مهابهاراتا · أدهيايا 13.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.169.1
अरिष्टानि प्रवक्ष्यामि तत्वेन शृणु तद्भवान् ।
मध्य उत्तरतस्तात दक्षिणामुखनिष्ठितम् ॥ १३.१६९.१ ॥
سأبيّن لك العلامات المنذرة بالموت؛ فاسمعها بحقٍّ يا بُنيّ: الصورة الواقفة في الوسط، من الشمال، متجهةً نحو الجنوب.
13.169.2
विद्युत्संस्थानपुरुषं यदि पश्येत मानवः ।
वर्षत्रयेण जानीयाद्देहन्यासमुपस्थितम्।
एतत्फलमंरिष्टस्य शङ्कराहुर्मनीषिणः। ॥ १३.१६९.२ ॥
إذا رأى الإنسان صورة رجلٍ على هيئة البرق، فليعلم أن ترك الجسد قد دنا خلال ثلاث سنوات. هذه ثمرة العلامة، كما قال شانكرا والحكماء.
13.169.3
शुद्धमण्डमादित्यमरश्मिमथ पश्यतः ।
वर्षार्धकेन जानीयाद्देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.३ ॥
من رأى قرص الشمس الصافي بلا أشعة، فليعلم خلال نصف عام أن ترك الجسد قد دنا.
13.169.4
छिद्रां चन्द्रमसश्छायां पादावप्यनपश्यतः ।
संवत्सरेण जानीयाद्देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.४ ॥
من لا يرى ظلّ القمر المثقوب، ولا حتى قدميه، فليعلم خلال عام أن ترك الجسد قد دنا.
13.169.5
कनीनिकायामशिरःपुरुषं यदि पश्यति ।
जानीयात्षट्सु मासेषु देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.५ ॥
إذا رأى الإنسان في حدقة عينه صورة رجلٍ بلا رأس، فليعلم خلال ستة أشهر أن ترك الجسد قد دنا.
13.169.6
कर्णौ पिधाय हस्ताभ्यां शब्दं न शृणुयाद्यदि ।
विजानीयात्तु मासेन देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.६ ॥
إذا سدّ الإنسان أذنيه بيديه فلم يسمع صوتًا، فليعلم خلال شهر أن ترك الجسد قد دنا.
13.169.7
आमगन्धमुपाघ्राति सुरभिं प्राप्य भास्वरम् ।
देवतायतनस्थोपि सप्तरात्रेण मृत्युभाक् ॥ १३.१६९.७ ॥
حتى من يقف في معبد الآلهة، وقد لقي عطرًا ساطعًا، إن شمّ رائحة نتنة نيئة، فهو عرضة للموت في سبع ليالٍ.
13.169.8
सर्वाङ्गधारणावस्थां धारयेत समाहितः ।
यथा स मृत्युं जयति नान्यथेह महेश्वर।
यदि जीवितुमिच्छेत चिरकालं महामुने ॥ १३.१६९.८ ॥
ينبغي له أن يمسك وضعية حفظ جميع الأعضاء بتركيز؛ فبذلك يغلب الموت، ولا سبيل آخر هنا، يا ماهيشفارا، إن أراد أن يعيش زمنًا طويلًا، أيها الحكيم العظيم.
13.169.9
अथ नेच्छेच्चिरं कालं त्यजेदात्मानमात्मना ।
केवलं चिन्तयानस्तु निष्कलं स निरामयम् ॥ १३.१६९.९ ॥
فإن لم يرد أن يعيش زمنًا طويلًا، فليترك نفسه بنفسه؛ متأملًا وحده في ذلك الذي لا أجزاء له ولا علة فيه.
13.169.10
अथ तं निर्विकारं तु प्रकृते परमं शुचिः ।
पुरुषं देहसाधर्म्यं देहन्यासमुपाश्नुयात् ॥ १३.१६९.१० ॥
ثم ليبلغ، طاهرًا، وضع الجسد في ذلك البوروشا الأعلى غير المتغير، المتجاوز للطبيعة، الذي طبيعته تشبه الجسد.
13.169.11
जाग्रतो हि मयोक्तानि तवारिष्टानि तत्वतः ।
धारणाच्चैव सर्वाङ्गे मृत्यु जीयात्सुरर्षभ ॥ १३.१६९.११ ॥
فقد أخبرتك بحق بعلامات الموت وأنت مستيقظ؛ وبحفظ جميع الأعضاء يمكن للمرء أن يغلب الموت، يا أفضل الآلهة.
