మహాభారతం · అధ్యాయం 13.150
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.150.1
शुश्रूषानिरतो नित्यमरिष्टान्युपलक्षयेत् ।
त्रैवार्षिकं द्विवार्षिकं वा वार्षिकं वा समुत्थितम् ॥ १३.१५०.१ ॥
ఎల్లప్పుడూ సేవలో నిమగ్నమైనవాడు కనిపించిన అరిష్టాలను గుర్తించాలి; అవి మూడు సంవత్సరాలు, రెండు సంవత్సరాలు లేదా ఒక సంవత్సరంలో మరణాన్ని సూచిస్తాయి.
13.150.2
षाण्मासिकं मासिकं वा साप्तरात्रिकमेव वा ।
सर्वांस्तदर्थान्वा विद्यात्तेषां चिह्नानि लभयेत् ॥ १३.१५०.२ ॥
ఆరు నెలలు, ఒక నెల లేదా ఏడు రాత్రుల్లో వచ్చే మరణాన్ని, వాటన్నిటి అర్థాలను తెలుసుకోవాలి; వాటి చిహ్నాలను గ్రహించాలి.
13.150.3
पुरुषं हिरण्मयं यस्तु तिष्ठन्तं दक्षिणामुखम् ।
लक्षयेदुत्तरेणैव मृत्युस्त्रैवार्षिको भवेत् ॥ १३.१५०.३ ॥
దక్షిణ ముఖంగా నిలబడి ఉన్న బంగారు పురుషుడిని చూసి, ఉత్తరం నుండి అతడిని గమనించేవాడికి మరణం మూడు సంవత్సరాలలో వస్తుంది.
13.150.4
शुद्धमण्डलमादित्यमरश्मिं सम्प्रपश्यतः ।
संवत्सरद्वयेनैव तस्य मत्युं समादिशेत् ॥ १३.१५०.४ ॥
శుద్ధమైన వలయంతో, కిరణాలు లేని సూర్యుడిని స్పష్టంగా చూసేవాడికి రెండు సంవత్సరాలలో మరణం వస్తుందని చెప్పాలి.
13.150.5
ज्योत्स्नायामात्मनश्छायां सच्छिद्रां यः प्रपश्यति ।
मृत्युं संवत्सरेणैव जानीयात्सुविचक्षणः ॥ १३.१५०.५ ॥
చంద్రకాంతిలో తన నీడను రంధ్రంతో చూసేవాడు, ఒక సంవత్సరంలో మరణిస్తాడని జ్ఞానవంతుడు తెలుసుకోవాలి.
13.150.6
विशिरस्कां यदा छायां पश्येत्पुरुष आत्मनः ।
जानीयादात्मनो मृत्युं षाण्मासेनेह बुद्धिमान् ॥ १३.१५०.६ ॥
ఒక మనిషి తన నీడను తల లేకుండా చూసినప్పుడు, బుద్ధిమంతుడు తన మరణం ఆరు నెలల్లో అని తెలుసుకోవాలి.
13.150.7
कर्णौ पिधाय हस्ताभ्यां शब्दं न शृणुते यदि ।
जानीयादात्मनो मृत्युं मासेनैव विचक्षणः ॥ १३.१५०.७ ॥
చేతులతో రెండు చెవులను మూసుకున్నప్పటికీ శబ్దం వినిపించకపోతే, జ్ఞాని తన మరణం ఒక నెలలో వస్తుందని తెలుసుకోవాలి.
13.150.8
शवगन्धमुपाघ्राति अन्यद्वा सुरभिं नरः ।
देवतायतनस्थो वै सप्तरात्रेण मृत्युभाक् ॥ १३.१५०.८ ॥
ఒక మనిషి శవగంధాన్ని పసిగడితే, లేదా ఇతర సువాసనను పసిగట్టలేకపోతే, దేవాలయంలో ఉండగానే ఇలా జరిగితే, అతడు ఏడు రాత్రులలో మరణిస్తాడు.
13.150.9
कर्णनासापनयनं दन्यदृष्टिविरागता ।
लुप्तसंज्ञं हि करणं सद्यो मृत्युं समादिशेत् ॥ १३.१५०.९ ॥
చెవులు, ముక్కు స్పర్శ కోల్పోవడం, కళ్ళు ఇతర వైపు మళ్ళి విరక్తిగా ఉండటం, ఇంద్రియాల చేతన నశించడం — ఇవి తక్షణ మరణాన్ని సూచిస్తాయి.
