महाभारत · अध्याय 13.164
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.164.1
पितामहेन विधिवद्यज्ञाः प्रोक्ता महात्मना ।
गुणाश्चैषां यथातथ्यं प्रेत्य चेह च सर्वशः ॥ १३.१६४.१ ॥
पितामहांनी विधिपूर्वक यज्ञांचे वर्णन केले; त्यांचे गुण यथार्थपणे, इहलोकी आणि परलोकी सर्व प्रकारे सांगितले.
13.164.2
न तै शक्या दरिद्रेण यज्ञाः प्राप्तुं पितामह ।
बहूपकरणा यज्ञा नानासम्भारविस्तराः ॥ १३.१६४.२ ॥
हे पितामह, दरिद्री माणसाला हे यज्ञ प्राप्त करणे शक्य नाही; यज्ञ अनेक उपकरणांनी आणि विविध साहित्याच्या विस्ताराने युक्त असतात.
13.164.3
पार्थिवै राजपुत्रैर्वा शक्याः प्राप्तुं पितामह ।
नार्थन्यूनैरवगुणैरेकात्मभिरसंहतैः ॥ १३.१६४.३ ॥
हे पितामह, हे यज्ञ राजे किंवा राजपुत्र प्राप्त करू शकतात का? धनहीन, गुणहीन, एकाकी आणि असंघटित लोकांना नव्हे.
13.164.4
यो दरिद्रैरपि विधिः शक्यः प्राप्तुं सदा भवेत् ।
अर्थन्यूनैरवगुणैरेकात्मभिरसंहतैः।
तुल्यो यज्ञफलैरेतैस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१६४.४ ॥
जो विधी दरिद्री, धनहीन, गुणहीन, एकाकी आणि असंघटित लोकांनाही सदा प्राप्त करता येईल आणि या यज्ञफलांच्या बरोबरीचा असेल, तो मला सांगा, हे पितामह.
13.164.5
इदमङ्गिरसा प्रोक्तमुपवासफलात्मकम् ।
विधिं यज्ञफलैस्तुल्यं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १३.१६४.५ ॥
ही विधी अंगिरसांनी सांगितली आहे; उपवासाच्या फलस्वरूप असून यज्ञफलांच्या बरोबरीची आहे. ती समज, हे युधिष्ठिरा.
13.164.6
यस्तु कल्यं तथा सायं भुञ्जानो नान्तरा पिबेत् ।
अहिंसानिरतो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम्।
षड्भिरेव स वर्षैस्तु सिध्यते नात्र संशयः ॥ १३.१६४.६ ॥
जो सकाळी आणि सायंकाळी भोजन करतो, मध्ये पाणी पीत नाही, सदा अहिंसेत रत राहतो आणि जातवेद (अग्नी)ला आहुती देतो, तो सहा वर्षांतच सिद्धी प्राप्त करतो; यात संशय नाही.
13.164.7
तप्तकाञ्चनवर्णं च विमानं लभते नरः ।
देवस्त्रीणामधीवासे नृत्तगीतनिनादिते।
प्राजापत्ये वसेत्पद्मं वर्षाणामग्निसन्निभे ॥ १३.१६४.७ ॥
माणूस तापविलेल्या सुवर्णाच्या रंगाचे विमान मिळवतो. देवस्त्रियांच्या निवासात, नृत्यगीताच्या नादाने गजबजलेल्या ठिकाणी तो राहतो. प्राजापत्य लोकात अग्नीसारखा पद्मकाळ तो राहील.
13.164.8
त्रीणि वर्षाणि यः प्राशेत्सततं त्वेकभोजनम् ।
धर्मत्नीरतो नित्यमग्निष्टोमफलं लभेत्।
यज्ञं बहुसुवर्णं वा वासवप्रियमाचरेत् ॥ १३.१६४.८ ॥
तीन वर्षे सतत एकवेळ भोजन करणारा, नेहमी आपल्या धर्मपत्नीत रत असणारा अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळवतो. किंवा इंद्राला प्रिय, भरपूर सुवर्ण असलेला यज्ञ करावा.
13.164.9
सत्यवान्दानशीलश्च ब्रह्मण्यश्चानसूयकः ।
क्षान्तो दान्तो जितक्रोधः स गच्छति परां गतिम् ॥ १३.१६४.९ ॥
जो सत्यवादी, दानशील, ब्राह्मणांचा आदर करणारा, असूयारहित, क्षमाशील, संयमी आणि क्रोध जिंकलेला असतो, तो परम गती प्राप्त करतो.
13.164.10
पाण्डुराभ्रपतीकाशे विमाने हंसलक्षणे ।
द्वे समाप्ते ततः पद्मे सोप्सरोभिर्वसेत्सह ॥ १३.१६४.१० ॥
पांढऱ्या ढगासारख्या, हंसचिन्हांकित विमानात, दोन पद्मकाळ संपल्यावर तो अप्सरांसह राहतो.
13.164.11
द्वितीये दिवसे यस्तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.११ ॥
दुसऱ्या दिवशी जो एकवेळ भोजन करतो, बारा महिने सदा जातवेदस अग्नीत आहुती देत असतो.
13.164.12
अग्निकार्यपरो नित्यं नित्यं कल्यप्रबोधनः ।
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६४.१२ ॥
अग्निकर्मात नेहमी तत्पर असलेला, नित्य पहाटे जागणारा मानव अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळवतो.
13.164.13
हंससारसयुक्तं च विमानं लभते नरः ।
इन्द्रलोके च वसते वरस्त्रीभिः समावृतः ॥ १३.१६४.१३ ॥
मनुष्य हंस आणि सारसांनी युक्त विमान प्राप्त करतो आणि इंद्रलोकात श्रेष्ठ स्त्रियांनी वेढलेला राहतो.
13.164.14
तृतीये दिवसे यस्तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१४ ॥
तिसऱ्या दिवशी केवळ एकदाच भोजन करणारा आणि बारा महिने सदैव जातवेद अग्नीत आहुती अर्पण करणारा—
13.164.15
अग्निकार्यपरो नित्यं नित्यं कल्यप्रबोधनः ।
अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.१६४.१५ ॥
जो नेहमी अग्निकार्यात तत्पर असतो आणि रोज पहाटे उठतो, त्याला अतिरात्र यज्ञाचे अनुत्तम फळ प्राप्त होते.
13.164.16
मयूरहंसयुक्तं च विमानं लभते नरः ।
सप्तर्षीणां सदा लोके सोप्सरोभिर्वसेत्सह।
निवर्तनं च तत्रास्य त्रीणि पद्मानि वै विदुः ॥ १३.१६४.१६ ॥
मनुष्य मोर आणि हंसांनी युक्त विमान प्राप्त करतो आणि सप्तर्षींच्या लोकात अप्सरांसह सदा राहतो. तेथे त्याच्या परतीसाठी तीन पद्मे असतात, असे जाणकार सांगतात.
