ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.170
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.170.1
यद्वरं सर्वतीर्थानां तद्ब्रवीहि पितामह ।
यत्र चैव परं शौचं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१७०.१ ॥
ହେ ପିତାମହ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଯେଉଁଠାରେ ପରମ ଶୌଚ ଅଛି, ତାହା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
13.170.2
सर्वाणि खलु तीर्थानि गुणवन्ति मनीषिणः ।
यत्तु तीर्थं च शौचं च तन्मे शृणु समाहितः ॥ १३.१७०.२ ॥
ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ନିଶ୍ଚୟ ଗୁଣବାନ୍ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯାହା ତୀର୍ଥ ଓ ଶୌଚ, ତାହା ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।
13.170.3
अगाधे विमले शुद्धे सत्यतीर्थे धृतिह्रदे ।
स्नातव्यं मानसे तीर्थे सत्वमालम्ब्य शाश्वतम् ॥ १३.१७०.३ ॥
ଅଗାଧ, ନିର୍ମଳ, ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ୟତୀର୍ଥରେ, ଧୃତିହ୍ରଦରେ, ମାନସତୀର୍ଥରେ ଶାଶ୍ୱତ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
13.170.4
तीर्थशौचं तपो ज्ञानं मार्दवं सत्यमार्जवम् ।
अहिंसा सर्वभूतानामानृशंस्यं दमः शमः ॥ १३.१७०.४ ॥
ତୀର୍ଥଶୌଚ, ତପ, ଜ୍ଞାନ, ମୃଦୁତା, ସତ୍ୟ, ସରଳତା, ସବୁ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଅହିଂସା, ଦୟା, ଦମ ଓ ଶମ।
13.170.5
निर्ममा निरहङ्कारा निर्द्वन्द्वा निष्परिग्रहाः ।
योगिनस्तीर्थभूतास्ते तीर्थं परममुच्यते ॥ १३.१७०.५ ॥
ନିର୍ମମ, ନିରହଙ୍କାର, ନିର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ନିଷ୍ପରିଗ୍ରହ ଯୋଗୀମାନେ ନିଜେ ତୀର୍ଥରୂପ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ପରମ ତୀର୍ଥ କୁହାଯାଏ।
13.170.6
नारायणेऽथ रुद्रे वा भक्तिस्तीर्थं परं मतम् ।
शौचलक्षणमेतत्ते सर्वत्रैवान्ववेक्षतः ॥ १३.१७०.६ ॥
ନାରାୟଣ କିମ୍ବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ପରମ ତୀର୍ଥ ବୋଲି ମାନ୍ୟ। ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଶୌଚର ଲକ୍ଷଣ; ସର୍ବତ୍ର ଏହାକୁ ବିଚାରି ଦେଖ।
13.170.7
रजस्तमःसत्वमथो येषां निर्धूतमात्मना ।
तीर्थमाचारशुद्धिश्च स्वमार्गपरिमार्गणम्। ॥ १३.१७०.७ ॥
ରଜସ୍, ତମସ୍ ଓ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା ଝାଡ଼ି ପକାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୀର୍ଥ, ଆଚାରଶୁଦ୍ଧି ଏବଂ ନିଜ ମାର୍ଗର ଅନ୍ବେଷଣ (ଶୌଚ) ।
13.170.8
सर्वत्यागेष्वभिरताः सर्वज्ञाः समदर्शिनः ।
शौचष्वेतेष्वभिरतास्ते तीर्थशुचयोऽपि च ॥ १३.१७०.८ ॥
ସମସ୍ତ ତ୍ୟାଗରେ ରମଣ କରୁଥିବା, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମଦର୍ଶୀ, ଏହି ଶୌଚସମୂହରେ ରମଣ କରୁଥିବା — ସେମାନେ ତୀର୍ଥଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶୁଚି ।
13.170.9
नोदकक्लिन्नगात्रस्तु स्नात इत्यभिधीयते ।
स स्नातो यो दमस्नातः स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः ॥ १३.१७०.९ ॥
ଜଳରେ ଭିଜିଥିବା ଶରୀରବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକ ସ୍ନାତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ନାହିଁ। ଯେ ଦମଦ୍ୱାରା ସ୍ନାତ, ସେ ହିଁ ସ୍ନାତ; ସେ ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତର ଶୁଚି ।
13.170.10
अदृष्टेष्वनपेक्षा ये प्राप्तेष्वर्थेषु निर्ममाः ।
शौचमेव परं तेषां येषां नोत्पद्यते स्पृहा ॥ १३.१७०.१० ॥
ଅଦୃଷ୍ଟ ବିଷୟରେ ଅପେକ୍ଷାହୀନ, ପ୍ରାପ୍ତ ପଦାର୍ଥରେ ନିର୍ମମ — ଯେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପୃହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୌଚ ହିଁ ପରମ ।
