ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.156
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.156.1
श्रुतं मे भरतश्रेष्ठ पुष्पधूपप्रदायिनाम् ।
फलं बलिविधाने च तद्भूयो वक्तुमर्हसि ॥ १३.१५६.१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਫਲ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਲੀ-ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਫਲ ਵੀ। ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਕਹਿਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।
13.156.2
धूपप्रदानस्य फलं प्रदीपस्य तथैव च ।
बलयश्च किमर्थं वै क्षिप्यन्ते गृहमेधिभिः ॥ १३.१५६.२ ॥
ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀ ਹੈ? ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਬਲੀਆਂ ਕਿਸ ਲਈ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ?
13.156.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नहुषस्य च संवादमगस्त्यस्य भृगोस्तता ॥ १३.१५६.३ ॥
ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਨਹੁਸ਼ ਦਾ, ਅਤੇ ਅਗਸਤਿ ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸੰਵਾਦ ਦਾ।
13.156.4
नहुषो हि महाराज राजर्षिः सुमहातपाः ।
देवराज्यमनुप्राप्तः सुकृतेनेह कर्मणा ॥ १३.१५६.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਨਹੁਸ਼ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਤਪਸਵੀ। ਆਪਣੇ ਸਤਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਦੇਵਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
13.156.5
तत्रापि प्रयतो राजन्नहुषस्त्रिदिवे वसन् ।
मानुषीश्चैव दिव्याश्च कुर्वाणो विविधाः क्रियाः ॥ १३.१५६.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਨਹੁਸ਼ ਸੰਜਮੀ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਵਿਵਿਧ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
13.156.6
मानुष्यस्तत्र सर्वाः स्म क्रियास्तस्य महात्मनः ।
प्रवृत्तास्त्रिदिवे राजन्दिव्याश्चैव सनातनाः ॥ १३.१५६.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਕਰਮ-ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸਨਾਤਨ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੀ।
13.156.7
अग्निकार्याणि समिधः कुशाः सुमनसस्तथा ।
बलयश्चान्नलाजाभिर्धूपनं दीपकर्म च ॥ १३.१५६.७ ॥
ਅਗਨੀਕਾਰਜ, ਸਮਿਧਾਂ, ਕੁਸ਼, ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲ, ਬਲੀਆਂ, ਅੰਨ ਅਤੇ ਲਾਜਾ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਪ-ਕਰਮ।
13.156.8
सर्वं तस्य गृहे राज्ञः प्रावर्तत महात्मनः ।
जपयज्ञान्मनोयज्ञांस्त्रिदिवेऽपि चकार सः ॥ १३.१५६.८ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ; ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਨੇ ਜਪਯਗ੍ਯ ਅਤੇ ਮਨੋਯਗ੍ਯ ਕੀਤੇ।
13.156.9
देवानभ्यर्चयच्चापि विधिवत्स सुरेश्वरः ।
सर्वानेव यथान्यायं यथापूर्वमरिंदम ॥ १३.१५६.९ ॥
ਉਸ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਦਮਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
13.156.10
अथेनद्रोऽहमिति ज्ञात्वा अहङ्कारं समाविशत् ।
सर्वाश्चैव क्रियास्तस्य पर्यहीयन्त भूपतेः ॥ १३.१५६.१० ॥
ਫਿਰ 'ਮੈਂ ਹੀ ਇੰਦਰ ਹਾਂ' ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਛੁੱਟ ਗਈਆਂ।
13.156.11
सप्तर्षीन्वाहयामास वरदानदमान्वितः ।
परिहीनक्रियश्चैव दुर्बलत्वमुपेयिवान् ॥ १३.१५६.११ ॥
ਵਰਦਾਨ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸਨੇ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ (ਪਾਲਕੀ) ਢੁਆਈ; ਕਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
13.156.12
तस्य वाहयतः कालो मुनिमुख्यांस्तपोधनान् ।
अहङ्काराभिभूतस्य सुमहानत्यवर्तत ॥ १३.१५६.१२ ॥
ਤਪੋਧਨ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਤੋਂ ਢੁਆਉਂਦਿਆਂ, ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਅਭਿਭੂਤ ਉਸਦਾ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ।
13.156.13
अथ पर्यायशः सर्वान्वाहनायोपचक्रमे ।
पर्यायश्चाप्यगस्त्यस्य समपद्यत भारत ॥ १३.१५६.१३ ॥
ਫਿਰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਸਭ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅਗਸਤ੍ਯ ਦੀ ਵਾਰੀ ਵੀ ਆ ਗਈ।
13.156.14
अथागत्य महातेजा भृगुर्ब्रह्मविदांवरः ।
अगस्त्यमाश्रमस्थं वै समुपेत्येदमब्रवीत् ॥ १३.१५६.१४ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭ੍ਰਿਗੂ ਆਏ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਅਗਸਤ੍ਯ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲੇ।
13.156.15
एवं वयमसत्कारं देवेन्द्रस्यास्य दुर्मतेः ।
नहुषस्य किमर्थं वै मर्षयाम महामुने ॥ १३.१५६.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੁਰਮਤੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਿਉਂ ਸਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ?
