ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.151.1
ततः श्रुतिसमापन्नः संस्कृश्च यथाविधि ।
चौलोपनयनं तस्य यथावत्क्रियते द्विजैः ॥ १३.१५१.१ ॥
ପରେ ବେଦାଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରି ବିଧି ଅନୁସାରେ ସଂସ୍କୃତ ତାହାର ଚୌଳ ଓ ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯଥାବତ୍ କରନ୍ତି ।
13.151.2
ततोऽष्टमे स वर्षे तु व्रतोपनयनादिभिः ।
क्रियाभिर्विधिदृष्टाभिर्ब्रह्मत्वमुपनीयते ॥ १३.१५१.२ ॥
ପରେ ଅଷ୍ଟମ ବର୍ଷରେ ବ୍ରତ, ଉପନୟନ ଆଦି ବିଧିସମ୍ମତ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ନିକଟକୁ ଆଣାଯାଏ ।
13.151.3
गायत्रेण छन्दसा तु संस्कृतश्चरितव्रतः ।
अधीयमानो मेधावी शुद्धात्मा नियतव्रतः ॥ १३.१५१.३ ॥
ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ ସହ ସଂସ୍କୃତ, ବ୍ରତାଚାରୀ, ଅଧ୍ୟୟନରତ ମେଧାବୀ, ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଓ ନିୟତବ୍ରତୀ ।
13.151.4
अचिरेणैव कालेन साङ्गान्वेदानवाप्नुते ।
समावृत्तः स धर्मात्मा समावृत्तिक्रियस्तथा ॥ १३.१५१.४ ॥
ଅଳ୍ପ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ବେଦସମୂହ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଧର୍ମାତ୍ମା ସେ ସମାବର୍ତ୍ତନ କ୍ରିୟା କରି ଫେରେ ।
13.151.5
याजनाध्यापनरतः कुशले कर्मणि स्थितः ।
अग्निहोइत्रपरो नित्यं देवतातिथिपूजकः ॥ १३.१५१.५ ॥
ଯଜ୍ଞ କରାଇବା ଓ ଶିକ୍ଷା ଦେବାରେ ରତ, ଶୁଭ କର୍ମରେ ସ୍ଥିତ, ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ତତ୍ପର, ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କ ପୂଜକ ।
13.151.6
यजते विविधैर्यज्ञैर्जपयज्ञैस्तथैव च ।
न्यायागतधनान्वेषी न्यायवृत्तस्तपोधनः ॥ १३.१५१.६ ॥
ବିବିଧ ଯଜ୍ଞ ଓ ଜପଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରେ; ନ୍ୟାୟରେ ଲବ୍ଧ ଧନର ଅନ୍ୱେଷୀ, ନ୍ୟାୟଚାରୀ, ତପ ହିଁ ଯାହାର ଧନ ।
13.151.7
सर्वभूतहितश्चैव सर्वशास्त्रविशारदः ।
स्वदारपरितुष्टात्मा क्रतुगामी जितेन्द्रियः ॥ १३.१५१.७ ॥
ଯିଏ ସର୍ବଭୂତର ହିତକାରୀ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, ନିଜ ପତ୍ନୀରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ଅଟନ୍ତି।
13.151.8
परापवादविरतः सत्यव्रतपरः सदा ।
स कालपरिणामात्तु संयुतः कालधर्मणा ॥ १३.१५१.८ ॥
ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିନ୍ଦାରୁ ବିରତ ଏବଂ ସର୍ବଦା ସତ୍ୟବ୍ରତରେ ତତ୍ପର ସେ, କାଳର ପରିଣାମରେ, କାଳଧର୍ମ (ମୃତ୍ୟୁ) ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
13.151.9
संस्कृतश्चाग्निहोत्रेण यथावद्विधिपूर्वकम् ।
सोमलोकमवाप्नोति देहन्यासान्न संशयः ॥ १३.१५१.९ ॥
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଧିପୂର୍ବକ ଯଥାବତ୍ ସଂସ୍କୃତ ଜଣେ ଦେହତ୍ୟାଗ ପରେ ସୋମଲୋକ ପାଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.151.10
तत्र सोमप्रभैर्देवैरग्निष्वात्तैश्च भास्वरैः ।
तथा बर्हिषदैश्चैव देवैराङ्गिरसैरपि ॥ १३.१५१.१० ॥
