మహాభారతం · అధ్యాయం 13.160
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.160.1
दानं बहुविधाकारं शान्तिः सत्यमहिंसितम् ।
स्वदारतुष्टिश्चोक्ता ते फलं दानस्य वाऽपि यत् ॥ १३.१६०.१ ॥
అనేక విధాలైన దానం, శాంతి, సత్యం, అహింస, తన భార్యపై సంతృప్తి — దానఫలం కూడా — ఇవన్నీ మీరు చెప్పారు.
13.160.2
पितामहस्य विदितं किमन्यत्तपसो बलात् ।
तपसो यत्परं तेऽद्य तन्नो व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१६०.२ ॥
పితామహా, తపస్సు బలానికి మించి మీకు తెలియనిది ఏముంది? తపస్సు కంటే మించినది ఏమిటో ఈరోజు మాకు వివరించడం మీకు తగును.
13.160.3
तपसः प्रक्षयो यावत्ताल्लोको युधिष्ठिर ।
मतं ममात्र कौन्तेय तपो नानशनात्परम् ॥ १३.१६०.३ ॥
యుధిష్ఠిరా, తపస్సు క్షయించేంతవరకే లోకం ఉంటుంది. కౌంతేయా, నా అభిప్రాయం ఇది: ఉపవాసం కంటే గొప్ప తపస్సు లేదు.
13.160.4
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
भगीरथस्य संवादं ब्रह्मणश्च महात्मनः ॥ १३.१६०.४ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని ఉదాహరిస్తారు — మహాత్ముడైన భగీరథుడు, బ్రహ్మల సంవాదం.
13.160.5
अतीत्य सुरलोकं च गवां लोकं च भारत ।
ऋषिलोकं च सोऽगच्छद्भगीरथ इति श्रुतम् ॥ १३.१६०.५ ॥
భరతవంశీయుడా, దేవలోకాన్ని, గోలోకాన్ని దాటి ఆ భగీరథుడు ఋషిలోకానికి వెళ్లాడని విన్నాము.
13.160.6
तं तु दृष्ट्वा वचः प्राह ब्रह्मा राजन्भगीरथम् ।
कथं भगीरथाऽऽगास्त्वमिमं लोकं दुरासदम् ॥ १३.१६०.६ ॥
అతడిని చూసి బ్రహ్మ రాజైన భగీరథునితో ఈ మాట అన్నాడు — భగీరథా, ఇంత దుర్గమమైన ఈ లోకానికి నువ్వు ఎలా వచ్చావు?
13.160.7
न हि देवा न गन्धर्वा न मनुष्या भगीरथ ।
आयान्त्यतप्ततपसः कथं वै त्वमिहागतः ॥ १३.१६०.७ ॥
ఓ భగీరథా, తపస్సు చేయనివారు దేవతలూ, గంధర్వులూ, మనుషులూ ఇక్కడికి రారు. నువ్వు ఇక్కడికి ఎలా వచ్చావు?
13.160.8
निश्शङ्कमन्नमददां ब्राह्मणोभ्यः ।
शतं सहस्राणि सदैवतानाम्।
ब्राह्मं व्रतं नित्यमास्थाय विद्व-
न्न त्वेवाहं तस्य फलादिहागाम् ॥ १३.१६०.८ ॥
నేను నిస్సంకోచంగా బ్రాహ్మణులకు అన్నం ఇచ్చాను, దేవతలతో కూడిన వందవేల మందికి. ఎల్లప్పుడూ బ్రహ్మవ్రతాన్ని ఆచరించి, ఓ విద్వాంసుడా, దాని ఫలితంగా నేను ఇక్కడికి రాలేదు.
13.160.9
दशैकरात्रान्दशपञ्चरात्रा-
नेकादशैकादशकान्क्रतूंश्च।
ज्योतिष्टोमानां च शतं यदिष्टं ।
फलेन तेनापि च नागतोऽहम् ॥ १३.१६०.९ ॥
పది ఏకరాత్రాలు, పదిహేను పంచరాత్రాలు, పదకొండు పదకొండు యజ్ఞాలు, నేను చేసిన వంద జ్యోతిష్టోమాలు—వాటి ఫలంతో కూడా నేను ఇక్కడికి రాలేదు.
