यखनंस्तत्र विप्राः।
अथापश्यन्पुष्करं ते ह्रियन्तं ।
ह्रदादगस्त्येन समुद्धृतं तत् ॥ १३.१४३.८ ॥
Oh rey, algunos desenterraron allí tallos de loto, y otros brahmanes desenterraron allí fibras de loto. Entonces vieron que aquel loto era arrancado del lago y llevado por Agastya.
13.143.9
नानाह सर्वानृषिमुख्यानगस्त्यः ।
केनाहृतं पुष्करं मे सुजातम्।
युष्माञ्शङ्के पुष्करं दीयतां मे ।
न वै भवन्तो हर्तुमर्हन्ति पद्मम् ॥ १३.१४३.९ ॥
Agastya habló a todos los sabios principales: "¿Quién se ha llevado mi hermoso loto? Sospecho que habéis sido vosotros; que me sea devuelto ese loto. No os corresponde llevaros ese loto."
13.143.10
शृणोमि कालो हिंसते धर्मवीर्यं ।
सेयं प्राप्ता वर्तते धर्मपीडा।
पुराऽधर्मो वर्तते नेह याव-
त्तावद्गच्छामः सुरलोकं चिराय ॥ १३.१४३.१० ॥
Oigo que el tiempo daña el poder del dharma. Esta aflicción del dharma ha llegado. Mientras la injusticia no esté aquí, vayamos por mucho tiempo al mundo de los dioses.
13.143.11
पुरा वेदान्ब्राह्मणा ग्राममध्ये ।
घुष्टस्वरा वृषलान्श्रावयन्ति।
पुरा राजा व्यवहारानधर्मा-
न्पश्यत्यहं परलोकं व्रजामि ॥ १३.१४३.११ ॥
Antes los brahmanes recitaban los Vedas en voz alta en medio de la aldea, haciéndolos oír incluso a los de baja cuna. Antes el rey contempla los procesos injustos; yo me voy al otro mundo.
13.143.12
पुरा राजा प्रत्यवरान्गरीयसो ।
मंस्यत्यथैनमनुयास्यन्ति सर्वे।
धर्मोत्तरं यावदिदं न वर्तते ।
तावद्व्रजामि परलोकं चिराय ॥ १३.१४३.१२ ॥
Antes el rey tendrá por más honorables a los de rango inferior, y entonces todos lo seguirán. Mientras esta condición, por encima del dharma, no exista, me voy por mucho tiempo al otro mundo.
13.143.13
पुरा प्रपश्यामि परेण मर्त्या-
न्बलीयसा दुर्बलान्भुज्यमानान्।
तस्माद्यास्यामि परलोकं चिराय ।
न ह्युत्सहे द्रष्टुमीदृङ्नृलोके ॥ १३.१४३.१३ ॥
Antes veo a los mortales débiles siendo devorados por los más poderosos. Por tanto iré por mucho tiempo al otro mundo; no tengo valor para contemplar tales cosas en el mundo de los hombres.
13.143.14
तमाहुरार्ता ऋषयो महर्षिं ।
न ते वयं पुष्करं चोरयामः।
मिथ्याभिशंसा भवता न कार्या ।
शपाम तीक्ष्णैः शपथैर्महर्षे ॥ १३.१४३.१४ ॥
Los sabios afligidos dijeron a aquel gran sabio: No robamos tu loto. No hagas acusaciones falsas. Juramos con juramentos severos, oh gran sabio.
13.143.15
ते निश्चितास्तत्र महर्षयस्तु ।
सम्पश्यन्तो धर्ममेतं नरेन्द्राः।
ततोऽशपन्त शपथान्पर्ययेण ।
सहैव ते पार्थिव पुत्रपौत्रैः ॥ १३.१४३.१५ ॥
Allí aquellos grandes sabios resueltos, viendo claramente este dharma, oh señores de los hombres, pronunciaron entonces juramentos de maldición por turno. Oh rey, lo hicieron junto con sus hijos y nietos.
13.143.16
भृगुरुवाच ।
प्रत्याक्रोशेदिहाक्रुष्टस्ताडितः प्रतिताडयेत्।
खादेच्च पृष्ठमांसानि यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.१६ ॥
Bhṛgu dijo: Quien aquí sea insultado, que insulte a cambio; quien sea golpeado, que golpee de vuelta. Quien se lleve tu puṣkara (loto o tesoro), que coma la carne de su propia espalda.
13.143.17
अस्वाध्यायपरो लोके श्वानं च परिकर्षतु ।
पुरे च भिक्षुर्भवतु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.१७ ॥
Vasiṣṭha dijo: Quien en el mundo se dedique a descuidar el estudio, que arrastre un perro; y en la ciudad que sea mendigo — quien se lleve tu puṣkara.
