Vedyatra वेदयात्रा
ค้นหา

มหาภารตะ · อัธยายะ 13.160

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

13.160.1

दानं बहुविधाकारं शान्तिः सत्यमहिंसितम् ।
स्वदारतुष्टिश्चोक्ता ते फलं दानस्य वाऽपि यत् ॥ १३.१६०.१ ॥

การให้ทานหลายรูปแบบ ความสงบ ความจริง การไม่เบียดเบียน ความพอใจในภรรยาของตน และผลแห่งการให้ทานด้วย นั่นคือสิ่งที่พระองค์ตรัสไว้

13.160.2

पितामहस्य विदितं किमन्यत्तपसो बलात् ।
तपसो यत्परं तेऽद्य तन्नो व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१६०.२ ॥

ปู่ผู้เป็นยิ่ง สิ่งใดเล่าที่พระองค์ไม่ทรงรู้ ยิ่งกว่าพลังแห่งตบะ สิ่งใดสูงกว่าตบะ วันนี้ขอพระองค์โปรดอธิบายสิ่งนั้นแก่พวกข้าพเจ้า

13.160.3

तपसः प्रक्षयो यावत्ताल्लोको युधिष्ठिर ।
मतं ममात्र कौन्तेय तपो नानशनात्परम् ॥ १३.१६०.३ ॥

ยุธิษฐิระ โลกนี้ดำรงอยู่ตราบเท่าที่ตบะยังไม่หมดสิ้น ในความเห็นของข้าพเจ้า โอ บุตรของกุนตี ไม่มีตบะใดสูงกว่าการอดอาหาร

13.160.4

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
भगीरथस्य संवादं ब्रह्मणश्च महात्मनः ॥ १३.१६०.४ ॥

ในเรื่องนี้ผู้คนยังอ้างถึงอิติหาสโบราณนี้ คือบทสนทนาระหว่างพระภคีรถผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่กับพระพรหม

13.160.5

अतीत्य सुरलोकं च गवां लोकं च भारत ।
ऋषिलोकं च सोऽगच्छद्भगीरथ इति श्रुतम् ॥ १३.१६०.५ ॥

ภคีรถเลยผ่านโลกของเทวดาและโลกของโคไป ได้ไปถึงโลกของฤๅษี เป็นที่ทราบกันว่าเป็นเช่นนั้น โอ ภารตะ

13.160.6

तं तु दृष्ट्वा वचः प्राह ब्रह्मा राजन्भगीरथम् ।
कथं भगीरथाऽऽगास्त्वमिमं लोकं दुरासदम् ॥ १३.१६०.६ ॥

เมื่อพระพรหมทอดพระเนตรเห็นเขาแล้ว จึงตรัสถ้อยคำนี้แก่พระเจ้าภคีรถว่า "ภคีรถ เจ้ามาถึงโลกนี้ซึ่งยากจะเข้าถึงได้อย่างไรกัน"

13.160.7

न हि देवा न गन्धर्वा न मनुष्या भगीरथ ।
आयान्त्यतप्ततपसः कथं वै त्वमिहागतः ॥ १३.१६०.७ ॥

ภคีรถ ไม่มีเทวดา ไม่มีคนธรรพ์ และไม่มีมนุษย์ใดที่ไม่ได้บำเพ็ญตบะมาเยือนที่นี่ เจ้ามาถึงที่นี่ได้อย่างไร

13.160.8

निश्शङ्कमन्नमददां ब्राह्मणोभ्यः ।
शतं सहस्राणि सदैवतानाम्।
ब्राह्मं व्रतं नित्यमास्थाय विद्व-
न्न त्वेवाहं तस्य फलादिहागाम् ॥ १३.१६०.८ ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายอาหารแก่พราหมณ์โดยไม่ลังเล หนึ่งแสนครั้งพร้อมด้วยเทวดาทั้งหลาย ข้าพเจ้าปฏิบัติตามพรตของพระพรหมอยู่เป็นนิตย์ โอ ผู้รู้ แต่ข้าพเจ้ามาถึงที่นี่มิใช่เพราะผลแห่งสิ่งนั้น

13.160.9

दशैकरात्रान्दशपञ्चरात्रा-
नेकादशैकादशकान्क्रतूंश्च।
ज्योतिष्टोमानां च शतं यदिष्टं ।
फलेन तेनापि च नागतोऽहम् ॥ १३.१६०.९ ॥