13.150.10
एवमेषामरिष्टानां पश्येदन्यतमं यदि ।
न तं कालं परीक्षेत यथाऽरिष्टं प्रकल्पितम् ॥ १३.१५०.१० ॥
ఈ మరణ సూచనలలో ఏదో ఒకటి కనిపిస్తే, ఆ కాలాన్ని పరీక్షించకూడదు; సూచన ఎలా నిర్ణయించబడిందో అలాగే దానిని అంగీకరించాలి.
13.150.11
अभ्यासेन तु कालस्य गच्छेत पुलिनं शुचि ।
तत्र प्राणान्प्रमुञ्चेत तमीशानमनुस्मरन् ॥ १३.१५०.११ ॥
అభ్యాసం ద్వారా, తగిన సమయంలో మనిషి పవిత్రమైన ఇసుక తిప్పకు వెళ్ళాలి; అక్కడ ఈశానుడిని స్మరిస్తూ ప్రాణాలను విడవాలి.
13.150.12
ततोऽन्यदेहमासाद्य गान्धर्वं स्थानमाप्नुयात् ।
तत्रस्थो वसते विंशत्पद्मानि सुहहाद्युतिः ॥ १३.१५०.१२ ॥
తరువాత మరో దేహాన్ని పొంది గంధర్వ లోకాన్ని చేరుకుంటాడు; అక్కడ నివసించి, మిత్రుల వంటి ప్రకాశంతో ఇరవై పద్మాల కాలం జీవిస్తాడు.
13.150.13
गन्धर्वैश्चित्रसेनाद्यैः सहितः सत्कृतस्तथा ।
नीलवैडूर्यवर्णेन विमानेनावभासयन् ॥ १३.१५०.१३ ॥
చిత్రసేనుడు మొదలైన గంధర్వులతో కూడి, అదే విధంగా గౌరవించబడి, నీలవైడూర్య వర్ణపు విమానంతో (ఆకాశాన్ని) ప్రకాశింపజేస్తూ.
13.150.14
नभस्थलमदीनात्मा सार्धमप्सरसां गणैः ।
छन्दकामानुसारी च तत्रतत्र महीयते ॥ १३.१५०.१४ ॥
ఆకాశ ప్రదేశంలో, దీనత్వం లేని మనస్సు కలవాడై, అప్సరసల గణాలతో కలిసి, ఇష్టానుసారం తిరుగుతూ, అక్కడక్కడ గౌరవించబడతాడు.
13.150.15
मोदतेऽमरतुल्यात्मा सदाऽमरगणैः सह ।
पतितश्च क्षये काले क्षणेन विमलद्युतिः ॥ १३.१५०.१५ ॥
దేవతలతో సమానమైన ఆత్మ కలవాడై, ఎల్లప్పుడూ దేవగణాలతో కలిసి ఆనందిస్తాడు; కాలం వచ్చి (పుణ్యం) క్షీణించినప్పుడు, క్షణంలో నిర్మల కాంతితో ఉన్నవాడు పడిపోతాడు.
13.150.16
वैश्यस्य बहुवित्तस्य कुलेऽग्र्ये बहुगोधने ।
अवाप्य तत्र वै जन्म स पूतो देवकर्मणा ॥ १३.१५०.१६ ॥
అపార ధనవంతుడైన వైశ్యుని శ్రేష్ఠ కులంలో, అధిక గోధనం కలిగిన వంశంలో అక్కడ జన్మను పొంది, అతడు దేవకర్మ వల్ల పవిత్రుడవుతాడు.
13.150.17
छन्दसा जागतेनैव प्राप्तोपनयनं ततः ।
क्षौमवस्त्रोपकरणं द्विजत्वं समवाप्य तु ॥ १३.१५०.१७ ॥
జాగత ఛందస్సుతోనే ఉపనయనాన్ని పొంది, తర్వాత పట్టువస్త్రాలు, ఉపకరణాలతో కూడినవాడై, ద్విజత్వాన్ని పూర్తిగా పొంది.
13.150.18
अधीयमानो वेदार्थान्गुरुशुश्रूषणे रतः ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधस्तपस्वी जायते ततः ॥ १३.१५०.१८ ॥
వేదార్థాలను అధ్యయనం చేస్తూ, గురుసేవలో ఆసక్తుడై, బ్రహ్మచారిగా, కోపాన్ని జయించినవాడై, అనంతరం తపస్వి అవుతాడు.
13.150.19
अधीत्य दक्षिणां दत्त्वा गुरवे विधिपूर्वकम् ।
कृतदारः समुपैति गृहस्थव्रतमुत्तमम् ॥ १३.१५०.१९ ॥
వేదాధ్యయనం చేసి, గురువుకు విధిప్రకారం దక్షిణ ఇచ్చి, భార్యను స్వీకరించినవాడు గృహస్థ ధర్మమనే ఉత్తమ వ్రతంలో ప్రవేశిస్తాడు.
