மகாபாரதம் · அத்தியாயம் 13.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.169.1
अरिष्टानि प्रवक्ष्यामि तत्वेन शृणु तद्भवान् ।
मध्य उत्तरतस्तात दक्षिणामुखनिष्ठितम् ॥ १३.१६९.१ ॥
அரிஷ்டங்களை நான் உரைப்பேன்; அதை உண்மையாக நீ கேள், அன்பனே. நடுவில், வடக்கிலிருந்து, தெற்கு நோக்கி நிற்கும் (புருஷனை).
13.169.2
विद्युत्संस्थानपुरुषं यदि पश्येत मानवः ।
वर्षत्रयेण जानीयाद्देहन्यासमुपस्थितम्।
एतत्फलमंरिष्टस्य शङ्कराहुर्मनीषिणः। ॥ १३.१६९.२ ॥
ஒரு மனிதன் மின்னலின் வடிவிலான புருஷனைக் கண்டால், மூன்று ஆண்டுகளுக்குள் உடல் நீங்கும் காலம் நெருங்கியது என்று அறிய வேண்டும். அரிஷ்டத்தின் இந்தப் பலனை சங்கரரும் ஞானிகளும் கூறியுள்ளனர்.
13.169.3
शुद्धमण्डमादित्यमरश्मिमथ पश्यतः ।
वर्षार्धकेन जानीयाद्देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.३ ॥
சூரியனின் தூய்மையான வட்டத்தை கதிரற்றதாகக் காண்பவன், அரை ஆண்டுக்குள் உடல் நீங்கும் காலம் நெருங்கியது என்று அறிய வேண்டும்.
13.169.4
छिद्रां चन्द्रमसश्छायां पादावप्यनपश्यतः ।
संवत्सरेण जानीयाद्देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.४ ॥
சந்திரனின் துளையுள்ள நிழலையும், தன் பாதங்களையும் காண இயலாதவன், ஓர் ஆண்டுக்குள் உடல் நீங்கும் காலம் நெருங்கியது என்று அறிய வேண்டும்.
13.169.5
कनीनिकायामशिरःपुरुषं यदि पश्यति ।
जानीयात्षट्सु मासेषु देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.५ ॥
கண்மணியில் தலையற்ற புருஷனைக் கண்டால், ஆறு மாதங்களுக்குள் உடல் நீங்கும் காலம் நெருங்கியது என்று அறிய வேண்டும்.
13.169.6
कर्णौ पिधाय हस्ताभ्यां शब्दं न शृणुयाद्यदि ।
विजानीयात्तु मासेन देहन्यासमुपस्थितम् ॥ १३.१६९.६ ॥
இரு கைகளால் காதுகளை மூடியும் ஓசை கேட்கவில்லை என்றால், ஒரு மாதத்திற்குள் உடல் நீங்கும் காலம் நெருங்கியது என்று அறிய வேண்டும்.
13.169.7
आमगन्धमुपाघ्राति सुरभिं प्राप्य भास्वरम् ।
देवतायतनस्थोपि सप्तरात्रेण मृत्युभाक् ॥ १३.१६९.७ ॥
தேவாலயத்தில் நின்றிருந்தாலும், ஒருவன் பிரகாசமான நறுமணத்தை அடைந்தபோதும் பச்சை துர்நாற்றத்தை முகர்ந்தால், ஏழு இரவுகளுக்குள் மரணத்தை அடைவான்.
13.169.8
सर्वाङ्गधारणावस्थां धारयेत समाहितः ।
यथा स मृत्युं जयति नान्यथेह महेश्वर।
यदि जीवितुमिच्छेत चिरकालं महामुने ॥ १३.१६९.८ ॥
ஒருமுகப்பட்டு அனைத்து அங்கங்களையும் தாங்கும் நிலையைக் கொள்ள வேண்டும்; அப்படியே அவன் மரணத்தை வெல்வான், இங்கு வேறு வழியில்லை. மகேஸ்வரரே, நீண்ட காலம் வாழ விரும்பினால், மகாமுனியே.