ข้าพเจ้าได้ประกอบพิธียัญสิบพิธีหนึ่งราตรี พิธีสิบห้าพิธีห้าราตรี พิธีสิบเอ็ดและสิบเอ็ด และโชยติษโฏมะหนึ่งร้อยพิธีที่ข้าพเจ้าได้บูชาไว้ แม้ด้วยผลของสิ่งเหล่านั้น ข้าพเจ้าก็มิได้มาถึงที่นี่

13.160.10

यच्चावसं जाह्नवीतीरनित्यः ।
शतं समास्तप्यमानस्तपोऽहम्।
अदां च तत्राश्वतरीसहस्रं ।
नारीपुरं न च तेनाहमागाम् ॥ १३.१६०.१० ॥

และขณะที่ข้าพเจ้าพำนักอยู่เป็นนิตย์บนฝั่งแม่น้ำชาหนวี บำเพ็ญตบะอยู่หนึ่งร้อยปี ข้าพเจ้าได้ถวายลาเพศเมียหนึ่งพันตัวและนครแห่งสตรีไว้ที่นั่น แม้ด้วยสิ่งนั้น ข้าพเจ้าก็มิได้มาถึงที่นี่

13.160.11

दशायुतानि चाश्वानां गोऽयुतानि च विंशतिम् ।
पुष्करेषु द्विजातिभ्यः प्रादां शतसहस्रशः ॥ १३.१६०.११ ॥

ที่ปุษกระ ข้าพเจ้าได้ถวายม้าหนึ่งหมื่นอยุตะและโคยี่สิบอยุตะแก่พวกทวิชาติ นับเป็นแสนๆ ตัว

13.160.12

सुवर्णचन्द्रोत्तमधारिणीनां ।
कन्योत्तमानामददं सहस्रम्।
षष्टिं सहस्राणि विभूषितानां ।
जाम्बूनदैराभरणैर्न तेन ॥ १३.१६०.१२ ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายหญิงสาวชั้นเลิศหนึ่งพันคนที่สวมเครื่องประดับทองและรูปพระจันทร์เสี้ยว และหกหมื่นคนที่ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทองชมพูนุท แต่แม้ด้วยสิ่งนั้น ข้าพเจ้าก็มิได้มาถึงที่นี่

13.160.13

दशार्बुदान्यददं गोसवेज्या-
स्वेकैकशो दश गा ओकनाथ।
समानवत्साः पयसा समन्विताः ।
सुवर्णकांस्योपदुहा न तेन ॥ १३.१६०.१३ ॥

ในพิธีโคสวะและอิษฏิ ข้าพเจ้าได้ถวายสิบอารพุทะ แต่ละอารพุทะมีโคสิบตัว โอ เจ้าแห่งเรือน เป็นโคที่มีลูกเท่ากัน เต็มไปด้วยน้ำนม มีภาชนะรีดนมเป็นทองและทองสัมฤทธิ์ ด้วยผลบุญนั้น ข้าพเจ้าก็มิได้มาถึงที่นี่

13.160.14

आप्तोर्यामेषु नियतमेकैकस्मिन्दशाददम् ।
गृष्टीनां क्षीरदोग्ध्रीणां रोहिणीनां शतानि च ॥ १३.१६०.१४ ॥

ในพิธีอาปโตรยามะ ข้าพเจ้าได้ถวายสิบตัวในแต่ละพิธีเป็นประจำ และโคกฤษฏีที่ให้น้ำนมและโคโรหินีหลายร้อยตัว

13.160.15

दोग्ध्रीणां वै गवां चापि प्रयुतानि दशैव ह ।
प्रादां दशगुणं ब्रह्मन्न तेनाहमिहागतः ॥ १३.१६०.१५ ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายโคนมอีกหนึ่งหมื่นประยุตะ เพิ่มเป็นสิบเท่า โอ พระพรหม ด้วยผลบุญนั้น ข้าพเจ้าก็มิได้มาถึงที่นี่

