মহাভারত · অধ্যায় 13.164
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.164.1
पितामहेन विधिवद्यज्ञाः प्रोक्ता महात्मना ।
गुणाश्चैषां यथातथ्यं प्रेत्य चेह च सर्वशः ॥ १३.१६४.१ ॥
পিতামহ বিধি অনুসারে যজ্ঞসমূহের কথা বলেছেন, এবং এইসবের গুণ যথার্থভাবে, ইহলোকে ও পরলোকে সর্বপ্রকারে বর্ণনা করেছেন।
13.164.2
न तै शक्या दरिद्रेण यज्ञाः प्राप्तुं पितामह ।
बहूपकरणा यज्ञा नानासम्भारविस्तराः ॥ १३.१६४.२ ॥
হে পিতামহ, দরিদ্রের পক্ষে এই যজ্ঞ লাভ করা সম্ভব নয়; যজ্ঞ বহু উপকরণযুক্ত ও নানা সামগ্রীর বিস্তারে পূর্ণ।
13.164.3
पार्थिवै राजपुत्रैर्वा शक्याः प्राप्तुं पितामह ।
नार्थन्यूनैरवगुणैरेकात्मभिरसंहतैः ॥ १३.१६४.३ ॥
হে পিতামহ, এই যজ্ঞ কি রাজা বা রাজপুত্রদের দ্বারা লাভ করা সম্ভব? ধনহীন, গুণহীন, একাকী ও অসংহত লোকেদের দ্বারা নয়।
13.164.4
यो दरिद्रैरपि विधिः शक्यः प्राप्तुं सदा भवेत् ।
अर्थन्यूनैरवगुणैरेकात्मभिरसंहतैः।
तुल्यो यज्ञफलैरेतैस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१६४.४ ॥
যে বিধি দরিদ্রের দ্বারাও সর্বদা লাভ করা সম্ভব, ধনহীন, গুণহীন, একাকী ও অসংহতদের দ্বারাও, এবং এই যজ্ঞফলের সমতুল্য, তা আমাকে বলুন, হে পিতামহ।
13.164.5
इदमङ्गिरसा प्रोक्तमुपवासफलात्मकम् ।
विधिं यज्ञफलैस्तुल्यं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १३.१६४.५ ॥
এই বিধি অঙ্গিরা বলেছেন, যা উপবাসের ফলস্বরূপ এবং যজ্ঞফলের সমতুল্য। তা বুঝে নাও, হে যুধিষ্ঠির।
13.164.6
यस्तु कल्यं तथा सायं भुञ्जानो नान्तरा पिबेत् ।
अहिंसानिरतो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम्।
षड्भिरेव स वर्षैस्तु सिध्यते नात्र संशयः ॥ १३.१६४.६ ॥
যে সকালে ও সন্ধ্যায় ভোজন করে, মাঝখানে জল পান করে না, সর্বদা অহিংসায় নিরত থাকে এবং জাতবেদ (অগ্নি)কে আহুতি দেয়, সে ছয় বছরেই সিদ্ধি লাভ করে; এতে কোনো সংশয় নেই।
13.164.7
तप्तकाञ्चनवर्णं च विमानं लभते नरः ।
देवस्त्रीणामधीवासे नृत्तगीतनिनादिते।
प्राजापत्ये वसेत्पद्मं वर्षाणामग्निसन्निभे ॥ १३.१६४.७ ॥
মানুষ তপ্ত সোনার বর্ণের বিমান লাভ করে। দেবস্ত্রীদের আবাসে, নৃত্যগীতের ধ্বনিতে মুখরিত স্থানে সে বাস করে। প্রাজাপত্য লোকে অগ্নিসদৃশ পদ্মকাল সে বাস করবে।
13.164.8
त्रीणि वर्षाणि यः प्राशेत्सततं त्वेकभोजनम् ।
धर्मत्नीरतो नित्यमग्निष्टोमफलं लभेत्।
यज्ञं बहुसुवर्णं वा वासवप्रियमाचरेत् ॥ १३.१६४.८ ॥
তিন বছর ধরে নিরবচ্ছিন্নভাবে একবেলা ভোজন করে, সর্বদা নিজের ধর্মপত্নীতে অনুরক্ত যে, সে অগ্নিষ্টোম যজ্ঞের ফল লাভ করে। অথবা ইন্দ্রের প্রিয় বহু সুবর্ণসমন্বিত যজ্ঞ সম্পাদন করবে।
13.164.9
सत्यवान्दानशीलश्च ब्रह्मण्यश्चानसूयकः ।
क्षान्तो दान्तो जितक्रोधः स गच्छति परां गतिम् ॥ १३.१६४.९ ॥
যে সত্যবাদী, দানশীল, ব্রাহ্মণভক্ত, ঈর্ষাহীন, ক্ষমাশীল, সংযমী এবং ক্রোধজয়ী, সে পরম গতি লাভ করে।
13.164.10
पाण्डुराभ्रपतीकाशे विमाने हंसलक्षणे ।
द्वे समाप्ते ततः पद्मे सोप्सरोभिर्वसेत्सह ॥ १३.१६४.१० ॥
সাদা মেঘের মতো, হংসচিহ্নিত বিমানে, দুই পদ্মকাল শেষ হলে সে অপ্সরাদের সঙ্গে বাস করে।
13.164.11
द्वितीये दिवसे यस्तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.११ ॥
দ্বিতীয় দিনে যে একবেলা ভোজন করে, বারো মাস ধরে সর্বদা জাতবেদ অগ্নিতে আহুতি দেয়।
13.164.12
अग्निकार्यपरो नित्यं नित्यं कल्यप्रबोधनः ।
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६४.१२ ॥
অগ্নিকর্মে সর্বদা নিরত, প্রতিদিন প্রভাতে জাগ্রত মানুষ অগ্নিষ্টোম যজ্ঞের ফল লাভ করে।
13.164.13
हंससारसयुक्तं च विमानं लभते नरः ।
इन्द्रलोके च वसते वरस्त्रीभिः समावृतः ॥ १३.१६४.१३ ॥
মানুষ হংস ও সারস যুক্ত বিমান লাভ করে এবং ইন্দ্রলোকে শ্রেষ্ঠ নারীদের দ্বারা পরিবেষ্টিত হয়ে বাস করে।
13.164.14
तृतीये दिवसे यस्तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१४ ॥
যিনি তৃতীয় দিনে একবার মাত্র ভোজন করেন এবং বারো মাস ধরে সর্বদা জাতবেদ অগ্নিতে আহুতি দেন—
13.164.15
अग्निकार्यपरो नित्यं नित्यं कल्यप्रबोधनः ।
अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.१६४.१५ ॥
