మహాభారతం · అధ్యాయం 13.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.149.1
एवं प्रयतितव्यं हि शुश्रूषार्थमतन्द्रितैः ।
सर्वाभिरूपसेवाभिस्तुष्यन्ति यतयो यथा ॥ १३.१४९.१ ॥
ఈ విధంగా అలసట లేకుండా సేవకై ప్రయత్నించాలి; అన్ని తగిన సేవల వల్ల యతులు సంతోషిస్తారు.
13.149.2
नापराध्येत भिक्षोस्तु न चैनमवधीरयेत् ।
उत्तरं च न सन्दद्यात्क्रुद्धं चैव प्रसादयेत् ॥ १३.१४९.२ ॥
భిక్షువుకు అపరాధం చేయకూడదు, అతన్ని తిరస్కరించకూడదు; కోపించిన వానికి ప్రతిస్పందించక అతన్ని ప్రసన్నం చేయాలి.
13.149.3
श्रेय एवाभिधातव्यं कर्तव्यं च प्रहृष्टवत् ।
तूष्णींभावेन वै तत्र न क्रुद्धमभिसंवदेत् ॥ १३.१४९.३ ॥
మేలైనదే పలకాలి, చేయాలి; సంతోషంగా ఉన్నవానిలా ప్రవర్తించాలి; అక్కడ మౌనంగా ఉండి కోపించినవానితో మాట్లాడకూడదు.
13.149.4
नाददीत परस्वानि न गृह्णीयादयाचितम् ।
लब्धालब्धेन जीवेत तथैव परितोषयेत् ॥ १३.१४९.४ ॥
ఇతరుల సొమ్మును తీసుకోకూడదు; అడగకుండా ఇచ్చింది స్వీకరించకూడదు; దొరికినదాని లేదా దొరకనిదాని మీద జీవించి, అలాగే సంతృప్తి పొందాలి.
13.149.5
कोपिनं तु न याचेत ज्ञानविद्वेषकारितः ।
स्थावरेषु दयां कुर्याज्जङ्गमेषु चु प्राणिषु ॥ १३.१४९.५ ॥
జ్ఞానంపై ద్వేషంతో ప్రేరేపితుడై కోపీనాన్ని యాచించకూడదు; స్థావర, జంగమ ప్రాణులపై దయ చూపాలి.
13.149.6
यथाऽऽत्मनि तथाऽन्येषु समां दृष्टिं निपातयेत् ।
सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि।
सम्पश्यमानो विचरन्ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १३.१४९.६ ॥
తనలో ఎలాగో అలాగే ఇతరులలోనూ సమదృష్టి ఉంచాలి; సర్వ ప్రాణులలో ఆత్మను, ఆత్మలో సర్వ ప్రాణులను చూస్తూ సంచరించువాడు బ్రహ్మభావానికి అర్హుడవుతాడు.
13.149.7
हिंसा वा यदि वाऽहिंसां न कुर्यादात्मकारणात् ।
यत्रेतरो भवेन्नित्यं दोषं तत्र न कारयेत् ॥ १३.१४९.७ ॥
హింస అయినా లేదా అహింస అయినా, తన స్వార్థం కోసం చేయకూడదు; ఇతరులు ఎల్లప్పుడూ దోషానికి గురయ్యే చోట వారిని ఆ దోషంలోకి నెట్టకూడదు.
13.149.8
एवं स मुच्यते दोषात्परानाश्रित्य वर्तयन् ।
आत्माश्रयेण दोषेण लिप्यते ह्यल्पबुद्धिमान् ॥ १३.१४९.८ ॥
ఈ విధంగా అతడు ఇతరులను ఆశ్రయించి వ్యవహరిస్తూ దోషం నుండి విముక్తుడవుతాడు; కానీ అల్పబుద్ధి గలవాడు తన స్వంత ఆశ్రయం వల్ల కలిగే దోషంలో మునిగిపోతాడు.
13.149.9
जरायुजाण्डजाश्चैव उद्भिज्जाः स्वेदजाश्व ये ।
अवध्याः सर्व एतैते बुधैः समनुवर्णिताः ॥ १३.१४९.९ ॥
జరాయుజములు, అండజములు, ఉద్భిజ్జములు, స్వేదజములు—ఇవన్నీ చంపరానివి అని జ్ఞానులు వర్ణించారు.