13.160.16

वाजिनां बाह्लिजातानामयुतान्यददं दश ।
कर्काणां हेममालानां न च तेनाहमागतः ॥ १३.१६०.१६ ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายม้าที่เกิดในพาหลิกะสิบอยุตะ และม้าสีเทาที่มีพวงมาลัยทองด้วย ด้วยผลบุญนั้น ข้าพเจ้าก็มิได้มาถึงที่นี่

13.160.17

कोटीश्च काञ्चनस्याष्टौ प्रादां ब्रह्मन्दशान्वहम् ।
एकैकस्मिन्क्रतौ तेन फलेनाहं न चागतः ॥ १३.१६०.१७ ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายทองคำแปดโกฏิ โอ พระพรหม วันละสิบโกฏิในทุกพิธียัญ ด้วยผลบุญนั้น ข้าพเจ้าก็มิได้มาถึงที่นี่

13.160.18

वाजिनां श्यामकर्णानां हरितानां पितामह ।
प्रादां हेमस्रजां ब्रह्मन्कोटीर्दश च सप्त च ॥ १३.१६०.१८ ॥

โอ ปู่ ม้าที่มีหูดำและสีเขียวอมน้ำตาล ข้าพเจ้าได้ถวายสิบและเจ็ดโกฏิ ที่มีพวงมาลัยทองคำ โอ พระพรหม

13.160.19

ईषादन्तान्महाकायान्काञ्चतस्रग्विभूषितान् ।
पद्मिनो वै सहस्राणि प्रादां दश च सप्त च ॥ १३.१६०.१९ ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายสัตว์ร่างใหญ่ที่มีงาดุจงอนรถเจ็ดพันและหนึ่งหมื่นตัว ประดับด้วยพวงมาลัยทอง มีลวดลายดอกบัว

13.160.20

अलङ्कृतानां देवेश दिव्यैः कनकभूषणैः ।
रथानां काञ्चनाङ्गानां सहस्राण्यददं दश ॥ १३.१६०.२० ॥

โอ เจ้าแห่งเทวดา ข้าพเจ้าได้ถวายรถศึกหนึ่งหมื่นคันที่มีตัวถังเป็นทอง ประดับด้วยเครื่องทองทิพย์

13.160.21

सप्त चान्यानि युक्तानि वाजिभिः समलङ्कृतैः ।
दक्षिणावयवाः केचिद्वेदैर्ये सम्प्रकीर्तिताः ॥ १३.१६०.२१ ॥

และอีกเจ็ดชุดที่เทียมด้วยม้าประดับอย่างงดงาม เป็นส่วนหนึ่งของค่าทักษิณาที่พระเวทกล่าวไว้

13.160.22

वाजपेयेषु दशसु प्रादां तेष्वपि चाप्यहम् ।
शक्रतुल्यप्रभावाणामिज्यया विक्रमेण ह ॥ १३.१६०.२२ ॥

ในวาชเปยยัญสิบครั้ง ข้าพเจ้าได้ถวายค่าทักษิณา และแม้ในนั้น ข้าพเจ้าก็ได้ทำด้วยการบูชายัญและความกล้าหาญ ผู้มีอานุภาพเทียมเท่าพระอินทร์

13.160.23

सहस्रं निष्ककण्ठानामददं दक्षिणामहम् ।
विजित्य भूपतीन्सर्वानर्थैरिष्ट्वा पितामह।
अष्टभ्यो राजसूयेभ्यो न च तेनाहमागतः ॥ १३.१६०.२३ ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายค่าทักษิณาเป็นผู้คนที่สวมสร้อยทองหนึ่งพันคน ข้าพเจ้าได้พิชิตพระมหากษัตริย์ทั้งปวงและบูชายัญด้วยทรัพย์ ข้าแต่ปู่ แต่จากราชสูยยัญแปดครั้งนั้น ข้าพเจ้ามิได้กลับมาด้วยผลนั้น

13.160.24

स्रोतश्च यावद्गङ्गायाश्छन्नमासीज्जगत्पते ।
दक्षिणाभिः प्रवृत्ताभिर्मम नागां च तत्कृते ॥ १३.१६०.२४ ॥

ข้าแต่พระเจ้าแห่งโลก ตราบเท่าที่กระแสแม่น้ำคงคาไหลไป ทั่วทั้งหมดนั้นถูกปกคลุมด้วยค่าทักษิณาที่ถูกหลั่งออกไป และช้างของข้าพเจ้าเพื่อเหตุนั้นด้วย