13.164.17
दिवसे यश्चतुर्थे तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम्।
वाजपेयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नीत्यनुत्तमम्। ॥ १३.१६४.१७ ॥
जो चौथ्या दिवशी केवळ एकदाच भोजन करतो आणि बारा महिने सदैव जातवेद अग्नीत आहुती अर्पण करतो, त्याला वाजपेय यज्ञाचे अनुत्तम फळ प्राप्त होते.
13.164.18
इन्द्रिकन्याभिरूढं च विमान लभते नरः ।
सागरस्य च पर्यन्ते वासवं लोकमावसेत्।
देवराजस्य च क्रीडां नित्यकालमवेक्षते ॥ १३.१६४.१८ ॥
मनुष्य इंद्राच्या कन्यांनी आरूढ असलेले विमान प्राप्त करतो, समुद्राच्या काठी वासवाच्या लोकात राहतो आणि देवराजाची क्रीडा सदा पाहतो.
13.164.19
दिवसे पञ्चमे यस्तु प्राश्नीयादैकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१९ ॥
जो पाचव्या दिवशी केवळ एकदाच भोजन करतो आणि बारा महिने सतत जातवेदस (अग्नी)मध्ये आहुती देतो.
13.164.20
अलुब्धः। सत्यवादी च ब्रह्मण्यश्चाविहिंसकः ।
अनसूयुरपापस्थो द्वादशाहफलं लभेत् ॥ १३.१६४.२० ॥
लोभरहित, सत्यवादी, ब्राह्मणांचा आदर करणारा, अहिंसक, असूयारहित आणि पापरहित राहणारा बारा दिवसांचे फळ प्राप्त करतो.
13.164.21
जाम्बूनदमयं दिव्यं विमानं हंसलक्षणम् ।
सूर्यमालासमाभासमारोहेत्पाण्डुरं गुहम् ॥ १३.१६४.२१ ॥
जांबूनद सोन्याचे बनलेले, हंसचिन्हांकित, सूर्यमालेसारखे तेजस्वी दिव्य विमान; त्या पांढऱ्या गुहेवर तो आरोहण करतो.
13.164.22
आवर्तनानि चत्वारि तथा पद्मानि द्वादश ।
शराग्निपरिमाणं च तत्रासौ वसते सुखम् ॥ १३.१६४.२२ ॥
तेथे चार आवर्तने आणि बारा पद्मे आहेत, बाण आणि अग्नींच्या मापाने; तेथे तो सुखाने वास करतो.
13.164.23
दिवसे यस्तु षष्ठे वै मुनिः प्राशेत भोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.२३ ॥
जो सहाव्या दिवशी मुनीप्रमाणे भोजन करतो आणि बारा महिने सतत जातवेदस (अग्नी)मध्ये आहुती देतो.
13.164.24
सदा त्रिषवणस्नायी ब्रह्मचार्यनसूयकः ।
गवामयनयज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.१६४.२४ ॥
सदा तिन्ही संध्यांना स्नान करणारा, ब्रह्मचारी आणि असूयारहित असा गवामयन यज्ञाचे सर्वोत्तम फळ प्राप्त करतो.
13.164.25
अग्निज्वालासमाभासं हंसबर्हिणसेवितम् ।
शातकुम्भसमायुक्तं साधयेद्यानमुत्तमम् ॥ १३.१६४.२५ ॥
अग्निज्वालेसारखे तेजस्वी, हंस व मयूरांनी सेवित, सुवर्णाने अलंकृत असे उत्तम यान तो प्राप्त करतो.
13.164.26
तथैवाप्सरसामङ्के प्रतिसुप्तः प्रबोध्यते ।
नूपुराणां निनादेन मेखलानां च निःस्वनैः ॥ १३.१६४.२६ ॥
तसेच अप्सरांच्या मांडीवर पुन्हा निजलेला तो नूपुरांच्या निनादाने आणि मेखलांच्या झंकारांनी जागवला जातो.
13.164.27
कोटीसहस्रं वर्षाणां त्रीणि कोटिशतानि च ।
पद्मान्यष्टादश तथा पताके द्वे तथैव च ॥ १३.१६४.२७ ॥
हजार कोटी वर्षे, तीनशे कोटी, अठरा पद्मे, दोन पताका, आणि तसेच.
13.164.28
अयुतानि च पञ्चशदृक्षचर्मशतस्य च ।
लोम्नां प्रमाणेन समं ब्रह्मलोके महीयते ॥ १३.१६४.२८ ॥
दहा हजार आणि पन्नास, शंभर अस्वलांच्या कातड्यांवरील केसांच्या प्रमाणाइतके, तो ब्रह्मलोकात गौरविला जातो.
13.164.29
दिवसे सप्तमे यस्तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.२९ ॥
सातव्या दिवशी केवळ एकदाच भोजन करणारा, आणि बारा महिने सतत जातवेद अग्नीत आहुती देणारा.
13.164.30
सरस्वतीं गोपयानो ब्रह्मचर्यं समाचरन् ।
सुमनोवर्णकं चैव मधु मांसं च वर्जयन् ॥ १३.१६४.३० ॥
सरस्वतीचे रक्षण करीत, ब्रह्मचर्याचे आचरण करीत, सुमनोवर्णक, मध व मांस वर्ज्य करीत.
13.164.31
पुरुषो मरुतां लोकमिन्द्रलोकं च गच्छति ।
तत्रतत्र हि सिद्धार्थो देवकन्याभिरुह्यते ॥ १३.१६४.३१ ॥
मनुष्य मरुतांच्या लोकात आणि इंद्रलोकात जातो. तेथे तेथे सिद्धार्थ पुरुषाला देवकन्या घेऊन जातात.
13.164.32
फलं बहुसुवर्णस्य यज्ञस्य लभते नरः ।
सङ्ख्यामतिगुणां चापि तेषु लोकेषु मोदते ॥ १३.१६४.३२ ॥
पुष्कळ सुवर्णदान असलेल्या यज्ञाचे फल मनुष्य मिळवतो; त्या लोकांमध्ये संख्येपलीकडील गुणांनी तो आनंदतो.
13.164.33
यस्तु संवत्सरं क्षान्तो भुङ्क्तेऽहन्यष्टमे नरः ।
देवकार्यपरो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.३३ ॥
जो मनुष्य एक वर्षभर संयमाने अष्टमीच्या दिवशी भोजन करतो, सदैव देवकार्यात तत्पर राहून जातवेदसाला (अग्नीला) आहुती देतो—.
