マハーバーラタ · 章 13.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.169.1
अरिष्टानि प्रवक्ष्यामि तत्वेन शृणु तद्भवान् ।
मध्य उत्तरतस्तात दक्षिणामुखनिष्ठितम् ॥ १३.१६९.१ ॥
凶兆（アリシュタ）を私は説こう。真実に聞きなさい、わが子よ。中央にあって、北から南を向いて立つ（人の姿）。
13.169.2
विद्युत्संस्थानपुरुषं यदि पश्येत मानवः ।
वर्षत्रयेण जानीयाद्देहन्यासमुपस्थितम्।
एतत्फलमंरिष्टस्य शङ्कराहुर्मनीषिणः। ॥ १३.१६९.२ ॥
人が稲妻の形をした人を見れば、三年以内に身体を捨てる時が近いと知るべきである。これが凶兆の結果であると、シャンカラと賢者たちは説く。
13.169.3
शुद्धमण्डमादित्यमरश्मिमथ पश्यतः ।
वर्षार्धकेन जानीयाद्देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.३ ॥
太陽の清らかな円盤が光線を失って見えるなら、半年以内に身体を捨てる時が近いと知るべきである。
13.169.4
छिद्रां चन्द्रमसश्छायां पादावप्यनपश्यतः ।
संवत्सरेण जानीयाद्देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.४ ॥
月の穴の空いた影も、自分の両足さえも見えないなら、一年以内に身体を捨てる時が近いと知るべきである。
13.169.5
कनीनिकायामशिरःपुरुषं यदि पश्यति ।
जानीयात्षट्सु मासेषु देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.५ ॥
目の瞳の中に頭のない人の姿を見たなら、六か月以内に身体を捨てる時が近いと知るべきである。
13.169.6
कर्णौ पिधाय हस्ताभ्यां शब्दं न शृणुयाद्यदि ।
विजानीयात्तु मासेन देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.६ ॥
両手で耳をふさいでも音が聞こえないなら、一か月以内に身体を捨てる時が近いと知るべきである。
13.169.7
आमगन्धमुपाघ्राति सुरभिं प्राप्य भास्वरम् ।
देवतायतनस्थोपि सप्तरात्रेण मृत्युभाक् ॥ १३.१६९.७ ॥
神々の社に立っていても、輝く芳香に出会っても、生の悪臭を嗅ぐならば、七夜のうちに死を免れない。
13.169.8
सर्वाङ्गधारणावस्थां धारयेत समाहितः ।
यथा स मृत्युं जयति नान्यथेह महेश्वर।
यदि जीवितुमिच्छेत चिरकालं महामुने ॥ १३.१६९.८ ॥
彼は心を集中して、全身を保持する姿勢を保つべきである。そうすれば死に打ち勝つ、ここに他の道はない。マheśvaraよ、もし彼が長く生きることを望むなら、大仙よ。
13.169.9
अथ नेच्छेच्चिरं कालं त्यजेदात्मानमात्मना ।
केवलं चिन्तयानस्तु निष्कलं स निरामयम् ॥ १३.१६९.९ ॥
もし彼が長く生きることを望まないなら、自らによって自らを捨てるがよい。ただ、分かたれず病なきものを思念しながら。
13.169.10
अथ तं निर्विकारं तु प्रकृते परमं शुचिः ।
पुरुषं देहसाधर्म्यं देहन्यासमुपाश्नुयात् ॥ १३.१६९.१० ॥
そのとき彼は清らかになり、自然を超えた不変の至高のプルシャ、身体と同じ性質を持つ者のうちに、身体の安置を得るべきである。
13.169.11