যিনি সর্বদা অগ্নিকার্যে নিবিষ্ট থাকেন এবং প্রতিদিন প্রভাতে জাগরিত হন, তিনি অতিরাত্র যজ্ঞের অনুত্তম ফল লাভ করেন।
13.164.16
मयूरहंसयुक्तं च विमानं लभते नरः ।
सप्तर्षीणां सदा लोके सोप्सरोभिर्वसेत्सह।
निवर्तनं च तत्रास्य त्रीणि पद्मानि वै विदुः ॥ १३.१६४.१६ ॥
মানুষ ময়ূর ও হংসযুক্ত বিমান লাভ করে এবং সপ্তর্ষিদের লোকে অপ্সরাদের সঙ্গে সর্বদা বাস করে। সেখানে তার প্রত্যাবর্তনের জন্য তিনটি পদ্ম আছে বলে তাঁরা জানেন।
13.164.17
दिवसे यश्चतुर्थे तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम्।
वाजपेयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नीत्यनुत्तमम्। ॥ १३.१६४.१७ ॥
যিনি চতুর্থ দিনে একবার মাত্র ভোজন করেন এবং বারো মাস ধরে সর্বদা জাতবেদ অগ্নিতে আহুতি দেন, তিনি বাজপেয় যজ্ঞের অনুত্তম ফল লাভ করেন।
13.164.18
इन्द्रिकन्याभिरूढं च विमान लभते नरः ।
सागरस्य च पर्यन्ते वासवं लोकमावसेत्।
देवराजस्य च क्रीडां नित्यकालमवेक्षते ॥ १३.१६४.१८ ॥
মানুষ ইন্দ্রের কন্যাদের দ্বারা আরূঢ় বিমান লাভ করে, সমুদ্রের প্রান্তে বাসবের লোকে বাস করে এবং দেবরাজের ক্রীড়া সর্বদা অবলোকন করে।
13.164.19
दिवसे पञ्चमे यस्तु प्राश्नीयादैकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१९ ॥
যে পঞ্চম দিনে কেবল একবার আহার করে এবং বারো মাস সর্বদা জাতবেদা (অগ্নি)-তে আহুতি দেয়।
13.164.20
अलुब्धः। सत्यवादी च ब्रह्मण्यश्चाविहिंसकः ।
अनसूयुरपापस्थो द्वादशाहफलं लभेत् ॥ १३.१६४.२० ॥
লোভহীন, সত্যবাদী, ব্রাহ্মণভক্ত, অহিংস, অসূয়াহীন ও পাপমুক্ত থাকে এমন ব্যক্তি বারো দিনের ফল লাভ করে।
13.164.21
जाम्बूनदमयं दिव्यं विमानं हंसलक्षणम् ।
सूर्यमालासमाभासमारोहेत्पाण्डुरं गुहम् ॥ १३.१६४.२१ ॥
জাম্বুনদ সোনায় গড়া, হংসচিহ্নিত, সূর্যমালার মতো দীপ্তিময় দিব্য বিমান; সেই শ্বেত গুহায় সে আরোহণ করবে।
13.164.22
आवर्तनानि चत्वारि तथा पद्मानि द्वादश ।
शराग्निपरिमाणं च तत्रासौ वसते सुखम् ॥ १३.१६४.२२ ॥
সেখানে চারটি আবর্তন এবং বারোটি পদ্ম আছে, শর ও অগ্নির পরিমাপে; সেখানে সে সুখে বাস করে।
13.164.23
दिवसे यस्तु षष्ठे वै मुनिः प्राशेत भोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.२३ ॥
যে ষষ্ঠ দিনে মুনির মতো আহার করে এবং বারো মাস সর্বদা জাতবেদা (অগ্নি)-তে আহুতি দেয়।
13.164.24
सदा त्रिषवणस्नायी ब्रह्मचार्यनसूयकः ।
गवामयनयज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.१६४.२४ ॥
সর্বদা তিন সন্ধ্যায় স্নান করে, ব্রহ্মচারী ও অসূয়াহীন এমন ব্যক্তি গবাময়ন যজ্ঞের উত্তম ফল লাভ করে।
13.164.25
अग्निज्वालासमाभासं हंसबर्हिणसेवितम् ।
शातकुम्भसमायुक्तं साधयेद्यानमुत्तमम् ॥ १३.१६४.२५ ॥
অগ্নিশিখার মতো দীপ্তিময়, হংস ও ময়ূরে সেবিত, স্বর্ণালংকারে সজ্জিত উত্তম যান তিনি লাভ করবেন।
13.164.26
तथैवाप्सरसामङ्के प्रतिसुप्तः प्रबोध्यते ।
नूपुराणां निनादेन मेखलानां च निःस्वनैः ॥ १३.१६४.२६ ॥
তেমনই অপ্সরাদের কোলে পুনরায় ঘুমন্ত ব্যক্তি নূপুরের ধ্বনি ও মেখলার রিনিঝিনি শব্দে জেগে ওঠে।
13.164.27
कोटीसहस्रं वर्षाणां त्रीणि कोटिशतानि च ।
पद्मान्यष्टादश तथा पताके द्वे तथैव च ॥ १३.१६४.२७ ॥
হাজার কোটি বছর, তিন শত কোটি, আঠারো পদ্ম, দুটি পতাকা, এবং তেমনই।
13.164.28
अयुतानि च पञ्चशदृक्षचर्मशतस्य च ।
लोम्नां प्रमाणेन समं ब्रह्मलोके महीयते ॥ १३.१६४.२८ ॥
দশ হাজার ও পঞ্চাশ, একশত ভালুক-চর্মের লোমের পরিমাণের সমান — এইরূপ পরিমাণে তিনি ব্রহ্মলোকে সম্মানিত হন।
13.164.29
दिवसे सप्तमे यस्तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.२९ ॥
যে সপ্তম দিনে একবারই আহার করে এবং বারো মাস ধরে জাতবেদ অগ্নিতে আহুতি দেয়।
13.164.30
सरस्वतीं गोपयानो ब्रह्मचर्यं समाचरन् ।
सुमनोवर्णकं चैव मधु मांसं च वर्जयन् ॥ १३.१६४.३० ॥
সরস্বতী রক্ষা করে, ব্রহ্মচর্য পালন করে, সুমনোবর্ণক, মধু ও মাংস পরিত্যাগ করে।
13.164.31
पुरुषो मरुतां लोकमिन्द्रलोकं च गच्छति ।
तत्रतत्र हि सिद्धार्थो देवकन्याभिरुह्यते ॥ १३.१६४.३१ ॥
মানুষ মরুৎদের লোকে ও ইন্দ্রলোকে যায়। সেখানে সেখানে সিদ্ধার্থ ব্যক্তিকে দেবকন্যারা বহন করে নিয়ে যান।