13.164.34
पौण्डरीकस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
पद्मवर्णनिभं चैव विमानमधिरोहति ॥ १३.१६४.३४ ॥
पुंडरीक यज्ञाचे सर्वोत्तम फल तो मिळवतो; कमळाच्या वर्णासारख्या विमानात चढतो.
13.164.35
मृष्टाः कनकगौर्यश्च नार्यः श्यामास्तथा पराः ।
वयोरूपविलासिन्यो लभते नात्र संशयः ॥ १३.१६४.३५ ॥
सुशोभित, सोन्यासारख्या गोऱ्या, सावळ्या आणि इतर स्त्रिया—तारुण्य आणि रूपाने विलासी—तो मिळवतो; यात शंका नाही.
13.164.36
यस्तु संवत्सरं भुङ्क्ते नवमेनवमेऽहनि ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.३६ ॥
जो मनुष्य एक वर्षभर प्रत्येक नवव्या दिवशी भोजन करतो, बारा महिने सदैव जातवेदसाला (अग्नीला) आहुती देतो—.
13.164.37
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
पुण्डरीकप्रकाशं च विमानं लभते नरः ॥ १३.१६४.३७ ॥
तो मनुष्य हजार अश्वमेध यज्ञांचे अनुत्तम फल मिळवतो आणि कमळासारखे तेजस्वी विमान प्राप्त करतो.
13.164.38
दीप्तसूर्याग्नितेजोभिर्दिव्यमालाभिरेव च ।
नीयते रुद्रकन्याभिः सोन्तरिक्षं सनातनम् ॥ १३.१६४.३८ ॥
तेजस्वी सूर्य व अग्नीच्या तेजाने युक्त, दिव्य माळा धारण केलेल्या रुद्राच्या कन्या त्याला शाश्वत अंतरिक्षातून नेतात.
13.164.39
अष्टादशसहस्राणि वर्षाणां कल्पमेव च ।
कोटीशतसहस्रं च तेषु लोकेषु मोदते ॥ १३.१६४.३९ ॥
अठरा हजार वर्षे, एक कल्प आणि शंभर लाख कोटी काळ तो त्या लोकांत आनंदाने राहतो.
13.164.40
यस्तु संवत्सरं भुङ्क्ते दशाहे वै गतेगते ।
सदा द्वादश मासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.४० ॥
जो माणूस एक वर्षभर दहाव्या दिवशी भोजन करतो आणि बारा महिने सदैव जातवेदस अग्नीत आहुती देतो.
13.164.41
ब्रह्मकन्यानिवासे स सर्वभूतमनोहरे ।
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.१६४.४१ ॥
सर्व प्राण्यांचे मन हरण करणाऱ्या ब्रह्मकन्यांच्या निवासस्थानी तो हजार अश्वमेध यज्ञांचे अनुत्तम फल मिळवतो.
13.164.42
रूपवत्यश्च तं कन्या रमयन्ति सदा नरम् ।
नीलोत्पलनिभैर्वर्णै रक्तोत्पलनिभैस्तथा ॥ १३.१६४.४२ ॥
रूपवती कन्या त्या माणसाला सदैव रमवतात; त्यांचा वर्ण निळ्या व लाल कमळांसारखा असतो.
13.164.43
विमानं मण्डलावर्तमावर्तगहनाकुलम् ।
सागरोर्मिप्रतीकाशं स लभेद्यानमुत्तमम् ॥ १३.१६४.४३ ॥
तो मंडलाकार आवर्तांनी व गहन झालेले, समुद्राच्या लाटांसारखे विमान नावाचे उत्तम यान प्राप्त करील.
13.164.44
विचित्रमणिमालाभिर्नादितं शङ्खनिःस्वनैः ।
स्फाटिकैर्वज्रसारैश्च स्तम्भैः सुकृतवेदिकम्।
आरोहति महद्यानं हंससारसवाहनम् ॥ १३.१६४.४४ ॥
विविध मण्यांच्या माळांनी सजलेल्या, शंखनादांनी गजबजलेल्या, स्फटिक व वज्रासारख्या खांबांनी व सुंदर वेदिकांनी युक्त, हंस व सारस वाहून नेणाऱ्या त्या महायानात तो आरूढ होतो.
13.164.45
एकादशे तु दिवसे यः प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.४५ ॥
एकादशीच्या दिवशी मिळालेले हविष्य जो सेवन करतो आणि बारा महिने सतत जातवेद अग्नीत आहुती देतो.
13.164.46
परिस्त्रियं नाभिलषेद्वाचाथ मनसाऽपि वा ।
अनृतं च न भाषेत मातापित्रोःक कृतेऽपि वा।
अभिगच्छेन्महादेवं विमानस्थं महाबलम् ॥ १३.१६४.४६ ॥
परस्त्रीची वाचेने किंवा मनानेही इच्छा करू नये; माता-पित्यांसाठीसुद्धा असत्य बोलू नये; विमानात स्थित महाबल महादेवाकडे जावे.
13.164.47
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
स्वायंभुवं च पश्येत विमानं समुपस्थितम् ॥ १३.१६४.४७ ॥
तो हजार अश्वमेध यज्ञांचे अनुत्तम फल प्राप्त करतो आणि समीप आलेले स्वायंभुव विमान पाहतो.
13.164.48
कुमार्यः काञ्चनाभासा रूपवत्यो नयन्ति तम् ।
रुद्राणां तमधीवासं दिवि दिव्यं मनोहरम् ॥ १३.१६४.४८ ॥
सुवर्णासारख्या कांतीच्या सुंदर कन्या त्याला रुद्रांच्या त्या दिव्य, मनोहर निवासस्थानी, स्वर्गात, नेतात.
13.164.49
वर्षाण्यपरिमेयानि युगान्तमपि चावसेत् ।
कोटीशतसहस्रं च दशकोटिशतानि च ॥ १३.१६४.४९ ॥
अपरिमित वर्षे, युगाच्या अंतापर्यंतही तो वास करेल; आणि शंभर हजार कोटी व दहा कोटी शते.
13.164.50
रुद्रं नित्यं प्रणमते देवदानवसम्मतम् ।
स तस्मै दर्शनं प्राप्तो दिवसेदिवसे भवेत् ॥ १३.१६४.५० ॥
देव-दानवांनी मान्य केलेल्या रुद्राला जो नित्य नमस्कार करतो, त्याला दिवसेंदिवस त्याचे दर्शन प्राप्त होते.
13.164.51
दिवसे द्वादशे यस्तु प्राप्तो वै प्राशते हविः ।
सदा द्वादश मासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.५१ ॥
बाराव्या दिवशी प्राप्त होऊन जो हविर्भोजन करतो; आणि सदा बारा महिने जातवेदसाला (अग्नीला) आहुती देतो.
