ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.151.1
ततः श्रुतिसमापन्नः संस्कृश्च यथाविधि ।
चौलोपनयनं तस्य यथावत्क्रियते द्विजैः ॥ १३.१५१.१ ॥
ਫਿਰ ਵੇਦ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਹੋਏ ਉਸ ਦਾ ਚੌਲ ਅਤੇ ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯਥਾਵਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.151.2
ततोऽष्टमे स वर्षे तु व्रतोपनयनादिभिः ।
क्रियाभिर्विधिदृष्टाभिर्ब्रह्मत्वमुपनीयते ॥ १३.१५१.२ ॥
ਫਿਰ ਅੱਠਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤ, ਉਪਨਯਨ ਆਦਿ ਵਿਧੀ-ਸੰਮਤ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਵੱਲ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.151.3
गायत्रेण छन्दसा तु संस्कृतश्चरितव्रतः ।
अधीयमानो मेधावी शुद्धात्मा नियतव्रतः ॥ १३.१५१.३ ॥
ਗਾਇਤਰੀ ਛੰਦ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰਿਤ, ਵਰਤ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਰਤੀ।
13.151.4
अचिरेणैव कालेन साङ्गान्वेदानवाप्नुते ।
समावृत्तः स धर्मात्मा समावृत्तिक्रियस्तथा ॥ १३.१५१.४ ॥
ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਧਰਮਾਤਮਾ ਉਹ ਸਮਾਵਰਤਨ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
13.151.5
याजनाध्यापनरतः कुशले कर्मणि स्थितः ।
अग्निहोइत्रपरो नित्यं देवतातिथिपूजकः ॥ १३.१५१.५ ॥
ਯੱਗ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਨਿੱਤ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਪੂਜਕ।
13.151.6
यजते विविधैर्यज्ञैर्जपयज्ञैस्तथैव च ।
न्यायागतधनान्वेषी न्यायवृत्तस्तपोधनः ॥ १३.१५१.६ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੱਗਾਂ ਅਤੇ ਜਪ-ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਨ ਦਾ ਖੋਜੀ, ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਵਾਲਾ, ਤਪ ਹੀ ਜਿਸਦਾ ਧਨ ਹੈ।
13.151.7
सर्वभूतहितश्चैव सर्वशास्त्रविशारदः ।
स्वदारपरितुष्टात्मा क्रतुगामी जितेन्द्रियः ॥ १३.१५१.७ ॥
ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
13.151.8
परापवादविरतः सत्यव्रतपरः सदा ।
स कालपरिणामात्तु संयुतः कालधर्मणा ॥ १३.१५१.८ ॥
ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਵਿਰਤ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸੱਚ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਉਹ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮ ਨਾਲ, ਕਾਲਧਰਮ (ਮੌਤ) ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.151.9
संस्कृतश्चाग्निहोत्रेण यथावद्विधिपूर्वकम् ।
सोमलोकमवाप्नोति देहन्यासान्न संशयः ॥ १३.१५१.९ ॥
ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਨਾਲ ਵਿਧੀ-ਪੂਰਵਕ ਯਥਾਵਤ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇਹ ਤਿਆਗਣ ਮਗਰੋਂ ਸੋਮਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.151.10
तत्र सोमप्रभैर्देवैरग्निष्वात्तैश्च भास्वरैः ।
तथा बर्हिषदैश्चैव देवैराङ्गिरसैरपि ॥ १३.१५१.१० ॥
ਉੱਥੇ ਸੋਮ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਅਗਨੀਸ਼ਵਾਤਾਂ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ, ਬਰਹਿਸ਼ਦਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਆਂਗਿਰਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ (ਉਹ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
13.151.11
विश्वेभिश्चैव देवैश्च तथा ब्रह्मर्षिभिः पुनः ।
देवर्षिभिश्चाप्रतिमैस्तथैवाप्सरसां गणैः।
साध्यैः सिद्धैश्च सततं सत्कृतस्तत्र मोदते ॥ १३.१५१.११ ॥
ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਦੇਵਰਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਧਯਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
13.151.12
जातरूपमयं दिव्यमर्कतुल्यं मनोजवम् ।
देवगन्धर्वसंकीर्णं विमानमधिरोहति ॥ १३.१५१.१२ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ, ਦਿਵ੍ਯ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਮਨ ਵਰਗੀ ਗਤੀ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵਿਮਾਨ ਤੇ ਉਹ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.151.13
