マハーバーラタ · 章 13.144
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.144.1
यदिदं श्राद्धकृत्येषु दीयते भरतर्षभ ।
छत्रं चोपानहौ चैव केनैतत्सम्प्रवर्तितम् ॥ १३.१४४.१ ॥
バラタの牡牛よ、祖霊祭で傘と履物を施すこの習慣は誰が始めたのですか。
13.144.2
कथं चैतत्समुत्पन्नं किमर्थं चैव दीयते ।
न केवलं श्राद्धकृत्ये पुण्यकेष्वपि दीयते ॥ १३.१४४.२ ॥
これはどのように生じ、何のために施されるのですか。祖霊祭だけでなく、功徳のある機会にも施されます。
13.144.3
बहुष्वपि निमित्तेषु पुण्यमाश्रित्य दीयते ।
एतद्विस्तरतो ब्रह्मञ्श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १३.१४४.३ ॥
多くの機会にも、功徳を頼みとして施されます。バラモンよ、これを詳しく、真実のとおりに聞きたいと思います。
13.144.4
शृणु राजन्नवहितश्छत्रोपानहविस्तरम् ।
यथैतत्प्रथितं लोके यथा चैतत्प्रवर्तितम् ॥ १३.१४४.४ ॥
王よ、注意して聞け。傘と履物の詳しい由来を、これがこの世でどのように知られ、どのように確立されたかを。
13.144.5
यथा चाक्षय्यतां प्राप्तं पुण्यतां च यथागतम् ।
सर्वमेतदशेषेण प्रवक्ष्यामि नराधिप ॥ १३.१४४.५ ॥
人の主よ、これがどのように不滅と功徳を得て、どのように生じたかを、すべて余すことなく説こう。
13.144.6
इतिहासं पुरावृत्तमिदं शृणु नराधिप ।
जमदग्नेश्च संवादं सूर्यस्य च महात्मनः ॥ १३.१४४.६ ॥
人の主よ、この古い物語を聞け。偉大な魂を持つジャマダグニと太陽との対話である。
13.144.7
पुरा स भगवान्साक्षाद्धनुषा क्रीडति प्रभो ।
सन्धायसन्धाय शरांश्चिक्षेप किल भार्गवः ॥ १३.१४४.७ ॥
昔、かの尊きお方は自ら弓で遊ばれた、主よ。幾度も矢をつがえて、バールガヴァは矢を放った。
13.144.8
तान्क्षिप्तान्रेणुका सर्वांस्तस्येषून्दीप्ततेजसः ।
आनीय सा तदा तस्मै प्रादादसकृदच्युत ॥ १३.१४४.८ ॥
輝く威光の彼が放った矢をすべてレーヌカーが持ち帰り、幾度も彼に手渡した、アチュユタよ。
13.144.9
अथ तेन स शब्देनि ज्यायाश्चैव शरस्य च ।
प्रहृष्टः सम्प्रचिक्षेप सा च प्रत्याजहार तान् ॥ १३.१४४.९ ॥
そこで、弓弦と矢の音に喜んで、彼は射た。彼女はそれらを取り戻した。
13.144.10
ततो मध्याह्नमारूढे ज्येष्ठामूले दिवाकरे ।
स सायकान्द्विजो मुक्त्वा रेणुकामिदमब्रवीत् ॥ १३.१४४.१० ॥
さて正午になり、太陽がジェーシュタ・ムーラの宿にあったとき、あの再生族の者は矢を放ち、レーヌカーにこう言った。
13.144.11
गच्छानय विशालाक्षि शरानेतान्धनुश्च्युतान् ।
यावदेतान्पुनः सुभ्रु क्षिपामीति जनाधिप ॥ १३.१४४.११ ॥
行って、弓から放たれたこれらの矢を持ってきておくれ、広い目の女よ。私がまた射るまで、人の主よ。
13.144.12
सा गच्छन्त्यन्तरा छायां वृक्षमाश्रित्य भामिनी ।
तस्थौ तस्या हि सन्तप्तं शिरः पादौ तथैव च ॥ १३.१४४.१२ ॥
その美しい女は歩いていく途中、木陰に身を寄せて立ち止まった。頭も足も焼けていたからである。
13.144.13
स्थिता सा तु मूहूर्तं वै भर्तुः शापभयाच्छुभा ।
ययावानयितुं भूयः सायकानसितेक्षणा।
प्रत्याजगाम च शरांस्तानादाय यशस्विनी ॥ १३.१४४.१३ ॥
夫の呪いを恐れて、彼女はしばらく立っていた。やがて黒い瞳の吉祥な女は再び矢を取りに行き、名高い彼女はその矢を持って戻ってきた。
13.144.14
सा वै प्रस्विन्नसर्वाङ्गी पद्भ्यां दुःखं नियच्छती ।
उपाजगाम भर्तारं भयाद्भर्तुः प्रवेपती ॥ १३.१४४.१४ ॥
全身汗びっしょりになり、足の痛みをこらえ、夫を恐れて震えながら、彼女は夫のもとへ来た。