13.143.18
सर्वत्र सर्वं पणतु न्यासे लोभं करोतु च ।
कूटसाक्षित्वमभ्येतु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.१८ ॥
Kaśyapa dijo: Quien venda todo en todas partes, codicie lo confiado en depósito y llegue a dar falso testimonio — quien se lleve tu puṣkara.
13.143.19
जीवत्वहङ्कृतो बुद्ध्या विषमेणासमेन सः ।
कर्षको मत्सरी चास्तु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.१९ ॥
Gautama dijo: Que viva con una inteligencia orgullosa y egoísta, por medios injustos y desiguales; que sea labrador y envidioso — quien se lleve tu puṣkara.
13.143.20
अशुचिर्ब्रह्मकूटोस्तु श्वानं च परिकर्षतु ।
ब्रह्महाऽनिकृतिश्चास्तु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.२० ॥
Aṅgiras dijo: Que sea un brahma-kūṭa impuro (un falso brahmín) y arrastre un perro; que sea asesino de un brahmín y engañador — quien se lleve tu puṣkara.
13.143.21
अकृतज्ञस्तु मित्राणां शूद्रायां च प्रजायतु ।
एकः सम्पन्नमश्नातु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.२१ ॥
Sea ingrato con sus amigos, engendre hijos con una mujer śūdra y coma a solas un banquete—así sea quien te robe el puṣkara.
13.143.22
चिकित्सायां प्रचरतु भार्यया चैव पुष्यतु ।
श्वशुरात्तस्य वृत्तिः स्याद्यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.२२ ॥
Practique la medicina, sea sustentado por su esposa, y su sustento venga de su suegro—así sea quien te robe el puṣkara.
13.143.23
उदपानप्लवे ग्रामे ब्राह्मणो वृषलीपतिः ।
तस्य लोकान्स व्रजतु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.२३ ॥
En una aldea donde el agua del pozo desborda, sea un brahmán esposo de una mujer śūdra; que vaya a aquellos mundos—así sea quien te robe el puṣkara.
13.143.24
वृथा मांसं समश्नातु दिवा गच्छतु मैथुनम् ।
प्रेष्यो भवतु राज्ञश्च यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.२४ ॥
Coma carne en vano, se una sexualmente de día y sea siervo del rey—así sea quien te robe el puṣkara.
13.143.25
जमदग्निरुवाच ।
अनध्यायेष्वधीयीत मित्रं श्राद्धे च भोजयेत्।
श्राद्धे शूद्रस्य चाश्नीयाद्यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.२५ ॥
Jamadagni dijo: estudie en días de prohibición, alimente a un amigo en el śrāddha y coma con un śūdra en el śrāddha—así sea quien te robe el puṣkara.
13.143.26
शिबिरुवाच ।
अनाहिताग्निर्मियतां यज्ञे विघ्नं करोतु च।
तपस्विभिर्विरुध्येच्च यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.२६ ॥
Śibi dijo: muera quien no haya encendido el fuego sagrado, cause obstáculos en el sacrificio y se oponga a los ascetas—así sea quien te robe el puṣkara.
13.143.27
ययातिरुवाच ।
अनृतौ व्रतनियतायां भार्यायां स प्रजायतु।
निराकरोतु वेदांश्च यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.२७ ॥
Yayāti dijo: Quien engendre hijos con una esposa sujeta a votos en tiempo impropio, que renuncie a los Vedas; y quien te arrebate tu puṣkara.
13.143.28
नहुष उवाच ।
अतिथिर्गृहसंस्थोऽस्तु कामवृत्तस्तु दीक्षितः।
विद्यां प्रयच्छतु भृतो यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.२८ ॥
Nahuṣa dijo: Que el huésped habite en una casa, que quien actúa por deseo sea consagrado, que el asalariado imparta conocimiento; y quien te arrebate tu puṣkara.
13.143.29
नृशंसस्त्यक्तधर्मोऽस्तु स्त्रीषु ज्ञातिषु गोषु च ।
निहन्तु ब्राह्मणं चापि यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.२९ ॥
Ambarīṣa dijo: Que sea cruel y haya abandonado el dharma con mujeres, parientes y vacas; que incluso mate a un brahmán; y quien te arrebate tu puṣkara.
13.143.30
गृहज्ञानी बहिःशास्त्रं पठतां विस्वरं पदम् ।
गरीयसोऽवजानातु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.३० ॥
Nārada dijo: Que quien solo conoce lo doméstico desprecie la palabra desafinada de quienes recitan fuera de las escrituras y menosprecie a sus mayores; y quien te arrebate tu puṣkara.