सौम्यरूपा मनःकान्तास्तप्तकाञ्चनभूषणाः ।
सोमकन्या विमानस्थं रमयन्ति मुदान्विताः ॥ १३.१५१.१३ ॥
ਸੌਮ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਤਪਾਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸੋਮ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ (ਉਸ ਨੂੰ) ਰਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
13.151.14
स तत्र रमते प्रीतः सह देवैः सहर्षिभिः ।
लोकान्सर्वाननुचरन्दीप्ततेजा मनोजवः ॥ १३.१५१.१४ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਰਮਦਾ ਹੈ; ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਮਨ ਵਾਂਗ ਵੇਗਵਾਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
13.151.15
सभां कामजवीं चापि नित्यमेवाभिगच्छति ।
सर्वलोकेश्वरमृषिं नमस्कृत्य पितामहम् ॥ १३.१५१.१५ ॥
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਛਾ ਵਾਂਗ ਵੇਗਵਾਨ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
13.151.16
परमेष्ठिरनन्तश्रीर्लोकानां प्रभवाप्ययः ।
यतः सर्वाः प्रवर्तन्ते सर्गप्रलयविक्रियाः।
स तत्र वर्तते श्रीमान्द्विशतं द्विजसत्तम ॥ १३.१५१.१६ ॥
ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ, ਅਨੰਤ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਲੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਜਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ ਪ੍ਰਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਦੋ ਸੌ (ਸਾਲ) ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
13.151.17
अथ कालक्षयात्तस्मात्स्थानादावर्तते पुनः ।
जातिधर्मांस्तथा सर्वान्सर्गादावर्तनानि च ॥ १३.१५१.१७ ॥
ਫਿਰ ਕਾਲ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਾਤੀ-ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੜ-ਵਾਪਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ (ਉਹ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ)।
13.151.18
अशाश्वतमिदं सवेमिति चिन्त्योपलभ्य च ।
शाश्वतं दिव्यमचलमदीनमपनर्भवम् ॥ १३.१५१.१८ ॥
ਇਹ ਸਭ ਅਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਅਤੇ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਦਿਵ੍ਯ, ਅਚਲ, ਅਦੀਨ ਅਤੇ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਰਹਿਤ (ਪਰਮ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ)।
13.151.19
आस्थास्यत्यभयं नित्यं यत्रावृत्तिर्न विद्यते ।
यत्रि गत्वा न म्रियते जन्म चापि न विद्यते ॥ १३.१५१.१९ ॥
ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਸਦਾ ਅਭੈ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇਗਾ। ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਜਨਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.151.20
गर्भक्लेशामयाः प्राप्ता जायता च पुनः पुनः ।
कायक्लेशाश्च विविधा द्वन्द्वानि विविधानि च ॥ १३.१५१.२० ॥
ਗਰਭ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਰੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਵਾਰ ਵਾਰ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਵਿਧ ਕਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਵਿਧ ਦਵੰਦ ਵੀ।
13.151.21
शीतोष्णसुखदुःखानि ईर्ष्याद्वेषकृतानि च ।
तत्रतत्रोपभुक्तानि न क्वचिच्छाश्वती स्थितिः ॥ १३.१५१.२१ ॥
ਠੰਢ-ਗਰਮੀ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ, ਅਤੇ ਈਰਖਾ-ਦਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਉਪਜੇ। ਇੱਥੇ ਉੱਥੇ ਭੋਗੇ ਗਏ; ਕਿਤੇ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ।
13.151.22
एवं स निश्चयं कृत्वा निर्मुच्यि ग्रहबन्धनात् ।
छित्त्वा भार्यामयं पाशं तथैवापत्यसम्भवम् ॥ १३.१५१.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਮੋਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਫੰਦਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤਾਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਫੰਦਾ ਕੱਟ ਕੇ।
13.151.23
यतिधर्ममुपाश्रित्यि गुरुशुश्रूषणे रतः ।
अचिरेणैव कालेन श्रेयः समभिगच्छति ॥ १३.१५१.२३ ॥