13.169.12
एकत्वदर्शनं भूयो नानात्वं च निबोध मे ।
अक्षरं च क्षरं चैव चतुष्टयविधानतः ॥ १३.१६९.१२ ॥
اعلم مني رؤية الوحدة ثم التعدد أيضًا؛ الباقي والفاني وفق التقسيم الرباعي.
13.169.13
अव्यक्तादीनि तत्वानि सर्वाण्येव महाद्युते ।
आहुश्चतुर्विंशतितमं विकारपुरुषान्वितम् ॥ १३.१६९.१३ ॥
أيها ذو البهاء العظيم، يقولون إن جميع المبادئ بدءًا من غير المتجلّي، والبوروشا المقترن بالتغيّرات، هو الرابع والعشرون.
13.169.14
एकत्वदर्शनं चैव नानात्वेन वरं स्मृतम् ।
पञ्चविंशतिवर्गः स्यादपवर्गोऽजरामरः ॥ १३.१६९.१४ ॥
يُعدّ رؤية الوحدة أفضل من التعدد؛ ومجموعة الخمسة والعشرين تصير هي التحرر، وهو بلا شيخوخة ولا موت.
13.169.15
स निर्विकारः पुरुषस्तत्वेनैवोपदिश्यते ।
स एव पञ्चविंशस्तु विकारः पुरुषः स्मृतः ॥ १३.१६९.१५ ॥
ذلك البوروشا غير المتغيّر يُعلَّم بوصفه مبدأً؛ وهو نفسه الخامس والعشرون، أما البوروشا المتغيّر فيُذكر بوصفه المتحوِّل.
13.169.16
यद्येष निर्विकारः स्यात्तत्वं न तु भवेद्भव ।
विकारो विद्यमानस्तु तत्वसंज्ञकमुच्यते ॥ १३.१६९.१६ ॥
لو كان هذا غير متغيّر، يا بهافا، لما كان مبدأً؛ إنما يُسمّى مبدأً التغيّرُ القائم.
13.169.17
यद्योषोऽव्यक्ततां नैति व्यतिरेकान्न संशयः ।
तथा भवति निस्तत्वस्तथा सत्वस्तथागुणः ॥ १३.१६९.१७ ॥
إن لم يبلغ هذا حالة غير المتجلّي، فبالاستبعاد لا شك: يصير بلا مبدأ، ذا سَتّْفا، وبلا صفات.
13.169.18
विकारगुणसंत्यागात्प्रकृत्यन्यत्वता शुचिः ।
तदा नानात्वतामेति सर्गहीनोऽपवर्गभाक् ॥ १३.१६९.१८ ॥
بترك التغيّرات والصفات، وبكونه طاهرًا ومغايرًا للطبيعة، يبلغ حينئذٍ التعدّد؛ ومنفكًّا عن الخلق يصير شريكًا في التحرر.
13.169.19
बोध्यमानः प्रबुध्येत समो भवति बुद्धिमान् ।
अक्षरश्च भवत्येष यथावा च्युतवान्क्षणात् ॥ १३.१६९.१९ ॥
فالمُوقَظ يستيقظ تمامًا، والحكيم يصير متساوي النفس. وهذا يصير أيضًا غير فانٍ، أو في لحظة يسقط.
13.169.20
अव्यक्ताव्यक्तिरुक्ता स्यान्निर्गुणस्य गुणाकरात् ।
एतदेकत्वनानात्वमक्षरः क्षर एव च ॥ १३.१६९.२० ॥
من غير المتصف بالصفات، من منبع الصفات، يُقال إن غير المتجلي والمتجلي يكونان. وهذا هو الوحدة والتعدد — الذي لا يفنى والذي يفنى أيضًا.
13.169.21
व्याख्यातं तव शूलाङ्क तथारिष्टानि चैव हि ।
विमोक्षलक्षणं शेषं तदपीह ब्रवीमि ते।
यं ज्ञात्वा यतयः प्राप्ताः केवलत्वमनामयम् ॥ १३.१६९.२१ ॥
يا صاحب علامة الرمح الثلاثي، قد شُرحت لك علامات الفناء، وكذلك أقول لك هنا بقية علامات التحرر، التي بمعرفتها بلغ الزهاد حال الكيفالا الخالي من العلل.
13.169.22
साङ्ख्याश्चाप्यथ योगाश्च दग्धपङ्का गतज्वराः ।
अमूर्तित्वमनुप्राप्ता निर्गुणा निर्भया भव ॥ १३.१६९.२२ ॥
والسانخيا واليوغيون أيضًا، وقد احترق وحلهم وتخلصوا من الحمى، بلغوا اللاجسدية. فكن بلا صفات وبلا خوف.