13.160.25

वाजिनां च सहस्रे द्वे सुवर्णशतभूषिते ।
वरं ग्रामशतं चाहमेकैकस्यां तिथावदाम् ॥ १३.१६०.२५ ॥

ในแต่ละวันจันทรคติ ข้าพเจ้าได้ถวายม้าสองพันตัวที่ประดับด้วยเครื่องทองนับร้อย และหมู่บ้านหนึ่งร้อยแห่ง เป็นพร

13.160.26

तपस्वी नियताहारः शममास्थाय वाग्यतः ।
दीर्घकालं हिमवति गङ्गार्थमचरं तपः ॥ १३.१६०.२६ ॥

ในฐานะนักบวช มีอาหารที่ควบคุม ตั้งอยู่ในความสงบและควบคุมวาจา ข้าพเจ้าได้บำเพ็ญตบะเป็นเวลานานบนเขาหิมาลัยเพื่อพระคงคา

13.160.27

मूर्ध्ना हरं महादेवं प्रणम्याभ्यर्चयन्नृपः ।
न तेनाप्यहमागच्छं फलेनेह पितामह ॥ १३.१६०.२७ ॥

พระราชาก้มศีรษะถวายความนอบน้อมแด่พระหระ พระมหาเทพ และบูชาพระองค์ ข้าแต่ปู่ แม้ด้วยผลนั้น ข้าพเจ้าก็มิได้มาถึงที่นี่

13.160.28

शम्याक्षेपैरयजं यच्च देवा-
ञ्शतैः क्रतूनामयुतैश्चापि यच्च।
त्रयोदशद्वादशाहैश्च देव ।
सपौण्डरीकैर्न च तेषां फलेन ॥ १३.१६०.२८ ॥

ด้วยพิธีขว้างศัมยา ข้าพเจ้าได้บูชาเทพเจ้า และด้วยการพิธีนับร้อยและนับหมื่น ด้วยพิธีสิบสามวันและสิบสองวัน และข้าแต่เทพ ด้วยพิธีเปาณฑรีกะ แต่ก็มิได้มาด้วยผลของพิธีเหล่านั้น

13.160.29

अष्टौ सहस्राणि ककुद्मिनामहं ।
शुक्लर्षभाणामददं द्विजेभ्यः।
एकैकं वै काञ्चनं शृङ्गमेभ्यः ।
पत्नीश्चैषामददं निष्ककण्ठीः ॥ १३.१६०.२९ ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายโคขาวมีหนอกแปดพันตัวแก่พราหมณ์ ทุกตัวมีเขาทอง และข้าพเจ้าได้ถวายภรรยาของโคเหล่านั้นด้วย ซึ่งสวมสร้อยทอง

13.160.30

हिरण्यरत्ननिचयानददं रत्नपर्वतान् ।
धनधान्यैः समृद्धांश्च ग्रामाञ्शतसहस्रशः ॥ १३.१६०.३० ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายกองทองและอัญมณี ภูเขาอัญมณี และหมู่บ้านนับแสนแห่ง ที่อุดมด้วยทรัพย์และธัญญาหาร

13.160.31

शतं शतानां गृष्टीनामददं चाप्यतन्द्रितः ।
इष्ट्वाऽनेकैर्महायज्ञैर्ब्राह्मणेभ्यो न तेन च ॥ १३.१६०.३१ ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายโคนมนับร้อยคูณร้อยแก่พราหมณ์โดยไม่เกียจคร้าน หลังจากบูชายัญอันยิ่งใหญ่มากมาย และด้วยสิ่งนั้น...