13.164.52
नियमेन समायुक्तः सर्वमेधफलं लभेत ।
आदित्यैर्द्वादशैस्तस्य विमानं संविधीयते ॥ १३.१६४.५२ ॥
नियमाने युक्त असलेला सर्व मेध यज्ञांचे फळ मिळवतो; बारा आदित्यांकडून त्याचे विमान सजवले जाते.
13.164.53
मणिमुक्ताप्रवालैश्च महार्हैरुपशोभितम् ।
हंसभासा परिक्षिप्तं नागवीथीसमाकुलम् ॥ १३.१६४.५३ ॥
मणी, मोती व प्रवाळ अशा मौल्यवान रत्नांनी शोभिवंत; हंसांच्या तेजाने वेढलेले; हत्तींच्या मार्गांनी भरलेले.
13.164.54
मयूरैश्चक्रवाकैश्च कूजद्भिरुपशोभितम् ।
अट्टैर्महद्भिः संयुक्तं ब्रह्मलोके प्रतिष्ठितम् ॥ १३.१६४.५४ ॥
मोर व चक्रवाकांच्या कूजनाने शोभिवंत; मोठ्या अट्टांनी युक्त; ब्रह्मलोकात प्रतिष्ठित.
13.164.55
नित्यमावसथं राजन्नरनारीसमावृतम् ।
ऋषिरेवं महाभागस्त्वङ्गिराः प्राह धर्मिवित् ॥ १३.१६४.५५ ॥
हे राजा, ते नेहमी स्त्री-पुरुषांनी भरलेले निवासस्थान आहे. महाभाग्यवान अंगिरा ऋषींनी धर्मज्ञ म्हणून असे सांगितले.
13.164.56
त्रयोदशे तु दिवसे प्राप्ते यः प्राशते हविः ।
सदा द्वादश मासान्वै देवसत्रफलं लभेत् ॥ १३.१६४.५६ ॥
तेरावा दिवस आल्यावर जो हविष्य सेवन करतो, त्याला सदैव बारा महिने देवसत्राचे फल मिळते.
13.164.57
रक्तपद्मोदयं नाम विमानं साधयेन्नरः ।
जातरूपप्रयुक्तं च रत्नसञ्चयभूषितम् ॥ १३.१६४.५७ ॥
'रक्तपद्मोदय' नावाचे विमान माणसाने साधावे; ते सोन्याने सजवलेले व रत्नांच्या राशींनी अलंकृत आहे.
13.164.58
देवकन्याभिराकीर्णं दिव्याभरणभूषितम् ।
पुण्यगन्धोदयं दिव्यं वादित्रैरुपशोभितम् ॥ १३.१६४.५८ ॥
ते देवकन्यांनी भरलेले, दिव्य अलंकारांनी सजलेले, पुण्य सुगंध पसरवणारे, दिव्य व वाद्यांनी शोभणारे आहे.
13.164.59
तत्र शङ्कुपताके द्वे युगान्तं कल्पमेव च ।
अयुतायुतं तथा पद्मं समुद्रं च तथा वसेत् ॥ १३.१६४.५९ ॥
तेथे दोन शंकु-पताका आहेत; तेथे युगान्त, कल्प, अयुतायुत, पद्म आणि समुद्र इतके काल वास करावा.
13.164.60
गीतगन्धर्वघोषैश्च भेरीपणवनिःस्वनैः ।
सदा प्रह्लादितस्ताभिर्देवकन्याभिरीड्यते ॥ १३.१६४.६० ॥
गीत आणि गंधर्वांचे घोष, भेरी व पणवांच्या नादाने, त्या देवकन्यांकडून सदैव आनंदित होऊन ते स्तुत केले जाते.
13.164.61
चतुर्दशे तु दिवसे यः पूर्णे प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासांस्तु महामेधफलं लभेत् ॥ १३.१६४.६१ ॥
चौदाव्या दिवशी, पौर्णिमेला जो हविष्य खातो, तो बारा महिने सतत महामेध यज्ञाचे फल प्राप्त करतो.
13.164.62
अनिर्देश्यवयोरूपा देवकन्याः स्वलङ्कृताः ।
मृष्टतप्ताङ्गदधरा विमानैरुपयान्ति तम् ॥ १३.१६४.६२ ॥
अनिर्देश्य वय आणि रूप असलेल्या, सुंदर अलंकृत देवकन्या, शुद्ध तापलेल्या सोन्यासारख्या अंगांच्या, विमानांनी त्याच्याकडे येतात.
13.164.63
कलहंसविनिर्घोषैर्नूपुराणां च निःखनैः ।
काञ्चीनां च समुत्कर्षैस्तत्रतत्र निबोध्यते ॥ १३.१६४.६३ ॥
कलहंसांच्या निनादाने, नूपुरांच्या आणि कांचींच्या झणत्कारांनी, उंच आवाजांनी, इथे तिथे तो ओळखला जातो.
13.164.64
देवकन्यानिवासे च तस्मिन्वसति मानवः ।
जाह्नवीवालुकाकीर्णं पूर्णं संवत्सरं नरः ॥ १३.१६४.६४ ॥
देवकन्यांच्या निवासात, गंगेच्या वाळूने भरलेल्या त्या ठिकाणी, मनुष्य पूर्ण एक वर्ष राहतो...
13.164.65
यस्तु पक्षे गते भुङ्क्ते एकभक्तं जितेन्द्रियः ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.६५ ॥
जो जितेंद्रिय पंधरवडा उलटल्यावर एकदाच भोजन करतो आणि बारा महिने सतत जातवेदसामध्ये (अग्नीत) आहुती देतो...
13.164.66
राजसूयसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
यानमारोहते दिव्यं हंसबर्हिणलक्षणम् ॥ १३.१६४.६६ ॥
तो हजार राजसूय यज्ञांचे सर्वोत्तम फल प्राप्त करतो; हंस आणि मोर ही चिन्हे असलेल्या दिव्य यानावर आरूढ होतो.
13.164.67
मणिमण्डलकैश्चित्रं जातरूपसमावृतम् ।
दिव्याभरणशोभाभिर्वरस्त्रीभिरलङ्कृतम् ॥ १३.१६४.६७ ॥
मण्यांच्या वर्तुळांनी चित्रित, सोन्याने आच्छादलेले, दिव्य अलंकारांच्या शोभेने युक्त श्रेष्ठ स्त्रियांनी अलंकृत (असे विमान).
13.164.68
एकस्तम्भं चतुर्द्वारं सप्तभौमं सुमङ्गलम् ।
वैजयन्तीसहस्रैश्च शोभितं गीतनिःस्वनै।
दिव्यं दिव्यगुणोपेतं विमानमधिरोहति ॥ १३.१६४.६८ ॥
एक खांब, चार द्वारे, सात मजले, अत्यंत मंगलमय, हजारो वैजयंती पताका आणि गीताच्या नादांनी शोभलेले, दिव्य गुणांनी युक्त दिव्य विमानावर तो आरूढ होतो.