13.169.9
अथ नेच्छेच्चिरं कालं त्यजेदात्मानमात्मना ।
केवलं चिन्तयानस्तु निष्कलं स निरामयम् ॥ १३.१६९.९ ॥
நீண்ட காலம் வாழ விரும்பாவிட்டால், அவன் தன்னைத் தானே தன்னால் விட்டுவிட வேண்டும்; வெறுமனே சிந்தித்தபடி, பகுதியற்ற, நோயற்ற அவனை (ஆன்மாவை) தியானிக்க வேண்டும்.
13.169.10
अथ तं निर्विकारं तु प्रकृते परमं शुचिः ।
पुरुषं देहसाधर्म्यं देहन्यासमुपाश्नुयात् ॥ १३.१६९.१० ॥
பின்னர் அவன் மாறாத, உயர்ந்த, தூய்மையான அந்த புருஷனை — இயற்கைக்கு அப்பாலுள்ளவனை, உடலுக்கு ஒத்த இயல்புடையவனை — உடல்-நியாசத்தை அடைய வேண்டும்.
13.169.11
जाग्रतो हि मयोक्तानि तवारिष्टानि तत्वतः ।
धारणाच्चैव सर्वाङ्गे मृत्यु जीयात्सुरर्षभ ॥ १३.१६९.११ ॥
தேவர்களில் சிறந்தவனே, விழிப்பு நிலையில் நான் உனக்கு மரண அறிகுறிகளை உண்மையாகச் சொன்னேன்; அனைத்து அங்கங்களிலும் தாங்கும் பயிற்சியால் மரணத்தை வெல்லலாம்.
13.169.12
एकत्वदर्शनं भूयो नानात्वं च निबोध मे ।
अक्षरं च क्षरं चैव चतुष्टयविधानतः ॥ १३.१६९.१२ ॥
ஒற்றுமையின் தரிசனத்தையும் மீண்டும் பல்வகைமையையும் என்னிடமிருந்து அறிந்துகொள்; நான்கு வகை ஏற்பாட்டின்படி அழியாததும் அழிவதும் ஆகிய இரண்டையும்.
13.169.13
अव्यक्तादीनि तत्वानि सर्वाण्येव महाद्युते ।
आहुश्चतुर्विंशतितमं विकारपुरुषान्वितम् ॥ १३.१६९.१३ ॥
ஓ மகா ஒளியுடையவனே, அவ்யக்தம் முதலான அனைத்து தத்துவங்களையும், விகாரங்களுடன் கூடிய புருஷனை இருபத்து நான்காவதாக அவர்கள் கூறுகின்றனர்.
13.169.14
एकत्वदर्शनं चैव नानात्वेन वरं स्मृतम् ।
पञ्चविंशतिवर्गः स्यादपवर्गोऽजरामरः ॥ १३.१६९.१४ ॥
ஒருமையின் தரிசனமே பன்மையைவிட உயர்ந்ததாகக் கருதப்படுகிறது; இருபத்தைந்தின் தொகுப்பு முக்தியாகும், அது முதுமையற்றதும் மரணமற்றதுமாகும்.
13.169.15
स निर्विकारः पुरुषस्तत्वेनैवोपदिश्यते ।
स एव पञ्चविंशस्तु विकारः पुरुषः स्मृतः ॥ १३.१६९.१५ ॥
அந்த மாறாத புருஷன் தத்துவமாகவே உபதேசிக்கப்படுகிறான்; அவனே இருபத்தைந்தாவது; ஆனால் விகாரமுள்ள புருஷன் என நினைவுகூரப்படுகிறான்.
13.169.16
यद्येष निर्विकारः स्यात्तत्वं न तु भवेद्भव ।
विकारो विद्यमानस्तु तत्वसंज्ञकमुच्यते ॥ १३.१६९.१६ ॥
இவன் மாறாதவனாக இருந்தால், ஓ பவா, அவன் தத்துவமாக இருக்க மாட்டான்; இருக்கும் விகாரமே தத்துவம் என்ற பெயரால் கூறப்படுகிறது.