जाग्रतो हि मयोक्तानि तवारिष्टानि तत्वतः ।
धारणाच्चैव सर्वाङ्गे मृत्यु जीयात्सुरर्षभ ॥ १३.१६९.११ ॥
目覚めている汝に、私は死の前兆を真に語った。全身を保持することによって、死を打ち破ることができる、神々の中で最も優れた者よ。
13.169.12
एकत्वदर्शनं भूयो नानात्वं च निबोध मे ।
अक्षरं च क्षरं चैव चतुष्टयविधानतः ॥ १३.१६९.१२ ॥
私から、一性の見と、また多性を聞き知れ。四つの体系に従って、不滅のものと滅するものとを。
13.169.13
अव्यक्तादीनि तत्वानि सर्वाण्येव महाद्युते ।
आहुश्चतुर्विंशतितमं विकारपुरुषान्वितम् ॥ १३.१६९.१३ ॥
大いなる輝きを持つ者よ、未顕現（アヴィヤクタ）から始まる諸原理のすべてと、変異を伴ったプルシャを、彼らは二十四番目と呼ぶ。
13.169.14
एकत्वदर्शनं चैव नानात्वेन वरं स्मृतम् ।
पञ्चविंशतिवर्गः स्यादपवर्गोऽजरामरः ॥ १३.१६९.१४ ॥
一性の見は多性に勝ると伝えられる。二十五の群れが解脱となり、それは老いず死なない。
13.169.15
स निर्विकारः पुरुषस्तत्वेनैवोपदिश्यते ।
स एव पञ्चविंशस्तु विकारः पुरुषः स्मृतः ॥ १३.१६९.१५ ॥
その不変のプルシャは原理として教えられる。彼こそ二十五番目である。しかし変異を持つプルシャは変異したものと伝えられる。
13.169.16
यद्येष निर्विकारः स्यात्तत्वं न तु भवेद्भव ।
विकारो विद्यमानस्तु तत्वसंज्ञकमुच्यते ॥ १३.१६९.१६ ॥
もし彼が不変であるなら、ああバヴァよ、彼は原理ではないだろう。原理と呼ばれるのは、存在する変異である。
13.169.17
यद्योषोऽव्यक्ततां नैति व्यतिरेकान्न संशयः ।
तथा भवति निस्तत्वस्तथा सत्वस्तथागुणः ॥ १३.१६९.१७ ॥
もし彼が未顕現の状態に至らないなら、排除によって疑いはない。彼は原理を欠き、サットヴァを持ち、属性なきものとなる。
13.169.18
विकारगुणसंत्यागात्प्रकृत्यन्यत्वता शुचिः ।
तदा नानात्वतामेति सर्गहीनोऽपवर्गभाक् ॥ १३.१६९.१८ ॥
変異と属性を捨て、プラクリティから異なり清浄となるとき、彼は多性に至る。創造を離れ、彼は解脱にあずかる者となる。
13.169.19
बोध्यमानः प्रबुध्येत समो भवति बुद्धिमान् ।
अक्षरश्च भवत्येष यथावा च्युतवान्क्षणात् ॥ १३.१६९.१९ ॥
目覚めさせられた者は完全に目覚める。賢者は平等な心となる。この者は不滅となることもあり、あるいは一瞬にして転落する。
13.169.20
अव्यक्ताव्यक्तिरुक्ता स्यान्निर्गुणस्य गुणाकरात् ।
एतदेकत्वनानात्वमक्षरः क्षर एव च ॥ १३.१६९.२० ॥
無属性なるもの、諸性質の源から、未顕現と顕現が生じると説かれる。これは一性と多性であり、不滅のものであり、また滅するものでもある。
13.169.21
व्याख्यातं तव शूलाङ्क तथारिष्टानि चैव हि ।
विमोक्षलक्षणं शेषं तदपीह ब्रवीमि ते।
यं ज्ञात्वा यतयः प्राप्ताः केवलत्वमनामयम् ॥ १३.१६९.२१ ॥
三叉の印を持つ者よ、不吉の徴はすでに説明された。解脱の残りの徴も、ここであなたに語ろう。それを知ってヨーギたちは病なき独存の境地に至った。
13.169.22