13.169.23
विपाप्मानो महादेव मुक्ताः संसारसागरात् ।
सरणे प्रजनादाने गुणानां प्रकृतिः सदा।
परा प्रमत्ता सततमेतावत्कार्यकारणम् ॥ १३.१६९.२३ ॥
أيها المهاديفا، فالمنزّهون عن الذنب تحرروا من بحر السامسارا. في الذهاب وفي قبول النسل، طبيعة الغونا الأولى دائمًا عليا ومسكرة باستمرار — إلى هذا الحد يمتد السبب والنتيجة.
13.169.24
असच्चैव च सच्चैव कुरुते स पुनः पुनः ।
चैतन्येन पुराणेन चेतनाचेतनात्परः ॥ १३.१६९.२४ ॥
إنه يصنع مرارًا وتكرارًا غير الحقيقي والحقيقي. بالوعي القديم، هو الأعلى، المتعالي على الواعي وغير الواعي.
13.169.25
यस्तु चेतयते चेतो मनसा चैकबुद्धिकम् ।
स नैव सन्न चैवासन्सदसन्न च संस्मृतः ॥ १३.१६९.२५ ॥
من يدرك الوعي بالعقل وبذهن واحد لا يُقال إنه موجود ولا معدوم ولا موجود ومعدوم.
13.169.26
व्यतिरिक्तश्च शुद्धश्च सोऽन्यश्चाप्रकृतिस्तथा ।
उपेक्षकश्च प्रकृतेर्विकारपुरुषः स्मृतः ॥ १३.१६९.२६ ॥
هو متميز طاهر ومختلف وليس طبيعة، وهو المراقب اللامبالي للطبيعة، ويُذكر بوصفه بوروشا التحول.
13.169.27
विकारपुरुषेणैषा संयुक्ता सृजते जगत् ।
पुनराददते चैव गुणानामन्यथात्मनि ॥ १३.१६९.२७ ॥
متحدة ببوروشا التحول، تخلق هذه الطبيعة العالم، ثم تعيد الغونات إلى الذات بطريقة أخرى.
13.169.28
मत्स्योदकात्ससंज्ञातः प्रकृतेरेव कर्मणः ।
तद्वत्क्षेत्रसहस्राणि स एव प्रकरिष्यति ॥ १३.१६९.२८ ॥
كما يصير السمك الناشئ من الماء معروفًا بفعل الطبيعة، كذلك هو سيُنشئ ألف حقل.
13.169.29
क्षेत्रप्रलयतज्ज्ञस्तु क्षेत्रज्ञ इति चोच्यते ।
सयोगो नित्य इत्याहुर्ये जनास्तत्वदर्शिनः ॥ १३.१६९.२९ ॥
من يعرف فناء الحقل يُدعى عارف الحقل؛ ويقول الذين يرون الحقيقة إن هذا الاتصال أبدي.
13.169.30
एवमेष ह्यसत्सच्च विकारपुरुषः स्मृतः ।
विकारापद्यमानं तु विकृतिं प्रवदन्ति नः ॥ १३.१६९.३० ॥
وهكذا يُذكر هذا البوروشا المتحوِّل بوصفه غير موجود وموجودًا؛ أما ما يخضع للتحول فيسمونه لنا تحوّلًا.
13.169.31
यदा त्वेष विकारस्य प्रकृतानिति मन्यते ।
तदा विकारतामेति विकारान्यत्वतां व्रजेत् ॥ १३.१६९.३१ ॥
عندما يظن أن التحول هو طبيعته الأولى، يصير إلى حالة التحول ولا يبلغ حالة الاختلاف عن التحولات.
13.169.32
प्रकृत्या च विकारैश्च व्यतिरिक्तो यदा भवेत् ।
शुचि यत्परमं शुद्धं प्रतिबुद्धं सनातनम्।
अयुक्तं निष्कलं शुद्धमव्ययं चाजरामरम् ॥ १३.१६९.३२ ॥
فإذا تميز عن الطبيعة الأولى وعن التحولات صار طاهرًا، أسمى، نقيًا، متيقظًا، أزليًا، غير متعلق، بلا أجزاء، نقيًا، لا يفنى، لا يشيخ ولا يموت.
13.169.33
समेत्य तेन शुद्धेन बुध्यमानः स भास्वरः ।
विमोक्षं भजते व्यक्तादप्रबुद्धादचेतनात् ॥ १३.१६९.३३ ॥
فإذا اتحد بذلك الطاهر وأدرك، فإن ذلك المتألق ينال الخلاص من المتجلي وغير المستيقظ وغير الواعي.