13.144.15
स तामृषिस्तदा क्रुद्धो वाक्यमाह शुभाननाम् ।
रेणुके किं चिरेण त्वमागतेति पुनःपुनः ॥ १३.१४४.१५ ॥
そのとき怒った聖仙は、その美しい顔の女に何度も言った。「レーヌカーよ、なぜそんなに遅く来たのだ。」
13.144.16
शिरस्तप्तं प्रदीप्तौ मे पादौ चैव तपोधन ।
सूर्यतेजोनिरुद्धाऽहं वृक्षच्छायां समाश्रिता ॥ १३.१४४.१६ ॥
苦行の富める方よ、私の頭は焼けつき、両足も燃えています。太陽の熱に足止めされ、私は木陰に身を寄せていたのです。
13.144.17
एतस्मात्कारणाद्ब्रह्मंश्चिरायैतत्कृतं मया ।
एतच्छ्रुत्वा मम विभो मा क्रुधस्त्वं पतोधन ॥ १३.१४४.१७ ॥
バラモンよ、この理由で私は長くかかったのです。主よ、これを聞いて私に怒らないでください、苦行の富める方よ。
13.144.18
अद्यैनं दीप्तकिरणं रेणुके तव दुःखदम् ।
शरैर्निपातयिष्यामि सूर्यमस्त्राग्नितेजसा ॥ १३.१४४.१८ ॥
今日、私は武器の火の輝きで、この光り輝く太陽を、レーヌカーよ、あなたを苦しめる太陽を矢で射落としてみせる。
13.144.19
स विष्फार्य धनुर्दिव्यं गृहीत्वा च शरान्बहूंन् ।
अतिष्ठत्सूर्यमभितो यतो याति ततोमुखः ॥ १३.१४४.१९ ॥
神弓を引き絞り、多くの矢を取って、太陽の周りに立ち、太陽が進む方へ顔を向けた。
13.144.20
अथ तं प्रेक्ष्य सन्नद्धं सूर्योऽभ्येत्य वचोऽब्रवीत् ।
द्विजरूपेण कौन्तेय किं ते सूर्योऽपराध्यति ॥ १३.१४४.२० ॥
武装して身構える彼を見て、太陽は近づいて言った。「クンティーの子よ、バラモンの姿をした君に、太陽は何の罪を犯したのか。」
13.144.21
आदत्ते रश्मिभिः सूर्यो दिवि तिष्ठंस्ततस्ततः ।
रसं हृतं वै वर्षासु प्रवर्षति दिवाकरः ॥ १३.१४४.२१ ॥
太陽は空に立ち、光線であちこちから水分を吸い上げる。雨季には、昼を生むそれが雨として降らせる。
13.144.22
ततोऽन्नं जायते विप्र मनुष्याणां सुखावहम् ।
अन्नं प्राणा इति यथा वेदेषु परिपठ्यते ॥ १३.१४४.२२ ॥
そして、バラモンよ、人々に幸福をもたらす食物が生まれる。ヴェーダに「食物こそ生命」と説かれているように。
13.144.23
अथाऽभ्रेषु निगूढश्च रश्मिभिः परिवारितः ।
सप्तद्वीपानिमान्ब्रह्मन्वर्षेणाभिप्रवर्षति ॥ १३.१४४.२३ ॥
それから、雲に隠れ、光線に囲まれて、バラモンよ、太陽はこの七つの大陸に雨を降らせる。
13.144.24
ततस्तदौषधीनां च वीरुधां पुष्पपत्रजम् ।
सर्वं वर्षाभिनिर्वृत्तमन्नं सम्भवति प्रभो ॥ १३.१४४.२४ ॥
そして、主よ、雨によって生じた薬草と蔓草の花と葉から、あらゆる食物が生まれる。
13.144.25
जातकर्माणि सर्वाणि व्रतोपनयनानि च ।
गोदानानि विवाहाश्च तथा यज्ञसमृद्धयः ॥ १३.१४४.२५ ॥
誕生の儀礼、誓戒と入門式、牛の布施と婚礼、そして祭祀の繁栄――そのすべて。
13.144.26
सत्राणि दानानि तथा संयोगा वित्तसञ्चयाः ।
अन्नतः सम्प्रवर्तन्ते यथा त्वं वेत्थ भार्गव ॥ १३.१४४.२६ ॥
祭祀の集会、布施、また結びつきや富の蓄積――これらはすべて食物から生じる。お前もそれを知っているとおりに、バールガヴァよ。
13.144.27
रमणीयानि यावन्ति यावदारम्भिकाणि च ।
सर्वमन्नात्प्रभवति विदितं कीर्तयामि ते ॥ १३.१४४.२७ ॥
喜ばしいものはすべて、そして始まりとなるすべての営みも、食物から生じる。この知られた真理をお前に語ろう。
13.144.28
सर्वं हि वेत्थ विप्र त्वं यदेतत्कीर्तितं मया ।
प्रसादये त्वां विप्रर्षे किं ते सूर्यो निपात्यते ॥ १३.१४४.२८ ॥
私が語ったことは、お前はすでにすべて知っている、バラモンよ。バラモンの聖者よ、お前をなだめよう——お前のために、どうして太陽を落とす必要があろうか。