13.169.17
यद्योषोऽव्यक्ततां नैति व्यतिरेकान्न संशयः ।
तथा भवति निस्तत्वस्तथा सत्वस्तथागुणः ॥ १३.१६९.१७ ॥
இவன் அவ்யக்தத்தை அடையவில்லையானால், வேறுபாட்டினால் சந்தேகமில்லை; அப்போது அவன் தத்துவமற்றவனாகவும், சத்துவமுள்ளவனாகவும், குணமற்றவனாகவும் ஆகிறான்.
13.169.18
विकारगुणसंत्यागात्प्रकृत्यन्यत्वता शुचिः ।
तदा नानात्वतामेति सर्गहीनोऽपवर्गभाक् ॥ १३.१६९.१८ ॥
விகாரங்களையும் குணங்களையும் துறப்பதால், பிரகிருதியிலிருந்து வேறுபட்டு தூயவனாகி, அப்போது அவன் பன்மையை அடைகிறான்; படைப்பற்றவனாய் முக்தியின் பங்குடையவனாகிறான்.
13.169.19
बोध्यमानः प्रबुध्येत समो भवति बुद्धिमान् ।
अक्षरश्च भवत्येष यथावा च्युतवान्क्षणात् ॥ १३.१६९.१९ ॥
எழுப்பப்படுபவன் முழுமையாக விழித்துக்கொள்கிறான்; அறிவுள்ளவன் சமநிலையுடையவனாகிறான். இவன் அழியாதவனாகவும் ஆகிறான், அல்லது ஒரு கணத்தில் வீழ்ச்சியடைகிறான்.
13.169.20
अव्यक्ताव्यक्तिरुक्ता स्यान्निर्गुणस्य गुणाकरात् ।
एतदेकत्वनानात्वमक्षरः क्षर एव च ॥ १३.१६९.२० ॥
குணங்களற்றவனிடமிருந்து, குணங்களின் மூலத்திலிருந்து, அவ்யக்தமும் வ்யக்தமும் கூறப்பட்டுள்ளன. இதுவே ஒருமையும் பன்மையும் — அழியாததும் அழிவதும் ஆகும்.
13.169.21
व्याख्यातं तव शूलाङ्क तथारिष्टानि चैव हि ।
विमोक्षलक्षणं शेषं तदपीह ब्रवीमि ते।
यं ज्ञात्वा यतयः प्राप्ताः केवलत्वमनामयम् ॥ १३.१६९.२१ ॥
சூலக்குறியவனே, உனக்கு அரிஷ்டங்களின் அடையாளங்களும் விளக்கப்பட்டன. விடுதலையின் மற்ற அடையாளங்களையும் இங்கு உனக்குச் சொல்கிறேன்; அவற்றை அறிந்து யதிகள் நோயற்ற கேவலத்துவத்தை அடைந்தனர்.
13.169.22
साङ्ख्याश्चाप्यथ योगाश्च दग्धपङ्का गतज्वराः ।
अमूर्तित्वमनुप्राप्ता निर्गुणा निर्भया भव ॥ १३.१६९.२२ ॥
சாங்கியர்களும் யோகியர்களும், மாசு எரிந்து, காய்ச்சலற்று, உருவமற்ற நிலையை அடைந்தனர். நீயும் குணமற்றவனாகவும் அச்சமற்றவனாகவும் ஆவாயாக.
13.169.23
विपाप्मानो महादेव मुक्ताः संसारसागरात् ।
सरणे प्रजनादाने गुणानां प्रकृतिः सदा।
परा प्रमत्ता सततमेतावत्कार्यकारणम् ॥ १३.१६९.२३ ॥
மகாதேவா, பாவமற்றவர்கள் சம்சார சாகரத்திலிருந்து விடுபட்டனர். செல்லுதலிலும், சந்ததியை ஏற்பதிலும், குணங்களின் பிரகிருதி எப்போதும் உயர்ந்ததாகவும் தொடர்ந்து மயங்கியதாகவும் இருக்கும் — இதுவே காரியமும் காரணமும்.