13.169.34
उदुम्बराद्वा मशकः प्रलयान्निर्गतो यथा ।
तथाऽव्यक्तस्य संत्यागान्निर्ममः पञ्च विंशकः ॥ १३.१६९.३४ ॥
كما يخرج البعوض من ثمرة الأُدمبرة أو من الفناء، كذلك بترك غير المتجلي تمامًا يصبح الخامس والعشرون خاليًا من «الملكية».
13.169.35
यथा पुष्करपर्णस्थो जलबिन्दुर्न संश्लिषेत् ।
तथैवाव्यक्तविषये न लिप्येत्पञ्चविंशकः ॥ १३.१६९.३५ ॥
كما لا تلتصق قطرة الماء على ورقة اللوتس بها، كذلك لا يتلوث الخامس والعشرون بموضوعات غير المتجلي.
13.169.36
आकाश इव निःसङ्गस्तथा सङ्गस्त्था वरः ।
पञ्चविंशतिमो बुद्धो बुद्धेनि समतां गतः ॥ १३.१६९.३६ ॥
غير متعلق كالسماء، وكذلك يكون فاضلًا حتى في التعلق؛ والخامس والعشرون إذ استيقظ يبلغ المساواة مع المستيقظ.
13.169.37
एतद्धि प्रकृतं ज्ञानं तत्वतश्च समुत्थितम् ।
पूर्वजेभ्यस्तथोत्पन्नं ब्रह्मजेभ्यस्तथानघ ॥ १३.१६९.३७ ॥
هذه المعرفة التي نشأت بطبيعتها وبحقيقتها، وقد تولدت من الأسلاف ومن أبناء براهما أيضاً، أيها الطاهر من الذنوب.
13.169.38
आदिसर्गो महाबाहो तामसेनावृतं परम् ।
प्रतिष्टावयवंदेवमभेद्यमजरामरम् ॥ १३.१६९.३८ ॥
أيها ذو الذراعين القويتين، إن الخلق الأول مغطى بالظلمة وهو الأسمى؛ ذلك الإله الذي يكون الثبات أحد أعضائه غير قابل للتجزئة، لا يشيخ ولا يموت.
13.169.39
सनकः सनन्दनश्चैवि तृतीयश्च सनातनः ।
ते विदुः परमं धर्ममव्ययं व्ययधर्षणम् ॥ १३.१६९.३९ ॥
سناكا وسانانداناً والثالث سناتانا عرفوا الدارما الأسمى الذي لا يفنى ولا يُغلب بالتلاشي.
13.169.40
अव्यक्तात्परमात्सूक्ष्मादव्रणान्मूर्तिसंज्ञकात् ।
क्षेत्रज्ञो भगवानास्ते नरायणपरायणः ॥ १३.१६९.४० ॥
فوق غير المتجلي والأسمى واللطيف وما لا عيب فيه المسمى بالمجسد، يقيم الإله المبارك عارف الحقل، متعبداً لنارايانا.
13.169.41
अस्माकं सहजातानामुत्पन्नं ज्ञानमुत्तमम् ।
एते हि मूर्तिमन्तो वै लोकान्प्रविचरामहे ॥ १३.१६९.४१ ॥
نشأت بيننا، نحن الإخوة المولودين معاً، المعرفة العليا؛ فإننا متجسدون نجوب العوالم.
13.169.42
पुनःपुनः प्रजाता वै तत्रतत्र पिनाकधृक् ।
द्वन्द्वैर्विरज्यमानस्य ज्ञानमुत्पन्नमुत्तमम् ॥ १३.१६९.४२ ॥
بولادات متكررة هنا وهناك، بفضل حامل قوس بيناكا: في من تجرّد عن الأزواج المتضادة ينشأ العلم الأسمى.
13.169.43
कपिलान्मूलआचार्यात्तत्वबुद्धिविनिश्चयम् ।
योगसांख्यमवाप्तं मे कार्त्स्न्येन मुनिसत्तमात् ॥ १३.१६९.४३ ॥
من المعلم الأول كapila، أفضل الحكماء، نلت كاملًا اليقين الراسخ للعقل في المبادئ، ومعرفة اليوغا والسانخيا.
13.169.44
तेन संबोधिताः शिष्या बहवस्तत्वदर्शिनः ।
तद्बुद्ध्वा बहवः शिष्या मयाप्येतन्निदर्शिताः ॥ १३.१६९.४४ ॥
صار كثير من التلاميذ الذين علّمهم رائين للحقيقة؛ وبعد أن فهمت ذلك، عرضته أنا أيضًا على كثير من التلاميذ.