13.160.32

एकादशाहैरयजं सदक्षिणै-
र्द्विर्द्वादशाहैरश्वमेधैश्च देव।
गवां धनैः षोडशभिश्च ब्रह्मं-
स्तेषां फलेनेह न चागतोऽस्मि ॥ १३.१६०.३२ ॥

ข้าแต่เทพ ข้าพเจ้าได้บูชายัญพิธีสิบเอ็ดวันพร้อมค่าทักษิณา พิธีสิบสองวันสองครั้ง และอัศวเมธ ข้าแต่พราหมณ์ ข้าพเจ้ายังได้บูชายัญสิบหกครั้งด้วยโคและทรัพย์ แต่ข้าพเจ้ามิได้มาที่นี่ด้วยผลของพิธีเหล่านั้น

13.160.33

निष्कैककण्ठमददं योजनायतं ।
तद्विस्तीर्णं काञ्चनपादपानाम्।
वनं चूतानां रत्नविभूषितानां ।
नचैव तेषामागतोऽहं फलेन ॥ १३.१६०.३३ ॥

ข้าพเจ้าได้ถวายทองหนึ่งเหรียญสำหรับทุกลำคอ และป่ามะม่วงที่ประดับด้วยอัญมณี และต้นไม้ทอง ยาวหนึ่งโยชน์และกว้างเท่ากัน แต่ข้าพเจ้ามิได้มาที่นี่ด้วยผลของสิ่งเหล่านั้น

13.160.34

तुरायणं हि व्रतमप्यधृष्य-
मक्रोधनोऽकरवं त्रिंशदब्दान्।
शतं गवामष्टशतानि चैव ।
दिनेदिने ह्यददं ब्राह्मणेभ्यः ॥ १३.१६०.३४ ॥

ข้าพเจ้าได้ปฏิบัติวัตรตุรายณะที่ใครก็ล่วงละเมิดไม่ได้ ไม่โกรธเป็นเวลาสามสิบปี และทุกวันข้าพเจ้าได้ถวายโคหนึ่งร้อยแปดร้อยตัวแก่พราหมณ์

13.160.35

पयस्विनीनामथ रोहिणीनां ।
तथैवान्याननडुहो लोकनाथ।
प्रादां नित्यं ब्राह्मणेभ्यः सुरेश ।
नेहागतस्तेन फलेन चाहम् ॥ १३.१६०.३५ ॥

ข้าแต่เจ้าแห่งโลก ข้าพเจ้าได้ถวายโคนมและโคแดงทุกวันแก่พราหมณ์ และโคตัวผู้อื่นทำนองเดียวกัน ข้าแต่เจ้าแห่งเทพ แม้ด้วยผลนั้นข้าพเจ้าก็มิได้มาที่นี่

13.160.36

शम्याक्षेपेण पृथिवीं त्रिधा पर्यचरं यजन् ।
त्रिंशदग्नीनहं ब्रह्मन्नयजं यच्च नित्यदा।
अष्टाभिः सर्वमेधैश्च नरमेधैश्च सप्तभिः ॥ १३.१६०.३६ ॥

ข้าพเจ้าแบ่งแผ่นดินออกเป็นสามส่วนด้วยการขว้างศัมยาแล้วเดินทางไปบูชายัญ ข้าแต่พราหมณ์ ข้าพเจ้าบูชายัญในไฟสามสิบกองเป็นนิตย์ ทั้งสารวเมธแปดครั้งและนรเมธเจ็ดครั้ง

13.160.37

दशभिर्विश्वजिद्भिश्च शतैरष्टादशोत्तरैः ।
न चैव तेषां देवेश फलेनाहमिहागमम् ॥ १३.१६०.३७ ॥

ด้วยวิศวชิตยัญสิบครั้งและอีกหนึ่งพันแปดร้อย ข้าแต่เจ้าแห่งเทพ แต่ข้าพเจ้ามิได้มาที่นี่ด้วยผลของสิ่งเหล่านั้น

13.160.38

सरय्वां बाहुदायां च गङ्गायामथ नैमिषे ।
गवां शतानामयुतमददं न च तेन वै ॥ १३.१६०.३८ ॥

ที่แม่น้ำสรยูและพาหุทา ที่แม่น้ำคงคา และต่อมาที่ไนมิษะ ข้าพเจ้าได้ถวายโคหมื่นตัวเป็นร้อย ๆ แต่มิได้มาด้วยผลนั้น

13.160.39

इन्द्रेण गुह्यं निहितं वै गुहायां ।
यद्भार्गवस्तपसेहाभ्यविन्दत्।
जाज्वल्यमानमुशनस्तेजसेह ।
तत्साधयामासमहं वरेण्य ॥ १३.१६०.३९ ॥