13.169.24
असच्चैव च सच्चैव कुरुते स पुनः पुनः ।
चैतन्येन पुराणेन चेतनाचेतनात्परः ॥ १३.१६९.२४ ॥
அவன் மீண்டும் மீண்டும் அசத்தையும் சத்தையும் உருவாக்குகிறான். பழமையான சைதன்யத்தால், சேதனத்தையும் அசேதனத்தையும் கடந்த பரமனாக அவன் இருக்கிறான்.
13.169.25
यस्तु चेतयते चेतो मनसा चैकबुद्धिकम् ।
स नैव सन्न चैवासन्सदसन्न च संस्मृतः ॥ १३.१६९.२५ ॥
எவன் மனத்தால் ஒரே புத்தியுடன் உணர்வை அறிகிறானோ, அவன் சத் எனவும் அல்ல, அசத் எனவும் அல்ல, சத்-அசத் எனவும் அல்ல என நினைவுகூரப்படுகிறான்.
13.169.26
व्यतिरिक्तश्च शुद्धश्च सोऽन्यश्चाप्रकृतिस्तथा ।
उपेक्षकश्च प्रकृतेर्विकारपुरुषः स्मृतः ॥ १३.१६९.२६ ॥
அவன் பிரகிருதியிலிருந்து வேறானவன், தூய்மையானவன், மற்றவன், பிரகிருதி அல்லாதவன்; பிரகிருதியின் உதாசீன சாட்சி; அவனே விகாரபுருஷன் என நினைவுகூரப்படுகிறான்.
13.169.27
विकारपुरुषेणैषा संयुक्ता सृजते जगत् ।
पुनराददते चैव गुणानामन्यथात्मनि ॥ १३.१६९.२७ ॥
விகாரபுருஷனுடன் இணைந்த இவள் உலகைப் படைக்கிறாள்; பின்னர் குணங்களை வேறு விதமாக ஆத்மாவுக்குள் மீண்டும் எடுத்துக்கொள்கிறாள்.
13.169.28
मत्स्योदकात्ससंज्ञातः प्रकृतेरेव कर्मणः ।
तद्वत्क्षेत्रसहस्राणि स एव प्रकरिष्यति ॥ १३.१६९.२८ ॥
மீன் நீரிலிருந்து தோன்றி பிரகிருதியின் செயலால் அறியப்படுவது போல, அவனே ஆயிரம் க்ஷேத்திரங்களை உண்டாக்குவான்.
13.169.29
क्षेत्रप्रलयतज्ज्ञस्तु क्षेत्रज्ञ इति चोच्यते ।
सयोगो नित्य इत्याहुर्ये जनास्तत्वदर्शिनः ॥ १३.१६९.२९ ॥
க்ஷேத்திரத்தின் லயத்தை அறிபவனே க்ஷேத்திரஜ்ஞன் எனப்படுகிறான்; இந்த இணைப்பு நித்தியமானது என்று தத்துவதரிசிகள் கூறுகின்றனர்.
13.169.30
एवमेष ह्यसत्सच्च विकारपुरुषः स्मृतः ।
विकारापद्यमानं तु विकृतिं प्रवदन्ति नः ॥ १३.१६९.३० ॥
இவ்வாறே இந்த விகாரபுருஷன் அசத்தும் சத்தும் என நினைவுகூரப்படுகிறான்; ஆனால் விகாரத்தை அடைபவனை அவர்கள் நமக்கு விகிருதி என்கின்றனர்.
13.169.31
यदा त्वेष विकारस्य प्रकृतानिति मन्यते ।
तदा विकारतामेति विकारान्यत्वतां व्रजेत् ॥ १३.१६९.३१ ॥
இவன் விகாரத்தை இயற்கை (பிரகிருதி) என்று நினைக்கும்போது, அவன் விகார நிலையை அடைகிறான்; விகாரங்களினின்று வேறுபட்ட நிலைக்குச் செல்ல மாட்டான்.