13.164.69
मणिमुक्ताप्रवालैश्च भूषितं वैद्युतप्रभम् ।
वसेद्युगसहस्रं च खड्गकुञ्जरवाहनः ॥ १३.१६४.६९ ॥
मणी, मोती व प्रवाळांनी अलंकृत, विजेसारख्या तेजाने चमकणाऱ्या (विमानात) तो हजार युगे राहतो, खड्ग व हत्ती वाहन असलेला.
13.164.70
षोडशे दिवसे यस्तु सम्प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासान्वै सोमयज्ञफलं लभेत् ॥ १३.१६४.७० ॥
सोळाव्या दिवशी जो हविष्य सेवन करतो, त्याला नेहमी बारा महिने सोमयज्ञाचे फळ मिळते.
13.164.71
सोमकन्यानिवासेषु सोऽध्यावसति नित्यशः ।
सौम्यगन्धानुलिप्तश्च कामचारगतिर्भवेत् ॥ १३.१६४.७१ ॥
सोमकन्यांच्या निवासस्थानी तो नित्य राहतो; सौम्य सुगंधाने लिंपलेला, इच्छेनुसार गती असलेला होतो.
13.164.72
सुदर्शनाभिर्नारीभिर्मधुराभिस्तथैव च ।
अर्च्यते वै विमानस्थः कामभोगैश्च सेव्यते ॥ १३.१६४.७२ ॥
सुंदर व मधुर स्त्रियांकडून तो पूजिला जातो; विमानात स्थित असलेला तो कामभोगांनी सेविला जातो.
13.164.73
फलं पद्मशतप्रख्यं महाकल्पं दशाधिकम् ।
आवर्तनानि चत्वारि साधयेच्चाप्यसौ नरः ॥ १३.१६४.७३ ॥
त्याला शंभर कमळांइतके फल, दहा अधिक महाकल्प मिळतात; तो मनुष्य चार आवर्तने सिद्ध करतो.
13.164.74
दिवसे सप्तदशमे यः प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.७४ ॥
सतरावा दिवस आल्यावर जो हविष्य खातो, आणि बारा महिने सदैव जातवेदसात (अग्नीत) आहुती देतो.
13.164.75
स्थानं वारुणमैन्द्रं च रौद्रं वाऽप्यधिगच्छति ॥ १३.१६४.७५ ॥
तो वरुणाचे, इंद्राचे किंवा रुद्राचे स्थान देखील प्राप्त करतो.
13.164.76
मारुतं शयनं चैव ब्रह्मलोकं स गच्छति ।
तत्र दैवतकन्याभिरासनेनोपचर्यते ॥ १३.१६४.७६ ॥
मरुतांची शय्या आणि ब्रह्मलोक तो जातो; तेथे देवकन्या आसन देऊन त्याची सेवा करतात.
13.164.77
भूर्भुवःस्वश्च देवर्षिर्विश्वरूपमवेक्षते ।
तत्र देवाधिदेवस्य कुमार्यो रमयन्ति तम्।
द्वात्रिंशद्रूपदारिण्यो मधुराः समलङ्कृताः ॥ १३.१६४.७७ ॥
भूः, भुवः, स्वः या लोकांत देवर्षी विश्वरूपाला पाहतो; तेथे देवाधिदेवाच्या कुमारी त्याला रमवतात—बत्तीस सुंदर, मधुर, सुशोभित स्त्रिया.
13.164.78
चन्द्रादित्यावुभौ यावद्गगते चरतः प्रभो ।
तावच्चरत्यसौ धीरः सुधातुल्यरसाशनः ॥ १३.१६४.७८ ॥
हे प्रभो, आकाशात चंद्र आणि सूर्य दोन्ही संचार करतात तोपर्यंत, तो धीर पुरुष अमृतासारख्या रसाचे अन्न खात संचार करतो.
13.164.79
अष्टादशे यो दिवसे प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै सप्तलोकान्स पश्यति ॥ १३.१६४.७९ ॥
जो अठराव्या दिवशी एकदाच भोजन करतो, तो सदैव बारा महिने सात लोक पाहतो.
13.164.80
रथैः स नन्दिघोषैश्च पृष्ठतः सोऽनुगम्यते ।
देवकन्याधिरूढैस्तु भ्राजमानैः स्वलंकृतैः ॥ १३.१६४.८० ॥
नंदिघोष (गर्जणाऱ्या) रथांकडून तो मागे नेला जातो; त्यांवर देवकन्या आरूढ असतात, त्या तेजस्वी व सुंदर अलंकृत आहेत.
13.164.81
व्याघ्रसिंहप्रयुक्तं च मेघस्वननिनादितम् ।
विमानमुत्तमं दिव्यं सुसुखि ह्यधिरोहति ॥ १३.१६४.८१ ॥
वाघ आणि सिंह जुंपलेल्या, मेघगर्जनेसारख्या निनादणाऱ्या उत्तम दिव्य विमानात तो अतिशय सुखाने आरोहण करतो.
13.164.82
तत्र कल्पसहस्रं स कन्याभिः सह मोदते ।
सुधारसं च भुञ्जीत अमृतोपममुत्तमम् ॥ १३.१६४.८२ ॥
तिथे तो हजार कल्पांपर्यंत कन्यांसह आनंद भोगतो आणि अमृतासमान उत्तम सुधारस सेवन करतो.
13.164.83
एकोनविंशदिवसे यो भुङ्क्ते एकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै सप्त लोकान्स पश्यति ॥ १३.१६४.८३ ॥
जो एकोणिसाव्या दिवशी एकदाच भोजन करतो, तो सदैव बारा महिने सात लोक पाहतो.
13.164.84
उत्तमं लभते स्थानमप्सरोगणसेवितम् ।
गन्धर्वैरुपगीतं च विमानं सूर्यवर्चसम् ॥ १३.१६४.८४ ॥
अप्सरांच्या समूहांनी सेवित उत्तम स्थान तो प्राप्त करतो; गंधर्वांनी गायलेले, सूर्यासारखे तेजस्वी विमानही त्याला मिळते.
13.164.85
तत्रामरवरस्त्रीभिर्मोदते विगतज्वरः ।
दिव्याम्बरधरः श्रीमानयुतानां शतंशतम् ॥ १३.१६४.८५ ॥
तेथे देवांगनांमधील श्रेष्ठ स्त्रियांसह तो आनंद भोगतो; ताप (दुःख) दूर झालेला, दिव्य वस्त्रे धारण केलेला, तेजस्वी, शेकडो-शेकडो अयुतांसह.