13.164.32
फलं बहुसुवर्णस्य यज्ञस्य लभते नरः ।
सङ्ख्यामतिगुणां चापि तेषु लोकेषु मोदते ॥ १३.१६४.३२ ॥
বহু সুবর্ণদানযুক্ত যজ্ঞের ফল মানুষ লাভ করে; সেই লোকগুলিতে গণনাতীত গুণে সে আনন্দ পায়।
13.164.33
यस्तु संवत्सरं क्षान्तो भुङ्क्तेऽहन्यष्टमे नरः ।
देवकार्यपरो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.३३ ॥
যে মানুষ এক বছর ধৈর্য ধরে অষ্টম দিনে আহার করে, সর্বদা দেবকার্যে নিরত থেকে জাতবেদসে (অগ্নিতে) আহুতি দেয়—।
13.164.34
पौण्डरीकस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
पद्मवर्णनिभं चैव विमानमधिरोहति ॥ १३.१६४.३४ ॥
পুণ্ডরীক যজ্ঞের সর্বোত্তম ফল সে লাভ করে; পদ্মবর্ণের মতো বিমানে আরোহণ করে।
13.164.35
मृष्टाः कनकगौर्यश्च नार्यः श्यामास्तथा पराः ।
वयोरूपविलासिन्यो लभते नात्र संशयः ॥ १३.१६४.३५ ॥
সজ্জিত, সোনার মতো গৌরী ও শ্যামবর্ণা এবং অন্য নারী—যৌবন ও রূপে বিলাসিনী—সে লাভ করে; এতে সন্দেহ নেই।
13.164.36
यस्तु संवत्सरं भुङ्क्ते नवमेनवमेऽहनि ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.३६ ॥
যে মানুষ এক বছর প্রতি নবম দিনে আহার করে, বারো মাস সর্বদা জাতবেদসে (অগ্নিতে) আহুতি দেয়—।
13.164.37
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
पुण्डरीकप्रकाशं च विमानं लभते नरः ॥ १३.१६४.३७ ॥
সেই মানুষ সহস্র অশ্বমেধ যজ্ঞের অনুপম ফল লাভ করে এবং পুণ্ডরীকের মতো উজ্জ্বল বিমান প্রাপ্ত হয়।
13.164.38
दीप्तसूर्याग्नितेजोभिर्दिव्यमालाभिरेव च ।
नीयते रुद्रकन्याभिः सोन्तरिक्षं सनातनम् ॥ १३.१६४.३८ ॥
জ্বলন্ত সূর্য ও অগ্নির তেজসম্পন্ন, দিব্য মালায় সজ্জিতা রুদ্রকন্যারা তাঁকে শাশ্বত অন্তরিক্ষপথে নিয়ে যায়।
13.164.39
अष्टादशसहस्राणि वर्षाणां कल्पमेव च ।
कोटीशतसहस्रं च तेषु लोकेषु मोदते ॥ १३.१६४.३९ ॥
আঠারো হাজার বছর, একটি কল্প এবং শত লক্ষ কোটি কাল পর্যন্ত তিনি সেই লোকগুলিতে আনন্দ ভোগ করেন।
13.164.40
यस्तु संवत्सरं भुङ्क्ते दशाहे वै गतेगते ।
सदा द्वादश मासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.४० ॥
যে ব্যক্তি এক বছর ধরে দশম দিনে আহার করে এবং বারো মাস সর্বদা জাতবেদ অগ্নিতে আহুতি দেয়।
13.164.41
ब्रह्मकन्यानिवासे स सर्वभूतमनोहरे ।
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.१६४.४१ ॥
সর্বভূতের মনোহারী ব্রহ্মকন্যাদের আবাসে তিনি সহস্র অশ্বমেধের অনুপম ফল লাভ করেন।
13.164.42
रूपवत्यश्च तं कन्या रमयन्ति सदा नरम् ।
नीलोत्पलनिभैर्वर्णै रक्तोत्पलनिभैस्तथा ॥ १३.१६४.४२ ॥
রূপবতী কন্যারা সর্বদা সেই মানুষটিকে আনন্দিত করে; তাদের বর্ণ নীল পদ্ম ও রক্তপদ্মের মতো।
13.164.43
विमानं मण्डलावर्तमावर्तगहनाकुलम् ।
सागरोर्मिप्रतीकाशं स लभेद्यानमुत्तमम् ॥ १३.१६४.४३ ॥
তিনি বৃত্তাকার আবর্ত ও ঘূর্ণিতে পরিপূর্ণ, সমুদ্রতরঙ্গের মতো বিমান নামক উত্তম যান লাভ করবেন।
13.164.44
विचित्रमणिमालाभिर्नादितं शङ्खनिःस्वनैः ।
स्फाटिकैर्वज्रसारैश्च स्तम्भैः सुकृतवेदिकम्।
आरोहति महद्यानं हंससारसवाहनम् ॥ १३.१६४.४४ ॥
বিচিত্র মণিমালায় সজ্জিত, শঙ্খধ্বনিতে মুখরিত, স্ফটিক ও বজ্রসম দৃঢ় স্তম্ভ এবং সুনির্মিত বেদিযুক্ত, হংস ও সারস বাহিত সেই মহাযানে তিনি আরোহণ করেন।
13.164.45
एकादशे तु दिवसे यः प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.४५ ॥
একাদশী দিনে প্রাপ্ত হবিষ্য যিনি ভোজন করেন এবং বারো মাস ধরে সর্বদা জাতবেদ অগ্নিতে আহুতি দেন।
13.164.46
परिस्त्रियं नाभिलषेद्वाचाथ मनसाऽपि वा ।
अनृतं च न भाषेत मातापित्रोःक कृतेऽपि वा।
अभिगच्छेन्महादेवं विमानस्थं महाबलम् ॥ १३.१६४.४६ ॥
পরস্ত্রীকে বাক্যে বা মনে কামনা করবে না, মাতা-পিতার জন্যও মিথ্যা বলবে না; বিমানস্থ মহাবল মহাদেবের নিকট গমন করবে।
13.164.47
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
स्वायंभुवं च पश्येत विमानं समुपस्थितम् ॥ १३.१६४.४७ ॥
তিনি সহস্র অশ্বমেধ যজ্ঞের অনুত্তম ফল লাভ করেন, এবং সমাগত স্বায়ম্ভুব বিমান দর্শন করেন।
13.164.48
कुमार्यः काञ्चनाभासा रूपवत्यो नयन्ति तम् ।
रुद्राणां तमधीवासं दिवि दिव्यं मनोहरम् ॥ १३.१६४.४८ ॥
