મહાભારત · અધ્યાય 13.164
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.164.1
पितामहेन विधिवद्यज्ञाः प्रोक्ता महात्मना ।
गुणाश्चैषां यथातथ्यं प्रेत्य चेह च सर्वशः ॥ १३.१६४.१ ॥
પિતામહે વિધિપૂર્વક યજ્ઞોનું વર્ણન કર્યું છે; તેમના ગુણો યથાર્થપણે, આ લોકમાં અને પરલોકમાં સર્વ રીતે કહ્યા છે.
13.164.2
न तै शक्या दरिद्रेण यज्ञाः प्राप्तुं पितामह ।
बहूपकरणा यज्ञा नानासम्भारविस्तराः ॥ १३.१६४.२ ॥
હે પિતામહ, ગરીબ માણસ માટે આ યજ્ઞો મેળવવા શક્ય નથી; યજ્ઞો ઘણાં ઉપકરણો અને વિવિધ સામગ્રીના વિસ્તારવાળા છે.
13.164.3
पार्थिवै राजपुत्रैर्वा शक्याः प्राप्तुं पितामह ।
नार्थन्यूनैरवगुणैरेकात्मभिरसंहतैः ॥ १३.१६४.३ ॥
હે પિતામહ, શું આ યજ્ઞો રાજાઓ કે રાજકુમારો મેળવી શકે? ધનહીન, ગુણહીન, એકલા અને અસંગઠિત લોકો નહીં.
13.164.4
यो दरिद्रैरपि विधिः शक्यः प्राप्तुं सदा भवेत् ।
अर्थन्यूनैरवगुणैरेकात्मभिरसंहतैः।
तुल्यो यज्ञफलैरेतैस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१६४.४ ॥
જે વિધિ ગરીબોને પણ સદા શક્ય હોય, ધનહીન, ગુણહીન, એકલા અને અસંગઠિત લોકોને પણ પ્રાપ્ય હોય, અને આ યજ્ઞફળો સમાન હોય, તે મને કહો, હે પિતામહ.
13.164.5
इदमङ्गिरसा प्रोक्तमुपवासफलात्मकम् ।
विधिं यज्ञफलैस्तुल्यं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १३.१६४.५ ॥
આ વિધિ અંગિરસે કહી છે; જે ઉપવાસના ફળસ્વરૂપ છે અને યજ્ઞફળો સમાન છે. તે સમજ, હે યુધિષ્ઠિર.
13.164.6
यस्तु कल्यं तथा सायं भुञ्जानो नान्तरा पिबेत् ।
अहिंसानिरतो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम्।
षड्भिरेव स वर्षैस्तु सिध्यते नात्र संशयः ॥ १३.१६४.६ ॥
જે સવારે અને સાંજે જ ભોજન કરે, વચ્ચે પાણી ન પીએ, સદા અહિંસામાં રત રહે અને જાતવેદ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપે, તે છ વર્ષમાં જ સિદ્ધિ પામે છે; એમાં સંશય નથી.
13.164.7
तप्तकाञ्चनवर्णं च विमानं लभते नरः ।
देवस्त्रीणामधीवासे नृत्तगीतनिनादिते।
प्राजापत्ये वसेत्पद्मं वर्षाणामग्निसन्निभे ॥ १३.१६४.७ ॥
માણસ તપાવેલા સુવર્ણના રંગનું વિમાન મેળવે છે. દેવસ્ત્રીઓના નિવાસમાં, નૃત્ય અને ગીતના નાદથી ગૂંજતા સ્થાનમાં તે વસે છે. પ્રાજાપત્ય લોકમાં અગ્નિ સમાન પદ્મકાળ તે વસશે.
13.164.8
त्रीणि वर्षाणि यः प्राशेत्सततं त्वेकभोजनम् ।
धर्मत्नीरतो नित्यमग्निष्टोमफलं लभेत्।
यज्ञं बहुसुवर्णं वा वासवप्रियमाचरेत् ॥ १३.१६४.८ ॥
ત્રણ વર્ષ સુધી સતત એક જ વખત ભોજન કરનાર, સદા પોતાની ધર્મપત્નીમાં રત રહેનાર અગ્નિષ્ટોમ યજ્ઞનું ફળ મેળવે છે. અથવા ઇન્દ્રને પ્રિય, પુષ્કળ સુવર્ણવાળો યજ્ઞ કરવો.
13.164.9
सत्यवान्दानशीलश्च ब्रह्मण्यश्चानसूयकः ।
क्षान्तो दान्तो जितक्रोधः स गच्छति परां गतिम् ॥ १३.१६४.९ ॥
જે સત્યવાન, દાનશીલ, બ્રાહ્મણોનો આદર કરનાર, અસૂયારહિત, ક્ષમાશીલ, સંયમી અને ક્રોધ જીતનાર છે, તે પરમ ગતિ પામે છે.
13.164.10
पाण्डुराभ्रपतीकाशे विमाने हंसलक्षणे ।
द्वे समाप्ते ततः पद्मे सोप्सरोभिर्वसेत्सह ॥ १३.१६४.१० ॥
સફેદ વાદળ જેવા, હંસ ચિહ્નવાળા વિમાનમાં, બે પદ્મકાળ પૂરા થયા પછી તે અપ્સરાઓ સાથે વસે છે.
13.164.11
द्वितीये दिवसे यस्तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.११ ॥
બીજા દિવસે જે એક જ વખત ભોજન કરે છે, બાર મહિના સુધી સદા જાતવેદ અગ્નિમાં આહુતિ આપતો.
13.164.12
अग्निकार्यपरो नित्यं नित्यं कल्यप्रबोधनः ।
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १३.१६४.१२ ॥
અગ્નિકર્મમાં સદા તત્પર, નિત્ય પ્રભાતે જાગનાર મનુષ્ય અગ્નિષ્ટોમ યજ્ઞનું ફળ મેળવે છે.
13.164.13
हंससारसयुक्तं च विमानं लभते नरः ।
इन्द्रलोके च वसते वरस्त्रीभिः समावृतः ॥ १३.१६४.१३ ॥
મનુષ્ય હંસ અને સારસથી જોડાયેલું વિમાન પ્રાપ્ત કરે છે, અને ઇન્દ્રલોકમાં શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓથી ઘેરાઈને વસે છે.
13.164.14
तृतीये दिवसे यस्तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१४ ॥
ત્રીજા દિવસે એક જ વાર ભોજન કરનાર અને બાર મહિના સદા જાતવેદ અગ્નિમાં આહુતિ આપનાર—
13.164.15
अग्निकार्यपरो नित्यं नित्यं कल्यप्रबोधनः ।
अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.१६४.१५ ॥
જે સદા અગ્નિકાર્યમાં તત્પર રહે છે અને દરરોજ પ્રભાતે જાગે છે, તે અતિરાત્ર યજ્ઞનું અનુત્તમ ફળ પ્રાપ્ત કરે છે.
13.164.16
मयूरहंसयुक्तं च विमानं लभते नरः ।
सप्तर्षीणां सदा लोके सोप्सरोभिर्वसेत्सह।
निवर्तनं च तत्रास्य त्रीणि पद्मानि वै विदुः ॥ १३.१६४.१६ ॥
મનુષ્ય મોર અને હંસથી જોડાયેલું વિમાન પ્રાપ્ત કરે છે અને સપ્તર્ષિઓના લોકમાં અપ્સરાઓ સાથે સદા વસે છે. ત્યાં તેના પાછા ફરવા માટે ત્રણ પદ્મ હોય છે, એમ જાણકારો કહે છે.