साङ्ख्याश्चाप्यथ योगाश्च दग्धपङ्का गतज्वराः ।
अमूर्तित्वमनुप्राप्ता निर्गुणा निर्भया भव ॥ १३.१६९.२२ ॥
サーンキヤの人々もヨーガの行者も、汚れを焼き尽くし熱を離れて、無形の境地に達した。あなたも無属性となり、恐れなき者となれ。
13.169.23
विपाप्मानो महादेव मुक्ताः संसारसागरात् ।
सरणे प्रजनादाने गुणानां प्रकृतिः सदा।
परा प्रमत्ता सततमेतावत्कार्यकारणम् ॥ १३.१६९.२३ ॥
マハーデーヴァよ、罪なき者たちは輪廻の海から解脱した。去ることにも子を受けることにも、諸性質の根源たるプラクリティは常に至高であり、絶えず酔わされている。原因と結果はこれだけである。
13.169.24
असच्चैव च सच्चैव कुरुते स पुनः पुनः ।
चैतन्येन पुराणेन चेतनाचेतनात्परः ॥ १३.१६९.२४ ॥
彼は繰り返し非実在と実在を生み出す。古き意識によって、彼は有情と非情を超えた至高者である。
13.169.25
यस्तु चेतयते चेतो मनसा चैकबुद्धिकम् ।
स नैव सन्न चैवासन्सदसन्न च संस्मृतः ॥ १३.१६९.२५ ॥
心を以て一つの知性によって意識を知る者は、有でもなく、無でもなく、有無の両方でもないと記憶される。
13.169.26
व्यतिरिक्तश्च शुद्धश्च सोऽन्यश्चाप्रकृतिस्तथा ।
उपेक्षकश्च प्रकृतेर्विकारपुरुषः स्मृतः ॥ १३.१६९.२६ ॥
彼は分離し、清浄で、別であり、プラクリティではない。プラクリティを顧みぬ者であり、変異のプルシャと記憶される。
13.169.27
विकारपुरुषेणैषा संयुक्ता सृजते जगत् ।
पुनराददते चैव गुणानामन्यथात्मनि ॥ १३.१६९.२७ ॥
変異のプルシャと結びついたこのプラクリティは世界を創造し、また異なる仕方でグナを自己の内へと引き戻す。
13.169.28
मत्स्योदकात्ससंज्ञातः प्रकृतेरेव कर्मणः ।
तद्वत्क्षेत्रसहस्राणि स एव प्रकरिष्यति ॥ १३.१६९.२८ ॥
水から生じた魚がプラクリティの働きによって知られるように、彼もまた幾千の田畑を生み出すであろう。
13.169.29
क्षेत्रप्रलयतज्ज्ञस्तु क्षेत्रज्ञ इति चोच्यते ।
सयोगो नित्य इत्याहुर्ये जनास्तत्वदर्शिनः ॥ १३.१६९.२९ ॥
場の消滅を知る者は場を知る者と呼ばれる。真理を見る人々は、この結合は永遠であると言う。
13.169.30
एवमेष ह्यसत्सच्च विकारपुरुषः स्मृतः ।
विकारापद्यमानं तु विकृतिं प्रवदन्ति नः ॥ १३.१६९.३० ॥
このように変異のプルシャは非有にして有と記憶される。しかし変異を受けるものを、彼らは我々にとって変化と呼ぶ。
13.169.31
यदा त्वेष विकारस्य प्रकृतानिति मन्यते ।
तदा विकारतामेति विकारान्यत्वतां व्रजेत् ॥ १३.१६९.३१ ॥
変化を根本の本性と見なすとき、彼は変化の状態に陥り、変化とは別の状態に至ることはない。
13.169.32
प्रकृत्या च विकारैश्च व्यतिरिक्तो यदा भवेत् ।
शुचि यत्परमं शुद्धं प्रतिबुद्धं सनातनम्।
अयुक्तं निष्कलं शुद्धमव्ययं चाजरामरम् ॥ १३.१६९.३२ ॥
根本原質と諸変化から離れたとき、彼は清浄で至上、純粋で目覚め、永遠で執着なく、部分なく、清らかで、不滅、老いず死なないものとなる。
13.169.33
समेत्य तेन शुद्धेन बुध्यमानः स भास्वरः ।