13.164.86
पूर्णेऽथ विंशे दिवसे यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु सत्यवादी धृतव्रतः ॥ १३.१६४.८६ ॥
विसाव्या दिवसाची पूर्ती झाल्यावर जो एकच भोजन घेतो, सदा बारा महिने, सत्यवादी, व्रतात दृढ.
13.164.87
अमांसाशी ब्रह्मचारी सर्वभूतहिते रतः ।
स लोकान्विपुलान्रम्यानादित्यानामुपाश्नुते ॥ १३.१६४.८७ ॥
मांस न खाणारा, ब्रह्मचारी, सर्व प्राणिमात्रांच्या हितात रत — तो आदित्यांचे विशाल आणि रमणीय लोक प्राप्त करतो.
13.164.88
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च दिव्यमाल्यानुलेपनैः ।
विमानैः काञ्चनैर्हृद्यैः पृष्ठतश्चानुगम्यते ॥ १३.१६४.८८ ॥
गंधर्व आणि अप्सरा दिव्य माळा व चंदन घेऊन, सोन्याच्या मनोहर विमानांसह त्याच्या मागून अनुसरण केले जाते.
13.164.89
एकविंशो तु दिवसे यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम्।
लोकमौशनसं दिव्यं शक्रलोकं च गच्छति ॥ १३.१६४.८९ ॥
एकविसाव्या दिवशी जो एकच भोजन घेतो, सदा बारा महिने, जातवेद अग्नीत आहुती देत — तो दिव्य औशनस लोकाला व इंद्रलोकाला जातो.
13.164.90
अश्विनोर्मरुतां चैव सुखेष्वभिरतः सदा ।
अनभिज्ञश्च दुःखानां विमानवरमास्थितः।
सेव्यमानो वरस्त्रीभिः क्रीडत्यमरवत्प्रभुः ॥ १३.१६४.९० ॥
अश्विनी व मरुतांच्या सुखांत सदा रमलेला, दुःख न जाणणारा, श्रेष्ठ विमानात बसलेला, श्रेष्ठ स्त्रियांनी सेविलेला, अमरासारखा तो प्रभु क्रीडा करतो.
13.164.91
द्वाविंशे दिवसे प्राप्ते यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् ।
सदा द्वादश मासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.९१ ॥
बाविसाव्या दिवशी जो एकदाच भोजन करतो, तो सदैव बारा महिने जातवेद (अग्नी)मध्ये आहुती देत राहतो.
13.164.92
अहिंसानिरतो धीमान्सत्यवागनसूयकः ।
लोकान्वसूनामाप्नोति दिवाकरसमप्रभः ॥ १३.१६४.९२ ॥
अहिंसेत रत असलेला, बुद्धिमान, सत्यवादी, असूयाहीन पुरुष सूर्यासारख्या तेजाने वसूंचे लोक प्राप्त करतो.
13.164.93
कामचारी सुधाहारो विमानवरमास्थितः ।
रमते देवकन्याभिर्दिव्याभरणभूषितः ॥ १३.१६४.९३ ॥
इच्छेप्रमाणे संचार करणारा, अमृताहारी, श्रेष्ठ विमानात आरूढ, दिव्य अलंकारांनी सजलेला, देवकन्यांसह रमतो.
13.164.94
त्रयोविंशे तु दिवसे प्राशेद्यस्त्वेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु मिताहारो जितेन्द्रियः।
वायोरुशनसस्चैव रुद्रलोकं च गच्छति ॥ १३.१६४.९४ ॥
तेविसाव्या दिवशी जो एकदाच भोजन करतो, सदैव बारा महिने मिताहारी व जितेंद्रिय राहून वायू व उशनस यांच्या लोकांत आणि रुद्रलोकात जातो.
13.164.95
कामचारी कामगमः पूज्यमानोऽप्सरोगणैः ।
अनेकयुगपर्यन्तं विमानवरमास्थितः।
रमते देवकन्याभिर्दिव्याभरणभूषितः ॥ १३.१६४.९५ ॥
इच्छेप्रमाणे संचार करणारा, इच्छेप्रमाणे गमन करणारा, अप्सरागणांनी पूजित होऊन अनेक युगे श्रेष्ठ विमानात राहून, दिव्य अलंकारांनी सजलेला, देवकन्यांसह रमतो.
13.164.96
चतुर्विंशे तु दिवसे यः प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासांश्च जुह्वानो जातवेदसम्।
आदित्यानामधीवासे मोदमानो वसेच्चिरम् ॥ १३.१६४.९६ ॥
चोविसाव्या दिवशी जो हविष्य खातो आणि सदैव बारा महिने जातवेद (अग्नी)मध्ये आहुती देतो, तो आदित्यांच्या निवासात आनंदित होऊन दीर्घकाळ राहतो.
13.164.97
दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यगन्धानुलेपनः ।
विमाने काञ्चने दिव्ये हंसयुक्ते मनोरमे।
रमते देवकन्यानां सहस्रैरयुतैस्तथा ॥ १३.१६४.९७ ॥
दिव्य माळा आणि वस्त्रे धारण करून, दिव्य गंधांचे लेप लावून, हंसांनी जोडलेल्या मनोहर सुवर्ण दिव्य विमानात देवकन्यांच्या हजारो आणि अयुतांसह तो रमतो.
13.164.98
पञ्चविंशे तु दिवसे यः प्राशेदेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु पुष्कलं यानमारुहेत् ॥ १३.१६४.९८ ॥
पंचविसाव्या दिवशी जो एकदाच भोजन करतो, सदैव बारा महिने, तो विपुल यानावर आरूढ होतो.
13.164.99
सिंहव्याग्रप्रयुक्तैस्तु मेघनिःस्वननादितैः ।
स रथैर्नन्दिघोषैश्च पृष्ठतो ह्यनुगम्यते।
देवकन्यासमारूढैः काञ्चनैर्विमलैः शुभैः ॥ १३.१६४.९९ ॥
सिंह आणि वाघांनी जोडलेल्या, मेघगर्जनेसारखा नाद करणाऱ्या रथांनी, नंदिघोषांसह तो मागून अनुसरला जातो; देवकन्यांनी आरूढ झालेल्या सुवर्ण, निर्मल, शुभ रथांनी.
13.164.100
विमानमुत्तमं दिव्यमास्थाय सुमनोहरम् ।
तत्र कल्पसहस्रं वै वसते स्त्रीशतावृते।
सुधारसं चोपजीवन्नमृतोपममुत्तमम् ॥ १३.१६४.१०० ॥
उत्तम, दिव्य, अत्यंत मनोहर विमानावर आरूढ होऊन, शेकडो स्त्रियांनी वेढलेला तो तेथे हजार कल्पे वास करतो, अमृतासमान उत्तम सुधारस सेवन करत.