13.164.17
दिवसे यश्चतुर्थे तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम्।
वाजपेयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नीत्यनुत्तमम्। ॥ १३.१६४.१७ ॥
જે ચોથા દિવસે એક જ વાર ભોજન કરે છે અને બાર મહિના સદા જાતવેદ અગ્નિમાં આહુતિ આપે છે, તે વાજપેય યજ્ઞનું અનુત્તમ ફળ પ્રાપ્ત કરે છે.
13.164.18
इन्द्रिकन्याभिरूढं च विमान लभते नरः ।
सागरस्य च पर्यन्ते वासवं लोकमावसेत्।
देवराजस्य च क्रीडां नित्यकालमवेक्षते ॥ १३.१६४.१८ ॥
મનુષ્ય ઇન્દ્રની કન્યાઓ દ્વારા આરૂઢ વિમાન પ્રાપ્ત કરે છે, સમુદ્રના કિનારે વાસવના લોકમાં વસે છે, અને દેવરાજની ક્રીડા સદા જુએ છે.
13.164.19
दिवसे पञ्चमे यस्तु प्राश्नीयादैकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१९ ॥
જે પાંચમા દિવસે માત્ર એક વાર ભોજન કરે છે અને બાર માસ સદા જાતવેદ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપે છે.
13.164.20
अलुब्धः। सत्यवादी च ब्रह्मण्यश्चाविहिंसकः ।
अनसूयुरपापस्थो द्वादशाहफलं लभेत् ॥ १३.१६४.२० ॥
લોભરહિત, સત્યવાદી, બ્રાહ્મણોનો આદર કરનાર, અહિંસક, અસૂયારહિત અને પાપરહિત રહેનાર બાર દિવસનું ફળ પામે છે.
13.164.21
जाम्बूनदमयं दिव्यं विमानं हंसलक्षणम् ।
सूर्यमालासमाभासमारोहेत्पाण्डुरं गुहम् ॥ १३.१६४.२१ ॥
જાંબૂનદ સોનાનું બનેલું, હંસ-ચિહ્નવાળું, સૂર્યમાળા જેવું ઝળહળતું દિવ્ય વિમાન; તે શ્વેત ગુફા પર ચઢે.
13.164.22
आवर्तनानि चत्वारि तथा पद्मानि द्वादश ।
शराग्निपरिमाणं च तत्रासौ वसते सुखम् ॥ १३.१६४.२२ ॥
ત્યાં ચાર આવર્તનો અને બાર પદ્મો છે, બાણ અને અગ્નિના માપ પ્રમાણે; ત્યાં તે સુખપૂર્વક વસે છે.
13.164.23
दिवसे यस्तु षष्ठे वै मुनिः प्राशेत भोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.२३ ॥
જે છઠ્ઠા દિવસે મુનિની જેમ ભોજન કરે છે અને બાર માસ સદા જાતવેદ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપે છે.
13.164.24
सदा त्रिषवणस्नायी ब्रह्मचार्यनसूयकः ।
गवामयनयज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.१६४.२४ ॥
સદા ત્રણે સંધ્યાએ સ્નાન કરનાર, બ્રહ્મચારી અને અસૂયારહિત ગવામયન યજ્ઞનું ઉત્તમ ફળ પામે છે.
13.164.25
अग्निज्वालासमाभासं हंसबर्हिणसेवितम् ।
शातकुम्भसमायुक्तं साधयेद्यानमुत्तमम् ॥ १३.१६४.२५ ॥
અગ્નિજ્વાળા જેવું તેજસ્વી, હંસ અને મોરથી સેવિત, સુવર્ણથી સુશોભિત ઉત્તમ યાન તે પ્રાપ્ત કરે.
13.164.26
तथैवाप्सरसामङ्के प्रतिसुप्तः प्रबोध्यते ।
नूपुराणां निनादेन मेखलानां च निःस्वनैः ॥ १३.१६४.२६ ॥
એ જ રીતે અપ્સરાઓના ખોળામાં ફરી સૂતેલો તે ઝાંઝરના નાદથી અને કમરબંધના ઝણકારથી જાગે છે.
13.164.27
कोटीसहस्रं वर्षाणां त्रीणि कोटिशतानि च ।
पद्मान्यष्टादश तथा पताके द्वे तथैव च ॥ १३.१६४.२७ ॥
હજાર કરોડ વર્ષ, ત્રણસો કરોડ, અઢાર પદ્મ, બે પતાકા, અને તેવી જ રીતે.
13.164.28
अयुतानि च पञ्चशदृक्षचर्मशतस्य च ।
लोम्नां प्रमाणेन समं ब्रह्मलोके महीयते ॥ १३.१६४.२८ ॥
દસ હજાર અને પચાસ, સો રીંછ-ચર્મોના વાળની સંખ્યા જેટલા પ્રમાણે, તે બ્રહ્મલોકમાં પૂજાય છે.
13.164.29
दिवसे सप्तमे यस्तु प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.२९ ॥
સાતમા દિવસે એકવાર જ ભોજન કરનાર, અને બાર મહિના સુધી જાતવેદ અગ્નિમાં આહુતિ આપનાર.
13.164.30
सरस्वतीं गोपयानो ब्रह्मचर्यं समाचरन् ।
सुमनोवर्णकं चैव मधु मांसं च वर्जयन् ॥ १३.१६४.३० ॥
સરસ્વતીનું રક્ષણ કરતાં, બ્રહ્મચર્ય આચરતાં, સુમનોવર્ણક, મધ અને માંસ વર્જતાં.
13.164.31
पुरुषो मरुतां लोकमिन्द्रलोकं च गच्छति ।
तत्रतत्र हि सिद्धार्थो देवकन्याभिरुह्यते ॥ १३.१६४.३१ ॥
મનુષ્ય મરુતોના લોકમાં અને ઇન્દ્રલોકમાં જાય છે. ત્યાં ત્યાં સિદ્ધાર્થ પુરુષને દેવકન્યાઓ વહન કરે છે.
13.164.32
फलं बहुसुवर्णस्य यज्ञस्य लभते नरः ।
सङ्ख्यामतिगुणां चापि तेषु लोकेषु मोदते ॥ १३.१६४.३२ ॥
ઘણા સુવર્ણદાનવાળા યજ્ઞનું ફળ મનુષ્ય મેળવે છે; તે લોકોમાં સંખ્યાથી પણ અધિક ગુણોથી તે આનંદ પામે છે.
13.164.33
यस्तु संवत्सरं क्षान्तो भुङ्क्तेऽहन्यष्टमे नरः ।
देवकार्यपरो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.३३ ॥
જે મનુષ્ય એક વર્ષ ધૈર્યથી આઠમા દિવસે ભોજન કરે છે, સદા દેવકાર્યમાં તત્પર રહી જાતવેદસ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપે છે—.
