Mahābhārata · Adhyāya 13.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.157.1
कथं वै स विपन्नश्च कथं वै पातितो भुवि ।
कथं देवेन्द्रतां प्राप्तस्तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १३.१५७.१ ॥
¿Cómo cayó en la ruina y cómo fue arrojado a la tierra? ¿Cómo alcanzó la condición de señor de los dioses? Vos sois quien debe decirlo.
13.157.2
एवं तयोः संवदतोः क्रियास्तस्य महात्मनः ।
सर्वा एव प्रवर्तन्ते या दिव्या याश्च मानुषाः ॥ १३.१५७.२ ॥
Así, mientras aquellos dos conversaban, todos los ritos de aquel magnánimo se llevan a cabo, tanto los divinos como los humanos.
13.157.3
तथैव दीपदानानि सर्वोपकरणानि वै ।
बलिकर्म च यच्चान्यद्वत्सकाश्च पृथग्विधाः ॥ १३.१५७.३ ॥
Asimismo las ofrendas de lámparas y todos los utensilios, el rito de la bali, y cualquier otra cosa, y terneros, de diversas clases.
13.157.4
सर्वास्तस्य समुत्पन्ना देवेन्द्रस्य महात्मनः ।
देवलोके नृलोके च सदाचारपुरस्कृताः ॥ १३.१५७.४ ॥
Todas ellas surgieron de aquel magnánimo señor de los dioses, honradas en el cielo de los dioses y en el mundo de los hombres por la buena conducta.
13.157.5
ताश्चोद्भवन्ति राजेन्द्र समृद्ध्यै गृहमेधिनः ।
धूपप्रदानैर्दीपैश्च नमस्कारैस्तथैव च ॥ १३.१५७.५ ॥
Oh señor de reyes, los cabezas de familia los llevan a cabo para la prosperidad, mediante ofrendas de incienso, lámparas y reverencias también.
13.157.6
यथा सिद्धस्य चान्नस्य गृह्य चाग्रं प्रदीयते ।
बलयश्च गृहोद्देशे ततः प्रीयन्ति देवताः ॥ १३.१५७.६ ॥
Así como se toma y se da la primera porción de la comida cocida, y se hacen ofrendas en el lugar de la casa, entonces los dioses se complacen.
13.157.7
यथा च गृहिणस्तोषो भवेद्वै बलिकर्मणि ।
तथा शतगुणा प्रीतिर्देवतानां प्रजायते ॥ १३.१५७.७ ॥
Así como el cabeza de familia se satisface en el rito de la ofrenda, así los dioses sienten una alegría cien veces mayor.
13.157.8
एवं धूपप्रदानं च दीपदानं च साधवः ।
प्रयच्छति नमस्कारैर्युक्तमात्मगुणावहम् ॥ १३.१५७.८ ॥
Asimismo, los virtuosos ofrecen incienso y lámparas con reverencias, un acto apropiado que acrecienta las propias virtudes.
13.157.9
स्नानेनाद्भिश्च यत्कर्म क्रियते वै विपश्चिता ।
नमस्कारप्रयुक्तेन तेन प्रीणन्ति देवताः ॥ १३.१५७.९ ॥
Las acciones que el sabio realiza con baño y agua, hechas con reverencia, complacen a los dioses.
13.157.10
पितरश्च महाभागा ऋषयश्च तपोधनाः ।
गृह्याश्च देवताः सर्वाः प्रीयन्ते विधिनाऽर्चिताः ॥ १३.१५७.१० ॥
Los grandiosamente afortunados antepasados, los sabios cuya riqueza es la austeridad, y todos los dioses domésticos se complacen cuando son honrados según el rito.
13.157.11
इत्येतां बुद्धिमास्थाय नहुषः स नरेश्वरः ।
सुरेन्द्रत्वं महत्प्राप्य कृतवानेतदद्भुतम् ॥ १३.१५७.११ ॥
Adoptando este entendimiento, aquel soberano de hombres, Nahuṣa, tras obtener la gran soberanía de los dioses, hizo esta maravilla.