विमोक्षं भजते व्यक्तादप्रबुद्धादचेतनात् ॥ १३.१६९.३३ ॥
その清浄なるものと合一し、目覚めた輝く者は、顕現したもの、未覚のもの、非意識のものから解脱を得る。
13.169.34
उदुम्बराद्वा मशकः प्रलयान्निर्गतो यथा ।
तथाऽव्यक्तस्य संत्यागान्निर्ममः पञ्च विंशकः ॥ १३.१६९.३४ ॥
ウドゥンバラの実から、あるいは劫末から蚊が出て来るように、未顕現を完全に捨てることで、第二十五者は「わがもの」という執着を離れる。
13.169.35
यथा पुष्करपर्णस्थो जलबिन्दुर्न संश्लिषेत् ।
तथैवाव्यक्तविषये न लिप्येत्पञ्चविंशकः ॥ १३.१६९.३५ ॥
蓮の葉の上の水滴がそれにくっつかないように、第二十五者は未顕現の対象に染まることがない。
13.169.36
आकाश इव निःसङ्गस्तथा सङ्गस्त्था वरः ।
पञ्चविंशतिमो बुद्धो बुद्धेनि समतां गतः ॥ १३.१६९.३६ ॥
空のように執着なく、執着の中にあってもまた同様に優れている。第二十五者は目覚め、覚者と平等の境地に至る。
13.169.37
एतद्धि प्रकृतं ज्ञानं तत्वतश्च समुत्थितम् ।
पूर्वजेभ्यस्तथोत्पन्नं ब्रह्मजेभ्यस्तथानघ ॥ १३.१६९.३७ ॥
この知識は自然に、真実として生じたものであり、先祖たちとブラフマーの子らからも生じた。無垢なる者よ。
13.169.38
आदिसर्गो महाबाहो तामसेनावृतं परम् ।
प्रतिष्टावयवंदेवमभेद्यमजरामरम् ॥ १३.१६९.३८ ॥
大臂の者よ、最初の創造は闇に覆われ、至上である。確立をその一部とする神は、不可分であり、老いず、死なない。
13.169.39
सनकः सनन्दनश्चैवि तृतीयश्च सनातनः ।
ते विदुः परमं धर्ममव्ययं व्ययधर्षणम् ॥ १३.१६९.३९ ॥
サナカ、サナンダナ、そして第三のサナータナは、至上にして不滅の法、衰えに打ち負かされぬ法を知った。
13.169.40
अव्यक्तात्परमात्सूक्ष्मादव्रणान्मूर्तिसंज्ञकात् ।
क्षेत्रज्ञो भगवानास्ते नरायणपरायणः ॥ १३.१६९.४० ॥
未顕現、至上、微細、欠けなきもの、顕現と呼ばれるものを超えて、場を知る祝福されし主はナーラーヤナに帰依して住する。
13.169.41
अस्माकं सहजातानामुत्पन्नं ज्ञानमुत्तमम् ।
एते हि मूर्तिमन्तो वै लोकान्प्रविचरामहे ॥ १३.१६९.४१ ॥
我らと共に生まれた者たちの中に最高の知識が生じた。まことに、我らは形を持って諸世界を巡る。
13.169.42
पुनःपुनः प्रजाता वै तत्रतत्र पिनाकधृक् ।
द्वन्द्वैर्विरज्यमानस्य ज्ञानमुत्पन्नमुत्तमम् ॥ १३.१६९.४२ ॥
幾度も、あちこちに生まれて、ピナーカ弓を持つ者（シヴァ）によって。二元の対に離れた者に最高の知識が生じる。
13.169.43
कपिलान्मूलआचार्यात्तत्वबुद्धिविनिश्चयम् ।
योगसांख्यमवाप्तं मे कार्त्स्न्येन मुनिसत्तमात् ॥ १३.१६९.४३ ॥
根源の師カピラ、聖仙の中の最上の者から、私は諸原理に対する確固たる理解と、ヨーガとサーンキヤの知を余すところなく得た。
13.169.44
तेन संबोधिताः शिष्या बहवस्तत्वदर्शिनः ।
तद्बुद्ध्वा बहवः शिष्या मयाप्येतन्निदर्शिताः ॥ १३.१६९.४४ ॥