13.164.34
पौण्डरीकस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
पद्मवर्णनिभं चैव विमानमधिरोहति ॥ १३.१६४.३४ ॥
પુંડરીક યજ્ઞનું સર્વોત્તમ ફળ તે મેળવે છે; કમળના રંગ જેવા વિમાનમાં આરોહણ કરે છે.
13.164.35
मृष्टाः कनकगौर्यश्च नार्यः श्यामास्तथा पराः ।
वयोरूपविलासिन्यो लभते नात्र संशयः ॥ १३.१६४.३५ ॥
સુશોભિત, સોના જેવી ગોરી, શ્યામ અને અન્ય સ્ત્રીઓ—યૌવન અને રૂપથી વિલાસી—તે મેળવે છે; આમાં સંશય નથી.
13.164.36
यस्तु संवत्सरं भुङ्क्ते नवमेनवमेऽहनि ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.३६ ॥
જે મનુષ્ય એક વર્ષ દરેક નવમા દિવસે ભોજન કરે છે, બાર મહિના સદા જાતવેદસ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપે છે—.
13.164.37
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
पुण्डरीकप्रकाशं च विमानं लभते नरः ॥ १३.१६४.३७ ॥
તે મનુષ્ય હજાર અશ્વમેધ યજ્ઞોનું અનુત્તમ ફળ પામે છે અને કમળ સમાન પ્રકાશિત વિમાન મેળવે છે.
13.164.38
दीप्तसूर्याग्नितेजोभिर्दिव्यमालाभिरेव च ।
नीयते रुद्रकन्याभिः सोन्तरिक्षं सनातनम् ॥ १३.१६४.३८ ॥
ઝળહળતા સૂર્ય અને અગ્નિના તેજવાળી, દિવ્ય માળાઓથી શોભતી રુદ્રની કન્યાઓ તેને શાશ્વત અંતરિક્ષમાં લઈ જાય છે.
13.164.39
अष्टादशसहस्राणि वर्षाणां कल्पमेव च ।
कोटीशतसहस्रं च तेषु लोकेषु मोदते ॥ १३.१६४.३९ ॥
અઢાર હજાર વર્ષ, એક કલ્પ અને સો લાખ કરોડ કાળ સુધી તે એ લોકોમાં આનંદ માણે છે.
13.164.40
यस्तु संवत्सरं भुङ्क्ते दशाहे वै गतेगते ।
सदा द्वादश मासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.४० ॥
જે માણસ એક વર્ષ સુધી દસમા દિવસે ભોજન કરે છે અને બાર મહિના સતત જાતવેદ અગ્નિમાં આહુતિ આપે છે.
13.164.41
ब्रह्मकन्यानिवासे स सर्वभूतमनोहरे ।
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.१६४.४१ ॥
સર્વ પ્રાણીઓનું મન હરનારા બ્રહ્મકન્યાઓના નિવાસમાં તે હજાર અશ્વમેધનું અનુત્તમ ફળ પામે છે.
13.164.42
रूपवत्यश्च तं कन्या रमयन्ति सदा नरम् ।
नीलोत्पलनिभैर्वर्णै रक्तोत्पलनिभैस्तथा ॥ १३.१६४.४२ ॥
રૂપવતી કન્યાઓ એ માણસને સદા આનંદ આપે છે; તેમનો વર્ણ નીલ કમળ અને રક્ત કમળ સમાન છે.
13.164.43
विमानं मण्डलावर्तमावर्तगहनाकुलम् ।
सागरोर्मिप्रतीकाशं स लभेद्यानमुत्तमम् ॥ १३.१६४.४३ ॥
તે ગોળ આવર્તો અને ઘૂમરીઓથી ભરેલું, સમુદ્રના મોજાં જેવું વિમાન નામનું ઉત્તમ યાન પામશે.
13.164.44
विचित्रमणिमालाभिर्नादितं शङ्खनिःस्वनैः ।
स्फाटिकैर्वज्रसारैश्च स्तम्भैः सुकृतवेदिकम्।
आरोहति महद्यानं हंससारसवाहनम् ॥ १३.१६४.४४ ॥
વિવિધ મણિમાળાઓથી શોભિત, શંખનાદથી ગુંજતા, સ્ફટિક અને વજ્ર જેવા મજબૂત સ્તંભો તથા સુંદર વેદિકાવાળા, હંસ અને સારસથી વહન પામતા એ મહાયાન પર તે આરોહણ કરે છે.
13.164.45
एकादशे तु दिवसे यः प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.४५ ॥
એકાદશીના દિવસે પ્રાપ્ત હવિષ્ય જે આરોગે છે અને બાર માસ સુધી સદા જાતવેદ અગ્નિમાં આહુતિ આપે છે.
13.164.46
परिस्त्रियं नाभिलषेद्वाचाथ मनसाऽपि वा ।
अनृतं च न भाषेत मातापित्रोःक कृतेऽपि वा।
अभिगच्छेन्महादेवं विमानस्थं महाबलम् ॥ १३.१६४.४६ ॥
પરસ્ત્રીની વાણીથી કે મનથી પણ ઇચ્છા ન કરવી; માતાપિતાને માટે પણ અસત્ય ન બોલવું; વિમાનમાં બિરાજેલા મહાબળવાન મહાદેવની પાસે જવું.
13.164.47
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
स्वायंभुवं च पश्येत विमानं समुपस्थितम् ॥ १३.१६४.४७ ॥
તે હજાર અશ્વમેધ યજ્ઞોનું અનુત્તમ ફળ પામે છે; અને નજીક આવેલું સ્વાયંભુવ વિમાન જુએ છે.
13.164.48
कुमार्यः काञ्चनाभासा रूपवत्यो नयन्ति तम् ।
रुद्राणां तमधीवासं दिवि दिव्यं मनोहरम् ॥ १३.१६४.४८ ॥
સોના જેવી કાંતિવાળી સુંદર કુમારિકાઓ તેને રુદ્રોના એ દિવ્ય, મનોહર નિવાસ સુધી, સ્વર્ગમાં, લઈ જાય છે.
13.164.49
वर्षाण्यपरिमेयानि युगान्तमपि चावसेत् ।
कोटीशतसहस्रं च दशकोटिशतानि च ॥ १३.१६४.४९ ॥
અપરિમિત વર્ષો, યુગના અંત સુધી પણ તે વાસ કરશે; અને સો હજાર કોટિ તથા દસ કોટિ સો.
13.164.50
रुद्रं नित्यं प्रणमते देवदानवसम्मतम् ।
स तस्मै दर्शनं प्राप्तो दिवसेदिवसे भवेत् ॥ १३.१६४.५० ॥
દેવ-દાનવોએ માન્ય કરેલા રુદ્રને જે નિત્ય પ્રણામ કરે છે, તેને દિવસે દિવસે તેમનું દર્શન પ્રાપ્ત થાય છે.
13.164.51
दिवसे द्वादशे यस्तु प्राप्तो वै प्राशते हविः ।
सदा द्वादश मासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.५१ ॥
બારમા દિવસે પ્રાપ્ત થઈને જે હવિ ભોજન કરે છે; અને સદા બાર મહિના જાતવેદસ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપે છે.
13.164.52
नियमेन समायुक्तः सर्वमेधफलं लभेत ।
आदित्यैर्द्वादशैस्तस्य विमानं संविधीयते ॥ १३.१६४.५२ ॥
નિયમથી યુક્ત થયેલો સર્વ મેધ યજ્ઞોનું ફળ મેળવે છે; બાર આદિત્યો દ્વારા તેનું વિમાન સજાવાય છે.