ସେଠାରେ ସୋମ ପରି ପ୍ରଭାଶାଳୀ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଦୀପ୍ତିମନ୍ତ ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବର୍ହିଷଦମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଆଙ୍ଗିରସ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ (ସେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ)।
13.151.11
विश्वेभिश्चैव देवैश्च तथा ब्रह्मर्षिभिः पुनः ।
देवर्षिभिश्चाप्रतिमैस्तथैवाप्सरसां गणैः।
साध्यैः सिद्धैश्च सततं सत्कृतस्तत्र मोदते ॥ १३.१५१.११ ॥
ବିଶ୍ୱଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ପୁଣି ଅତୁଳନୀୟ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଅପ୍ସରା ଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସାଧ୍ୟ ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ସତ୍କୃତ ହୋଇ ସେ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।
13.151.12
जातरूपमयं दिव्यमर्कतुल्यं मनोजवम् ।
देवगन्धर्वसंकीर्णं विमानमधिरोहति ॥ १३.१५१.१२ ॥
ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ, ଦିବ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ମନ ପରି ବେଗବାନ, ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବିମାନରେ ସେ ଆରୋହଣ କରେ।
13.151.13
सौम्यरूपा मनःकान्तास्तप्तकाञ्चनभूषणाः ।
सोमकन्या विमानस्थं रमयन्ति मुदान्विताः ॥ १३.१५१.१३ ॥
ସୌମ୍ୟ ରୂପବତୀ, ମନ ମୋହୁଥିବା, ତପ୍ତ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ସୋମଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବିମାନସ୍ଥ (ତାଙ୍କୁ) ରମାନ୍ତି।
13.151.14
स तत्र रमते प्रीतः सह देवैः सहर्षिभिः ।
लोकान्सर्वाननुचरन्दीप्ततेजा मनोजवः ॥ १३.१५१.१४ ॥
ସେଠାରେ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ରମଣ କରେ; ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ, ମନ ପରି ବେଗବାନ୍ ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିଚରଣ କରେ।
13.151.15
सभां कामजवीं चापि नित्यमेवाभिगच्छति ।
सर्वलोकेश्वरमृषिं नमस्कृत्य पितामहम् ॥ १३.१५१.१५ ॥
ସେ ସର୍ବଦା ଇଚ୍ଛା ପରି ବେଗବାନ୍ ସେହି ସଭାକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଏ; ସମସ୍ତ ଲୋକର ଈଶ୍ୱର, ଋଷି ପିତାମହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି (ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ)।
13.151.16
परमेष्ठिरनन्तश्रीर्लोकानां प्रभवाप्ययः ।
यतः सर्वाः प्रवर्तन्ते सर्गप्रलयविक्रियाः।
स तत्र वर्तते श्रीमान्द्विशतं द्विजसत्तम ॥ १३.१५१.१६ ॥
ପରମେଷ୍ଠୀ, ଅନନ୍ତ ଶ୍ରୀ ଥିବା, ଲୋକମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଲୟ ଯାଙ୍କଠାରୁ; ଯାଙ୍କଠାରୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର ସମସ୍ତ ବିକାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ। ସେଠାରେ ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦୁଇ ଶହ (ବର୍ଷ) ରୁହେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
13.151.17
अथ कालक्षयात्तस्मात्स्थानादावर्तते पुनः ।
जातिधर्मांस्तथा सर्वान्सर्गादावर्तनानि च ॥ १३.१५१.१७ ॥