13.170.11
प्रज्ञानं शौचमेवेह शरीरस्य विशेषतः ।
तथा निष्किंचनत्वं च मनसश्च प्रसन्नता ॥ १३.१७०.११ ॥
ଏଠାରେ ପ୍ରଜ୍ଞା ହିଁ ଶୌଚ, ବିଶେଷତଃ ଶରୀର ପାଇଁ । ସେହିପରି ନିଷ୍କିଞ୍ଚନତା ଓ ମନର ପ୍ରସନ୍ନତା ମଧ୍ୟ (ଶୌଚ) ।
13.170.12
वृत्तं शौचं महाशौचं तीर्थशौचमतः परम् ।
ज्ञानोत्पन्नं च यच्छौचं तच्छौचं परमं स्मृतम् ॥ १३.१७०.१२ ॥
ଆଚରଣ ଶୌଚ, ମହାଶୌଚ; ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ତୀର୍ଥଶୌଚ । ଜ୍ଞାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେଉଁ ଶୌଚ, ତାହାକୁ ପରମ ଶୌଚ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛି ।
13.170.13
मनसा च प्रदीप्तेन ब्रह्मज्ञानजलेन च ।
स्नाता ये मानसे तीर्थे तज्ज्ञाः क्षेत्रज्ञदर्शनाः ॥ १३.१७०.१३ ॥
ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ମନ ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଜଳରେ ଯେଉଁମାନେ ମାନସ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାହା ଜାଣନ୍ତି ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।
13.170.14
समारोपितशौचस्तु नित्यं भवसमन्वितः ।
केवलं गुणसम्पन्नः शुचिरेव नरः सदा ॥ १३.१७०.१४ ॥
ଯିଏ ଶୌଚକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସଦା ମଙ୍ଗଳଯୁକ୍ତ ଓ କେବଳ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ମନୁଷ୍ୟ ହିଁ ସଦା ଶୁଚି।
13.170.15
शरीरस्थानि तीर्थानि प्रोक्तान्येतानि भारत ।
पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यानि शृणु तान्यपि ॥ १३.१७०.१५ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏସବୁ ଶରୀରସ୍ଥ ତୀର୍ଥ କୁହାଯାଇଛି; ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।
13.170.16
शरीरस्य यथोद्देशः शरीरोपरि निर्मिताः ।
तथा पृथिव्या भागाश्च पुण्यानि सलिलानि च ॥ १३.१७०.१६ ॥
ଶରୀରର ଗଠନ ଶରୀର ଉପରେ ଯେପରି ନିର୍ମିତ, ସେହିପରି ପୃଥିବୀର ଭାଗ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ଜଳ ମଧ୍ୟ।
13.170.17
कीर्तनाच्चैव तीर्थस्य स्नानाच्च पितृतर्पणात् ।
शोध्यं हि पातकं तीर्थे पूता यान्ति सुखं दिवम्। ॥ १३.१७०.१७ ॥
ତୀର୍ଥର କୀର୍ତ୍ତନ, ସ୍ନାନ ଓ ପିତୃତର୍ପଣରେ ତୀର୍ଥରେ ପାପ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ପବିତ୍ର ହୋଇ ସେମାନେ ସୁଖରେ ସ୍ବର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
13.170.18
परिग्रहाच्च साधूनां पृथिव्याश्चैव तेजसा ।
अतीव पुण्यभागास्ते सलिलस्य च तेजसा ॥ १३.१७०.१८ ॥
ସାଧୁମାନଙ୍କ ପରିଗ୍ରହ, ପୃଥିବୀର ତେଜ ଓ ଜଳର ତେଜ ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକ ଅତିଶୟ ପୁଣ୍ୟ ଭାଗ।
13.170.19
मनसश्च पृथिव्याश्च पुण्यास्तीर्थास्तथापरे ।
उभयोरेव यः स्नायात्स सिद्धिं शीघ्रमाप्नुयात् ॥ १३.१७०.१९ ॥
ମନର ଓ ପୃଥିବୀର ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥସମୂହ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ। ଯିଏ ଉଭୟରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।
13.170.20
यथा फलं क्रियाहीनं क्रिया वा फलवर्जिता ।
नेह साधयते कार्यं समायुक्ता तु सिध्यति ॥ १३.१७०.२० ॥
କ୍ରିୟାହୀନ ଫଳ, କିମ୍ବା ଫଳହୀନ କ୍ରିୟା ଏଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ମିଳିତ ହେଲେ ତାହା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
13.170.21
एवं शरीरशौचेन तीर्थशौचेन चान्वितः ।
शुचिः सिद्धिमवाप्नोति द्विविधं शौचमुत्तमम् ॥ १३.१७०.२१ ॥
ଏହିପରି ଶରୀରଶୁଦ୍ଧି ଓ ତୀର୍ଥଶୁଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ ଶୁଚି ବ୍ୟକ୍ତି ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ; ଦ୍ୱିବିଧ ଶୌଚ ସର୍ବୋତ୍ତମ।