13.157.12
कस्य चित्त्वथ कालस्य भाग्यक्षय उपस्थिते ।
सर्वमेतदवज्ञाय न चकार यथाविधि ॥ १३.१५७.१२ ॥
Pero en cierto momento, cuando llegó el agotamiento de su fortuna, él despreció todo esto y no actuó según la regla.
13.157.13
ततः स परिहीणोऽभूत्सुरेन्द्रो बलदर्पतः ।
धूपदीपादिकविधिं न यथावच्चकार ह।
ततोऽस्य यज्ञविषयो रक्षोभिः परिबाध्यते ॥ १३.१५७.१३ ॥
Entonces quedó disminuido por el orgullo de su fuerza; no realizó correctamente el rito del incienso, las lámparas y lo demás. Entonces los rākṣasas empezaron a hostigar el recinto de su sacrificio.
13.157.14
अथागस्त्यमृषिश्रेष्ठं वाहनायाजुहाव ह ।
द्रुतं सरस्वतीकूलात्स्मयन्निव महाबलः ॥ १३.१५७.१४ ॥
Entonces el poderoso llamó a Agastya, el mejor de los sabios, para que sirviera de montura. Sonriendo, por así decir, vino rápidamente desde la orilla del Sarasvatī.
13.157.15
ततो भृगुर्महातेजा मैत्रावरुणिमब्रवीत् ।
निमीलयस्व नयने जटां यावद्विशामि ते।
सुरेन्द्रपतनायेति स च नेत्र न्यमीलयत् ॥ १३.१५७.१५ ॥
Entonces Bhṛgu, de gran esplendor, dijo al hijo de Mitra y Varuṇa: "Cierra tus ojos mientras entro en tu cabellera enmarañada, para la caída del señor de los dioses." Y él cerró sus ojos.
13.157.16
ततोऽगस्त्यस्याथ जटां दृष्ट्वा प्राविशदच्युतः ।
भृगुः स सुमहातेजाः पातनाय नृपस्य च ॥ १३.१५७.१६ ॥
Entonces, al ver la cabellera de Agastya, el inmutable Bhṛgu entró en ella, aquel Bhṛgu de gran esplendor, para la caída del rey.
13.157.17
ततः स देवराट् प्राप्तस्तमृषिं वाहनाय वै ।
ततोऽगस्त्यः सुरपतिं वाक्यमाह विशाम्पते।
योजयस्वेति मां क्षिप्रं कं च देशं वहामि ते ॥ १३.१५७.१७ ॥
Entonces el rey de los dioses vino ante aquel sabio para servir de montura. Y Agastya dijo al señor de los dioses: "Oh señor de los pueblos, uncízme pronto; ¿a qué lugar te llevaré?"
13.157.18
यत्र वक्ष्यसि तत्र त्वां नयिष्यामि सुराधिप ।
इत्युक्तो नरहुषस्तेन योजयामास तं मुनिम् ॥ १३.१५७.१८ ॥
"Donde tú digas, allí te llevaré, oh señor de los dioses." Así interpelado, Nahuṣa uncció a aquel sabio.
13.157.19
भृगुस्तस्य जटान्तस्थो बभूव हृषितो भृशम् ।
न चापि दर्शनं तस्य चकार स भृगुस्तदा।
वरदानप्रभावज्ञो नहुषस्य महात्मनः ॥ १३.१५७.१९ ॥
Bhṛgu, situado entre sus rizos enredados, se alegró mucho; pero no se le mostró, pues conocía el poder del don del magnánimo Nahuṣa.
13.157.20
न चुकोप तदाऽगस्त्यो युक्तोऽपि नहुषेण वै ।
तं तु राजा पदैकेन चोदयामास भारत।
श्रुतिः स्मृतिः प्रमाणं वा नेतिवादेन देवराट् ॥ १३.१५७.२० ॥
Entonces Agastya no se enfadó, aunque estaba uncido a Nahuṣa. Oh Bhārata, el rey lo urgió con un solo pie; el señor de los dioses, con el dicho «no hay śruti, ni smṛti, ni autoridad», (lo urgió).