13.164.53
मणिमुक्ताप्रवालैश्च महार्हैरुपशोभितम् ।
हंसभासा परिक्षिप्तं नागवीथीसमाकुलम् ॥ १३.१६४.५३ ॥
મણિ, મોતી અને પરવાળા જેવાં મૂલ્યવાન રત્નોથી શોભિત; હંસોની આભાથી ઘેરાયેલું; હાથીઓના માર્ગોથી ભરેલું.
13.164.54
मयूरैश्चक्रवाकैश्च कूजद्भिरुपशोभितम् ।
अट्टैर्महद्भिः संयुक्तं ब्रह्मलोके प्रतिष्ठितम् ॥ १३.१६४.५४ ॥
મોર અને ચક્રવાકોના કૂજનથી શોભિત; મોટા અટ્ટાલિકાઓથી યુક્ત; બ્રહ્મલોકમાં પ્રતિષ્ઠિત.
13.164.55
नित्यमावसथं राजन्नरनारीसमावृतम् ।
ऋषिरेवं महाभागस्त्वङ्गिराः प्राह धर्मिवित् ॥ १३.१६४.५५ ॥
હે રાજન, તે સદા સ્ત્રી-પુરુષોથી ભરેલું નિવાસસ્થાન છે. મહાભાગ્યશાળી ઋષિ અંગિરાએ ધર્મજ્ઞ તરીકે આ પ્રમાણે કહ્યું.
13.164.56
त्रयोदशे तु दिवसे प्राप्ते यः प्राशते हविः ।
सदा द्वादश मासान्वै देवसत्रफलं लभेत् ॥ १३.१६४.५६ ॥
તેરમો દિવસ આવે ત્યારે જે હવિષ્ય ખાય છે, તેને સદા બાર મહિના દેવસત્રનું ફળ મળે છે.
13.164.57
रक्तपद्मोदयं नाम विमानं साधयेन्नरः ।
जातरूपप्रयुक्तं च रत्नसञ्चयभूषितम् ॥ १३.१६४.५७ ॥
'રક્તપદ્મોદય' નામનું વિમાન માણસે સાધવું જોઈએ; તે સોનાથી સજાવેલું અને રત્નોના સંચયથી શોભિત છે.
13.164.58
देवकन्याभिराकीर्णं दिव्याभरणभूषितम् ।
पुण्यगन्धोदयं दिव्यं वादित्रैरुपशोभितम् ॥ १३.१६४.५८ ॥
તે દેવકન્યાઓથી ભરેલું, દિવ્ય આભૂષણોથી સજાવેલું, પુણ્ય સુગંધ ફેલાવતું, દિવ્ય અને વાદ્યોથી શોભિત છે.
13.164.59
तत्र शङ्कुपताके द्वे युगान्तं कल्पमेव च ।
अयुतायुतं तथा पद्मं समुद्रं च तथा वसेत् ॥ १३.१६४.५९ ॥
ત્યાં બે શંકુ-પતાકાઓ છે; ત્યાં યુગાંત, કલ્પ, અયુતાયુત, પદ્મ અને સમુદ્ર સુધી વસવું.
13.164.60
गीतगन्धर्वघोषैश्च भेरीपणवनिःस्वनैः ।
सदा प्रह्लादितस्ताभिर्देवकन्याभिरीड्यते ॥ १३.१६४.६० ॥
ગીત અને ગંધર્વોના ઘોષ તથા ભેરી અને પણવના નાદથી, તે દેવકન્યાઓ દ્વારા સદા આનંદિત થઈને સ્તુત થાય છે.
13.164.61
चतुर्दशे तु दिवसे यः पूर्णे प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासांस्तु महामेधफलं लभेत् ॥ १३.१६४.६१ ॥
ચૌદમા દિવસે, પૂર્ણિમાએ જે હવિ આરોગે છે, તે બાર મહિના સુધી સતત મહામેધ યજ્ઞનું ફળ પામે છે.
13.164.62
अनिर्देश्यवयोरूपा देवकन्याः स्वलङ्कृताः ।
मृष्टतप्ताङ्गदधरा विमानैरुपयान्ति तम् ॥ १३.१६४.६२ ॥
અનિર્દેશ્ય વય અને રૂપવાળી, સુંદર શણગારેલી દેવકન્યાઓ, શુદ્ધ તપેલા સોના જેવા અંગવાળી, વિમાનોમાં તેની પાસે આવે છે.
13.164.63
कलहंसविनिर्घोषैर्नूपुराणां च निःखनैः ।
काञ्चीनां च समुत्कर्षैस्तत्रतत्र निबोध्यते ॥ १३.१६४.६३ ॥
કલહંસના નાદ જેવા, ઝાંઝરો અને કંદોરાના ઝણકારથી, ઊંચા અવાજોથી, ઠેકાણે ઠેકાણે તે જાણી શકાય છે.
13.164.64
देवकन्यानिवासे च तस्मिन्वसति मानवः ।
जाह्नवीवालुकाकीर्णं पूर्णं संवत्सरं नरः ॥ १३.१६४.६४ ॥
દેવકન્યાઓના નિવાસમાં, ગંગાની રેતીથી ભરેલા તે સ્થાને, માણસ પૂરા એક વર્ષ સુધી રહે છે...
13.164.65
यस्तु पक्षे गते भुङ्क्ते एकभक्तं जितेन्द्रियः ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.६५ ॥
જે જિતેન્દ્રિય પખવાડિયું પસાર થતાં એક જ ભોજન કરે છે, અને બાર મહિના સુધી સદા જાતવેદસ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપે છે...
13.164.66
राजसूयसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
यानमारोहते दिव्यं हंसबर्हिणलक्षणम् ॥ १३.१६४.६६ ॥
તે હજાર રાજસૂય યજ્ઞોનું અનુત્તમ ફળ પામે છે; હંસ અને મોરનાં ચિહ્નોવાળા દિવ્ય યાન પર આરૂઢ થાય છે.
13.164.67
मणिमण्डलकैश्चित्रं जातरूपसमावृतम् ।
दिव्याभरणशोभाभिर्वरस्त्रीभिरलङ्कृतम् ॥ १३.१६४.६७ ॥
મણિમંડળોથી ચિત્રિત, સોનાથી આચ્છાદિત, દિવ્ય આભૂષણોની શોભાવાળી શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓથી અલંકૃત (વિમાન).
13.164.68
एकस्तम्भं चतुर्द्वारं सप्तभौमं सुमङ्गलम् ।
वैजयन्तीसहस्रैश्च शोभितं गीतनिःस्वनै।
दिव्यं दिव्यगुणोपेतं विमानमधिरोहति ॥ १३.१६४.६८ ॥
એક સ્તંભ, ચાર દ્વાર, સાત માળ, અતિ મંગલકારી, હજારો વૈજયંતી ધ્વજો અને ગીતના નાદથી શોભિત, દિવ્ય ગુણયુક્ત દિવ્ય વિમાન પર તે ચઢે છે.