সোনার আভাযুক্ত রূপবতী কন্যারা তাঁকে রুদ্রদের সেই দিব্য, মনোহর আবাসে, স্বর্গে, নিয়ে যায়।
13.164.49
वर्षाण्यपरिमेयानि युगान्तमपि चावसेत् ।
कोटीशतसहस्रं च दशकोटिशतानि च ॥ १३.१६४.४९ ॥
অপরিমেয় বছর, এমনকি যুগান্ত পর্যন্তও তিনি বাস করবেন; এবং কোটি শত সহস্র ও দশ কোটি শত পর্যন্তও।
13.164.50
रुद्रं नित्यं प्रणमते देवदानवसम्मतम् ।
स तस्मै दर्शनं प्राप्तो दिवसेदिवसे भवेत् ॥ १३.१६४.५० ॥
দেবদানবদের সম্মানিত রুদ্রকে যে নিত্য প্রণাম করে, সে দিনে দিনে তাঁর দর্শন লাভ করে।
13.164.51
दिवसे द्वादशे यस्तु प्राप्तो वै प्राशते हविः ।
सदा द्वादश मासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.५१ ॥
যিনি দ্বাদশ দিনে উপস্থিত হয়ে হবি ভোজন করেন; এবং সর্বদা বারো মাস জাতবেদসকে (অগ্নিকে) আহুতি দেন।
13.164.52
नियमेन समायुक्तः सर्वमेधफलं लभेत ।
आदित्यैर्द्वादशैस्तस्य विमानं संविधीयते ॥ १३.१६४.५२ ॥
নিয়মযুক্ত হয়ে সে সমস্ত মেধযজ্ঞের ফল লাভ করে; দ্বাদশ আদিত্যের দ্বারা তার বিমান সজ্জিত হয়।
13.164.53
मणिमुक्ताप्रवालैश्च महार्हैरुपशोभितम् ।
हंसभासा परिक्षिप्तं नागवीथीसमाकुलम् ॥ १३.१६४.५३ ॥
মণি, মুক্তা ও প্রবাল প্রভৃতি মহামূল্য রত্নে সুশোভিত; রাজহংসের দীপ্তিতে পরিবেষ্টিত; হস্তিপথে সমাকুল।
13.164.54
मयूरैश्चक्रवाकैश्च कूजद्भिरुपशोभितम् ।
अट्टैर्महद्भिः संयुक्तं ब्रह्मलोके प्रतिष्ठितम् ॥ १३.१६४.५४ ॥
ময়ূর ও চক্রবাকের কূজনে সুশোভিত; বৃহৎ অট্টালিকাযুক্ত; ব্রহ্মলোকে প্রতিষ্ঠিত।
13.164.55
नित्यमावसथं राजन्नरनारीसमावृतम् ।
ऋषिरेवं महाभागस्त्वङ्गिराः प्राह धर्मिवित् ॥ १३.१६४.५५ ॥
হে রাজন, তা সর্বদা নর-নারীতে পরিপূর্ণ আবাস। মহাভাগ্যবান ঋষি অঙ্গিরা ধর্মজ্ঞ হয়ে এরূপ বলেছিলেন।
13.164.56
त्रयोदशे तु दिवसे प्राप्ते यः प्राशते हविः ।
सदा द्वादश मासान्वै देवसत्रफलं लभेत् ॥ १३.१६४.५६ ॥
ত্রয়োদশ দিবস উপস্থিত হলে যে হবিষ্য ভোজন করে, সে সর্বদা বারো মাস দেবসত্রের ফল লাভ করে।
13.164.57
रक्तपद्मोदयं नाम विमानं साधयेन्नरः ।
जातरूपप्रयुक्तं च रत्नसञ्चयभूषितम् ॥ १३.१६४.५७ ॥
'রক্তপদ্মোদয়' নামক বিমান মানুষ লাভ করবে; তা সোনায় সজ্জিত এবং রত্নসম্ভারে ভূষিত।
13.164.58
देवकन्याभिराकीर्णं दिव्याभरणभूषितम् ।
पुण्यगन्धोदयं दिव्यं वादित्रैरुपशोभितम् ॥ १३.१६४.५८ ॥
তা দেবকন্যাদের দ্বারা পূর্ণ, দিব্য অলংকারে ভূষিত, পুণ্য সুগন্ধে উদ্ভাসিত, দিব্য এবং বাদ্যে শোভিত।
13.164.59
तत्र शङ्कुपताके द्वे युगान्तं कल्पमेव च ।
अयुतायुतं तथा पद्मं समुद्रं च तथा वसेत् ॥ १३.१६४.५९ ॥
সেখানে দুটি শঙ্কু-পতাকা আছে; সেখানে যুগান্ত, কল্প, অযুতাযুত, পদ্ম ও সমুদ্র পর্যন্ত বাস করবে।
13.164.60
गीतगन्धर्वघोषैश्च भेरीपणवनिःस्वनैः ।
सदा प्रह्लादितस्ताभिर्देवकन्याभिरीड्यते ॥ १३.१६४.६० ॥
গীত ও গন্ধর্বের ঘোষ এবং ভেরী-পণবের নিনাদে, ওই দেবকন্যাদের দ্বারা সর্বদা আনন্দিত হয়ে তা প্রশংসিত হয়।
13.164.61
चतुर्दशे तु दिवसे यः पूर्णे प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासांस्तु महामेधफलं लभेत् ॥ १३.१६४.६१ ॥
চতুর্দশ দিনে, পূর্ণিমায় যে হবিষ্য ভোজন করে, সে বারো মাস ধরে মহামেধ যজ্ঞের ফল লাভ করে।
13.164.62
अनिर्देश्यवयोरूपा देवकन्याः स्वलङ्कृताः ।
मृष्टतप्ताङ्गदधरा विमानैरुपयान्ति तम् ॥ १३.१६४.६२ ॥
অনির্দেশ্য বয়স ও রূপসম্পন্ন, সুসজ্জিতা দেবকন্যারা, মার্জিত তপ্তকাঞ্চনের মতো অঙ্গবিশিষ্টা হয়ে, বিমানে তার কাছে আসেন।
13.164.63
कलहंसविनिर्घोषैर्नूपुराणां च निःखनैः ।
काञ्चीनां च समुत्कर्षैस्तत्रतत्र निबोध्यते ॥ १३.१६४.६३ ॥
কলহংসের কূজনের মতো, নূপুর ও কাঞ্চীর ঝংকারে, উচ্চ ধ্বনিতে, এখানে ওখানে তা জানা যায়।
13.164.64
देवकन्यानिवासे च तस्मिन्वसति मानवः ।
जाह्नवीवालुकाकीर्णं पूर्णं संवत्सरं नरः ॥ १३.१६४.६४ ॥
দেবকন্যাদের আবাসে, গঙ্গার বালুকায় পূর্ণ সেই স্থানে, মানুষ পূর্ণ এক বছর বাস করে...
13.164.65
यस्तु पक्षे गते भुङ्क्ते एकभक्तं जितेन्द्रियः ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.६५ ॥
যে জিতেন্দ্রিয় ব্যক্তি পক্ষ অতিক্রান্ত হলে একবার মাত্র ভোজন করে, এবং বারো মাস ধরে সদা জাতবেদে (অগ্নিতে) আহুতি দেয়...