13.157.21
न चुकोप स धर्मात्मा ततः पादेन देवराट् ।
अगस्त्यस्य तदा क्रुद्धो वामेनाभ्यहनच्छिरः ॥ १३.१५७.२१ ॥
Entonces el señor de los dioses, de alma justa, no se enfadó; luego, airado contra Agastya, golpeó su cabeza con el pie izquierdo.
13.157.22
तस्मिञ्शिरस्यभिहते स जटान्तर्गतो भृगुः ।
शशाप बलवत्क्रुद्धो नहुषं पापचेतसम् ॥ १३.१५७.२२ ॥
Cuando golpearon su cabeza, Bhṛgu, situado entre los rizos, lleno de gran ira maldijo a Nahuṣa, de mente perversa.
13.157.23
यस्मात्पदाऽवधीः क्रोधाच्छिरसीमं महामुनिम् ।
तस्मादाशु महीं गच्छ सर्पो भूत्वा सुदुर्मते ॥ १३.१५७.२३ ॥
Porque con ira golpeaste con el pie la cabeza de este gran sabio, por eso, oh de mala mente, ve rápido a la tierra convertido en serpiente.
13.157.24
शप्तोऽथ स तदा तेन सर्पो भूत्वा पपात ह ।
अदृष्टेनाथ भृगुणा भूतले भरतर्षभ ॥ १३.१५७.२४ ॥
Entonces, maldecido por él, cayó a la tierra convertido en serpiente, oh mejor de los Bharatas, mientras Bhṛgu permanecía invisible.
13.157.25
भृगुं हि यदि सोऽद्राक्षीन्नहुषः पृथिवीपते ।
स शक्तोनाऽभविष्यद्वै पातने तस्य तेजसा ॥ १३.१५७.२५ ॥
Oh señor de la tierra, si Nahuṣa hubiera visto a Bhṛgu, no habría podido ser derribado por su esplendor.
13.157.26
स तु तैस्तैः प्रदानैश्च तपोभिर्नियमैस्तथा ।
पतितोऽपि महाराज भूतले स्मृतिमानभूत् ॥ १३.१५७.२६ ॥
Sin embargo, él, mediante diversas donaciones, austeridades y observancias, oh gran rey, aunque caído en la tierra, recobró la memoria.
13.157.27
प्रसादयामास भृगुं शापान्तो मे भवेदिति ।
ततोऽगस्त्यः कृपाविष्टः प्रासादयत तं भृगुम्।
शापान्तार्थं महाराज स च प्रादात्कृपान्वितः ॥ १३.१५७.२७ ॥
«Que haya un fin a mi maldición», dijo, y propició a Bhṛgu. Entonces Agastya, lleno de compasión, propició a aquel Bhṛgu. Oh gran rey, lleno de compasión, lo concedió para el fin de la maldición.
13.157.28
राजा युधिष्ठिरो नाम भविष्यति कुरूद्वहः ।
स त्वां मोक्षयिता शापादित्युक्त्वाऽन्तरधीयत ॥ १३.१५७.२८ ॥
Un rey llamado Yudhiṣṭhira será el mejor de los Kurus. Él te liberará de la maldición — diciendo esto, desapareció.
13.157.29
अगस्त्योऽपि महातेजाः कृत्वा कार्यं शतक्रतोः ।
स्वमाश्रमपदं प्रायात्पूज्यमानो द्विजातिभिः ॥ १३.१५७.२९ ॥
También Agastya, de gran esplendor, habiendo cumplido la tarea de Śatakratu, se dirigió a su ermita, honrado por los dvija.