13.160.10
यच्चावसं जाह्नवीतीरनित्यः ।
शतं समास्तप्यमानस्तपोऽहम्।
अदां च तत्राश्वतरीसहस्रं ।
नारीपुरं न च तेनाहमागाम् ॥ १३.१६०.१० ॥
గంగా తీరంలో నిత్యం నివసించి నూరు సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాను; అక్కడ వెయ్యి ఆడ కంచరగాడిదలను, స్త్రీల నగరాన్ని దానమిచ్చాను; అయినా దాని ఫలంతో నేను ఇక్కడికి రాలేదు.
13.160.11
दशायुतानि चाश्वानां गोऽयुतानि च विंशतिम् ।
पुष्करेषु द्विजातिभ्यः प्रादां शतसहस्रशः ॥ १३.१६०.११ ॥
పుష్కరంలో ద్విజులకు పది అయుతాల గుర్రాలను, ఇరవై అయుతాల ఆవులను వందల వేలుగా దానమిచ్చాను.
13.160.12
सुवर्णचन्द्रोत्तमधारिणीनां ।
कन्योत्तमानामददं सहस्रम्।
षष्टिं सहस्राणि विभूषितानां ।
जाम्बूनदैराभरणैर्न तेन ॥ १३.१६०.१२ ॥
బంగారు, చంద్రాకార ఉత్తమ ఆభరణాలు ధరించిన ఉత్తమ కన్యలు వేయి మందిని, జాంబూనద బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించిన అరవై వేల మందిని దానమిచ్చాను; అయినా దాని ఫలంతో కూడా నేను ఇక్కడికి రాలేదు.
13.160.13
दशार्बुदान्यददं गोसवेज्या-
स्वेकैकशो दश गा ओकनाथ।
समानवत्साः पयसा समन्विताः ।
सुवर्णकांस्योपदुहा न तेन ॥ १३.१६०.१३ ॥
గోసవ, ఇష్టి యజ్ఞాలలో నేను పది అర్బుదాలను, ప్రతిదానిలో పది చొప్పున గోవులను ఇచ్చాను, ఓకనాథా. సమాన దూడలతో, పాలతో నిండినవి, బంగారు-కంచు పాలపాత్రలతో కూడినవి; ఆ ఫలంతో నేను ఇక్కడకు రాలేదు.
13.160.14
आप्तोर्यामेषु नियतमेकैकस्मिन्दशाददम् ।
गृष्टीनां क्षीरदोग्ध्रीणां रोहिणीनां शतानि च ॥ १३.१६०.१४ ॥
ఆప్తోర్యామ యజ్ఞాలలో నియమంగా, ప్రతిదానిలో పది చొప్పున ఇచ్చాను; పాలిచ్చే గృష్టి గోవులు, రోహిణి గోవులు వందల కొద్దీ కూడా.
13.160.15
दोग्ध्रीणां वै गवां चापि प्रयुतानि दशैव ह ।
प्रादां दशगुणं ब्रह्मन्न तेनाहमिहागतः ॥ १३.१६०.१५ ॥
పాలిచ్చే గోవులలో పది ప్రయుతాలను కూడా ఇచ్చాను, బ్రహ్మన్; పదిరెట్లుగా ఇచ్చాను. ఆ ఫలంతో నేను ఇక్కడకు రాలేదు.
13.160.16
वाजिनां बाह्लिजातानामयुतान्यददं दश ।
कर्काणां हेममालानां न च तेनाहमागतः ॥ १३.१६०.१६ ॥
బాహ్లిక దేశంలో పుట్టిన గుర్రాలలో పది అయుతాలను ఇచ్చాను; బూడిద రంగు, బంగారు మాలలు ధరించిన గుర్రాలను కూడా. ఆ ఫలంతో నేను ఇక్కడకు రాలేదు.