13.164.66
राजसूयसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
यानमारोहते दिव्यं हंसबर्हिणलक्षणम् ॥ १३.१६४.६६ ॥
সে হাজার রাজসূয় যজ্ঞের অনুত্তম ফল লাভ করে; হংস ও ময়ূরের লক্ষণযুক্ত দিব্য যানে আরোহণ করে।
13.164.67
मणिमण्डलकैश्चित्रं जातरूपसमावृतम् ।
दिव्याभरणशोभाभिर्वरस्त्रीभिरलङ्कृतम् ॥ १३.१६४.६७ ॥
মণিচক্রে চিত্রিত, সোনায় আবৃত, দিব্য অলংকারের শোভাযুক্ত শ্রেষ্ঠ নারীদের দ্বারা অলংকৃত (সেই বিমান)।
13.164.68
एकस्तम्भं चतुर्द्वारं सप्तभौमं सुमङ्गलम् ।
वैजयन्तीसहस्रैश्च शोभितं गीतनिःस्वनै।
दिव्यं दिव्यगुणोपेतं विमानमधिरोहति ॥ १३.१६४.६८ ॥
একটি স্তম্ভ, চারটি দ্বার, সাত তলা, অত্যন্ত মঙ্গলময়, সহস্র বৈজয়ন্তী পতাকা ও গীতধ্বনিতে শোভিত, দিব্যগুণসম্পন্ন দিব্য বিমানে সে আরোহণ করে।
13.164.69
मणिमुक्ताप्रवालैश्च भूषितं वैद्युतप्रभम् ।
वसेद्युगसहस्रं च खड्गकुञ्जरवाहनः ॥ १३.१६४.६९ ॥
মণি, মুক্তা ও প্রবালে অলংকৃত, বিদ্যুতের মতো উজ্জ্বল (বিমানে) সে সহস্র যুগ বাস করে, খড়্গ ও হস্তী বাহনরূপে থাকে।
13.164.70
षोडशे दिवसे यस्तु सम्प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासान्वै सोमयज्ञफलं लभेत् ॥ १३.१६४.७० ॥
ষোলতম দিনে যে হবিষ্য ভোজন করে, সে সর্বদা বারো মাস সোমযজ্ঞের ফল লাভ করে।
13.164.71
सोमकन्यानिवासेषु सोऽध्यावसति नित्यशः ।
सौम्यगन्धानुलिप्तश्च कामचारगतिर्भवेत् ॥ १३.१६४.७१ ॥
সোমকন্যাদের আবাসে সে সর্বদা বাস করে; সৌম্য সুগন্ধে লিপ্ত হয়ে, ইচ্ছামতো গমনক্ষম হয়।
13.164.72
सुदर्शनाभिर्नारीभिर्मधुराभिस्तथैव च ।
अर्च्यते वै विमानस्थः कामभोगैश्च सेव्यते ॥ १३.१६४.७२ ॥
সুদর্শনা ও মধুরা নারীদের দ্বারা সে পূজিত হয়; বিমানে অবস্থিত সে কামভোগের দ্বারা সেবিত হয়।
13.164.73
फलं पद्मशतप्रख्यं महाकल्पं दशाधिकम् ।
आवर्तनानि चत्वारि साधयेच्चाप्यसौ नरः ॥ १३.१६४.७३ ॥
তার ফল শত পদ্মের সমান, দশ অধিক মহাকল্প; সেই মানুষ চার আবর্তনও সিদ্ধ করে।
13.164.74
दिवसे सप्तदशमे यः प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.७४ ॥
সপ্তদশ দিনে উপস্থিত হলে যে হবি ভোজন করে, এবং বারো মাস সর্বদা জাতবেদসে (অগ্নিতে) আহুতি দেয়।
13.164.75
स्थानं वारुणमैन्द्रं च रौद्रं वाऽप्यधिगच्छति ॥ १३.१६४.७५ ॥
সে বরুণের, ইন্দ্রের বা রুদ্রের স্থানও লাভ করে।
13.164.76
मारुतं शयनं चैव ब्रह्मलोकं स गच्छति ।
तत्र दैवतकन्याभिरासनेनोपचर्यते ॥ १३.१६४.७६ ॥
মরুতের শয্যা ও ব্রহ্মলোকে সে গমন করে; সেখানে দেবকন্যারা আসন দিয়ে তার সেবা করে।
13.164.77
भूर्भुवःस्वश्च देवर्षिर्विश्वरूपमवेक्षते ।
तत्र देवाधिदेवस्य कुमार्यो रमयन्ति तम्।
द्वात्रिंशद्रूपदारिण्यो मधुराः समलङ्कृताः ॥ १३.१६४.७७ ॥
ভূঃ, ভুবঃ, স্বঃ লোকে দেবর্ষি বিশ্বরূপকে দেখেন; সেখানে দেবাধিদেবের কুমারীরা তাকে আনন্দ দেয়—বত্রিশজন সুন্দরী, মধুর ও সুসজ্জিত নারী।
13.164.78
चन्द्रादित्यावुभौ यावद्गगते चरतः प्रभो ।
तावच्चरत्यसौ धीरः सुधातुल्यरसाशनः ॥ १३.१६४.७८ ॥
হে প্রভু, আকাশে চন্দ্র ও সূর্য উভয়ে যতদিন বিচরণ করে, ততদিন সেই ধীর পুরুষ অমৃততুল্য রসের আহার গ্রহণ করে বিচরণ করেন।
13.164.79
अष्टादशे यो दिवसे प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै सप्तलोकान्स पश्यति ॥ १३.१६४.७९ ॥
যিনি আঠারো দিনে একবার মাত্র ভোজন করেন, তিনি সর্বদা বারো মাস ধরে সপ্ত লোক দর্শন করেন।
13.164.80
रथैः स नन्दिघोषैश्च पृष्ठतः सोऽनुगम्यते ।
देवकन्याधिरूढैस्तु भ्राजमानैः स्वलंकृतैः ॥ १३.१६४.८० ॥
গর্জনশীল রথে তিনি পশ্চাদ্বর্তী হন; সেগুলিতে আরূঢ় দেবকন্যারা দীপ্তিময় ও সুন্দরভাবে অলংকৃত।
13.164.81
व्याघ्रसिंहप्रयुक्तं च मेघस्वननिनादितम् ।
विमानमुत्तमं दिव्यं सुसुखि ह्यधिरोहति ॥ १३.१६४.८१ ॥
ব্যাঘ্র ও সিংহ-যোজিত, মেঘগর্জনের ন্যায় নিনাদিত উত্তম দিব্য বিমানে তিনি অত্যন্ত সুখে আরোহণ করেন।
13.164.82
तत्र कल्पसहस्रं स कन्याभिः सह मोदते ।
सुधारसं च भुञ्जीत अमृतोपममुत्तमम् ॥ १३.१६४.८२ ॥
সেখানে তিনি সহস্র কল্প কন্যাদের সঙ্গে আনন্দ করেন; অমৃতের ন্যায় উত্তম সুধারস ভোগ করেন।
13.164.83
एकोनविंशदिवसे यो भुङ्क्ते एकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै सप्त लोकान्स पश्यति ॥ १३.१६४.८३ ॥
যিনি উনিশ দিনে একবার মাত্র ভোজন করেন, তিনি সর্বদা বারো মাস ধরে সপ্ত লোক দর্শন করেন।
13.164.84
उत्तमं लभते स्थानमप्सरोगणसेवितम् ।
गन्धर्वैरुपगीतं च विमानं सूर्यवर्चसम् ॥ १३.१६४.८४ ॥