13.157.30
नहुषोऽपि त्वया राजंस्तस्माच्छापात्समुद्धृतः ।
जगाम ब्रह्मभवनं पश्यतस्ते जनाधिप ॥ १३.१५७.३० ॥
Oh rey, Nahuṣa también fue liberado de esa maldición por ti. Oh señor de los hombres, mientras tú mirabas, se fue a la morada de Brahmā.
13.157.31
तदा स पातयित्वा तं नहुषं भूतले भृगुः ।
जगाम ब्रह्मभवनं ब्रह्मणे च न्यवेदयत् ॥ १३.१५७.३१ ॥
Entonces Bhṛgu hizo caer a Nahuṣa a la tierra, fue a la morada de Brahmā y lo informó a Brahmā.
13.157.32
ततः शक्रं समानाय्य देवानाह पितामहः ।
वरदानान्मम सुरा नहुषो राज्यमाप्तवान्।
स चागस्त्येन क्रुद्धेन भ्रंशितो भूतलं गतः ॥ १३.१५७.३२ ॥
Entonces el Abuelo llamó a Indra y dijo a los dioses: "Oh dioses, por mi don Nahuṣa obtuvo el reino; pero, provocado por Agastya, cayó y fue a la tierra."
13.157.33
न च शक्यं विना राज्ञा सुखं वर्तयितुं क्वचित् ।
तस्मादयं पुनः शक्रो देवराज्येऽभिषिच्यताम् ॥ १३.१५७.३३ ॥
Sin un rey no es posible vivir felizmente en ningún lugar; por tanto, que este Śakra sea consagrado de nuevo en el reino de los dioses.
13.157.34
एवं सम्भाषमाणं तु देवाः पार्थ पितामहम् ।
एवमस्त्विति संहृष्टाः प्रत्यूचुस्तं नराधिप ॥ १३.१५७.३४ ॥
Oh hijo de Pṛthā, mientras el Abuelo hablaba así, los dioses, complacidos, le respondieron: "Que así sea", oh señor de los hombres.
13.157.35
सोऽभिषिक्तो भगवता देवराज्ये च वासवः ।
ब्रह्मणा राजशार्दूल यथापूर्वं व्यरोचत ॥ १३.१५७.३५ ॥
Oh tigre entre los reyes, ungido por el bienaventurado Brahmā en el reino de los dioses, Vāsava resplandeció como antes.
13.157.36
एवमेतत्पुरावृत्तं नहुषस्य व्यतिक्रमात् ।
स च तैरेव संसिद्धो नहुषः कर्मभिः पुनः ॥ १३.१५७.३६ ॥
Así sucedió este antiguo acontecimiento a causa de la transgresión de Nahuṣa; y ese mismo Nahuṣa, por esas mismas acciones, volvió a alcanzar la perfección.
13.157.37
तस्माद्दीपाः प्रदातव्याः सायं वै गृहमेधिभिः ।
दिव्यं चक्षुरवाप्नोति प्रेत्य दीपस्य दायकः।
पूर्णचन्द्रप्रतीकाशा दीपदाश्च भवन्त्युत ॥ १३.१५७.३७ ॥
Por ello, los cabezas de familia deben ofrecer lámparas al atardecer. Quien da una lámpara obtiene el ojo divino tras la muerte. Los dadores de lámparas se vuelven resplandecientes como la luna llena.
13.157.38
यावदक्षिनिमेषाणि ज्वलन्ते तावतीः समाः ।
रूपवान्बलवांश्चापि नरो भवति दीपदः ॥ १३.१५७.३८ ॥
Durante tantos años como parpadeos dura la llama de la lámpara, el dador de lámparas se convierte en un hombre apuesto y fuerte.
13.157.39
य इदं शृणुयाद्वापि पठते यो द्विजोत्तमः ।
ब्रह्मलोकमवाप्नोति स च वै नात्र संशयः ॥ १३.१५७.३९ ॥
Quien escucha esto, o el mejor de los dvijas que lo recita, alcanza el mundo de Brahmā; de ello no hay duda.