ତା'ପରେ କାଳର କ୍ଷୟ ହେଲେ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ସେ ପୁଣି ଫେରେ; ଜାତିଧର୍ମ ଓ ସବୁ, ଏବଂ ସର୍ଗର ଆରମ୍ଭରେ ଘଟୁଥିବା ପୁନରାବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକୁ (ସେ ପୁଣି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ)।
13.151.18
अशाश्वतमिदं सवेमिति चिन्त्योपलभ्य च ।
शाश्वतं दिव्यमचलमदीनमपनर्भवम् ॥ १३.१५१.१८ ॥
ଏ ସବୁ ଅଶାଶ୍ୱତ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି ଓ ଜାଣି, ଶାଶ୍ୱତ, ଦିବ୍ୟ, ଅଚଳ, ଅଦୀନ ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମରହିତ (ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ)।
13.151.19
आस्थास्यत्यभयं नित्यं यत्रावृत्तिर्न विद्यते ।
यत्रि गत्वा न म्रियते जन्म चापि न विद्यते ॥ १३.१५१.१९ ॥
ଯେଉଁଠି ପୁନରାବୃତ୍ତି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସେ ସଦା ଅଭୟରେ ସ୍ଥିତ ହେବ। ଯେଉଁଠି ଯାଇ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ନାହିଁ, ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
13.151.20
गर्भक्लेशामयाः प्राप्ता जायता च पुनः पुनः ।
कायक्लेशाश्च विविधा द्वन्द्वानि विविधानि च ॥ १३.१५१.२० ॥
ଗର୍ଭର କ୍ଳେଶ ଓ ରୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଜନ୍ମ ନେଉ ନେଉ ବାରମ୍ବାର। ଶରୀରର ବିବିଧ କ୍ଳେଶ ଏବଂ ବିବିଧ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ମଧ୍ୟ।
13.151.21
शीतोष्णसुखदुःखानि ईर्ष्याद्वेषकृतानि च ।
तत्रतत्रोपभुक्तानि न क्वचिच्छाश्वती स्थितिः ॥ १३.१५१.२१ ॥
ଶୀତୋଷ୍ଣ, ସୁଖ-ଦୁଃଖ, ଏବଂ ଈର୍ଷ୍ୟା-ଦ୍ୱେଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସେଠାସେଠି ଭୋଗିତ; କୁଆଡ଼େ ମଧ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ସ୍ଥିତି ନାହିଁ।
13.151.22
एवं स निश्चयं कृत्वा निर्मुच्यि ग्रहबन्धनात् ।
छित्त्वा भार्यामयं पाशं तथैवापत्यसम्भवम् ॥ १३.१५१.२२ ॥
ଏହିପରି ସେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଆସକ୍ତିର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଭାର୍ଯ୍ୟାଜାତ ପାଶ ଓ ସେହିପରି ସନ୍ତାନଜାତ ପାଶ ଛେଦନ କରି।
13.151.23
यतिधर्ममुपाश्रित्यि गुरुशुश्रूषणे रतः ।
अचिरेणैव कालेन श्रेयः समभिगच्छति ॥ १३.१५१.२३ ॥
ଯତିଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଗୁରୁସେବାରେ ରତ ହୋଇ, ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶ୍ରେୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
13.151.24
योगशास्त्रं च साङ्ख्यं च विदित्वा सोऽर्थतत्वतः ।
अनुज्ञातश्च गुरुणा यथाशास्त्रमवस्थितः ॥ १३.१५१.२४ ॥
ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ର ଓ ସାଂଖ୍ୟକୁ ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ୱରୁ ଜାଣି, ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ସ୍ଥିତ ହେଲା।
13.151.25
पुण्यतीर्थानुसेवी च नदीनां पुलिनाश्रयः ।
शून्यागारनिकेतश्च वनवृक्षगुहाशयः ॥ १३.१५१.२५ ॥
ଯିଏ ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥସେବା କରେ, ନଦୀର ବାଲିଚରରେ ବାସ କରେ, ଶୂନ୍ୟ ଗୃହକୁ ନିବାସ କରେ ଏବଂ ବନର ବୃକ୍ଷ ଓ ଗୁମ୍ଫାରେ ଶୟନ କରେ।
13.151.26
अरण्यानुचरो नित्यं देवारण्यनिकेतनः ।
एकरात्रं द्विरात्रं वा न क्वचित्सज्जते द्विजः ॥ १३.१५१.२६ ॥