13.160.17
कोटीश्च काञ्चनस्याष्टौ प्रादां ब्रह्मन्दशान्वहम् ।
एकैकस्मिन्क्रतौ तेन फलेनाहं न चागतः ॥ १३.१६०.१७ ॥
ఎనిమిది కోట్ల బంగారాన్ని కూడా ఇచ్చాను, బ్రహ్మన్; ప్రతిరోజూ పది, ప్రతి యజ్ఞంలోనూ. ఆ ఫలంతో నేను ఇక్కడకు రాలేదు.
13.160.18
वाजिनां श्यामकर्णानां हरितानां पितामह ।
प्रादां हेमस्रजां ब्रह्मन्कोटीर्दश च सप्त च ॥ १३.१६०.१८ ॥
పితామహా, నల్లని చెవులు, ఆకుపచ్చ రంగు గుర్రాలలో బంగారు మాలలు ధరించినవి పది మరియు ఏడు కోట్లు ఇచ్చాను, బ్రహ్మన్.
13.160.19
ईषादन्तान्महाकायान्काञ्चतस्रग्विभूषितान् ।
पद्मिनो वै सहस्राणि प्रादां दश च सप्त च ॥ १३.१६०.१९ ॥
పద్మినో వై సహస్రాణి ప్రాదాం దశ చ సప్త చ
13.160.20
अलङ्कृतानां देवेश दिव्यैः कनकभूषणैः ।
रथानां काञ्चनाङ्गानां सहस्राण्यददं दश ॥ १३.१६०.२० ॥
అలంకృతానాం దేవేశ దివ్యైః కనకభూషణైః । రథానాం కాంచనాంగానాం సహస్రాణ్యదదం దశ
13.160.21
सप्त चान्यानि युक्तानि वाजिभिः समलङ्कृतैः ।
दक्षिणावयवाः केचिद्वेदैर्ये सम्प्रकीर्तिताः ॥ १३.१६०.२१ ॥
సప్త చాన్యాని యుక్తాని వాజిభిః సమలంకృతైః । దక్షిణావయవాః కేచిద్వేదైర్యే సంప్రకీర్తితాః
13.160.22
वाजपेयेषु दशसु प्रादां तेष्वपि चाप्यहम् ।
शक्रतुल्यप्रभावाणामिज्यया विक्रमेण ह ॥ १३.१६०.२२ ॥
వాజపేయేషు దశసు ప్రాదాం తేష్వపి చాప్యహం । శక్రతుల్యప్రభావాణామిజ్యయా విక్రమేణ హ
13.160.23
सहस्रं निष्ककण्ठानामददं दक्षिणामहम् ।
विजित्य भूपतीन्सर्वानर्थैरिष्ट्वा पितामह।
अष्टभ्यो राजसूयेभ्यो न च तेनाहमागतः ॥ १३.१६०.२३ ॥
సహస్రం నిష్కకంఠానామదదం దక్షిణామహం । విజిత్య భూపతీన్సర్వానర్థైరిష్ట్వా పితామహ। అష్టభ్యో రాజసూయేభ్యో న చ తేనాహమాగతః
13.160.24
स्रोतश्च यावद्गङ्गायाश्छन्नमासीज्जगत्पते ।
दक्षिणाभिः प्रवृत्ताभिर्मम नागां च तत्कृते ॥ १३.१६०.२४ ॥
స్రోతశ్చ యావద్గంగాయాశ్ఛన్నమాసీజ్జగత్పతే । దక్షిణాభిః ప్రవృత్తాభిర్మమ నాగాం చ తత్కృతే
13.160.25
वाजिनां च सहस्रे द्वे सुवर्णशतभूषिते ।
वरं ग्रामशतं चाहमेकैकस्यां तिथावदाम् ॥ १३.१६०.२५ ॥
ప్రతి తిథియందు వందలాది బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించిన రెండు వేల గుర్రాలను, వంద గ్రామాలను వరంగా నేను ఇచ్చాను.
