มหาภารตะ · อัธยายะ 13.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.149.1
एवं प्रयतितव्यं हि शुश्रूषार्थमतन्द्रितैः ।
सर्वाभिरूपसेवाभिस्तुष्यन्ति यतयो यथा ॥ १३.१४९.१ ॥
เช่นนี้แหละ ควรพยายามรับใช้โดยไม่เกียจคร้าน ด้วยการบริการทุกรูปแบบที่เหมาะสม นักพรตย่อมพอพระทัยฉันนั้น
13.149.2
नापराध्येत भिक्षोस्तु न चैनमवधीरयेत् ।
उत्तरं च न सन्दद्यात्क्रुद्धं चैव प्रसादयेत् ॥ १३.१४९.२ ॥
ไม่ควรล่วงเกินภิกษุ และไม่ควรดูหมิ่นท่าน อย่าตอบผู้กำลังโกรธ แต่ควรทำให้ท่านสงบลง
13.149.3
श्रेय एवाभिधातव्यं कर्तव्यं च प्रहृष्टवत् ।
तूष्णींभावेन वै तत्र न क्रुद्धमभिसंवदेत् ॥ १३.१४९.३ ॥
ควรพูดและทำแต่สิ่งที่ดีงามเท่านั้น ด้วยใจที่เบิกบาน ในกรณีนั้นควรนิ่งเสีย อย่าพูดโต้ตอบกับผู้กำลังโกรธ
13.149.4
नाददीत परस्वानि न गृह्णीयादयाचितम् ।
लब्धालब्धेन जीवेत तथैव परितोषयेत् ॥ १३.१४९.४ ॥
ไม่ควรถือเอาสิ่งของของผู้อื่น และไม่ควรรับสิ่งที่มิได้ขอ จงดำรงชีวิตด้วยสิ่งที่ได้หรือไม่ได้ และพอใจในสิ่งนั้น
13.149.5
कोपिनं तु न याचेत ज्ञानविद्वेषकारितः ।
स्थावरेषु दयां कुर्याज्जङ्गमेषु चु प्राणिषु ॥ १३.१४९.५ ॥
ด้วยความเกลียดชังต่อความรู้ ไม่ควรขอผ้าปิดกาย ควรแผ่เมตตาต่อสัตว์ที่ไม่เคลื่อนที่และสัตว์ที่เคลื่อนที่ได้
13.149.6
यथाऽऽत्मनि तथाऽन्येषु समां दृष्टिं निपातयेत् ।
सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि।
सम्पश्यमानो विचरन्ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १३.१४९.६ ॥
ดั่งที่มองตนเอง ก็ควรมองผู้อื่นด้วยสายตาที่เสมอกัน เมื่อเห็นอาตมันในสัตว์ทั้งปวง และเห็นสัตว์ทั้งปวงในอาตมัน ผู้ดำเนินชีวิตเช่นนั้นย่อมควรแก่การรวมเป็นหนึ่งกับพรหมัน
13.149.7
हिंसा वा यदि वाऽहिंसां न कुर्यादात्मकारणात् ।
यत्रेतरो भवेन्नित्यं दोषं तत्र न कारयेत् ॥ १३.१४९.७ ॥
ไม่ว่าจะเป็นการเบียดเบียนหรือการไม่เบียดเบียน ไม่ควรกระทำเพราะเห็นแก่ตนเอง ในที่ใดที่อีกผู้หนึ่งจะต้องประสบโทษอยู่เสมอ ก็ไม่ควรให้เขาต้องประสบโทษนั้น
13.149.8
एवं स मुच्यते दोषात्परानाश्रित्य वर्तयन् ।
आत्माश्रयेण दोषेण लिप्यते ह्यल्पबुद्धिमान् ॥ १३.१४९.८ ॥
เช่นนี้เขาย่อมพ้นจากโทษ เมื่อดำเนินชีวิตโดยพึ่งพาผู้อื่น ส่วนผู้มีปัญญาน้อยย่อมเปื้อนด้วยโทษที่เกิดจากการพึ่งตนเอง
13.149.9
जरायुजाण्डजाश्चैव उद्भिज्जाः स्वेदजाश्व ये ।
अवध्याः सर्व एतैते बुधैः समनुवर्णिताः ॥ १३.१४९.९ ॥