13.150.20
ददाति यजते चैव चज्ञैर्विपुलदक्षिणैः ।
अग्निहोत्रमुपासन्वै जुह्वच्चैव यथाविधिः ॥ १३.१५०.२० ॥
అతడు దానం చేస్తాడు; విస్తారమైన దక్షిణలతో యజ్ఞాలు చేస్తాడు; విధిప్రకారం అగ్నిహోత్రాన్ని ఉపాసిస్తూ ఆహుతులూ సమర్పిస్తాడు.
13.150.21
धर्मं सञ्चिनुते नित्यं मृदुगामी जितेन्द्रियः ।
स कालपरिणामात्तु मृत्युना सम्प्रयुज्यते ॥ १३.१५०.२१ ॥
మృదువుగా నడిచేవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు ఎల్లప్పుడూ ధర్మాన్ని సంచయిస్తాడు; అయినా కాలపరిణామంతో అతడు మృత్యువుతో కూడుకుంటాడు.
13.150.22
संस्कृतश्चाग्निहोत्रेण कृतपात्रोपधानवान् ।
संस्कृतो देहमुत्सृज्य मरुद्भिरुपपद्यते ॥ १३.१५०.२२ ॥
అగ్నిహోత్రంతో సంస్కారం పొందినవాడు, పాత్రలను ఉపధానాన్ని సిద్ధంగా ఉంచుకున్నవాడు, సంస్కారాలతో దేహాన్ని వదిలి మరుత్తులతో కలుస్తాడు.
13.150.23
मरुद्भिः सहितश्चापि तुल्यतेजा महाद्युतिः ।
बालार्कसमवर्णेन विमानेन विराजता ॥ १३.१५०.२३ ॥
మరుత్తులతో కలిసి, వారికి సమానమైన తేజస్సుతో, మహాకాంతితో, ఉదయ సూర్యుని వర్ణంతో ప్రకాశించే విమానంతో వెలుగుతాడు.
13.150.24
सुखं चरति तत्रस्तो गन्थर्वाप्सरसां गणैः ।
विरजोम्बरसंवीतस्तप्तकाञ्चनभूषणः ॥ १३.१५०.२४ ॥
అక్కడ నివసిస్తూ, గంధర్వులు అప్సరసల గుంపులతో సుఖంగా సంచరిస్తాడు; నిర్మలమైన వస్త్రాలు ధరించి, కరిగించిన బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి.
13.150.25
छन्दकामानुसारी च द्विगुणं कालमावसेत् ।
सन्निवर्तेत कालेन स्थानादस्मात्परिच्युतः ॥ १३.१५०.२५ ॥
తన ఇష్టానుసారం నడిచేవాడు రెట్టింపు కాలం అక్కడ నివసించాలి; తరువాత ఈ స్థానం నుండి పడిపోయి, కాలం రాగానే తిరిగి వస్తాడు.
13.150.26
अवितृप्तविहारार्थो दिव्यभोगान्विहाय तु ।
सञ्जायते नृपकुले गजाश्वरथसंकुले ॥ १३.१५०.२६ ॥
తృప్తిపడని విహారం కోసం దివ్య భోగాలను విడిచి, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో నిండిన రాజకులంలో జన్మిస్తాడు.
13.150.27
पार्थिवीं श्रियमापन्नः श्रीमान्धर्मपतिर्यथा ।
जन्मप्रभृति संस्कारं चौलोपनयनानि च ॥ १३.१५०.२७ ॥
భూమిపై రాజలక్ష్మిని పొంది, ధర్మపతిలా తేజస్వి అయిన అతడు జన్మ నుండే సంస్కారాలను, చౌల, ఉపనయన సంస్కారాలను పొందుతాడు.
13.150.28
प्राप्य राजकुले तत्र यथावद्विधिपूर्वकम् ।
छ्दसा त्रैष्टुभेनेह द्विजत्वमुपनीयते ॥ १३.१५०.२८ ॥
అక్కడ రాజకులంలో యథావిధిగా, నియమపూర్వకంగా, ఇక్కడ త్రైష్టుభ ఛందస్సుతో ద్విజత్వం ప్రసాదించబడుతుంది.
