มหาภารตะ · อัธยายะ 13.170
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.170.1
यद्वरं सर्वतीर्थानां तद्ब्रवीहि पितामह ।
यत्र चैव परं शौचं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१७०.१ ॥
ปิตามห โปรดบอกข้าพเจ้าว่า ในบรรดาท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลาย ท่าใดประเสริฐที่สุด และความบริสุทธิ์อันสูงสุดอยู่ที่ใด ข้าพเจ้าขอให้ท่านอธิบายเรื่องนั้นแก่ข้าพเจ้า
13.170.2
सर्वाणि खलु तीर्थानि गुणवन्ति मनीषिणः ।
यत्तु तीर्थं च शौचं च तन्मे शृणु समाहितः ॥ १३.१७०.२ ॥
ผู้มีปัญญากล่าวว่า ท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวงล้วนประกอบด้วยคุณความดี แต่จงฟังจากข้าพเจ้าด้วยใจตั้งมั่นว่า ท่าศักดิ์สิทธิ์และความบริสุทธิ์แท้จริงนั้นคืออะไร
13.170.3
अगाधे विमले शुद्धे सत्यतीर्थे धृतिह्रदे ।
स्नातव्यं मानसे तीर्थे सत्वमालम्ब्य शाश्वतम् ॥ १३.१७०.३ ॥
ควรอาบน้ำในท่าแห่งสัจจะที่ลึกไม่มีที่สิ้นสุด บริสุทธิ์ปราศจากมลทิน ในทะเลสาบแห่งความมั่นคงอดทน ในท่าทางใจ โดยยึดความสมดุลภายในอันนิรันดร์ไว้มั่น
13.170.4
तीर्थशौचं तपो ज्ञानं मार्दवं सत्यमार्जवम् ।
अहिंसा सर्वभूतानामानृशंस्यं दमः शमः ॥ १३.१७०.४ ॥
ความบริสุทธิ์ของท่าศักดิ์สิทธิ์ ตบะ ความรู้ ความอ่อนโยน ความสัตย์ ความซื่อตรง ความไม่เบียดเบียนสรรพสัตว์ ความเมตตา การข่มใจ และความสงบ
13.170.5
निर्ममा निरहङ्कारा निर्द्वन्द्वा निष्परिग्रहाः ।
योगिनस्तीर्थभूतास्ते तीर्थं परममुच्यते ॥ १३.१७०.५ ॥
โยคีผู้ปราศจากความยึดถือว่าของตน ความถือตัว ทวันทวะ และการครอบครอง ตัวท่านเองกลายเป็นท่าศักดิ์สิทธิ์ ท่านเรียกกันว่าท่าอันประเสริฐสูงสุด
13.170.6
नारायणेऽथ रुद्रे वा भक्तिस्तीर्थं परं मतम् ।
शौचलक्षणमेतत्ते सर्वत्रैवान्ववेक्षतः ॥ १३.१७०.६ ॥
ภักดีต่อพระนารายณ์หรือพระรุทระ ถือกันว่าเป็นท่าอันประเสริฐสูงสุด นี่คือเครื่องหมายแห่งความบริสุทธิ์สำหรับท่าน ซึ่งควรพิจารณาให้ทั่วถึงทุกแห่ง
13.170.7
रजस्तमःसत्वमथो येषां निर्धूतमात्मना ।
तीर्थमाचारशुद्धिश्च स्वमार्गपरिमार्गणम्। ॥ १३.१७०.७ ॥
สำหรับผู้ที่สลัดราคะ โมหะ และสัตตวะออกไปได้ด้วยตนเอง การอาบในท่าศักดิ์สิทธิ์ ความบริสุทธิ์แห่งความประพฤติ และการแสวงหาทางของตนเอง ก็คือความบริสุทธิ์