13.149.10
निश्चयार्थं विबुद्धानां प्रायश्चित्तं विधीयते ।
हिंसा यथाऽन्या विहिता तथा दोष प्रयोजयेत्।
तथोपदिष्टं गुरुणा शिष्यस्य चरतो विधिम् ॥ १३.१४९.१० ॥
నిశ్చయం కోసం, మేల్కొన్నవారికి ప్రాయశ్చిత్తం విధించబడింది; ఇతర హింస విధించబడినట్లే అది దోషాన్ని కలిగించనీ. ఈ విధానాన్ని గురువు ఆచరించే శిష్యునికి ఉపదేశించాడు.
13.149.11
न हि लोभः प्रभवति हिंसा वाऽपि तदात्मिका ।
शास्त्रदर्शनमेतद्धि विहितं विश्वयोनिना ॥ १३.१४९.११ ॥
లోభం పుట్టదు, హింస లేదా దాని స్వభావం కూడా పుట్టదు; ఇది విశ్వయోని (బ్రహ్మ) విధించిన శాస్త్ర దర్శనం.
13.149.12
यद्येतदेवं मन्येत शूद्रो ह्यपि च बुद्धिमान् ।
कृतं कृतवतां गच्छेत्किं पुनर्यो निषेवते ॥ १३.१४९.१२ ॥
ఇలా భావించి బుద్ధిమంతుడైన శూద్రుడు కూడా ఇలాగే తలచితే, అతడూ చేసినవారి గతిని పొందుతాడు; మరి దీన్ని ఆచరించేవాడి గురించి చెప్పేదేముంది?
13.149.13
न शूद्रः पतते कश्चिन्न च संस्कारमर्हति ।
नास्याधिकारो धर्मेऽस्ति न धर्मात्प्रतिषेधनम् ॥ १३.१४९.१३ ॥
శూద్రుడు ఎవ్వడూ పతితుడు కాడు, అతడు సంస్కారానికి అర్హుడు కాడు. ధర్మంలో అతనికి అధికారం లేదు, ధర్మం నుండి అతనికి నిషేధమూ లేదు.
13.149.14
अनुग्रहार्तं मनुना सर्ववर्णेषु वर्णितम्। ॥ १३.१४९.१४ ॥
అనుగ్రహం కోసం మనువు దీనిని సర్వ వర్ణాల గురించి చెప్పాడు.
13.149.15
यदापवादस्तु भवेत्स्त्रीकृतः परिचारके ।
अभ्रावकाशशयनं तस्य संवत्सरं स्मृतम्।
तेन तस्य भवेच्छान्तिस्ततो भूयोप्युपाव्रजेत् ॥ १३.१४९.१५ ॥
ఒక సేవకురాలి కారణంగా అపవాదం కలిగితే, అతనికి ఒక సంవత్సరం బహిరాకాశం కింద నిద్రించడం విధించబడింది. దానితో అతనికి శాంతి కలుగుతుంది; తరువాత అతడు మళ్లీ సమీపించవచ్చు.
13.149.16
सवर्णाया भवेदेतद्धीनायास्त्वर्धमर्हति ।
वर्षत्रयं तु वैश्यायाः क्षत्रियायास्तु षट् समाः।
ब्राह्मण्या तु समेतस्य समा द्वादश कीर्तिताः। ॥ १३.१४९.१६ ॥
ఇది సవర్ణ స్త్రీతో అయితే; హీన స్త్రీతో అయితే దానిలో సగమే తగినది. వైశ్య స్త్రీకి మూడు సంవత్సరాలు, క్షత్రియ స్త్రీకి ఆరు సంవత్సరాలు; కాని బ్రాహ్మణ స్త్రీతో కలిసినవానికి పన్నెండు సంవత్సరాలు చెప్పబడ్డాయి.
13.149.17
कटाग्निना वा दग्धव्यस्तस्मिन्नेव क्षणे भवेत् ।
शिश्नावपातनाद्वाऽपि विशुद्धिं समवाप्नुयात् ॥ १३.१४९.१७ ॥
లేదా ఆ క్షణంలోనే అతడిని కటాగ్ని (ఎండు గడ్డి మంట)తో దహింపజేయాలి; లేదా అంగాన్ని ఛేదించడం వల్ల కూడా అతడు విశుద్ధిని పొందవచ్చు.