ਯਤੀ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
13.151.24
योगशास्त्रं च साङ्ख्यं च विदित्वा सोऽर्थतत्वतः ।
अनुज्ञातश्च गुरुणा यथाशास्त्रमवस्थितः ॥ १३.१५१.२४ ॥
ਯੋਗ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਤੱਤ ਤੋਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਿਤ ਹੋਇਆ।
13.151.25
पुण्यतीर्थानुसेवी च नदीनां पुलिनाश्रयः ।
शून्यागारनिकेतश्च वनवृक्षगुहाशयः ॥ १३.१५१.२५ ॥
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਸੁੰਨੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦਾ ਹੈ।
13.151.26
अरण्यानुचरो नित्यं देवारण्यनिकेतनः ।
एकरात्रं द्विरात्रं वा न क्वचित्सज्जते द्विजः ॥ १३.१५१.२६ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵ-ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤੇ ਵੀ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ — ਉਹੀ ਦ੍ਵਿਜ ਹੈ।
13.151.27
शीर्णपर्णभुगेवापि वने चरति भिक्षुकः ।
न भोगार्थमनुप्रेत्य यात्रामात्रं समश्नुते ॥ १३.१५१.२७ ॥
ਭਿਕਸ਼ੂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਖਾ ਕੇ ਵੀ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ; ਭੋਗ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.151.28
धर्मलब्धं समश्नाति न कामात्किञ्चिदश्नुते ।
युगमात्रदृगध्वानं क्रोशादूर्ध्वं न गच्छति ॥ १३.१५१.२८ ॥
ਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ; ਜੂਲੇ ਜਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਕੇ ਰਸਤਾ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕੋਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
13.151.29
समो मानावमानाभ्यां समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
सर्वभूताभयकरस्तथैवाभयदक्षिणः ॥ १३.१५१.२९ ॥
ਮਾਣ-ਅਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲੇ, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਅਭੈ ਹੀ ਜਿਸ ਦੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਹੈ।
13.151.30
निर्द्वन्द्वो निर्नमस्कारो निरानन्दपरिग्रहः ।
निर्ममो निरहङ्कारः सर्वभूतनिराश्रयः ॥ १३.१५१.३० ॥
ਦਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਉੱਤੇ ਆਸ਼ਰਿਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ।
13.151.31
परिसङ्ख्यानतत्वज्ञस्तदा सत्यरतः सदा ।
ऊर्ध्वं नाधो न तिर्यक्च न किञ्चिदभिकामयेत् ॥ १३.१५१.३१ ॥
ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲਾ, ਉੱਪਰ, ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਤਿਰਛਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾ ਕਰੇ।
13.151.32
एवं हि रममाणस्तु यतिधर्मं यथाविधि ।
कालस्य परिणामात्तु यथा पक्वफलं तथा ॥ १३.१५१.३२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਤਿ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਮਣ ਵਾਲਾ, ਕਾਲ ਦੇ ਪੱਕਣ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਫਲ ਵਾਂਗ।
13.151.33
स विसृज्य स्वकं देहं प्रविशेद्ब्रह्म शाश्वतम् ।
निरामयमनाद्यन्तं गुणसौम्यमचेतनम् ॥ १३.१५१.३३ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ, ਆਦਿ-ਅੰਤ-ਰਹਿਤ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸੌਮਿਆ ਅਤੇ ਅਚੇਤਨ ਹੈ।
13.151.34
निरक्षरमबीजं च निरिन्द्रियमजं तथा ।
अजय्यमक्षयं यत्तदभेद्यं सूक्ष्ममेव च ॥ १३.१५१.३४ ॥
ਅਖਰ-ਰਹਿਤ, ਬੀਜ-ਰਹਿਤ, ਇੰਦਰੀਆਂ-ਰਹਿਤ, ਅਜਨਮਾ, ਅਜਿੱਤ, ਅਕਸ਼ੈ, ਅਭੇਦ, ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਉਹ ਹੀ ਹੈ।
13.151.35
निर्गुणं च प्रकृतिमन्निर्विकारं च सर्वशः ।
भूतभव्यभविष्यस्य कालस्य परमेश्वरम्। ॥ १३.१५१.३५ ॥
ਨਿਰਗੁਣ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਵਿਕਾਰ; ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ-ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਕਾਲ ਦਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ।
13.151.36
अव्यक्तं पुरुषं क्षेत्रमानन्त्याय प्रपद्यते॥ ॥ १३.१५१.३६ ॥
ਅਵਿਅਕਤ ਪੁਰਖ, ਖੇਤਰ ਨੂੰ — ਅਨੰਤਤਾ ਲਈ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।