13.160.26
तपस्वी नियताहारः शममास्थाय वाग्यतः ।
दीर्घकालं हिमवति गङ्गार्थमचरं तपः ॥ १३.१६०.२६ ॥
తపస్విగా, నియమిత ఆహారంతో, శాంతిని ఆశ్రయించి, మౌనంగా ఉంటూ, గంగ కోసం హిమాలయంపై దీర్ఘకాలం తపస్సు చేశాను.
13.160.27
मूर्ध्ना हरं महादेवं प्रणम्याभ्यर्चयन्नृपः ।
न तेनाप्यहमागच्छं फलेनेह पितामह ॥ १३.१६०.२७ ॥
రాజు శిరస్సు వంచి మహాదేవుడైన హరునికి నమస్కరించి పూజించాడు; కానీ ఓ పితామహా, ఆ ఫలంతో కూడా నేను ఇక్కడికి రాలేకపోయాను.
13.160.28
शम्याक्षेपैरयजं यच्च देवा-
ञ्शतैः क्रतूनामयुतैश्चापि यच्च।
त्रयोदशद्वादशाहैश्च देव ।
सपौण्डरीकैर्न च तेषां फलेन ॥ १३.१६०.२८ ॥
శమ్యా-ఆక్షేప కర్మలతో దేవతలను యజించాను; వందలు, పదివేల యజ్ఞాలతో, పదమూడు మరియు పన్నెండు రోజుల క్రతువులతో, ఓ దేవా, పౌండరీక యాగంతో కూడా; కానీ వాటి ఫలంతో కూడా కాదు.
13.160.29
अष्टौ सहस्राणि ककुद्मिनामहं ।
शुक्लर्षभाणामददं द्विजेभ्यः।
एकैकं वै काञ्चनं शृङ्गमेभ्यः ।
पत्नीश्चैषामददं निष्ककण्ठीः ॥ १३.१६०.२९ ॥
మూపులు గల ఎనిమిది వేల తెల్లని ఎద్దులను ద్విజులకు ఇచ్చాను; వాటిలో ప్రతి ఒక్కదానికి బంగారు కొమ్ము ఉంది; వీటి ఆడవాటినీ బంగారు హారాలు ధరించినవిగా ఇచ్చాను.
13.160.30
हिरण्यरत्ननिचयानददं रत्नपर्वतान् ।
धनधान्यैः समृद्धांश्च ग्रामाञ्शतसहस्रशः ॥ १३.१६०.३० ॥
బంగారం, రత్నాల కుప్పలు ఇచ్చాను; రత్నపర్వతాలను ఇచ్చాను; ధనధాన్యాలతో సమృద్ధిగా ఉన్న లక్షలాది గ్రామాలను ఇచ్చాను.
13.160.31
शतं शतानां गृष्टीनामददं चाप्यतन्द्रितः ।
इष्ट्वाऽनेकैर्महायज्ञैर्ब्राह्मणेभ्यो न तेन च ॥ १३.१६०.३१ ॥
నేను అనేక మహాయజ్ఞాలు చేసి, అలసట లేకుండా, బ్రాహ్మణులకు వందల కొద్దీ గృష్టి ఆవులను దానం చేశాను; దాని ద్వారా కూడా…
13.160.32
एकादशाहैरयजं सदक्षिणै-
र्द्विर्द्वादशाहैरश्वमेधैश्च देव।
गवां धनैः षोडशभिश्च ब्रह्मं-
स्तेषां फलेनेह न चागतोऽस्मि ॥ १३.१६०.३२ ॥
దేవా, దక్షిణలతో పదకొండు రోజుల యాగాలు చేశాను; పన్నెండు రోజుల యాగాలు రెండుసార్లు, అశ్వమేధాలు కూడా చేశాను; బ్రాహ్మణుడా, గోవులు ధనంతో పదహారు యాగాలు కూడా చేశాను; కానీ వాటి ఫలితంతో నేను ఇక్కడికి రాలేదు.