13.164.69
मणिमुक्ताप्रवालैश्च भूषितं वैद्युतप्रभम् ।
वसेद्युगसहस्रं च खड्गकुञ्जरवाहनः ॥ १३.१६४.६९ ॥
મણિ, મોતી અને પરવાળાથી અલંકૃત, વીજળી જેવા તેજવાળા (વિમાનમાં) તે હજાર યુગ સુધી વસે છે, ખડ્ગ અને ગજને વાહન રાખીને.
13.164.70
षोडशे दिवसे यस्तु सम्प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासान्वै सोमयज्ञफलं लभेत् ॥ १३.१६४.७० ॥
સોળમા દિવસે જે હવિષ્ય ખાય છે, તે સદા બાર મહિના સોમયજ્ઞનું ફળ પામે છે.
13.164.71
सोमकन्यानिवासेषु सोऽध्यावसति नित्यशः ।
सौम्यगन्धानुलिप्तश्च कामचारगतिर्भवेत् ॥ १३.१६४.७१ ॥
સોમકન્યાઓના નિવાસોમાં તે હંમેશાં વસે છે; સૌમ્ય સુગંધથી લેપાયેલો, ઇચ્છા મુજબ ગતિ ધરાવનારો થાય છે.
13.164.72
सुदर्शनाभिर्नारीभिर्मधुराभिस्तथैव च ।
अर्च्यते वै विमानस्थः कामभोगैश्च सेव्यते ॥ १३.१६४.७२ ॥
સુંદર અને મધુર સ્ત્રીઓ દ્વારા તે પૂજાય છે; વિમાનમાં સ્થિત તે કામભોગોથી સેવાય છે.
13.164.73
फलं पद्मशतप्रख्यं महाकल्पं दशाधिकम् ।
आवर्तनानि चत्वारि साधयेच्चाप्यसौ नरः ॥ १३.१६४.७३ ॥
તેને સો કમળ સમાન ફળ, દસ અધિક મહાકલ્પો મળે છે; તે મનુષ્ય ચાર આવર્તનો પણ સાધે છે.
13.164.74
दिवसे सप्तदशमे यः प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.७४ ॥
સત્તરમો દિવસ આવતાં જે હવિષ્ય આરોગે છે, અને બાર મહિના સદા જાતવેદસ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપે છે.
13.164.75
स्थानं वारुणमैन्द्रं च रौद्रं वाऽप्यधिगच्छति ॥ १३.१६४.७५ ॥
તે વરુણ, ઇન્દ્ર કે રુદ્રનું સ્થાન પણ પ્રાપ્ત કરે છે.
13.164.76
मारुतं शयनं चैव ब्रह्मलोकं स गच्छति ।
तत्र दैवतकन्याभिरासनेनोपचर्यते ॥ १३.१६४.७६ ॥
મરુતોની શય્યા અને બ્રહ્મલોક તે જાય છે; ત્યાં દેવકન્યાઓ આસન આપીને તેની સેવા કરે છે.
13.164.77
भूर्भुवःस्वश्च देवर्षिर्विश्वरूपमवेक्षते ।
तत्र देवाधिदेवस्य कुमार्यो रमयन्ति तम्।
द्वात्रिंशद्रूपदारिण्यो मधुराः समलङ्कृताः ॥ १३.१६४.७७ ॥
ભૂઃ, ભુવઃ, સ્વઃ લોકોમાં દેવર્ષિ વિશ્વરૂપને જુએ છે; ત્યાં દેવાધિદેવની કુમારિકાઓ તેને રમાડે છે—બત્રીસ સુંદર, મધુર, સારી રીતે અલંકૃત સ્ત્રીઓ.
13.164.78
चन्द्रादित्यावुभौ यावद्गगते चरतः प्रभो ।
तावच्चरत्यसौ धीरः सुधातुल्यरसाशनः ॥ १३.१६४.७८ ॥
હે પ્રભુ, આકાશમાં ચંદ્ર અને સૂર્ય બંને વિચરે ત્યાં સુધી, તે ધીર પુરુષ અમૃત સમાન રસવાળું ભોજન આરોગતો વિચરે છે.
13.164.79
अष्टादशे यो दिवसे प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै सप्तलोकान्स पश्यति ॥ १३.१६४.७९ ॥
જે અઢારમા દિવસે એક જ વાર ભોજન કરે છે, તે સદા બાર મહિના સુધી સાત લોક જુએ છે.
13.164.80
रथैः स नन्दिघोषैश्च पृष्ठतः सोऽनुगम्यते ।
देवकन्याधिरूढैस्तु भ्राजमानैः स्वलंकृतैः ॥ १३.१६४.८० ॥
ગર્જના કરતા રથો વડે તે પાછળ અનુસરાય છે; તેમના પર દેવકન્યાઓ આરૂઢ છે, જે દીપ્તિમાન અને સુંદર અલંકૃત છે.
13.164.81
व्याघ्रसिंहप्रयुक्तं च मेघस्वननिनादितम् ।
विमानमुत्तमं दिव्यं सुसुखि ह्यधिरोहति ॥ १३.१६४.८१ ॥
વાઘ અને સિંહો જોડાયેલા, મેઘગર્જના જેવા ગુંજતા ઉત્તમ દિવ્ય વિમાનમાં તે અતિ સુખપૂર્વક આરોહણ કરે છે.
13.164.82
तत्र कल्पसहस्रं स कन्याभिः सह मोदते ।
सुधारसं च भुञ्जीत अमृतोपममुत्तमम् ॥ १३.१६४.८२ ॥
ત્યાં તે હજાર કલ્પ સુધી કન્યાઓ સાથે આનંદ માણે છે, અને અમૃત સમાન ઉત્તમ સુધારસનો ભોગ કરે છે.
13.164.83
एकोनविंशदिवसे यो भुङ्क्ते एकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै सप्त लोकान्स पश्यति ॥ १३.१६४.८३ ॥
જે ઓગણીસમા દિવસે એક જ વાર ભોજન કરે છે, તે સદા બાર મહિના સુધી સાત લોક જુએ છે.
13.164.84
उत्तमं लभते स्थानमप्सरोगणसेवितम् ।
गन्धर्वैरुपगीतं च विमानं सूर्यवर्चसम् ॥ १३.१६४.८४ ॥
અપ્સરાઓના સમૂહોથી સેવિત ઉત્તમ સ્થાન તે પામે છે; ગંધર્વોએ ગાયેલું, સૂર્ય સમાન તેજસ્વી વિમાન પણ તેને મળે છે.
13.164.85
तत्रामरवरस्त्रीभिर्मोदते विगतज्वरः ।
दिव्याम्बरधरः श्रीमानयुतानां शतंशतम् ॥ १३.१६४.८५ ॥
ત્યાં દેવાંગનાઓમાં શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ સાથે તે આનંદ માણે છે; તાપ રહિત, દિવ્ય વસ્ત્રધારી, તેજસ્વી, સેંકડો-સેંકડો અયુતો સાથે.
13.164.86
पूर्णेऽथ विंशे दिवसे यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु सत्यवादी धृतव्रतः ॥ १३.१६४.८६ ॥
વીસમા દિવસ પૂર્ણ થતાં જે એક જ ભોજન કરે છે, સદા બાર માસ, સત્યવાદી, વ્રતમાં દૃઢ.