ความลับที่พระอินทร์ซ่อนไว้ในถ้ำ ซึ่งภารควะอุศนัสได้มาที่นี่ด้วยตบะ เจิดจ้าด้วยรัศมี ข้าแต่ผู้ประเสริฐ ข้าพเจ้าได้ทำให้สำเร็จ

13.160.40

ब्राह्मणार्थाय कर्माणि रणं चैव करोमि यत् ।
ततो मे ब्राह्मणास्तुष्टास्तस्मिन्कर्मणि साधिते।
पूजितैर्ब्राह्मणैर्नित्यं न च तेनाहमागतः ॥ १३.१६०.४० ॥

ข้าพเจ้าประกอบพิธีกรรมและการรบเพื่อประโยชน์ของพราหมณ์ เมื่อพิธีนั้นสำเร็จ พราหมณ์ก็พอใจ แม้จะได้รับการบูชาจากพราหมณ์เป็นนิตย์ ข้าพเจ้าก็มิได้มาด้วยสิ่งนั้น

13.160.41

सहस्रमृषयश्चासन्ये वै तत्र समागताः ।
उक्तस्तैरस्मि गच्छ त्वं ब्रह्मलोकमिति प्रभो ॥ १३.१६०.४१ ॥

ฤๅษีหนึ่งพันองค์ที่มาประชุมกันอยู่ที่นั่นได้กล่าวแก่ข้าพเจ้าว่า ท่านผู้เป็นใหญ่เอ๋ย จงไปยังพรหมโลกเถิด

13.160.42

प्रीतेनोक्तः सहस्रेण ब्राह्मणानामहं प्रभो ।
इमं लोकमनुप्राप्तो मा भूत्तेऽत्र विचारणा ॥ १३.१६०.४२ ॥

ฤๅษีหนึ่งพันองค์ผู้พอพระทัยได้กล่าวแก่ข้าพเจ้าว่า ท่านผู้เป็นใหญ่เอ๋ย ข้าพเจ้าได้มาถึงโลกนี้แล้ว ขออย่าให้ท่านมีความสงสัยในเรื่องนี้เลย

13.160.43

कामं यथावद्विहितं विधात्रा ।
पृष्टेन वाच्यं तु मया यथावत्।
तपो हि नान्यच्चानशनान्मतं मे ।
नमोस्तु ते देववर प्रसीद ॥ १३.१६०.४३ ॥

ตามที่พระผู้สร้างได้กำหนดไว้โดยถูกต้อง ข้าพเจ้าจะกล่าวตามที่ถูกต้องเมื่อถูกถาม ในความเห็นของข้าพเจ้า การบำเพ็ญตบะนั้นเท่านั้น ไม่มีสิ่งอื่นใดนอกจากการอดอาหาร ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทพ ขอทรงโปรดเถิด

13.160.44

इत्युक्तवन्तं ब्रह्मि तु राजानं स भगीरथम् ।
पूजयामास पूजार्हं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १३.१६०.४४ ॥

เมื่อผู้ประเสริฐได้กล่าวดังนี้แล้ว ก็ได้บูชาพระเจ้าภคีรถผู้ควรแก่การบูชา ด้วยพิธีกรรมตามที่ได้เห็นและกำหนดไว้โดยวิธี

13.160.45

तस्मादनशनैर्युक्तो विप्रान्पूज्य नित्यदा ।
विप्राणां वचनात्सर्वं परत्रेहं च सिध्यति ॥ १३.१६०.४५ ॥

เพราะเหตุนั้น ผู้ตั้งมั่นอยู่ในการอดอาหารควรบูชาพราหมณ์เป็นนิตย์ ด้วยถ้อยคำของพราหมณ์ทุกสิ่งย่อมสำเร็จทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

13.160.46

वासोभिरन्नैर्गोभिस्च शुभैर्नैवेशिकैरपि ।
शुभैः सुरक्षणैश्चापि स्तोष्या एव द्विजास्तथा।
एतदेव परं गुह्यमलोभेन समाचर ॥ १३.१६०.४६ ॥

ด้วยผ้านุ่งห่ม อาหาร โค ของขวัญอันเป็นมงคลสำหรับที่พัก และการคุ้มครองอันดี พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งพึงได้รับการสรรเสริญและบูชาเช่นนั้นแน่นอน นี้แลเป็นความลับอันสูงสุด จงปฏิบัติโดยปราศจากความโลภ