13.156.16
कथमेष मया शक्यः शप्तुं यस्य महामुने ।
वरदेन वरो दत्तो भवतो विदितश्च सः ॥ १३.१५६.१६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਰਾਪ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ।
13.156.17
यो मे दृष्टिपथं गच्छेत्स मे वश्यो भवेदिति ।
इत्यनेन वरं देवो याचितो गच्छता दिवम् ॥ १३.१५६.१७ ॥
"ਜੋ ਮੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦਿਆਂ ਇਸ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ ਸੀ।
13.156.18
एवं न दग्धः स मया भवता च न संशयः ।
अन्येनाप्यृषिमुख्येन न दग्धो न च पातितः ॥ १३.१५६.१८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਨਾ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਸੜਿਆ, ਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਉਹ ਸੜਿਆ ਜਾਂ ਡਿੱਗਿਆ ਨਹੀਂ।
13.156.19
अमृतं चैव पानाय दत्तमस्मै पुरा विभो ।
महात्मना तदर्तं च नास्माभिर्विनिपात्यते ॥ १३.१५६.१९ ॥
ਹੇ ਵਿਭੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਡੇਗਦੇ ਨਹੀਂ।
13.156.20
प्रायच्छत वरं देवः प्रजानां दुःखकारणम् ।
द्विजेष्वधर्मयुक्तानि स करोति नराधमः ॥ १३.१५६.२० ॥
ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਨਰਾਧਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਅਧਰਮੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.156.21
तत्र यत्प्राप्तकालं नस्तद्ब्रू वदतांवर ।
भवांश्चापि यथा ब्रूयात्तत्कर्तास्मि न संशयः ॥ १३.१५६.२१ ॥
ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ, ਹੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਦੱਸੋ; ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਕਹੋਗੇ ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.156.22
पितामहनियोगेन भवन्तं सोऽहमागतः ।
प्रतिकर्तुं बलवति नहुषे दर्पमोहिते ॥ १३.१५६.२२ ॥
ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਬਲਵਾਨ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ।
13.156.23
अद्य हि त्वां सुदुर्बुद्धी रथे योक्ष्यति देवराट् ।
अद्यैनमहमुद्वृत्तं करिष्येऽनिन्द्रमोजसा ॥ १३.१५६.२३ ॥
ਅੱਜ ਹੀ ਦੇਵਰਾਜ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇਗਾ; ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸ ਉੱਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
13.156.24
अद्येन्द्रं स्थापयिष्यामि पश्यतस्ते शतक्रतुम् ।
सञ्चाल्य पापकर्माणमैन्द्रात्स्थानात्सुदुर्मतिम्। ॥ १३.१५६.२४ ॥
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮੈਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਪਾਪਕਰਮੀ, ਦੁਰਮਤਿ ਨੂੰ ਇੰਦਰ-ਪਦ ਤੋਂ ਹਿਲਾ ਕੇ ਹਟਾ ਦਿਆਂਗਾ।
13.156.25
अद्य चासौ कुदेवेन्द्रस्त्वां पदा धर्षयिष्यति ।
दैवोपहतचित्तत्वादात्मनाशाय मन्दधीः ॥ १३.१५६.२५ ॥
ਅੱਜ ਉਹ ਕੁਦੇਵੇਂਦਰ ਤੈਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਦੈਵ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਮੰਦਬੁੱਧੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
13.156.26
व्युत्क्रान्तधर्मं तमहं धर्षणामर्षितो भृशम् ।
अहिर्भवस्वेति रुषा शप्स्ये पापं द्विजद्रुहम् ॥ १३.१५६.२६ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪਾਪੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਦ੍ਰੋਹੀ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ 'ਤੂੰ ਸੱਪ ਬਣ ਜਾ' ਆਖ ਕੇ ਸਰਾਪ ਦਿਆਂਗਾ।
13.156.27
तत एनं सुदुर्बुद्धिं धिक्शब्दाभिहतत्विषम् ।
धरण्यां पातयिष्यामि पश्यतस्ते महामुने ॥ १३.१५६.२७ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਬੜੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ 'ਧਿਕ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਹਣੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡੇਗ ਦਿਆਂਗਾ।
13.156.28
नहुषं पापकर्माणमैश्वर्यबलमोहितम् ।
यथा च रोचते तुभ्यं तथा कर्तास्म्यहं मुने ॥ १३.१५६.२८ ॥
ਐਸ਼ਵਰਜ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਪਾਪੀ ਨਹੁਸ਼ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
13.156.29
एवमुक्तस्तु भृगुणा मैत्रावरुणिरव्ययः ।
अगस्त्यः परमप्रीतो बभूव विगतज्वरः ॥ १३.१५६.२९ ॥
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣਿ ਅਵਿਯਯ ਅਗਸਤਯ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੁਖ਼ਾਰ (ਚਿੰਤਾ) ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।