สัตว์ที่เกิดจากครรภ์ เกิดจากไข่ งอกจากแผ่นดิน และเกิดจากเหงื่อ สัตว์เหล่านี้ทั้งหมดไม่ควรถูกฆ่า ดังที่ผู้รู้ได้กล่าวไว้
13.149.10
निश्चयार्थं विबुद्धानां प्रायश्चित्तं विधीयते ।
हिंसा यथाऽन्या विहिता तथा दोष प्रयोजयेत्।
तथोपदिष्टं गुरुणा शिष्यस्य चरतो विधिम् ॥ १३.१४९.१० ॥
เพื่อความแน่นอนแก่ผู้ตื่นรู้แล้ว จึงกำหนดให้มีการชดใช้ความผิด เหมือนดังที่การเบียดเบียนอื่นๆ ถูกบัญญัติไว้ ก็ให้การนั้นนำมาซึ่งโทษ ครูได้สั่งสอนวิธีปฏิบัติเช่นนี้แก่ศิษย์ผู้ประพฤติอยู่
13.149.11
न हि लोभः प्रभवति हिंसा वाऽपि तदात्मिका ।
शास्त्रदर्शनमेतद्धि विहितं विश्वयोनिना ॥ १३.१४९.११ ॥
ความโลภย่อมไม่เกิดขึ้น และการเบียดเบียนหรือสภาวะของมันก็ไม่เกิดขึ้นเช่นกัน นี่คือคำสอนของคัมภีร์ ซึ่งพระผู้เป็นครรภ์แห่งจักรวาลได้บัญญัติไว้
13.149.12
यद्येतदेवं मन्येत शूद्रो ह्यपि च बुद्धिमान् ।
कृतं कृतवतां गच्छेत्किं पुनर्यो निषेवते ॥ १३.१४९.१२ ॥
หากแม้ศูทรผู้มีปัญญาคิดเช่นนี้และเข้าใจได้เช่นนั้น เขาก็จะไปถึงฐานะของผู้ที่ได้ทำกิจแล้ว ก่อนหน้าผู้ที่ปฏิบัติอยู่จริงจะเป็นเช่นไรเล่า
13.149.13
न शूद्रः पतते कश्चिन्न च संस्कारमर्हति ।
नास्याधिकारो धर्मेऽस्ति न धर्मात्प्रतिषेधनम् ॥ १३.१४९.१३ ॥
ศูทรไม่ตกต่ำจากสิ่งใด และไม่คู่ควรแก่สังสการะ เขาไม่มีอำนาจในธรรม และก็ไม่ถูกห้ามจากธรรม
13.149.14
अनुग्रहार्तं मनुना सर्ववर्णेषु वर्णितम्। ॥ १३.१४९.१४ ॥
เพื่อความเมตตากรุณา มนูได้กล่าวเรื่องนี้ไว้สำหรับวรรณะทั้งปวง
13.149.15
यदापवादस्तु भवेत्स्त्रीकृतः परिचारके ।
अभ्रावकाशशयनं तस्य संवत्सरं स्मृतम्।
तेन तस्य भवेच्छान्तिस्ततो भूयोप्युपाव्रजेत् ॥ १३.१४९.१५ ॥
หากเกิดความผิดพลาดขึ้นเพราะหญิงรับใช้ บัญญัติไว้ว่าให้เขานอนกลางแจ้งใต้ท้องฟ้าเป็นเวลาหนึ่งปี ด้วยเหตุนี้เขาจึงบรรลุความสงบ และภายหลังจึงเข้าใกล้ได้อีก
13.149.16
सवर्णाया भवेदेतद्धीनायास्त्वर्धमर्हति ।
वर्षत्रयं तु वैश्यायाः क्षत्रियायास्तु षट् समाः।
ब्राह्मण्या तु समेतस्य समा द्वादश कीर्तिताः। ॥ १३.१४९.१६ ॥
ข้อนี้ใช้กับหญิงวรรณะเดียวกัน กับหญิงที่ต่ำกว่าให้ชดใช้เพียงครึ่งหนึ่ง สำหรับหญิงแพศย์สามปี สำหรับหญิงกษัตริย์หกปี แต่สำหรับผู้ที่ร่วมกับหญิงพราหมณ์ ประกาศไว้ว่าสิบสองปี
13.149.17
कटाग्निना वा दग्धव्यस्तस्मिन्नेव क्षणे भवेत् ।
शिश्नावपातनाद्वाऽपि विशुद्धिं समवाप्नुयात् ॥ १३.१४९.१७ ॥
หรือให้เขาถูกเผาด้วยไฟฟางแห้งในขณะนั้นเอง หรือเขาจะบรรลุความบริสุทธิ์ด้วยการตัดอวัยวะเพศออกก็ได้