13.160.33
निष्कैककण्ठमददं योजनायतं ।
तद्विस्तीर्णं काञ्चनपादपानाम्।
वनं चूतानां रत्नविभूषितानां ।
नचैव तेषामागतोऽहं फलेन ॥ १३.१६०.३३ ॥
ప్రతి కంఠానికి ఒక నిష్కం చొప్పున ఇచ్చాను; యోజనం పొడవు, అంతే వెడల్పు ఉన్న, రత్నాలతో అలంకరించిన మామిడి చెట్లు, బంగారు వృక్షాల వనాన్ని కూడా ఇచ్చాను; కానీ వాటి ఫలితంతో నేను ఇక్కడికి రాలేదు.
13.160.34
तुरायणं हि व्रतमप्यधृष्य-
मक्रोधनोऽकरवं त्रिंशदब्दान्।
शतं गवामष्टशतानि चैव ।
दिनेदिने ह्यददं ब्राह्मणेभ्यः ॥ १३.१६०.३४ ॥
అజేయమైన తురాయణ వ్రతాన్ని కోపం లేకుండా ముప్పై సంవత్సరాలు చేశాను; ప్రతిరోజూ వంద, ఎనిమిది వందల ఆవులను బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాను.
13.160.35
पयस्विनीनामथ रोहिणीनां ।
तथैवान्याननडुहो लोकनाथ।
प्रादां नित्यं ब्राह्मणेभ्यः सुरेश ।
नेहागतस्तेन फलेन चाहम् ॥ १३.१६०.३५ ॥
లోకనాథా, నిత్యం బ్రాహ్మణులకు పాలిచ్చే ఆవులు, ఎర్ర ఆవులు, అలాగే ఇతర ఎద్దులను కూడా ఇచ్చాను; సురేశా, ఆ ఫలితంతో కూడా నేను ఇక్కడికి రాలేదు.
13.160.36
शम्याक्षेपेण पृथिवीं त्रिधा पर्यचरं यजन् ।
त्रिंशदग्नीनहं ब्रह्मन्नयजं यच्च नित्यदा।
अष्टाभिः सर्वमेधैश्च नरमेधैश्च सप्तभिः ॥ १३.१६०.३६ ॥
శమ్యా విసరణం ద్వారా మూడు భాగాలుగా విభజించిన భూమిపై తిరుగుతూ యజ్ఞాలు చేశాను. ఓ బ్రాహ్మణా, ముప్పై అగ్నులలో నిత్యం యజ్ఞం చేశాను; ఎనిమిది సర్వమేధాలతో, ఏడు నరమేధాలతో కూడా.
13.160.37
दशभिर्विश्वजिद्भिश्च शतैरष्टादशोत्तरैः ।
न चैव तेषां देवेश फलेनाहमिहागमम् ॥ १३.१६०.३७ ॥
పది విశ్వజిత్ యజ్ఞాలతో, పద్దెనిమిది అధికమైన వందలతో కూడా. ఓ దేవేశా, వాటి ఫలంతో నేను ఇక్కడికి రాలేదు.
13.160.38
सरय्वां बाहुदायां च गङ्गायामथ नैमिषे ।
गवां शतानामयुतमददं न च तेन वै ॥ १३.१६०.३८ ॥
సరయూ నదిపై, బాహుదాపై, గంగపై, తరువాత నైమిషంలో నూరు నూరు చొప్పున పది వేల గోవులను దానం చేశాను. దానివల్లనూ నేను రాలేదు.
13.160.39
इन्द्रेण गुह्यं निहितं वै गुहायां ।
यद्भार्गवस्तपसेहाभ्यविन्दत्।
जाज्वल्यमानमुशनस्तेजसेह ।
तत्साधयामासमहं वरेण्य ॥ १३.१६०.३९ ॥
ఇంద్రుడు గుహలో దాచిన రహస్యం, భార్గవుడు (ఉశనసుడు) తపస్సుతో ఇక్కడ పొందినది, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ ఉండినది; ఓ వరేణ్యా, దాన్ని నేను సాధించాను.