13.143.31
अनृतं भाषतु सदा सद्भिश्चैव विरुध्यतु ।
शुल्केन ददतु कन्यां यस्ते हरपि पुष्करम् ॥ १३.१४३.३१ ॥
Nābhāga dijo: Que siempre diga falsedades y se oponga a los buenos; que entregue a una doncella por un precio nupcial; y quien te arrebate tu puṣkara.
13.143.32
कविरुवाच ।
पदा च गां संस्पृशतु सूर्यं च प्रति मेहतु।
शरणागतं संत्यजतु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.३२ ॥
Kavi dijo: Que toque a una vaca con el pie y oriente su orina hacia el sol, y que abandone a quien ha buscado refugio; y quien te arrebate tu puṣkara.
13.143.33
करोतु भृतकोऽवर्षां राज्ञश्चास्तु पुरोहितः ।
ऋत्विगस्तु ह्ययाज्यस्य यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.३३ ॥
Quien te robe el loto, que sea un jornalero que detenga la lluvia, que sea sacerdote doméstico del rey y sacerdote oficiante de quien no debe ser sacrificado.
13.143.34
ग्रामे चाधिकृतः सोऽस्तु खरयानेन गच्छतु ।
शुनः कर्षतु वृत्त्यर्थे यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.३४ ॥
Quien te robe el loto, que sea funcionario de una aldea, que viaje en carreta de burros y que are con perros para ganarse la vida.
13.143.35
सर्वपापसमादानं नृशंसे चानृते च यत् ।
तत्तस्यास्तु सदा पापं यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.३५ ॥
Que aquel pecado, que es la acumulación de todos los pecados en la crueldad y la mentira, pese siempre sobre quien te robe el loto.
13.143.36
स राजास्त्वकृतप्रज्ञः कामवृत्तश्च पापकृत् ।
अधर्मेणाभिशास्तूर्वीं यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.३६ ॥
Quien te robe el loto, que sea un rey de escaso juicio, que actúe por deseo y sea malhechor, y que gobierne la tierra con injusticia.
13.143.37
पापिष्ठेभ्यो ह्यनर्घार्हः स नरोऽस्तु स्वपापकृत् ।
दत्त्वा दानं कीर्तयतु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.३७ ॥
Quien te robe el loto, que sea quien reciba dones indignos incluso de los más pecadores, que sea autor de su propio pecado y que proclame sus donativos.
13.143.38
अरुन्धत्युवाच ।
श्वश्र्वाऽपवादं वदतु भर्तुर्भवतु दुर्मनाः।
एका स्वादु समश्नातु या ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.३८ ॥
Arundhatī dijo: Quien te robe el loto, que hable calumnias de su suegra, que sea de mal ánimo hacia su marido y que coma manjares sola.
13.143.39
एकपादेन वृत्त्यर्थं ग्रामद्वारे स तिष्ठतु ।
धर्मज्ञस्त्यक्तधर्मास्तु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.३९ ॥
Aunque conozca el dharma, quien lo abandona y te roba el loto, que permanezca en la puerta de la aldea sobre un pie para ganarse la vida.
13.143.40
अग्निहोत्रमनादृत्य स सुखं स्वपतु द्विजः ।
परिव्राट् कामवृत्तोस्तु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.४० ॥
Que el dvija que desdeña el agnihotra y duerme cómodamente, y quien te roba el loto, sea un peregrino ascético que vive según sus deseos.
13.143.41
सुरभ्युवाच ।
वालजेन निदानेन कांस्यं भवतु दोहनम्।
दुह्येत परवत्सेन या ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.४१ ॥
Surabhi dijo: que el recipiente para ordeñarla, a ella que te roba el loto, sea de bronce por esta causa, y que sea ordeñada con el ternero ajeno.
13.143.42
ततस्तु तैः शपथैः शप्यमानै-
र्नानाविधैर्बहुभिः कौरवेन्द्र।
सहस्राक्षो देवराट् सम्प्रहृष्टः ।
समीक्ष्य तं कोपनं विप्रमुख्यम् ॥ १३.१४३.४२ ॥
Entonces, mientras eran maldecidos por aquellos muchos y diversos juramentos, oh señor de los Kauravas, Indra, el rey de los dioses de mil ojos, se alegró enormemente al ver a aquel iracundo jefe de los brahmanes.