13.149.18
अनस्थिबन्धमेकं तु यदि प्राणैर्वियोजयेत् ।
उपोष्यैकाहमादद्यात्प्राणायामांस्तु द्वादश ॥ १३.१४९.१८ ॥
หากผู้ใดพรากชีวิตสัตว์ที่ไม่มีกระดูกเพียงตัวเดียว เขาควรอดอาหารหนึ่งวัน และปฏิบัติปราณายามสิบสองครั้ง
13.149.19
त्रिः स्नानमुदके कृत्वा तस्मात्पापात्प्रमुच्यते ।
अस्थिबन्धेषु द्विगुणं प्रायश्चित्तं विधीयते ॥ १३.१४९.१९ ॥
เมื่ออาบน้ำสามครั้งแล้ว เขาย่อมพ้นจากบาปนั้น สำหรับการทำร้ายโครงสร้างกระดูก บัญญัติให้ชดใช้เป็นสองเท่า
13.149.20
अनेन विधिना वाऽपि स्थावरेषु न संशयः ।
कायेन पद्भ्यां हस्ताभ्यामपराधात्तु मुच्यते ॥ १३.१४९.२० ॥
ด้วยวิธีนี้ หรือเกี่ยวกับสัตว์ที่ไม่เคลื่อนที่ ก็ไม่มีข้อสงสัย ผู้ที่ทำผิดด้วยกาย เท้า หรือมือ ย่อมพ้นจากความผิดนั้น
13.149.21
अदुष्टं क्षपयेद्यस्तु सर्ववर्णेषु यश्चरेत् ।
तस्याप्यष्टगुणं विद्यात्प्रायश्चित्तं तदेव तु ॥ १३.१४९.२१ ॥
ผู้ใดทำลายสัตว์ที่ไม่มีโทษ หรือประพฤติในหมู่วรรณะทั้งปวง พึงรู้ว่าการชดใช้ของผู้นั้นมีแปดเท่า และการชดใช้นั้นก็เป็นเช่นนั้นเอง
13.149.22
चतुर्गुणं कर्मकृते द्विगुणं वाक्प्रदूषिते ।
कृत्वा तु मानसं पापं तथैवैकगुणं स्मृतम् ॥ १३.१४९.२२ ॥
ผู้ที่ได้ทำกรรมนั้นต้องชดใช้สี่เท่า ผู้ที่ทำให้เสียด้วยวาจาต้องชดใช้สองเท่า แต่บาปที่ทำในใจนั้น กล่าวกันว่าเป็นเพียงหนึ่งเท่าเช่นกัน
13.149.23
तस्मादेतानि सर्वाणि विदित्वा न समाचरेत् ।
सर्वभूतहितार्थं हि कुशलानि समाचरेत् ॥ १३.१४९.२३ ॥
ฉะนั้น เมื่อรู้ถึงสิ่งเหล่านี้ทั้งหมดแล้ว ไม่ควรประพฤติตามเลย เพื่อประโยชน์แก่สรรพสัตว์ ควรประพฤติแต่กุศลกรรมเท่านั้น
13.149.24
एवं समाहितमनाः सेवते यदि यत्तमान् ।
तद्गतिस्तत्समाचारस्तन्मनास्तत्परायणः ॥ १३.१४९.२४ ॥
ผู้ที่มีใจตั้งมั่นเช่นนี้และยึดมั่นในสิ่งนั้นอยู่เสมอ หากผู้ที่สำรวมตนแล้วปฏิบัติตาม คติของเขาคือสิ่งนั้น ความประพฤติของเขาคือสิ่งนั้น ใจของเขาคือสิ่งนั้น และสิ่งนั้นคือที่พึ่งสูงสุดของเขา
13.149.25
नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्देत जीवितम् ।
कालमेव प्रतीक्षेत निर्वेशं भृतको यथा ॥ १३.१४९.२५ ॥
ไม่พึงยินดีในความตาย และไม่พึงยินดีในชีวิต พึงรอคอยเพียงกาลที่กำหนดไว้ เหมือนลูกจ้างที่รอเวลาครบกำหนดของตน
13.149.26
एवं प्रवर्तमानस्तु विनीतः प्रयतात्मवान् ।
निर्णयं पुण्यपापाभ्यामचिरेणोपगच्छति ॥ १३.१४९.२६ ॥
ผู้ที่ดำเนินชีวิตเช่นนี้ อ่อนน้อม และมีตนที่สำรวมแล้ว ย่อมบรรลุการตัดสินที่มาจากบุญและบาป ได้ในไม่ช้า