ଯିଏ ସର୍ବଦା ବନରେ ବିଚରଣ କରେ, ଦିବ୍ୟ ବନକୁ ନିବାସ କରେ, ଏକ କି ଦୁଇ ରାତିରୁ ଅଧିକ କେଉଁଠି ଆସକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ — ସେ ଦ୍ୱିଜ।
13.151.27
शीर्णपर्णभुगेवापि वने चरति भिक्षुकः ।
न भोगार्थमनुप्रेत्य यात्रामात्रं समश्नुते ॥ १३.१५१.२७ ॥
ଭିକ୍ଷୁ ବନରେ ଝରିଥିବା ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଖାଇ ମଧ୍ୟ ବିଚରଣ କରେ; ଭୋଗ ପାଇଁ ନଯାଇ କେବଳ ଜୀବନଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯାହା ଦରକାର ତାହା ଗ୍ରହଣ କରେ।
13.151.28
धर्मलब्धं समश्नाति न कामात्किञ्चिदश्नुते ।
युगमात्रदृगध्वानं क्रोशादूर्ध्वं न गच्छति ॥ १३.१५१.२८ ॥
ଧର୍ମରେ ଲବ୍ଧ ଅନ୍ନ ହିଁ ଖାଏ, କାମନାରୁ କିଛି ଖାଏ ନାହିଁ; ଯୁଗମାତ୍ର ଦୂରତା ଦେଖି ପଥ ଚାଲେ, ଏକ କ୍ରୋଶ ପରେ ଯାଏ ନାହିଁ।
13.151.29
समो मानावमानाभ्यां समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
सर्वभूताभयकरस्तथैवाभयदक्षिणः ॥ १३.१५१.२९ ॥
ମାନ ଅପମାନରେ ସମ, ମାଟିଢେଳା, ପଥର ଓ ସୁନାକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖେ, ସର୍ବପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦିଏ, ଏବଂ ଅଭୟ ହିଁ ଯାହାର ଦକ୍ଷିଣା।
13.151.30
निर्द्वन्द्वो निर्नमस्कारो निरानन्दपरिग्रहः ।
निर्ममो निरहङ्कारः सर्वभूतनिराश्रयः ॥ १३.१५१.३० ॥
ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ, କାହାକୁ ନମସ୍କାର ନକରେ, ଆନନ୍ଦ ଦେବା ବସ୍ତୁର ସଂଗ୍ରହ ନକରେ, ମମତା ଓ ଅହଙ୍କାରହୀନ, ଏବଂ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ ନୁହେଁ।
13.151.31
परिसङ्ख्यानतत्वज्ञस्तदा सत्यरतः सदा ।
ऊर्ध्वं नाधो न तिर्यक्च न किञ्चिदभिकामयेत् ॥ १३.१५१.३१ ॥
ପରିଗଣନାର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ସର୍ବଦା ସତ୍ୟରେ ରତ ସେ ଊର୍ଧ୍ୱ, ଅଧଃ କିମ୍ବା ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ କିଛି କାମନା କରିବେ ନାହିଁ।
13.151.32
एवं हि रममाणस्तु यतिधर्मं यथाविधि ।
कालस्य परिणामात्तु यथा पक्वफलं तथा ॥ १३.१५१.३२ ॥
ଏହିପରି ଯତିଧର୍ମରେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ରମଣ କରୁଥିବା, କାଳର ପରିପାକରେ ପାଚିଲା ଫଳ ପରି।
13.151.33
स विसृज्य स्वकं देहं प्रविशेद्ब्रह्म शाश्वतम् ।
निरामयमनाद्यन्तं गुणसौम्यमचेतनम् ॥ १३.१५१.३३ ॥
ସେ ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ; ଯାହା ନିରାମୟ, ଆଦି-ଅନ୍ତହୀନ, ଗୁଣରେ ସୌମ୍ୟ ଏବଂ ଅଚେତନ।
13.151.34
निरक्षरमबीजं च निरिन्द्रियमजं तथा ।
अजय्यमक्षयं यत्तदभेद्यं सूक्ष्ममेव च ॥ १३.१५१.३४ ॥
ଅକ୍ଷରହୀନ, ବୀଜହୀନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟହୀନ, ଅଜ, ଅଜେୟ, ଅକ୍ଷୟ, ଅଭେଦ୍ୟ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତାହା ହିଁ।
13.151.35
निर्गुणं च प्रकृतिमन्निर्विकारं च सर्वशः ।
भूतभव्यभविष्यस्य कालस्य परमेश्वरम्। ॥ १३.१५१.३५ ॥
ନିର୍ଗୁଣ, ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ପର, ସର୍ବତୋଭାବେ ନିର୍ବିକାର; ଭୂତ-ଭବ୍ୟ-ଭବିଷ୍ୟତ କାଳର ପରମେଶ୍ୱର।
13.151.36
अव्यक्तं पुरुषं क्षेत्रमानन्त्याय प्रपद्यते॥ ॥ १३.१५१.३६ ॥
ଅବ୍ୟକ୍ତ ପୁରୁଷ, କ୍ଷେତ୍ରକୁ — ଅନନ୍ତତା ପାଇଁ ସେ ଲାଭ କରେ।