13.169.45
जन्ममृत्युहरं तथ्यं ज्ञानं ज्ञेयं सनातनम् ।
यज्ज्ञात्वा नानुशोचन्ति तत्वज्ञाना निरिन्द्रियाः ॥ १३.१६९.४५ ॥
المعرفة الحقة الأبدية، التي تزيل الولادة والموت وينبغي أن تُعرف؛ فإذا عرفها العارفون بالمبادئ، المتحررون من الحواس، لا يحزنون.
13.169.46
शुद्धबीजमलाश्चैव विपङ्का वै निरक्षराः ।
स्वतन्त्रास्ते स्वतन्त्रेण सम्मिता निष्कलाः स्मृताः ॥ १३.१६९.४६ ॥
طُهِّرت بذورهم ونجاساتهم، متحررون من الطين، لا يفنون؛ هم أحرار، ومتحدون مع الحر يُذكرون بأنهم بلا أجزاء.
13.169.47
शाश्वताश्चाव्ययाश्चैव तमोग्राह्याश्च भास्वर ।
विपाप्मानस्तथा सर्वे सत्वस्थाश्चापि निर्व्रणाः ॥ १३.१६९.४७ ॥
أبديون لا يفنون، يُدركون بالظلمة، أيها المتألق؛ وكلهم بلا إثم، ثابتون في السَّتفا، لا جراح فيهم.
13.169.48
विमुक्ताः केवलाश्चैव वीतमोहभयास्तथा ।
अमूर्तास्ते महाभाग सर्वे च विगतज्वराः ॥ १३.१६९.४८ ॥
متحررون، مطلقون، خالون من الوهم والخوف؛ وكذلك هم بلا صورة، أيها العظيم الحظ؛ وكلهم خالون من حمى المعاناة.
13.169.49
हिरण्यनाभस्त्रिशिरास्तथा प्रह्लादभास्करौ ।
वसुर्विश्वावसुश्चैव सार्धं पञ्चशिखस्तथा ॥ १३.१६९.४९ ॥
هيرانيانابها، وتريشيراس كذلك، وبراهلادا وبهاسكارا، وفاسو وفيشفافاسو، ومع بانتشاشيخا.
13.169.50
गार्ग्योऽथासुरिरावन्त्यो गौतमो वृत एव च ।
कात्यायनोऽथ नमुचिर्हरिश्च दमनश्चि ह ॥ १३.१६९.५० ॥
غارغيا، ثم آسوري، وآفانتيا، وغوتاما، وفريتا أيضا، وكاتياياناً، ثم ناموتشي، وهاري، ودامانا أيضا.
13.169.51
एते चान्ये च बहवस्तत्वमेवोपदर्शिताः ।
केचिन्मुक्ताः स्थिताः केचिच्छन्दतश्चापरे मृताः ॥ १३.१६९.५१ ॥
وهؤلاء وكثيرون غيرهم عُرضوا أمثلةً للحقيقة: فبعضهم تحرر، وبعضهم بقي، وبعضهم مات بإرادته.
13.169.52
दर्शितास्त्रिविधं बन्धं विमोक्षं त्रिविधं तथा ।
अज्ञानं चैव रागश्च संयोगं प्राकृतं तथा ॥ १३.१६९.५२ ॥
وقد أُظهرت الرابطة الثلاثية والتحرر الثلاثي: الجهل والشهوة، وكذلك الاتحاد بالمادة.
13.169.53
एतेभ्यो बन्धनं प्रोक्तं विमोक्षमपि मे शृणु ।
परितस्तावता सम्यक्सम्बन्धो यावता कृतः ॥ १३.१६९.५३ ॥
لقد أُعلن الأسر من هذه؛ والآن اسمع مني أيضا عن التحرر. فبقدر ما تُصنع الصلة التامة يمتد حولها من كل جانب.
13.169.54
कृत्स्नक्षयपरित्यागाद्विमोक्ष इति नः श्रुतिः ।
निवृत्तः सर्वसङ्गेभ्यः केवलः पुरुषोऽमलः ॥ १३.१६९.५४ ॥
بترك الفناء التام يأتي التحرر، هكذا تقول تقاليدنا. والإنسان الذي انسحب من كل تعلق، وهو وحيد طاهر، يتحرر.
13.169.55
इत्येवमुक्त्वा भगवानीश्वराय महात्मने ।
सनत्कुमारः प्रययावाकाशं समुपाश्रितः ॥ १३.१६९.५५ ॥
قال ذلك، ثم استأذن المبارك سناتكومارا من الإله إيشفارا العظيم، وصعد إلى السماء ومضى.