13.164.87
अमांसाशी ब्रह्मचारी सर्वभूतहिते रतः ।
स लोकान्विपुलान्रम्यानादित्यानामुपाश्नुते ॥ १३.१६४.८७ ॥
માંસ ન ખાનારો, બ્રહ્મચારી, સર્વ પ્રાણીઓના હિતમાં રત — તે આદિત્યોના વિશાળ અને રમણીય લોક પામે છે.
13.164.88
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च दिव्यमाल्यानुलेपनैः ।
विमानैः काञ्चनैर्हृद्यैः पृष्ठतश्चानुगम्यते ॥ १३.१६४.८८ ॥
ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ દિવ્ય માળાઓ અને અંગરાગ સાથે, સોનાના મનોહર વિમાનો વડે તેની પાછળ અનુસરાય છે.
13.164.89
एकविंशो तु दिवसे यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासान्वै जुह्वानो जातवेदसम्।
लोकमौशनसं दिव्यं शक्रलोकं च गच्छति ॥ १३.१६४.८९ ॥
એકવીસમા દિવસે જે એક જ ભોજન કરે છે, સદા બાર માસ, જાતવેદ અગ્નિમાં આહુતિ આપતાં — તે દિવ્ય ઔશનસ લોક અને ઇન્દ્રલોકમાં જાય છે.
13.164.90
अश्विनोर्मरुतां चैव सुखेष्वभिरतः सदा ।
अनभिज्ञश्च दुःखानां विमानवरमास्थितः।
सेव्यमानो वरस्त्रीभिः क्रीडत्यमरवत्प्रभुः ॥ १३.१६४.९० ॥
અશ્વિનીઓ અને મરુતોના સુખોમાં સદા રમતો, દુઃખને ન જાણનારો, શ્રેષ્ઠ વિમાનમાં આસીન, શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓથી સેવિત — તે પ્રભુ અમરની જેમ ક્રીડા કરે છે.
13.164.91
द्वाविंशे दिवसे प्राप्ते यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् ।
सदा द्वादश मासान्वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.९१ ॥
બાવીસમા દિવસે જે એક જ વાર ભોજન કરે છે, તે બાર મહિના સુધી જાતવેદ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપતો રહે છે.
13.164.92
अहिंसानिरतो धीमान्सत्यवागनसूयकः ।
लोकान्वसूनामाप्नोति दिवाकरसमप्रभः ॥ १३.१६४.९२ ॥
અહિંસામાં રત, બુદ્ધિમાન, સત્યવાદી, અસૂયારહિત પુરુષ સૂર્ય સમાન તેજથી વસુઓના લોક પામે છે.
13.164.93
कामचारी सुधाहारो विमानवरमास्थितः ।
रमते देवकन्याभिर्दिव्याभरणभूषितः ॥ १३.१६४.९३ ॥
ઇચ્છા મુજબ વિચરનાર, અમૃતાહારી, શ્રેષ્ઠ વિમાનમાં આરૂઢ, દિવ્ય આભૂષણોથી શોભિત થઈ દેવકન્યાઓ સાથે રમે છે.
13.164.94
त्रयोविंशे तु दिवसे प्राशेद्यस्त्वेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु मिताहारो जितेन्द्रियः।
वायोरुशनसस्चैव रुद्रलोकं च गच्छति ॥ १३.१६४.९४ ॥
ત્રેવીસમા દિવસે જે એક જ વાર ભોજન કરે છે, બાર મહિના મિતાહારી અને જિતેન્દ્રિય રહી વાયુ અને ઉશનસના લોક તથા રુદ્રલોકમાં જાય છે.
13.164.95
कामचारी कामगमः पूज्यमानोऽप्सरोगणैः ।
अनेकयुगपर्यन्तं विमानवरमास्थितः।
रमते देवकन्याभिर्दिव्याभरणभूषितः ॥ १३.१६४.९५ ॥
ઇચ્છા મુજબ વિચરનાર, ઇચ્છા મુજબ ગમન કરનાર, અપ્સરાઓના સમૂહોથી પૂજાયેલો, અનેક યુગો સુધી શ્રેષ્ઠ વિમાનમાં આરૂઢ રહીને, દિવ્ય આભૂષણોથી શોભિત થઈ દેવકન્યાઓ સાથે રમે છે.
13.164.96
चतुर्विंशे तु दिवसे यः प्राप्ते प्राशते हविः ।
सदा द्वादशमासांश्च जुह्वानो जातवेदसम्।
आदित्यानामधीवासे मोदमानो वसेच्चिरम् ॥ १३.१६४.९६ ॥
ચોવીસમા દિવસે જે હવિષ્ય આરોગે છે અને બાર મહિના જાતવેદ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપે છે, તે આદિત્યોના નિવાસમાં આનંદિત થઈ લાંબા સમય સુધી રહે છે.
13.164.97
दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यगन्धानुलेपनः ।
विमाने काञ्चने दिव्ये हंसयुक्ते मनोरमे।
रमते देवकन्यानां सहस्रैरयुतैस्तथा ॥ १३.१६४.९७ ॥
દિવ્ય માળા અને વસ્ત્રો ધારણ કરીને, દિવ્ય સુગંધનું લેપન કરીને, હંસો જોડેલા સુંદર સોનેરી દિવ્ય વિમાનમાં દેવકન્યાઓના હજારો અને અયુતો સાથે તે રમે છે.
13.164.98
पञ्चविंशे तु दिवसे यः प्राशेदेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु पुष्कलं यानमारुहेत् ॥ १३.१६४.९८ ॥
પચીસમા દિવસે જે એક જ વાર ભોજન કરે છે, સદા બાર મહિના સુધી, તે ભવ્ય વાહન પર આરૂઢ થાય છે.
13.164.99
सिंहव्याग्रप्रयुक्तैस्तु मेघनिःस्वननादितैः ।
स रथैर्नन्दिघोषैश्च पृष्ठतो ह्यनुगम्यते।
देवकन्यासमारूढैः काञ्चनैर्विमलैः शुभैः ॥ १३.१६४.९९ ॥
સિંહો અને વાઘો જોડેલા, મેઘ ગર્જના જેવો અવાજ કરતા રથો સાથે, નંદિ-ઘોષ સાથે તે પાછળ અનુસરાય છે; દેવકન્યાઓ ચઢેલા સોનેરી, નિર્મળ, શુભ રથો વડે.
13.164.100
विमानमुत्तमं दिव्यमास्थाय सुमनोहरम् ।
तत्र कल्पसहस्रं वै वसते स्त्रीशतावृते।
सुधारसं चोपजीवन्नमृतोपममुत्तमम् ॥ १३.१६४.१०० ॥
ઉત્તમ, દિવ્ય, અત્યંત મનોહર વિમાન પર આરૂઢ થઈને, સેંકડો સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલો તે ત્યાં હજાર કલ્પ સુધી વસે છે, અમૃત સમાન ઉત્તમ સુધારસનો આહાર કરતો.
13.164.101
षड्विंशे दिवसे यस्तु प्रकुर्यादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु नियतो नियताशनः।
जितेन्द्रियो वीतरागो जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१०१ ॥
છવ્વીસમા દિવસે જે એક જ વાર ભોજન કરે છે, સદા બાર મહિના, નિયમિત આહારી, જિતેન્દ્રિય, વીતરાગ થઈને જાતવેદસ અગ્નિમાં આહુતિ આપતો.