13.169.32
प्रकृत्या च विकारैश्च व्यतिरिक्तो यदा भवेत् ।
शुचि यत्परमं शुद्धं प्रतिबुद्धं सनातनम्।
अयुक्तं निष्कलं शुद्धमव्ययं चाजरामरम् ॥ १३.१६९.३२ ॥
இவன் இயற்கையிலிருந்தும் விகாரங்களிலிருந்தும் வேறுபட்டு நிற்கும்போது, தூய்மையானதும் உயர்ந்ததும் தூயதும் விழிப்புற்றதும் நித்தியமானதும் பற்றற்றதும் பகுதியற்றதும் தூயதும் அழிவற்றதும் மூப்பற்றதும் சாவற்றதுமாகிறான்.
13.169.33
समेत्य तेन शुद्धेन बुध्यमानः स भास्वरः ।
विमोक्षं भजते व्यक्तादप्रबुद्धादचेतनात् ॥ १३.१६९.३३ ॥
அந்தத் தூய்மையானதுடன் ஒன்றிணைந்து விழிப்புற்ற அந்தப் பிரகாசமானவன், வெளிப்பட்டதும் விழிப்பற்றதும் உணர்வற்றதுமான நிலையிலிருந்து விடுதலை அடைகிறான்.
13.169.34
उदुम्बराद्वा मशकः प्रलयान्निर्गतो यथा ।
तथाऽव्यक्तस्य संत्यागान्निर्ममः पञ्च विंशकः ॥ १३.१६९.३४ ॥
அத்தி மரத்திலிருந்தோ அல்லது அழிவிலிருந்தோ கொசு வெளிப்படுவதுபோல, அவ்யக்தத்தை முழுமையாகத் துறப்பதால் இருபத்தைந்தாவது தத்துவம் மமதையற்றதாகிறது.
13.169.35
यथा पुष्करपर्णस्थो जलबिन्दुर्न संश्लिषेत् ।
तथैवाव्यक्तविषये न लिप्येत्पञ्चविंशकः ॥ १३.१६९.३५ ॥
தாமரை இலையில் இருக்கும் நீர்த்துளி அதனுடன் ஒட்டாததுபோல, இருபத்தைந்தாவது அவ்யக்தத்தின் புலன்களில் ஒட்டிக்கொள்ளாது.
13.169.36
आकाश इव निःसङ्गस्तथा सङ्गस्त्था वरः ।
पञ्चविंशतिमो बुद्धो बुद्धेनि समतां गतः ॥ १३.१६९.३६ ॥
ஆகாயம்போல பற்றற்றவனாக, அவ்வாறே பற்றுடனும் சிறந்தவனாக; இருபத்தைந்தாவது விழிப்புற்று விழிப்புற்றவனுடன் சமநிலையை அடைகிறான்.
13.169.37
एतद्धि प्रकृतं ज्ञानं तत्वतश्च समुत्थितम् ।
पूर्वजेभ्यस्तथोत्पन्नं ब्रह्मजेभ्यस्तथानघ ॥ १३.१६९.३७ ॥
இது இயல்பானதும் உண்மையில் எழுந்ததுமான ஞானம்; முன்னோர்களிடமிருந்தும் பிரம்மாவின் புதல்வர்களிடமிருந்தும் தோன்றியது, ஓ பாவமற்றவனே.
13.169.38
आदिसर्गो महाबाहो तामसेनावृतं परम् ।
प्रतिष्टावयवंदेवमभेद्यमजरामरम् ॥ १३.१६९.३८ ॥
ஓ மகாபாகுவே, ஆதி சிருஷ்டி தாமஸத்தால் மறைக்கப்பட்டது, மேலானது; அது நிலைபேறை அங்கமாகக் கொண்ட தேவன், பிளக்கவியலாதவர், முதுமையற்றவர், சாவற்றவர்.
13.169.39
सनकः सनन्दनश्चैवि तृतीयश्च सनातनः ।
ते विदुः परमं धर्ममव्ययं व्ययधर्षणम् ॥ १३.१६९.३९ ॥
சனகன், சனந்தனன், மூன்றாவதான சனாதனன் — அவர்கள் அழிவற்ற, அழிவை அழிக்கும் மேலான தர்மத்தை அறிந்தார்கள்.