13.143.43
यथाब्रवीन्मघवा प्रत्ययं स्वं ।
स्वयं समागत्य तमृषिं जातरोषम्।
ब्रह्मर्षिदेवर्षिनृपर्षिमध्ये ।
यं तं निबोधेह ममाद्य राजन् ॥ १३.१४३.४३ ॥
Como Maghavan dijo como su garantía, viniendo él mismo ante aquel sabio enfurecido, entre los brahmarṣis, los devarṣis y los reyes sabios, oh rey, conócelo ahora por mi boca aquí.
13.143.44
अध्वर्यवे दुहितरं ददातु ।
छन्दोगे वाऽऽचरितब्रह्मचर्ये।
अथर्वणं वेदमधीत्य विप्रः ।
स्नायीत यः पुष्करमाददाति ॥ १३.१४३.४४ ॥
Que dé su hija a un sacerdote adhvaryu, o a un chandoga que haya observado el voto de castidad de estudio. Que el brahmín que ha estudiado el Atharvaveda se bañe en el Puṣkara; que quien lo toma lo obtenga.
13.143.45
सर्वान्वेदानधीयीत पुण्यशीलोऽस्तु धार्मिकः ।
ब्रह्मणः सदनं यातु यस्ते हरति पुष्करम् ॥ १३.१४३.४५ ॥
Que estudie todos los Vedas, que sea de carácter virtuoso y justo. Que quien se lleve tu Puṣkara vaya a la morada de Brahmā.
13.143.46
आशीर्वादस्त्वया प्रोक्तः शपथो बलसूदन ।
दीयतां पुष्करं मह्यमेष धर्मः सनातनः ॥ १३.१४३.४६ ॥
Oh matador de Bala, has pronunciado una bendición y un juramento. Que se me dé el Puṣkara; esta es la ley eterna.
13.143.47
न मया भगवँल्लोभाद्धृतं पुष्करमद्य वै ।
धर्मांस्तु श्रोतुकामेन हृतं न क्रोद्धुमर्हसि ॥ १३.१४३.४७ ॥
Venerable señor, no tomé hoy el Puṣkara por codicia; lo tomé por el deseo de escuchar las leyes. No debéis enojaros.
13.143.48
धर्मश्रुतिसमुत्कर्षो धर्मसेतुरनामयः ।
आर्षो वै शाश्वतो नित्यमव्ययोऽयं मया श्रुतः ॥ १३.१४३.४८ ॥
La excelencia de la escritura del dharma, el puente del dharma, libre de defecto, de los videntes, perpetua, siempre, imperecedera — esto es lo que he oído.
13.143.49
तदिदं गृह्यतां विद्वन्पुष्करं द्विजसत्तम ।
अतिक्रमं मे भगवन्क्षन्तुमर्हस्यनिन्दित ॥ १३.१४३.४९ ॥
Por tanto, oh sabio, mejor de los dos nacidos, acepta este Puṣkara. Venerable señor, sin tacha, debes perdonar mi transgresión.
13.143.50
इत्युक्तः स महेन्द्रेण तपस्वी कोपनो भृशम् ।
जग्राह पुष्करं धीमान्प्रसन्नश्चाभवन्मुनिः ॥ १३.१४३.५० ॥
Así interpelado por Mahendra, el asceta, sumamente airado, el sabio tomó el Puṣkara, y el sabio quedó complacido.
13.143.51
प्रययुस्ते ततो भूयस्तीर्थानि वनगोचराः ।
पुण्येषु तीर्थेषु तथा गात्राण्याप्लावयन्त ते ॥ १३.१४३.५१ ॥
Entonces aquellos moradores del bosque volvieron a los vados sagrados, y en los vados santos bañaron sus miembros.
13.143.52
आख्यानं य इदं युक्तः पठेत्वर्वणिपर्वणि ।
न मूर्खं जनयेत्पुत्रं न भवेच्च निराकृतिः ॥ १३.१४३.५२ ॥
Quien, devoto, recite este relato en el tiempo de la festividad, no engendrará un hijo necio, ni se volverá deforme.
13.143.53
न तमापत्स्पृशेत्काचिद्विज्वरो न जरावहः ।
विरजाः श्रेयसा युक्तः प्रेत्य स्वर्गमवाप्नुयात् ॥ १३.१४३.५३ ॥
Ninguna desgracia lo toca; está libre de fiebre, y la vejez no lo abate. Inmaculado y dotado de bienaventuranza, tras la muerte alcanza el cielo.
13.143.54
यश्च शास्त्रमधीयीत ऋषिभिः परिपालितम् ।
स गच्छेद्ब्रह्मणो लोकमव्ययं च नरोत्तम ॥ १३.१४३.५४ ॥
Y quien estudia esta escritura preservada por los sabios, oh mejor de los hombres, vaya al mundo imperecedero de Brahmā.