13.164.102
स प्राप्नोति महाभागः पूज्यमानोऽप्सरोगणैः ।
सप्तानां मरुतां लोकान्वसूनां चापि सोश्नुते ॥ १३.१६४.१०२ ॥
તે મહાભાગ અપ્સરાઓના સમૂહો દ્વારા પૂજાય છે અને સાત મરુતો તથા વસુઓના લોક પામીને ભોગવે છે.
13.164.103
विमानैः स्फाटिकैर्दिव्यैःइ सर्वरत्नैरलङ्कृतैः ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्चि पूज्यमानः प्रमोदते।
द्वेऽर्बुदानां सहस्रे तु दिव्ये दिव्येन तेजसा ॥ १३.१६४.१०३ ॥
સ્ફટિકનાં બનેલાં, સર્વ રત્નોથી શણગારેલાં દિવ્ય વિમાનોમાં, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓથી પૂજાતો તે આનંદ કરે છે. દિવ્ય તેજ સાથે બે અર્બુદ સહસ્ર (વિમાનોમાં).
13.164.104
सप्तविंशेऽथ दिवसे यः कुर्यादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ १३.१६४.१०४ ॥
સત્યાવીસમા દિવસે જે એક જ વાર ભોજન કરે છે, અને બાર મહિના સુધી જાતવેદ (અગ્નિ)માં આહુતિ આપે છે.
13.164.105
फलं प्राप्नोति विपुलं देवलोके च पूज्यते ।
अमृताशी वसंस्तत्र स वितृपः प्रमोदते ॥ १३.१६४.१०५ ॥
તે વિપુલ ફળ પામે છે, દેવલોકમાં પૂજાય છે. ત્યાં અમૃતનું ભોજન કરતો વસીને તૃપ્ત થઈ આનંદ કરે છે.
13.164.106
देवर्षिचरिताँल्लोकान्राजर्षिभिरनुष्ठितान् ।
अध्यावसति दिव्यात्मा विमानवरमास्थितः ॥ १३.१६४.१०६ ॥
દેવર્ષિઓ દ્વારા સેવિત અને રાજર્ષિઓ દ્વારા આચરિત લોકોમાં, દિવ્યાત્મા શ્રેષ્ઠ વિમાન પર આરૂઢ થઈ નિવાસ કરે છે.
13.164.107
स्त्रीभिर्मिनोभिरामाभी रममाणो मदोत्कटः ।
युगकल्पसहस्राणि त्रीण्यावसति वै सुखम् ॥ १३.१६४.१०७ ॥
સુંદર સ્ત્રી-પુરુષો સાથે રમણ કરતો, આનંદથી ઉન્મત્ત થઈ, ત્રણ હજાર યુગ-કલ્પ સુખપૂર્વક વસે છે.
13.164.108
योऽष्टाविंशे तु दिवसे प्राश्नीयादेकभोजनम् ।
सदा द्वादशमासांस्तु जितात्मा विजितेन्द्रियः ॥ १३.१६४.१०८ ॥
જે અઠ્ઠાવીસમા દિવસે એક જ વાર ભોજન કરે છે, બાર માસ સદા આત્મવિજયી અને ઇન્દ્રિયવિજયી રહીને.
13.164.109
फलं देवर्षिचरितं विपुलं समुपाश्नुते ।
भोगवांस्तेजसा भाति सहस्रांशुरिवामलः ॥ १३.१६४.१०९ ॥
તે દેવર્ષિઓના આચરણનું વિપુલ ફળ મેળવે છે; ભોગસંપન્ન થઈ નિર્મળ સૂર્યની જેમ તેજથી ચમકે છે.
13.164.110
सुकुमार्यश्च नार्यस्तं रममाणाः सुवर्चसः ।
पीनस्तनोरुजघना दिव्याभरणभूषिताः ॥ १३.१६४.११० ॥
કોમળ, તેજસ્વી સ્ત્રીઓ તેની સાથે રમે છે; પુષ્ટ સ્તન, સાથળ અને નિતંબવાળી, દિવ્ય આભૂષણોથી શોભિત.
13.164.111
रमयन्ति मनःकान्ता विमाने सूर्यसन्निबे ।
सर्वकामगमे दिव्ये कल्पायुतशतं समाः ॥ १३.१६४.१११ ॥
મનને પ્રિય એવી સ્ત્રીઓ તેને સૂર્ય સમાન દિવ્ય વિમાનમાં રમાડે છે; સર્વ ઇચ્છા પ્રમાણે ગતિ કરતું તે લાખો કલ્પ સુધી.
13.164.112
एकोनत्रिंशदिवसे यः प्राशेदेकभोजनम् ।
तस्य लोकाः शुभा दिव्या देवराजर्षिपूजिताः
तस्य लोकाः शुभा दिव्या देवराजर्षिपूजिताः ॥ १३.१६४.११२ ॥
ઓગણત્રીસમા દિવસે એક જ વાર ભોજન કરનારના લોક શુભ અને દિવ્ય છે; દેવરાજ અને ઋષિઓ વડે પૂજિત.
13.164.113
विमानं सूर्यचन्द्राभं दिव्यं समधिगच्छति ।
जातरूपमयं युक्तं सर्वरत्नसमन्वितम्।
अप्सरोगणसङ्कीर्णं गन्धर्वैरभिनादितम् ॥ १३.१६४.११३ ॥
તે સૂર્ય-ચંદ્ર સમાન આભાવાળું દિવ્ય વિમાન પામે છે; સોનાનું, સર્વ રત્નોથી યુક્ત, અપ્સરાઓના સમૂહોથી ભરેલું, ગંધર્વોના નાદથી ગૂંજતું.
13.164.114
तत्र चैनं शुभा नार्यो दिव्याभरणभूषिताः ।
मनोभिरामा मधुरा रमयन्ति मदोत्कटाः ॥ १३.१६४.११४ ॥
ત્યાં દિવ્ય આભૂષણોથી શોભિત, મનને હરનારી, મધુર, મદોન્મત્ત શુભ સ્ત્રીઓ તેને રમાડે છે.
13.164.115
भोगवांस्तेजसा युक्तो वैश्वानरसमप्रभः ।
दिव्यो दिव्येन वपुषा भ्राजमान इवामरः ॥ १३.१६४.११५ ॥
ભોગોથી યુક્ત, તેજથી સંપન્ન, વૈશ્વાનર અગ્નિ સમાન પ્રભાવાળો, દિવ્ય દેહથી ઝળહળતો જાણે અમર દેવ.
13.164.116
वसूनां मरुतां चैव साध्यानामश्विनोस्तथा ।
रुद्राणां च तथा लोकं ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ १३.१६४.११६ ॥
વસુઓ, મરુતો, સાધ્યો, અશ્વિનીકુમારો અને રુદ્રોના લોકમાં, તથા બ્રહ્મલોકમાં પણ તે જાય છે.
13.164.117
यस्तु मासे गते भुङ्क्ते एकभक्तं समाहितः ।
सदा द्वादश मासान्वै ब्रह्म्लोकमवाप्नुयात् ॥ १३.१६४.११७ ॥
જે માસ વીત્યા પછી એકભક્ત (એક વાર ભોજન) કરે છે, સમાહિત ચિત્તે સદા બાર માસ સુધી, તે બ્રહ્મલોક પામે છે.