13.169.40
अव्यक्तात्परमात्सूक्ष्मादव्रणान्मूर्तिसंज्ञकात् ।
क्षेत्रज्ञो भगवानास्ते नरायणपरायणः ॥ १३.१६९.४० ॥
அவ்யக்தத்திற்கும், மேலான, நுட்பமான, குறையற்ற, மூர்த்தி எனப்படுவதற்கும் அப்பால், க்ஷேத்ரஜ்ஞரான பகவான் நாராயணனை சரணடைந்தவராய் நிலைத்திருக்கிறார்.
13.169.41
अस्माकं सहजातानामुत्पन्नं ज्ञानमुत्तमम् ।
एते हि मूर्तिमन्तो वै लोकान्प्रविचरामहे ॥ १३.१६९.४१ ॥
எங்களுடன் பிறந்தவர்களிடம் மேலான ஞானம் தோன்றியது. இவர்கள் உண்மையில் உருவம் கொண்டவர்களாய் உலகங்களில் சஞ்சரிக்கிறோம்.
13.169.42
पुनःपुनः प्रजाता वै तत्रतत्र पिनाकधृक् ।
द्वन्द्वैर्विरज्यमानस्य ज्ञानमुत्पन्नमुत्तमम् ॥ १३.१६९.४२ ॥
மீண்டும் மீண்டும், இங்கும் அங்கும் பிறந்து, பினாகதாரியால் — இருமைகளில் விலகியவனிடம் மேலான ஞானம் தோன்றுகிறது.
13.169.43
कपिलान्मूलआचार्यात्तत्वबुद्धिविनिश्चयम् ।
योगसांख्यमवाप्तं मे कार्त्स्न्येन मुनिसत्तमात् ॥ १३.१६९.४३ ॥
முதல் ஆசிரியர் கபிலரிடமிருந்து, முனிவர்களில் சிறந்தவரிடமிருந்து, தத்துவ அறிவின் உறுதியான தெளிவையும் யோக சாங்கிய ஞானத்தையும் முழுமையாக நான் பெற்றேன்.
13.169.44
तेन संबोधिताः शिष्या बहवस्तत्वदर्शिनः ।
तद्बुद्ध्वा बहवः शिष्या मयाप्येतन्निदर्शिताः ॥ १३.१६९.४४ ॥
அவரால் அறிவூட்டப்பட்ட பல சீடர்கள் உண்மையைக் கண்டவர்களாயினர். அதை அறிந்து, பல சீடர்களுக்கு நானும் இதையே உணர்த்தினேன்.
13.169.45
जन्ममृत्युहरं तथ्यं ज्ञानं ज्ञेयं सनातनम् ।
यज्ज्ञात्वा नानुशोचन्ति तत्वज्ञाना निरिन्द्रियाः ॥ १३.१६९.४५ ॥
பிறப்பையும் இறப்பையும் நீக்கும், உண்மையான, நித்தியமான அறியத்தக்க ஞானம் — அதை அறிந்து, தத்துவஞானிகள் இந்திரியங்களற்றவர்களாய் வருந்துவதில்லை.
13.169.46
शुद्धबीजमलाश्चैव विपङ्का वै निरक्षराः ।
स्वतन्त्रास्ते स्वतन्त्रेण सम्मिता निष्कलाः स्मृताः ॥ १३.१६९.४६ ॥
தூய்மையான வித்தும் மலமும் நீங்கியவர்கள், சேறற்றவர்கள், அழியாதவர்கள்; அவர்கள் சுதந்திரமானவர்கள். சுதந்திரனுடன் இணைந்தவர்கள் பகுதியற்றவர்கள் என்று நினைவுகூரப்படுகிறார்கள்.
13.169.47
शाश्वताश्चाव्ययाश्चैव तमोग्राह्याश्च भास्वर ।
विपाप्मानस्तथा सर्वे सत्वस्थाश्चापि निर्व्रणाः ॥ १३.१६९.४७ ॥
நித்தியமானவர்கள், அழியாதவர்கள், இருளால் பற்றப்படத் தக்கவர்கள், ஒளிர்பவனே; அவர்கள் அனைவரும் பாவமற்றவர்கள், சத்துவத்தில் நிலைத்தவர்கள், காயமற்றவர்கள்.