13.149.18
अनस्थिबन्धमेकं तु यदि प्राणैर्वियोजयेत् ।
उपोष्यैकाहमादद्यात्प्राणायामांस्तु द्वादश ॥ १३.१४९.१८ ॥
ఎముకలు లేని ఒక ప్రాణిని (ఒక బంధాన్ని) ప్రాణాల నుండి వియోగం చేస్తే, అతడు ఒక రోజు ఉపవసించి పన్నెండు ప్రాణాయామాలు చేయాలి.
13.149.19
त्रिः स्नानमुदके कृत्वा तस्मात्पापात्प्रमुच्यते ।
अस्थिबन्धेषु द्विगुणं प्रायश्चित्तं विधीयते ॥ १३.१४९.१९ ॥
నీటిలో మూడుసార్లు స్నానం చేసి ఆ పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు. ఎముకల బంధాల విషయంలో ప్రాయశ్చిత్తం రెట్టింపుగా విధించబడింది.
13.149.20
अनेन विधिना वाऽपि स्थावरेषु न संशयः ।
कायेन पद्भ्यां हस्ताभ्यामपराधात्तु मुच्यते ॥ १३.१४९.२० ॥
ఈ విధానం ద్వారా, లేదా స్థావర ప్రాణుల విషయంలో, సందేహం లేదు. శరీరం, పాదాలు, చేతులతో చేసిన అపరాధం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.149.21
अदुष्टं क्षपयेद्यस्तु सर्ववर्णेषु यश्चरेत् ।
तस्याप्यष्टगुणं विद्यात्प्रायश्चित्तं तदेव तु ॥ १३.१४९.२१ ॥
నిర్దోషిని నాశనం చేసేవాడు, లేదా అన్ని వర్ణాల మధ్య ప్రవర్తించేవాడు - అతనికీ ప్రాయశ్చిత్తం ఎనిమిది రెట్లుగా తెలుసుకోవాలి; అదే.
13.149.22
चतुर्गुणं कर्मकृते द्विगुणं वाक्प्रदूषिते ।
कृत्वा तु मानसं पापं तथैवैकगुणं स्मृतम् ॥ १३.१४९.२२ ॥
కర్మ చేసినవానికి నాలుగు రెట్లు, మాటతో దూషించినవానికి రెట్టింపు. కానీ మనసుతో పాపం చేస్తే అలాగే ఒక రెట్టుగా స్మరించబడింది.
13.149.23
तस्मादेतानि सर्वाणि विदित्वा न समाचरेत् ।
सर्वभूतहितार्थं हि कुशलानि समाचरेत् ॥ १३.१४९.२३ ॥
కాబట్టి ఇవన్నింటినీ తెలుసుకొని వాటిని ఆచరించకూడదు. సకల ప్రాణుల హితం కోసమే శుభకార్యాలు చేయాలి.
13.149.24
एवं समाहितमनाः सेवते यदि यत्तमान् ।
तद्गतिस्तत्समाचारस्तन्मनास्तत्परायणः ॥ १३.१४९.२४ ॥
ఈ విధంగా ఏకాగ్రమైన మనసుతో నిగ్రహవంతుడు సేవిస్తే, అతని గమ్యం అదే, అతని ప్రవర్తన అదే, అతని మనసు అదే, అదే అతని పరమ ఆశ్రయం.
13.149.25
नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्देत जीवितम् ।
कालमेव प्रतीक्षेत निर्वेशं भृतको यथा ॥ १३.१४९.२५ ॥
జీతానికి పనిచేసే సేవకుడు తన నియమిత కాలాన్ని ఎదురుచూసినట్లుగా, మరణాన్ని స్వాగతించకూడదు, జీవితాన్ని కూడా స్వాగతించకూడదు; కేవలం కాలాన్ని మాత్రమే ఎదురుచూడాలి.
13.149.26
एवं प्रवर्तमानस्तु विनीतः प्रयतात्मवान् ।
निर्णयं पुण्यपापाभ्यामचिरेणोपगच्छति ॥ १३.१४९.२६ ॥
ఈ విధంగా ప్రవర్తించే వినయశీలుడు, ఆత్మనిగ్రహం కలవాడు, త్వరలోనే పుణ్యపాపాల వల్ల వచ్చే తీర్పును పొందుతాడు.