অপ্সরাগণ-সেবিত উত্তম স্থান তিনি লাভ করেন; গন্ধর্বদের গীত, সূর্যের ন্যায় তেজস্বী বিমানও তিনি পান।
13.164.85
तत्रामरवरस्त्रीभिर्मोदते विगतज्वरः ।
दिव्याम्बरधरः श्रीमानयुतानां शतंशतम् ॥ १३.१६४.८५ ॥
সেখানে দেবতাদের শ্রেষ্ঠ নারীদের সঙ্গে সে আনন্দ করে; জ্বরমুক্ত, দিব্য বস্ত্রধারী, শ্রীমান, অযুতের শত শতের সঙ্গে।
13.164.86
पूर्णेऽथ विंशे दिवसे यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु सत्यवादी धृतव्रतः ॥ १३.१६४.८६ ॥
বিশতম দিনটি পূর্ণ হলে যে একবেলা ভোজন করে, সদা বারো মাস, সত্যবাদী, ব্রতে দৃঢ়।
13.164.87
अमांसाशी ब्रह्मचारी सर्वभूतहिते रतः ।
स लोकान्विपुलान्रम्यानादित्यानामुपाश्नुते ॥ १३.१६४.८७ ॥
যে মাংস ভক্ষণ করে না, ব্রহ্মচারী, সর্বভূতের হিতে রত — সে আদিত্যদের বিশাল ও রমণীয় লোক লাভ করে।
13.164.88
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च दिव्यमाल्यानुलेपनैः ।
विमानैः काञ्चनैर्हृद्यैः पृष्ठतश्चानुगम्यते ॥ १३.१६४.८८ ॥
গন্ধর্ব ও অপ্সরাগণ দিব্য মালা ও অনুলেপন নিয়ে, সোনার মনোরম বিমানে তাকে পিছনে অনুসরণ করে।
13.164.89
एकविंशो तु दिवसे यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम्।
लोकमौशनसं दिव्यं शक्रलोकं च गच्छति ॥ १३.१६४.८९ ॥
একুশতম দিনে যে একবেলা ভোজন করে, সদা বারো মাস, জাতবেদ অগ্নিতে আহুতি দিয়ে — সে দিব্য ঔশনস লোকে ও ইন্দ্রলোকে গমন করে।
13.164.90
अश्विनोर्मरुतां चैव सुखेष्वभिरतः सदा ।
अनभिज्ञश्च दुःखानां विमानवरमास्थितः।
सेव्यमानो वरस्त्रीभिः क्रीडत्यमरवत्प्रभुः ॥ १३.१६४.९० ॥
অশ্বিনী ও মরুদগণের সুখে সদা রত, দুঃখ না-জানা, শ্রেষ্ঠ বিমানে আসীন, শ্রেষ্ঠ নারীদের সেবিত সেই প্রভু অমরের মতো ক্রীড়া করে।
13.164.91
द्वाविंशे दिवसे प्राप्ते यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् ।
सदा द्वादश मासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.९१ ॥
বাইশতম দিন উপস্থিত হলে যে একবারই ভোজন করে, সে সর্বদা বারো মাস জাতবেদ (অগ্নি)-তে আহুতি দিতে থাকে।
13.164.92
अहिंसानिरतो धीमान्सत्यवागनसूयकः ।
लोकान्वसूनामाप्नोति दिवाकरसमप्रभः ॥ १३.१६४.९२ ॥
অহিংসায় নিরত, বুদ্ধিমান, সত্যবাদী, অসূয়াহীন ব্যক্তি সূর্যসম প্রভায় বসুদের লোক লাভ করে।
13.164.93
कामचारी सुधाहारो विमानवरमास्थितः ।
रमते देवकन्याभिर्दिव्याभरणभूषितः ॥ १३.१६४.९३ ॥
ইচ্ছামত বিচরণকারী, অমৃতাহারী, শ্রেষ্ঠ বিমানে আরূঢ়, দিব্য অলংকারে ভূষিত হয়ে দেবকন্যাদের সঙ্গে রমণ করে।
13.164.94
त्रयोविंशे तु दिवसे प्राशेद्यस्त्वेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु मिताहारो जितेन्द्रियः।
वायोरुशनसस्चैव रुद्रलोकं च गच्छति ॥ १३.१६४.९४ ॥
তেইশতম দিনে যে একবার আহার করে, সর্বদা বারো মাস মিতাহারী ও জিতেন্দ্রিয় থেকে বায়ু ও উশনসের লোকে এবং রুদ্রলোকে গমন করে।
13.164.95
कामचारी कामगमः पूज्यमानोऽप्सरोगणैः ।
अनेकयुगपर्यन्तं विमानवरमास्थितः।
रमते देवकन्याभिर्दिव्याभरणभूषितः ॥ १३.१६४.९५ ॥
ইচ্ছামত বিচরণকারী, ইচ্ছামত গমনকারী, অপ্সরাদলের দ্বারা পূজিত হয়ে বহু যুগ ধরে শ্রেষ্ঠ বিমানে অধিষ্ঠিত থেকে দিব্য অলংকারে ভূষিত হয়ে দেবকন্যাদের সঙ্গে রমণ করে।
13.164.96
चतुर्विंशे तु दिवसे यः प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासांश्च जुह्वानो जातवेदसम्।
आदित्यानामधीवासे मोदमानो वसेच्चिरम् ॥ १३.१६४.९६ ॥
চব্বিশতম দিন উপস্থিত হলে যে হবিষ্য ভক্ষণ করে এবং সর্বদা বারো মাস জাতবেদ (অগ্নি)-তে আহুতি দেয়, সে আদিত্যদের আবাসে আনন্দিত হয়ে দীর্ঘকাল বাস করে।
13.164.97
दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यगन्धानुलेपनः ।
विमाने काञ्चने दिव्ये हंसयुक्ते मनोरमे।
रमते देवकन्यानां सहस्रैरयुतैस्तथा ॥ १३.१६४.९७ ॥
দিব্য মালা ও বস্ত্র ধারণ করে, দিব্য সুগন্ধি অনুলেপন করে, হংসযুক্ত মনোরম সোনালি দিব্য বিমানে দেবকন্যাদের সহস্র ও অযুতের সঙ্গে সে রমণ করে।
13.164.98
पञ्चविंशे तु दिवसे यः प्राशेदेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु पुष्कलं यानमारुहेत् ॥ १३.१६४.९८ ॥
পঁচিশতম দিনে যে একবার মাত্র ভোজন করে, সর্বদা বারো মাস ধরে, সে প্রচুর যানে আরোহণ করে।
13.164.99
सिंहव्याग्रप्रयुक्तैस्तु मेघनिःस्वननादितैः ।
स रथैर्नन्दिघोषैश्च पृष्ठतो ह्यनुगम्यते।
देवकन्यासमारूढैः काञ्चनैर्विमलैः शुभैः ॥ १३.१६४.९९ ॥