13.164.101
षड्विंशे दिवसे यस्तु प्रकुर्यादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु नियतो नियताशनः।
जितेन्द्रियो वीतरागो जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१०१ ॥
सव्विसाव्या दिवशी जो एकदाच भोजन करतो, सदैव बारा महिने, नियमित आहार घेणारा, इंद्रियजिती, वीतराग होऊन जातवेदसाला आहुती देत.
13.164.102
स प्राप्नोति महाभागः पूज्यमानोऽप्सरोगणैः ।
सप्तानां मरुतां लोकान्वसूनां चापि सोश्नुते ॥ १३.१६४.१०२ ॥
तो महाभाग्यवान अप्सरांच्या गणांकडून पूजित होऊन सात मरुतांचे आणि वसूंचे लोक प्राप्त करतो व उपभोगतो.
13.164.103
विमानैः स्फाटिकैर्दिव्यैःइ सर्वरत्नैरलङ्कृतैः ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्चि पूज्यमानः प्रमोदते।
द्वेऽर्बुदानां सहस्रे तु दिव्ये दिव्येन तेजसा ॥ १३.१६४.१०३ ॥
स्फटिकनिर्मित, सर्व रत्नांनी अलंकृत अशा दिव्य विमानांत, गंधर्व व अप्सरांकडून पूजित होऊन तो आनंदतो. दिव्य तेजाने दोन अर्बुद सहस्र (विमानांत).
13.164.104
सप्तविंशेऽथ दिवसे यः कुर्यादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१०४ ॥
सत्ताविसाव्या दिवशी जो एकदाच भोजन करतो आणि बारा महिने जातवेदा (अग्नी)मध्ये आहुती देतो.
13.164.105
फलं प्राप्नोति विपुलं देवलोके च पूज्यते ।
अमृताशी वसंस्तत्र स वितृपः प्रमोदते ॥ १३.१६४.१०५ ॥
तो विपुल फल प्राप्त करतो, देवलोकात पूजित होतो. तेथे अमृत सेवन करीत वास करून तृप्त होऊन आनंदतो.
13.164.106
देवर्षिचरिताँल्लोकान्राजर्षिभिरनुष्ठितान् ।
अध्यावसति दिव्यात्मा विमानवरमास्थितः ॥ १३.१६४.१०६ ॥
देवर्षींनी आचरिलेल्या व राजर्षींनी अनुष्ठिलेल्या लोकांत दिव्यात्मा श्रेष्ठ विमानावर आरूढ होऊन वास करतो.
13.164.107
स्त्रीभिर्मिनोभिरामाभी रममाणो मदोत्कटः ।
युगकल्पसहस्राणि त्रीण्यावसति वै सुखम् ॥ १३.१६४.१०७ ॥
सुंदर स्त्री-पुरुषांसह रममाण होऊन, आनंदाने उन्मत्त होऊन, तीन हजार युग-कल्प सुखाने वास करतो.
13.164.108
योऽष्टाविंशे तु दिवसे प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जितात्मा विजितेन्द्रियः ॥ १३.१६४.१०८ ॥
जो अठ्ठाविसाव्या दिवशी एकदाच भोजन करतो, बारा महिने सदा आत्मजयी व इंद्रियजयी राहून.
13.164.109
फलं देवर्षिचरितं विपुलं समुपाश्नुते ।
भोगवांस्तेजसा भाति सहस्रांशुरिवामलः ॥ १३.१६४.१०९ ॥
तो देवर्षींच्या आचरणाचे विपुल फळ प्राप्त करतो; भोगसंपन्न होऊन निर्मल सूर्याप्रमाणे तेजाने तळपतो.
13.164.110
सुकुमार्यश्च नार्यस्तं रममाणाः सुवर्चसः ।
पीनस्तनोरुजघना दिव्याभरणभूषिताः ॥ १३.१६४.११० ॥
नाजूक, तेजस्वी स्त्रिया त्याच्याशी रमतात; पुष्ट स्तन, मांड्या व कंबरेच्या, दिव्य अलंकारांनी सजलेल्या.
13.164.111
रमयन्ति मनःकान्ता विमाने सूर्यसन्निबे ।
सर्वकामगमे दिव्ये कल्पायुतशतं समाः ॥ १३.१६४.१११ ॥
मनाला प्रिय असलेल्या त्या त्याला सूर्यासारख्या दिव्य विमानात रमवतात; सर्व इच्छांनुसार जाणारे ते विमान लक्ष कल्पांपर्यंत.
13.164.112
एकोनत्रिंशदिवसे यः प्राशेदेकभोजनम् ।
तस्य लोकाः शुभा दिव्या देवराजर्षिपूजिताः
तस्य लोकाः शुभा दिव्या देवराजर्षिपूजिताः ॥ १३.१६४.११२ ॥
जो एकोणतिसाव्या दिवशी एकदाच भोजन करतो, त्याचे लोक शुभ व दिव्य; देवराज आणि ऋषींनी पूजिलेले.
13.164.113
विमानं सूर्यचन्द्राभं दिव्यं समधिगच्छति ।
जातरूपमयं युक्तं सर्वरत्नसमन्वितम्।
अप्सरोगणसङ्कीर्णं गन्धर्वैरभिनादितम् ॥ १३.१६४.११३ ॥
तो सूर्य-चंद्रासारख्या तेजाचे दिव्य विमान प्राप्त करतो; सोन्याचे, सर्व रत्नांनी युक्त, अप्सरांच्या समूहांनी गच्च भरलेले, गंधर्वांच्या नादाने गुंजणारे.
13.164.114
तत्र चैनं शुभा नार्यो दिव्याभरणभूषिताः ।
मनोभिरामा मधुरा रमयन्ति मदोत्कटाः ॥ १३.१६४.११४ ॥
तेथे दिव्य अलंकारांनी सजलेल्या, मनाला हर्षविणाऱ्या, मधुर, मदोन्मत्त अशा शुभ स्त्रिया त्याला रमवतात.
13.164.115
भोगवांस्तेजसा युक्तो वैश्वानरसमप्रभः ।
दिव्यो दिव्येन वपुषा भ्राजमान इवामरः ॥ १३.१६४.११५ ॥
भोगसंपन्न, तेजाने युक्त, वैश्वानर अग्नीसारख्या प्रभेचा, दिव्य देहाने चमकणारा जणू अमर देव.
13.164.116
वसूनां मरुतां चैव साध्यानामश्विनोस्तथा ।
रुद्राणां च तथा लोकं ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ १३.१६४.११६ ॥
वसू, मरुत, साध्य, अश्विनीकुमार आणि रुद्र यांच्या लोकात आणि ब्रह्मलोकातही तो जातो.
13.164.117
यस्तु मासे गते भुङ्क्ते एकभक्तं समाहितः ।
सदा द्वादश मासान्वै ब्रह्म्लोकमवाप्नुयात् ॥ १३.१६४.११७ ॥
जो महिना उलटल्यावर एकभक्त (एकवेळ भोजन) करतो, समाहित चित्ताने सतत बारा महिने असे करतो, तो ब्रह्मलोक प्राप्त करतो.