13.164.118
सुधारसकृताहार श्रीमान्सर्वमनोहरः ।
तेजसा वपुषा लक्ष्म्या भ्राजते रश्मिवानिव ॥ १३.१६४.११८ ॥
અમૃતરસથી બનેલો આહાર કરનાર, શ્રીમાન, સૌના મનને હરનાર, તેજ, દેહ અને શોભાથી કિરણોવાળા સૂર્ય સમાન ઝળકે છે.
13.164.119
दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यगन्धानुलेपनः ।
सुखेष्वभिरतो भोगी दुःखानामविजानकः ॥ १३.१६४.११९ ॥
દિવ્ય માળા અને વસ્ત્ર ધારણ કરનાર, દિવ્ય સુગંધિત લેપ લગાવેલો, સુખોમાં રમનાર, ભોગી, દુઃખોથી અજાણ.
13.164.120
स्वयंप्रभाभिर्नारीभिर्विमानस्थो महीयते ।
रुद्रदेवर्षिकन्याभिः सततं चाभिपूज्यते ॥ १३.१६४.१२० ॥
સ્વયંપ્રભા સ્ત્રીઓ સાથે વિમાનમાં સ્થિત તે સન્માનિત થાય છે; રુદ્ર, દેવ અને ઋષિકન્યાઓ દ્વારા સતત પૂજાય છે.
13.164.121
नानारमणरूपाभिर्नानारागाभिरेव च ॥ १३.१६४.१२१ ॥
અનેક મનોહર રૂપવાળી અને વિવિધ અનુરાગવાળી સ્ત્રીઓ સાથે.
13.164.122
विमाने गगनाकारे सूर्यवैडूर्यसन्निभे ।
पृष्ठतः सोमसङ्करो उदर्के चाभ्रसन्निभे ॥ १३.१६४.१२२ ॥
આકાશાકાર, સૂર્ય અને વૈડૂર્ય જેવા વિમાનમાં; પાછળ ચંદ્ર સાથે ભળેલો, સવારે મેઘ જેવો.
13.164.123
दक्षिणायां तु रक्ताभे अधस्तान्नीलमण्डले ।
ऊर्ध्वं विचित्रसङ्काशे नैको वसति पूजितः ॥ १३.१६४.१२३ ॥
દક્ષિણ દિશામાં લાલ આભાવાળા, નીચે નીલ મંડળમાં, ઉપર અદ્ભુત આકારમાં — પૂજિત થઈને તે એકલો રહેતો નથી.
13.164.124
यावद्वर्षसहस्रं वै जम्बूद्वीपे प्रवर्षति ।
तावत्संवत्सराः प्रोक्ता ब्रह्मलोकेऽस्य धीमतः ॥ १३.१६४.१२४ ॥
જંબૂદ્વીપમાં જેટલાં હજાર વર્ષ વરસાદ વરસે છે, તેટલાં વર્ષ તે બુદ્ધિમાનનો બ્રહ્મલોકમાં વાસ કહેવાયો છે.
13.164.125
विप्रुषश्चैव यावन्त्यो निपतन्ति नभस्तलात् ।
वर्षासु वर्षतस्तावन्निवसत्यमरप्रभः ॥ १३.१६४.१२५ ॥
આકાશમાંથી જેટલાં ટીપાં પડે છે, વર્ષાઋતુમાં વરસતાં જેટલાં, તેટલો કાળ દેવ જેવો તેજસ્વી તે વસે છે.
13.164.126
मासोपवासी वर्षैस्तु दशभिः स्वर्गमुत्तमम् ।
महर्षित्वमथासाद्य सशरीरगतिर्भवेत् ॥ १३.१६४.१२६ ॥
જે એક મહિનો ઉપવાસ કરે છે, તે દસ વર્ષમાં ઉત્તમ સ્વર્ગ પામીને મહર્ષિપદ મેળવે છે અને શરીર સહિત ગતિ પામે છે.
13.164.127
मुनिर्दान्तो जितक्रोधो जितशिश्नोदरः सदा ।
जुह्वन्नग्नींश्च नियतः सन्ध्योपासनसेविता ॥ १३.१६४.१२७ ॥
મુનિ, જે ઇન્દ્રિયોને દમે છે, ક્રોધ જીતે છે, કામ અને પેટ જીતે છે, સદા અગ્નિઓમાં આહુતિ આપે છે, નિયમિત છે અને સંધ્યોપાસનામાં લીન છે.
13.164.128
बहुभिर्नियमैरेवं शुचिरश्नाति यो नरः ।
अभ्रावकाशशीलश्च तस्य भानोरिव त्विषः ॥ १३.१६४.१२८ ॥
આ રીતે અનેક નિયમોથી શુદ્ધ થઈને જે મનુષ્ય ભોજન કરે છે, અને ખુલ્લા આકાશ નીચે રહેવાનો સ્વભાવ ધરાવે છે, તેનું તેજ સૂર્યના તેજ જેવું હોય છે.
13.164.129
दिवं गत्वा शरीरेण स्वेन राजन्यथाऽमरः ।
स्वर्गं पुण्यं यथाकाममुपभुङ्क्ते तथाविधः ॥ १३.१६४.१२९ ॥
હે રાજન્, તે પોતાના જ શરીરથી સ્વર્ગે જઈને દેવની જેમ પુણ્ય સ્વર્ગનો ઇચ્છા મુજબ ઉપભોગ કરે છે; એવો તે.
13.164.130
एथ ते भरतश्रेष्ठ यज्ञानां विधिरुत्तमः ।
व्याख्यातो ह्यानुपूर्व्येण उपवासफलात्मकः ॥ १३.१६४.१३० ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ઉપવાસના ફળસ્વરૂપ યજ્ઞોની આ ઉત્તમ વિધિ તને ક્રમપૂર્વક સમજાવવામાં આવી.
13.164.131
दरिद्रैर्मनुजैः पार्थ प्राप्यं यज्ञफलं यथा ।
देवद्विजातिपूजायां रतो भरतसत्तमम् ॥ १३.१६४.१३१ ॥
હે પાર્થ, ગરીબ મનુષ્યો યજ્ઞનું ફળ મેળવી શકે છે; તેમ જ દેવો અને દ્વિજોની પૂજામાં લીન રહેનાર, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
13.164.132
उपवासविधिस्त्वेष विस्तरेण प्रकीर्तितः ।
नियतेष्वप्रमत्तेषु शौचवत्सु महात्मसु ॥ १३.१६४.१३२ ॥
આ ઉપવાસની વિધિ વિસ્તારથી વર્ણવવામાં આવી છે — સંયમી, સાવધ, શુચિતા રાખનારા અને મહાત્માઓ માટે.
13.164.133
दम्भद्रोहनिवृत्तेषु कृतबुद्धिषु भारत ।
अचलेष्वप्रकम्पेषु मा ते भूदत्र संशयः ॥ १३.१६४.१३३ ॥
દંભ અને દ્રોહથી નિવૃત્ત, દૃઢબુદ્ધિવાળા, અચળ અને અકંપ લોકો માટે — હે ભારત, આમાં તને સંશય ન હોય.