সিংহ ও বাঘে যোজিত, মেঘগর্জনের মতো শব্দকারী রথে, নন্দিঘোষের সঙ্গে সে পিছনে অনুসৃত হয়; দেবকন্যাদের আরোহিত সোনালি, নির্মল, শুভ রথে।
13.164.100
विमानमुत्तमं दिव्यमास्थाय सुमनोहरम् ।
तत्र कल्पसहस्रं वै वसते स्त्रीशतावृते।
सुधारसं चोपजीवन्नमृतोपममुत्तमम् ॥ १३.१६४.१०० ॥
উত্তম, দিব্য, অতি মনোরম বিমানে আরোহণ করে, শত শত নারীতে পরিবেষ্টিত হয়ে, সেখানে সে সহস্র কল্প বাস করে; অমৃতের মতো উত্তম সুধারস আহার করে।
13.164.101
षड्विंशे दिवसे यस्तु प्रकुर्यादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु नियतो नियताशनः।
जितेन्द्रियो वीतरागो जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१०१ ॥
ছাব্বিশতম দিনে যে একবার মাত্র ভোজন করে, সর্বদা বারো মাস ধরে, নিয়মিত আহারকারী, জিতেন্দ্রিয়, বীতরাগ হয়ে জাতবেদসকে আহুতি দিয়ে।
13.164.102
स प्राप्नोति महाभागः पूज्यमानोऽप्सरोगणैः ।
सप्तानां मरुतां लोकान्वसूनां चापि सोश्नुते ॥ १३.१६४.१०२ ॥
সেই মহাভাগ অপ্সরাদের দলের দ্বারা পূজিত হয়ে সপ্ত মরুদগণের এবং বসুগণের লোকও লাভ করে উপভোগ করেন।
13.164.103
विमानैः स्फाटिकैर्दिव्यैःइ सर्वरत्नैरलङ्कृतैः ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्चि पूज्यमानः प्रमोदते।
द्वेऽर्बुदानां सहस्रे तु दिव्ये दिव्येन तेजसा ॥ १३.१६४.१०३ ॥
স্ফটিকনির্মিত, সর্বরত্নে অলংকৃত দিব্য বিমানে, গন্ধর্ব ও অপ্সরাদের দ্বারা পূজিত হয়ে তিনি আনন্দ করেন। দিব্য তেজে দুই অর্বুদ সহস্র (বিমানে)।
13.164.104
सप्तविंशेऽथ दिवसे यः कुर्यादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१०४ ॥
সপ্তবিংশ দিনে যিনি একবার আহার করেন, এবং বারো মাস ধরে জাতবেদা (অগ্নি)-তে আহুতি দেন।
13.164.105
फलं प्राप्नोति विपुलं देवलोके च पूज्यते ।
अमृताशी वसंस्तत्र स वितृपः प्रमोदते ॥ १३.१६४.१०५ ॥
তিনি বিপুল ফল লাভ করেন, দেবলোকে পূজিত হন। সেখানে অমৃতভোজী হয়ে বাস করে তৃপ্ত হয়ে আনন্দ করেন।
13.164.106
देवर्षिचरिताँल्लोकान्राजर्षिभिरनुष्ठितान् ।
अध्यावसति दिव्यात्मा विमानवरमास्थितः ॥ १३.१६४.१०६ ॥
দেবঋষি-অনুসৃত ও রাজঋষি-অনুষ্ঠিত লোকে দিব্যাত্মা শ্রেষ্ঠ বিমানে আরূঢ় হয়ে বাস করেন।
13.164.107
स्त्रीभिर्मिनोभिरामाभी रममाणो मदोत्कटः ।
युगकल्पसहस्राणि त्रीण्यावसति वै सुखम् ॥ १३.१६४.१०७ ॥
সুন্দরী নারী ও পুরুষদের সঙ্গে রমণ করে, আনন্দে উন্মত্ত হয়ে, তিন সহস্র যুগ-কল্প সুখে বাস করেন।
13.164.108
योऽष्टाविंशे तु दिवसे प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जितात्मा विजितेन्द्रियः ॥ १३.१६४.१०८ ॥
যিনি আঠাশতম দিনে একবারমাত্র আহার করেন, বারো মাস সর্বদা আত্মজয়ী ও ইন্দ্রিয়জয়ী থেকে।
13.164.109
फलं देवर्षिचरितं विपुलं समुपाश्नुते ।
भोगवांस्तेजसा भाति सहस्रांशुरिवामलः ॥ १३.१६४.१०९ ॥
তিনি দেবর্ষিদের আচরণের বিপুল ফল লাভ করেন; ভোগসম্পন্ন হয়ে নির্মল সূর্যের মতো তেজে দীপ্তি পান।
13.164.110
सुकुमार्यश्च नार्यस्तं रममाणाः सुवर्चसः ।
पीनस्तनोरुजघना दिव्याभरणभूषिताः ॥ १३.१६४.११० ॥
কোমলাঙ্গী, তেজস্বিনী নারীরা তাঁর সঙ্গে আনন্দ করেন; পুষ্ট স্তন, উরু ও নিতম্বযুক্ত, দিব্য অলংকারে ভূষিতা।
13.164.111
रमयन्ति मनःकान्ता विमाने सूर्यसन्निबे ।
सर्वकामगमे दिव्ये कल्पायुतशतं समाः ॥ १३.१६४.१११ ॥
মনের প্রিয়জনেরা তাঁকে সূর্যের মতো দিব্য বিমানে আনন্দ দেন; সর্বকামগামী সেই বিমান শত-সহস্র কল্প ধরে।
13.164.112
एकोनत्रिंशदिवसे यः प्राशेदेकभोजनम् ।
तस्य लोकाः शुभा दिव्या देवराजर्षिपूजिताः
तस्य लोकाः शुभा दिव्या देवराजर्षिपूजिताः ॥ १३.१६४.११२ ॥
যিনি উনত্রিশতম দিনে একবার আহার করেন, তাঁর লোকসমূহ শুভ ও দিব্য; দেবরাজ ও ঋষিগণ কর্তৃক পূজিত।
13.164.113
विमानं सूर्यचन्द्राभं दिव्यं समधिगच्छति ।
जातरूपमयं युक्तं सर्वरत्नसमन्वितम्।
अप्सरोगणसङ्कीर्णं गन्धर्वैरभिनादितम् ॥ १३.१६४.११३ ॥
তিনি সূর্য ও চন্দ্রের আভাযুক্ত দিব্য বিমান লাভ করেন; স্বর্ণময়, সর্বরত্নযুক্ত, অপ্সরাগণে পূর্ণ, গন্ধর্বদের নিনাদে মুখর।
13.164.114
तत्र चैनं शुभा नार्यो दिव्याभरणभूषिताः ।
मनोभिरामा मधुरा रमयन्ति मदोत्कटाः ॥ १३.१६४.११४ ॥
সেখানে দিব্য অলংকারে ভূষিতা, মনোহারিণী, মধুরভাষিণী, মদমত্তা শুভ নারীরা তাঁকে আনন্দ দেন।
13.164.115
भोगवांस्तेजसा युक्तो वैश्वानरसमप्रभः ।
दिव्यो दिव्येन वपुषा भ्राजमान इवामरः ॥ १३.१६४.११५ ॥
ভোগসম্পন্ন, তেজে যুক্ত, বৈশ্বানর অগ্নির সমান প্রভাযুক্ত, দিব্য দেহে উজ্জ্বল যেন এক অমর।