13.169.48
विमुक्ताः केवलाश्चैव वीतमोहभयास्तथा ।
अमूर्तास्ते महाभाग सर्वे च विगतज्वराः ॥ १३.१६९.४८ ॥
விடுதலை பெற்றவர்கள், கேவலர்கள், மோகமும் பயமும் நீங்கியவர்கள்; அவ்வாறே அவர்கள் உருவமற்றவர்கள், ஓ மகாபாக்கியவனே; அவர்கள் அனைவரும் துன்பத்தின் காய்ச்சல் நீங்கியவர்கள்.
13.169.49
हिरण्यनाभस्त्रिशिरास्तथा प्रह्लादभास्करौ ।
वसुर्विश्वावसुश्चैव सार्धं पञ्चशिखस्तथा ॥ १३.१६९.४९ ॥
ஹிரண்யநாபன், த்ரிசிரஸ், அவ்வாறே பிரஹ்லாதன், பாஸ்கரன், வசு, விஸ்வாவசு மற்றும் பஞ்சசிகனுடன் கூட.
13.169.50
गार्ग्योऽथासुरिरावन्त्यो गौतमो वृत एव च ।
कात्यायनोऽथ नमुचिर्हरिश्च दमनश्चि ह ॥ १३.१६९.५० ॥
கார்க்யன், பின்னர் ஆசுரி, ஆவந்த்யன், கௌதமன், விருதன் ஆகியோரும், காத்யாயனன், பின்னர் நமுசி, ஹரி மற்றும் தமனனும்.
13.169.51
एते चान्ये च बहवस्तत्वमेवोपदर्शिताः ।
केचिन्मुक्ताः स्थिताः केचिच्छन्दतश्चापरे मृताः ॥ १३.१६९.५१ ॥
இவர்களும் இன்னும் பலரும் உண்மையை எடுத்துக்காட்டாக காட்டப்பட்டனர். சிலர் விடுதலை பெற்றனர், சிலர் நிலைத்திருந்தனர், வேறு சிலர் விருப்பப்படி இறந்தனர்.
13.169.52
दर्शितास्त्रिविधं बन्धं विमोक्षं त्रिविधं तथा ।
अज्ञानं चैव रागश्च संयोगं प्राकृतं तथा ॥ १३.१६९.५२ ॥
மூன்று வகையான பந்தமும் மூன்று வகையான விடுதலையும் காட்டப்பட்டன; அறியாமையும் ஆசையும், அவ்வாறே இயற்கைச் சேர்க்கையும்.
13.169.53
एतेभ्यो बन्धनं प्रोक्तं विमोक्षमपि मे शृणु ।
परितस्तावता सम्यक्सम्बन्धो यावता कृतः ॥ १३.१६९.५३ ॥
இவற்றிலிருந்து பந்தம் கூறப்பட்டது; விடுதலையையும் என்னிடமிருந்து கேள். எந்த அளவுக்கு முழுமையான தொடர்பு உண்டாக்கப்பட்டதோ, அந்த அளவுக்கு சுற்றிலும்.
13.169.54
कृत्स्नक्षयपरित्यागाद्विमोक्ष इति नः श्रुतिः ।
निवृत्तः सर्वसङ्गेभ्यः केवलः पुरुषोऽमलः ॥ १३.१६९.५४ ॥
முழுமையான அழிவை விட்டுவிடுவதால் விடுதலை உண்டாகும் என்று நாம் கேட்டிருக்கிறோம். எல்லா பற்றுகளிலிருந்தும் விலகிய, தனித்த, மாசற்ற புருஷன் (விடுதலை பெறுகிறான்).
13.169.55
इत्येवमुक्त्वा भगवानीश्वराय महात्मने ।
सनत्कुमारः प्रययावाकाशं समुपाश्रितः ॥ १३.१६९.५५ ॥
இவ்வாறு கூறிய பின், பகவான் சனத்குமாரர் மகாத்மாவாகிய ஈசுவரனிடம் விடைபெற்று ஆகாயத்தில் ஏறிச் சென்றார்.