13.164.118
सुधारसकृताहार श्रीमान्सर्वमनोहरः ।
तेजसा वपुषा लक्ष्म्या भ्राजते रश्मिवानिव ॥ १३.१६४.११८ ॥
अमृतरसाचा आहार घेणारा, श्रीमंत, सर्वांच्या मनाला हरण करणारा, तेज, देह आणि शोभेने किरणांनी युक्त सूर्यासारखा झळकतो.
13.164.119
दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यगन्धानुलेपनः ।
सुखेष्वभिरतो भोगी दुःखानामविजानकः ॥ १३.१६४.११९ ॥
दिव्य माळा व वस्त्रे धारण करणारा, दिव्य सुगंधी लेप लावलेला, सुखांत रमणारा, भोगी, दुःखांविषयी अनभिज्ञ असा.
13.164.120
स्वयंप्रभाभिर्नारीभिर्विमानस्थो महीयते ।
रुद्रदेवर्षिकन्याभिः सततं चाभिपूज्यते ॥ १३.१६४.१२० ॥
स्वयंप्रभा स्त्रियांसह विमानात स्थित असलेला सन्मानित होतो; रुद्र, देव आणि ऋषिकन्यांकडून सतत पूजला जातो.
13.164.121
नानारमणरूपाभिर्नानारागाभिरेव च ॥ १३.१६४.१२१ ॥
विविध मनोहर रूपांच्या आणि विविध अनुरागांच्या स्त्रियांसह.
13.164.122
विमाने गगनाकारे सूर्यवैडूर्यसन्निभे ।
पृष्ठतः सोमसङ्करो उदर्के चाभ्रसन्निभे ॥ १३.१६४.१२२ ॥
आकाशाकार, सूर्य व वैडूर्यासारख्या विमानात; मागे चंद्राशी मिसळलेला, सकाळी मेघासारखा.
13.164.123
दक्षिणायां तु रक्ताभे अधस्तान्नीलमण्डले ।
ऊर्ध्वं विचित्रसङ्काशे नैको वसति पूजितः ॥ १३.१६४.१२३ ॥
दक्षिणेस तांबड्या प्रभेच्या, खाली निळ्या मंडलात, वर विचित्र आकारात — पूजित होऊन तो एकटा राहत नाही.
13.164.124
यावद्वर्षसहस्रं वै जम्बूद्वीपे प्रवर्षति ।
तावत्संवत्सराः प्रोक्ता ब्रह्मलोकेऽस्य धीमतः ॥ १३.१६४.१२४ ॥
जंबूद्वीपात जितकी हजार वर्षे पाऊस पडतो, तितकी वर्षे त्या बुद्धिमानाचा ब्रह्मलोकात वास सांगितला आहे.
13.164.125
विप्रुषश्चैव यावन्त्यो निपतन्ति नभस्तलात् ।
वर्षासु वर्षतस्तावन्निवसत्यमरप्रभः ॥ १३.१६४.१२५ ॥
आकाशातून जितके थेंब पडतात, पावसाळ्यात पडताना जितके, तितका काळ देवासारखा तेजस्वी तो राहतो.
13.164.126
मासोपवासी वर्षैस्तु दशभिः स्वर्गमुत्तमम् ।
महर्षित्वमथासाद्य सशरीरगतिर्भवेत् ॥ १३.१६४.१२६ ॥
जो एक महिना उपवास करतो, तो दहा वर्षांत उत्तम स्वर्ग मिळवून महर्षित्व प्राप्त करतो आणि शरीरासह गती प्राप्त करतो.
13.164.127
मुनिर्दान्तो जितक्रोधो जितशिश्नोदरः सदा ।
जुह्वन्नग्नींश्च नियतः सन्ध्योपासनसेविता ॥ १३.१६४.१२७ ॥
मुनी, जो इंद्रियांना आवरतो, क्रोधावर विजय मिळवतो, काम आणि उदरावर विजय मिळवतो, सदैव अग्नींमध्ये आहुती देतो, नियमनिष्ठ असतो आणि संध्योपासनेत रत असतो.
13.164.128
बहुभिर्नियमैरेवं शुचिरश्नाति यो नरः ।
अभ्रावकाशशीलश्च तस्य भानोरिव त्विषः ॥ १३.१६४.१२८ ॥
असे अनेक नियमांनी शुचिर्भूत होऊन जो मनुष्य भोजन करतो आणि मोकळ्या आकाशाखाली राहण्याचा स्वभाव ठेवतो, त्याचे तेज सूर्याच्या तेजासारखे असते.
13.164.129
दिवं गत्वा शरीरेण स्वेन राजन्यथाऽमरः ।
स्वर्गं पुण्यं यथाकाममुपभुङ्क्ते तथाविधः ॥ १३.१६४.१२९ ॥
हे राजा, तो स्वतःच्या शरीराने स्वर्गात जाऊन देवासारखा पुण्यस्वर्ग इच्छेनुसार भोगतो; असा तो.
13.164.130
एथ ते भरतश्रेष्ठ यज्ञानां विधिरुत्तमः ।
व्याख्यातो ह्यानुपूर्व्येण उपवासफलात्मकः ॥ १३.१६४.१३० ॥
हे भरतश्रेष्ठा, उपवासफलस्वरूप यज्ञांची ही उत्तम विधी तुला क्रमाने सांगितली आहे.
13.164.131
दरिद्रैर्मनुजैः पार्थ प्राप्यं यज्ञफलं यथा ।
देवद्विजातिपूजायां रतो भरतसत्तमम् ॥ १३.१६४.१३१ ॥
हे पार्था, दरिद्री मनुष्यांना यज्ञाचे फळ मिळू शकते; तसेच देव व द्विज यांच्या पूजेत रत असलेल्या माणसालाही, हे भरतश्रेष्ठा.
13.164.132
उपवासविधिस्त्वेष विस्तरेण प्रकीर्तितः ।
नियतेष्वप्रमत्तेषु शौचवत्सु महात्मसु ॥ १३.१६४.१३२ ॥
हा उपवासाचा विधी विस्ताराने सांगितला आहे — संयमी, सावध, शुचिता पाळणाऱ्या आणि महात्म्यांसाठी.
13.164.133
दम्भद्रोहनिवृत्तेषु कृतबुद्धिषु भारत ।
अचलेष्वप्रकम्पेषु मा ते भूदत्र संशयः ॥ १३.१६४.१३३ ॥
दंभ आणि द्रोहापासून निवृत्त, दृढबुद्धी, अचल आणि अविचलित लोकांसाठी — हे भारता, यात तुला संशय नसावा.