13.164.116
वसूनां मरुतां चैव साध्यानामश्विनोस्तथा ।
रुद्राणां च तथा लोकं ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ १३.१६४.११६ ॥
বসু, মরুৎ, সাধ্য, অশ্বিনীদ্বয় ও রুদ্রদের লোকে, এবং ব্রহ্মলোকেও সে গমন করে।
13.164.117
यस्तु मासे गते भुङ्क्ते एकभक्तं समाहितः ।
सदा द्वादश मासान्वै ब्रह्म्लोकमवाप्नुयात् ॥ १३.१६४.११७ ॥
যে মাস অতিবাহিত হলে সমাহিত চিত্তে একবেলা আহার করে, সর্বদা বারো মাস ধরে সে ব্রহ্মলোক লাভ করে।
13.164.118
सुधारसकृताहार श्रीमान्सर्वमनोहरः ।
तेजसा वपुषा लक्ष्म्या भ्राजते रश्मिवानिव ॥ १३.१६४.११८ ॥
অমৃতরসে প্রস্তুত আহারকারী, শ্রীমান, সকলের মন হরণকারী, তেজে, দেহে ও লক্ষ্মীতে রশ্মিমান সূর্যের মতো উজ্জ্বল।
13.164.119
दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यगन्धानुलेपनः ।
सुखेष्वभिरतो भोगी दुःखानामविजानकः ॥ १३.१६४.११९ ॥
দিব্য মালা ও বস্ত্র ধারণকারী, দিব্য সুগন্ধি অনুলেপনে সজ্জিত, সুখে আসক্ত, ভোগী, দুঃখ সম্পর্কে অজ্ঞ।
13.164.120
स्वयंप्रभाभिर्नारीभिर्विमानस्थो महीयते ।
रुद्रदेवर्षिकन्याभिः सततं चाभिपूज्यते ॥ १३.१६४.१२० ॥
স্বয়ংপ্রভা নারীদের সঙ্গে বিমানে অবস্থিত ব্যক্তি সম্মানিত হন; রুদ্র, দেব ও ঋষিকন্যাদের দ্বারা সর্বদা পূজিত হন।
13.164.121
नानारमणरूपाभिर्नानारागाभिरेव च ॥ १३.१६४.१२१ ॥
নানা মনোহর রূপ ও নানা অনুরাগে ভরা নারীদের সঙ্গে।
13.164.122
विमाने गगनाकारे सूर्यवैडूर्यसन्निभे ।
पृष्ठतः सोमसङ्करो उदर्के चाभ्रसन्निभे ॥ १३.१६४.१२२ ॥
আকাশের মতো, সূর্য ও বৈদূর্যের তুল্য বিমানে; পিছনে চন্দ্রের সঙ্গে মিশে, প্রভাতে মেঘের মতো।
13.164.123
दक्षिणायां तु रक्ताभे अधस्तान्नीलमण्डले ।
ऊर्ध्वं विचित्रसङ्काशे नैको वसति पूजितः ॥ १३.१६४.१२३ ॥
দক্ষিণে রক্ত আভাযুক্ত, নিচে নীল মণ্ডলে, উপরে বিচিত্র আকারে — পূজিত হয়ে সে একা বাস করে না।
13.164.124
यावद्वर्षसहस्रं वै जम्बूद्वीपे प्रवर्षति ।
तावत्संवत्सराः प्रोक्ता ब्रह्मलोकेऽस्य धीमतः ॥ १३.१६४.१२४ ॥
জম্বুদ্বীপে যতো হাজার বছর বৃষ্টি হয়, ততো বছর সেই বুদ্ধিমান ব্রহ্মলোকে বাস করেন বলে কথিত।
13.164.125
विप्रुषश्चैव यावन्त्यो निपतन्ति नभस्तलात् ।
वर्षासु वर्षतस्तावन्निवसत्यमरप्रभः ॥ १३.१६४.१२५ ॥
আকাশ থেকে যতো বিন্দু পড়ে, বর্ষাকালে বর্ষণের সময় যতো, ততো কাল দেবতার মতো দীপ্তিমান ব্যক্তি বাস করে।
13.164.126
मासोपवासी वर्षैस्तु दशभिः स्वर्गमुत्तमम् ।
महर्षित्वमथासाद्य सशरीरगतिर्भवेत् ॥ १३.१६४.१२६ ॥
যে এক মাস উপবাস করে, সে দশ বছরে উত্তম স্বর্গ লাভ করে মহর্ষিত্ব অর্জন করে এবং দেহসহ গতি পায়।
13.164.127
मुनिर्दान्तो जितक्रोधो जितशिश्नोदरः सदा ।
जुह्वन्नग्नींश्च नियतः सन्ध्योपासनसेविता ॥ १३.१६४.१२७ ॥
মুনি, যিনি ইন্দ্রিয় দমন করেন, ক্রোধ জয় করেন, কাম ও উদর জয় করেন, সর্বদা অগ্নিতে আহুতি দেন, সংযমী এবং সন্ধ্যা-উপাসনায় নিয়োজিত।
13.164.128
बहुभिर्नियमैरेवं शुचिरश्नाति यो नरः ।
अभ्रावकाशशीलश्च तस्य भानोरिव त्विषः ॥ १३.१६४.१२८ ॥
এইভাবে বহু নিয়মে শুচি হয়ে যে মানুষ আহার করে, এবং খোলা আকাশের নিচে বাস করার স্বভাব যার, তার তেজ সূর্যের তেজের মতো।
13.164.129
दिवं गत्वा शरीरेण स्वेन राजन्यथाऽमरः ।
स्वर्गं पुण्यं यथाकाममुपभुङ्क्ते तथाविधः ॥ १३.१६४.१२९ ॥
হে রাজন, সে নিজের দেহেই স্বর্গে গিয়ে দেবতার মতো পুণ্য স্বর্গ ইচ্ছামতো ভোগ করে; এমন ব্যক্তি।
13.164.130
एथ ते भरतश्रेष्ठ यज्ञानां विधिरुत्तमः ।
व्याख्यातो ह्यानुपूर्व्येण उपवासफलात्मकः ॥ १३.१६४.१३० ॥
হে ভরতশ্রেষ্ঠ, উপবাসের ফলস্বরূপ যজ্ঞের এই উত্তম বিধি তোমাকে ক্রমানুসারে ব্যাখ্যা করা হলো।
13.164.131
दरिद्रैर्मनुजैः पार्थ प्राप्यं यज्ञफलं यथा ।
देवद्विजातिपूजायां रतो भरतसत्तमम् ॥ १३.१६४.१३१ ॥
হে পার্থ, দরিদ্র মানুষেরাও যেমন যজ্ঞের ফল লাভ করতে পারে; তেমনই দেব ও দ্বিজদের পূজায় নিরত ব্যক্তিও, হে ভরতশ্রেষ্ঠ।
13.164.132
उपवासविधिस्त्वेष विस्तरेण प्रकीर्तितः ।
नियतेष्वप्रमत्तेषु शौचवत्सु महात्मसु ॥ १३.१६४.१३२ ॥
এই উপবাসের বিধি বিস্তারিতভাবে কীর্তিত হয়েছে — সংযমী, অপ্রমত্ত, শুচিতা রক্ষাকারী ও মহাত্মাদের জন্য।
13.164.133
दम्भद्रोहनिवृत्तेषु कृतबुद्धिषु भारत ।
अचलेष्वप्रकम्पेषु मा ते भूदत्र संशयः ॥ १३.१६४.१३३ ॥
দম্ভ ও দ্রোহ থেকে নিবৃত্ত, দৃঢ়বুদ্ধি, অচল ও অবিচলিতদের জন্য — হে ভারত, এতে তোমার কোনো সংশয় না থাকুক।