13.160.40
ब्राह्मणार्थाय कर्माणि रणं चैव करोमि यत् ।
ततो मे ब्राह्मणास्तुष्टास्तस्मिन्कर्मणि साधिते।
पूजितैर्ब्राह्मणैर्नित्यं न च तेनाहमागतः ॥ १३.१६०.४० ॥
బ్రాహ్మణుల కోసం నేను చేసిన కర్మలు, యుద్ధాలు; ఆ కర్మ సాధించబడినప్పుడు బ్రాహ్మణులు సంతోషించారు. బ్రాహ్మణులచే నిత్యం పూజింపబడటం వల్ల కూడా నేను దాని వల్ల రాలేదు.
13.160.41
सहस्रमृषयश्चासन्ये वै तत्र समागताः ।
उक्तस्तैरस्मि गच्छ त्वं ब्रह्मलोकमिति प्रभो ॥ १३.१६०.४१ ॥
అక్కడ సమావేశమైన వేయి ఋషులు — ఓ ప్రభూ, నీవు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్ళు — అని నాతో అన్నారు.
13.160.42
प्रीतेनोक्तः सहस्रेण ब्राह्मणानामहं प्रभो ।
इमं लोकमनुप्राप्तो मा भूत्तेऽत्र विचारणा ॥ १३.१६०.४२ ॥
ప్రసన్నులైన వేయి బ్రాహ్మణులు నాతో అన్నారు; ప్రభూ, నేను ఈ లోకానికి చేరుకున్నాను; ఇందులో మీకు సందేహం వద్దు.
13.160.43
कामं यथावद्विहितं विधात्रा ।
पृष्टेन वाच्यं तु मया यथावत्।
तपो हि नान्यच्चानशनान्मतं मे ।
नमोस्तु ते देववर प्रसीद ॥ १३.१६०.४३ ॥
బ్రహ్మ విధించినట్లే, అడిగినందున నేను యథావిధిగా చెబుతాను. నా అభిప్రాయంలో తపస్సే; ఉపవాసం కాకుండా మరేదీ కాదు. దేవశ్రేష్ఠా, మీకు నమస్కారం; కరుణించండి.
13.160.44
इत्युक्तवन्तं ब्रह्मि तु राजानं स भगीरथम् ।
पूजयामास पूजार्हं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १३.१६०.४४ ॥
ఇలా చెప్పిన రాజు భగీరథుడిని, బ్రహ్మ వంటి పూజ్యుడు, విధిప్రకారం చూపబడిన కర్మతో సత్కరించాడు.
13.160.45
तस्मादनशनैर्युक्तो विप्रान्पूज्य नित्यदा ।
विप्राणां वचनात्सर्वं परत्रेहं च सिध्यति ॥ १३.१६०.४५ ॥
కాబట్టి ఉపవాసంలో నిమగ్నుడైనవాడు ఎల్లప్పుడూ బ్రాహ్మణులను పూజించాలి; బ్రాహ్మణుల వచనం వల్ల ఇహంలోనూ పరంలోనూ అన్నీ సిద్ధిస్తాయి.
13.160.46
वासोभिरन्नैर्गोभिस्च शुभैर्नैवेशिकैरपि ।
शुभैः सुरक्षणैश्चापि स्तोष्या एव द्विजास्तथा।
एतदेव परं गुह्यमलोभेन समाचर ॥ १३.१६०.४६ ॥
వస్త్రాలతో, అన్నంతో, ఆవులతో, శుభకరమైన నివాస దానాలతో, మంచి రక్షణలతో కూడా ద్విజులను స్తుతించి సేవించాలి. ఇదే పరమ రహస్యం; లోభం లేకుండా ఆచరించు.