彼に教えられた多くの弟子は真理を見る者となった。それを理解して、私もまた多くの弟子にこれを示した。
13.169.45
जन्ममृत्युहरं तथ्यं ज्ञानं ज्ञेयं सनातनम् ।
यज्ज्ञात्वा नानुशोचन्ति तत्वज्ञाना निरिन्द्रियाः ॥ १३.१६९.४५ ॥
生と死を取り除く、真実で永遠の、知られるべき知識。それを知って、諸原理を知る者は感官を離れ、もはや嘆かない。
13.169.46
शुद्धबीजमलाश्चैव विपङ्का वै निरक्षराः ।
स्वतन्त्रास्ते स्वतन्त्रेण सम्मिता निष्कलाः स्मृताः ॥ १३.१६९.४६ ॥
種子と汚れを清められ、泥を離れ、不滅である彼らは自在である。自在なる者と合一した彼らは、分かれなき者と記憶される。
13.169.47
शाश्वताश्चाव्ययाश्चैव तमोग्राह्याश्च भास्वर ।
विपाप्मानस्तथा सर्वे सत्वस्थाश्चापि निर्व्रणाः ॥ १३.१६९.४७ ॥
永遠で不滅、闇によって捉えられるべき者、輝く者よ。彼らはみな罪なく、サットヴァに住し、傷なき者である。
13.169.48
विमुक्ताः केवलाश्चैव वीतमोहभयास्तथा ।
अमूर्तास्ते महाभाग सर्वे च विगतज्वराः ॥ १३.१६९.४८ ॥
解脱し、ただ一つであり、迷いと恐れを離れた者たち。同様に彼らは無形であり、大いなる幸福者よ、彼らはみな苦しみの熱を離れている。
13.169.49
हिरण्यनाभस्त्रिशिरास्तथा प्रह्लादभास्करौ ।
वसुर्विश्वावसुश्चैव सार्धं पञ्चशिखस्तथा ॥ १३.१६९.४९ ॥
ヒラニャナーバ、トリシラス、プラフラーダとバースカラ、ヴァス、ヴィシュヴァーヴァス、そしてパンチャシカとともに。
13.169.50
गार्ग्योऽथासुरिरावन्त्यो गौतमो वृत एव च ।
कात्यायनोऽथ नमुचिर्हरिश्च दमनश्चि ह ॥ १३.१६९.५० ॥
ガールギヤ、次いでアースリ、アーヴァンティヤ、ゴータマ、ヴリタも、カーティヤーヤナ、次いでナムチ、ハリ、そしてダマナも。
13.169.51
एते चान्ये च बहवस्तत्वमेवोपदर्शिताः ।
केचिन्मुक्ताः स्थिताः केचिच्छन्दतश्चापरे मृताः ॥ १३.१६९.५१ ॥
これらの人々や他の多くの者が真理の実例として示された。ある者は解脱し、ある者は留まり、またある者は意志により死んだ。
13.169.52
दर्शितास्त्रिविधं बन्धं विमोक्षं त्रिविधं तथा ।
अज्ञानं चैव रागश्च संयोगं प्राकृतं तथा ॥ १३.१६९.५२ ॥
三種の束縛と三種の解脱が示された。無知と情欲、そして物質的な結合もまた。
13.169.53
एतेभ्यो बन्धनं प्रोक्तं विमोक्षमपि मे शृणु ।
परितस्तावता सम्यक्सम्बन्धो यावता कृतः ॥ १३.१६९.५३ ॥
これらによって束縛が説かれた。解脱についても私から聞きなさい。完全な結びつきが作られた限り、それは四方に及ぶ。
13.169.54
कृत्स्नक्षयपरित्यागाद्विमोक्ष इति नः श्रुतिः ।
निवृत्तः सर्वसङ्गेभ्यः केवलः पुरुषोऽमलः ॥ १३.१६९.५४ ॥
完全な消滅を捨てることによって解脱がある、と我々は聞いている。あらゆる執着から離れ、ただ独りで清浄な人が解脱する。
13.169.55
इत्येवमुक्त्वा भगवानीश्वराय महात्मने ।
सनत्कुमारः प्रययावाकाशं समुपाश्रितः ॥ १३.१६९.५५ ॥
このように語った後、尊きサナットクマーラは偉大なるイーシュヴァラに別れを告げ、空へと昇っていった。