13.150.29
अधीत्य वेदमखिलं धनुर्वेदं च मुख्यशः ।
समावृत्तस्ततः पित्रा यौवराज्येऽभिषिच्यते ॥ १३.१५०.२९ ॥
సమస్త వేదాన్ని, ముఖ్యంగా ధనుర్వేదాన్ని అధ్యయనం చేసి, గురుకులం నుండి తిరిగి వచ్చి, తండ్రిచే యౌవరాజ్యంలో అభిషేకించబడతాడు.
13.150.30
कृतदारक्रियः श्रीमान्राज्यं सम्प्राप्य धर्मतः ।
प्रजाः पालयते सम्यक् षड्भागकृतसंविधिः ॥ १३.१५०.३० ॥
వివాహ క్రియలను పూర్తిచేసిన ఆ తేజస్వి, ధర్మంగా రాజ్యాన్ని పొంది, షష్ఠభాగ విధానాన్ని ఏర్పరచి, ప్రజలను చక్కగా పాలిస్తాడు.
13.150.31
यज्ञैर्बहुभिरीजानः सम्यगाप्तार्थदक्षिणैः ।
प्रशासति महीं श्रीमान्राज्यमिन्द्रसमुद्युतिः ॥ १३.१५०.३१ ॥
అనేక యజ్ఞాలు చేస్తూ, సక్రమంగా పూర్తి దక్షిణలు ఇస్తూ, ఇంద్రునితో సమానమైన తేజస్సుగల ఆ శ్రీమంతుడు భూమిని, రాజ్యాన్ని పాలిస్తాడు.
13.150.32
स्वधर्मनिरतो नित्यं पुत्रपौत्रसहायवान् ।
कालस्य वशमापन्नः प्राणांस्त्यजति संयुगे ॥ १३.१५०.३२ ॥
తన ధర్మంలో ఎల్లప్పుడూ నిరతుడై, కుమారులు మనవల సహాయం కలిగిన అతడు, కాలవశమై యుద్ధంలో ప్రాణాలు విడుస్తాడు.
13.150.33
देवराजस्य भवनमिन्द्रलोकमवाप्नुते ।
सम्पूज्यमानस्त्रिदिवैर्विचचार यथासुखम् ॥ १३.१५०.३३ ॥
అతడు దేవరాజు నివాసమైన ఇంద్రలోకాన్ని పొందుతాడు; అక్కడ స్వర్గవాసులచే పూజింపబడుతూ సుఖంగా విహరిస్తాడు.
13.150.34
राजर्षिभिः पुण्यकृद्भिर्यथा देवपतिस्तथा ।
तैः स्तूयते बन्दिभिस्तु नानावाद्यैः प्रबोध्यते ॥ १३.१५०.३४ ॥
దేవపతి ఇంద్రునిలాగే, పుణ్యకర్మలు చేసిన రాజర్షులచే అతడు స్తుతించబడతాడు; బంధీజనులు అతనిని స్తుతిస్తారు, అనేక వాద్యాలతో మేల్కొలపబడతాడు.
13.150.35
दिव्यजाम्बूनदमयं भ्राजमानं समन्ततः ।
वराप्सरोभिः सम्पूर्णं देवगन्धर्वसेवितम् ॥ १३.१५०.३५ ॥
దివ్యమైన జాంబూనద బంగారంతో చేసినది, అన్ని వైపులా ప్రకాశిస్తూ, శ్రేష్ఠ అప్సరసలతో నిండి, దేవగంధర్వులచే సేవింపబడుతున్నది.
13.150.36
यानमारुह्य विचरेद्यथा शक्रः शचीपतिः ।
स तत्र वसते षष्टिं पद्मानीह मुदान्वितः ॥ १३.१५०.३६ ॥
శచీపతి శక్రుడు వాహనమెక్కి విహరించినట్లు, అతడు అక్కడ వాహనమెక్కి విహరిస్తాడు; ఆనందంతో కూడినవాడై అతడు అక్కడ అరవై పద్మ కాలం నివసిస్తాడు.
13.150.37
सर्वाँल्लोकाननुचरन्महर्द्धिरवभासयन् ।
अथ पुण्यक्षयात्तस्मात्स्थाप्यते भुवि भारत।
जायते च द्विजकुले वेदवेदाङ्गपारगे ॥ १३.१५०.३७ ॥
అన్ని లోకాలలో సంచరిస్తూ, మహా తేజస్సుతో వాటిని ప్రకాశింపజేస్తూ. అప్పుడు, ఓ భారతా, పుణ్యం క్షీణించినప్పుడు అతడు భూమిపై నిలపబడతాడు; వేద-వేదాంగాలలో పారంగతులైన ద్విజ కులంలో జన్మిస్తాడు.