13.170.8
सर्वत्यागेष्वभिरताः सर्वज्ञाः समदर्शिनः ।
शौचष्वेतेष्वभिरतास्ते तीर्थशुचयोऽपि च ॥ १३.१७०.८ ॥
ผู้ยินดีในการสละทุกสิ่ง ผู้รู้ทั้งปวง และเห็นทุกสิ่งเสมอกัน ผู้ยินดีในความบริสุทธิ์เหล่านี้ แม้ไม่ต้องไปยังสถานศักดิ์สิทธิ์ ท่านก็บริสุทธิ์แล้ว
13.170.9
नोदकक्लिन्नगात्रस्तु स्नात इत्यभिधीयते ।
स स्नातो यो दमस्नातः स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः ॥ १३.१७०.९ ॥
ผู้ที่ร่างกายเปียกด้วยน้ำไม่เรียกว่าอาบน้ำแล้ว ผู้ที่อาบด้วยการข่มใจจึงเป็นผู้อาบแล้ว ท่านผู้นั้นบริสุทธิ์ทั้งภายนอกและภายใน
13.170.10
अदृष्टेष्वनपेक्षा ये प्राप्तेष्वर्थेषु निर्ममाः ।
शौचमेव परं तेषां येषां नोत्पद्यते स्पृहा ॥ १३.१७०.१० ॥
สำหรับผู้ที่ไม่ปรารถนาสิ่งที่มองไม่เห็น และปราศจากความยึดถือว่าเป็นของตนในสิ่งที่ได้มาแล้ว ผู้ที่ไม่เกิดความปรารถนาใดขึ้นในใจ ความบริสุทธิ์นั่นแลเป็นสิ่งสูงสุดของท่าน
13.170.11
प्रज्ञानं शौचमेवेह शरीरस्य विशेषतः ।
तथा निष्किंचनत्वं च मनसश्च प्रसन्नता ॥ १३.१७०.११ ॥
ในที่นี้ ปัญญาเองคือความบริสุทธิ์ โดยเฉพาะสำหรับร่างกาย เช่นเดียวกับการไม่มีสิ่งใดติดตัว และความผ่องใสแห่งจิต
13.170.12
वृत्तं शौचं महाशौचं तीर्थशौचमतः परम् ।
ज्ञानोत्पन्नं च यच्छौचं तच्छौचं परमं स्मृतम् ॥ १३.१७०.१२ ॥
ความประพฤติคือความบริสุทธิ์ คือความบริสุทธิ์อันยิ่งใหญ่ เหนือกว่านั้นคือความบริสุทธิ์ของท่าศักดิ์สิทธิ์ ส่วนความบริสุทธิ์ที่เกิดจากความรู้นั้น ท่านจดจำกันว่าเป็นความบริสุทธิ์สูงสุด
13.170.13
मनसा च प्रदीप्तेन ब्रह्मज्ञानजलेन च ।
स्नाता ये मानसे तीर्थे तज्ज्ञाः क्षेत्रज्ञदर्शनाः ॥ १३.१७०.१३ ॥
ผู้ที่อาบในมานสติรถะ ด้วยจิตที่ลุกโพลง และด้วยน้ำแห่งความรู้พรหมัน ผู้เหล่านั้นรู้สิ่งนั้น และมีการเห็นผู้รู้แห่งเกษตร
13.170.14
समारोपितशौचस्तु नित्यं भवसमन्वितः ।
केवलं गुणसम्पन्नः शुचिरेव नरः सदा ॥ १३.१७०.१४ ॥
ผู้ที่บ่มเพาะความบริสุทธิ์ เป็นผู้มีความเกื้อกูลอยู่เสมอ และถึงพร้อมด้วยคุณความดีอย่างสมบูรณ์ เป็นผู้บริสุทธิ์อยู่เสมอแท้จริง
13.170.15
शरीरस्थानि तीर्थानि प्रोक्तान्येतानि भारत ।
पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यानि शृणु तान्यपि ॥ १३.१७०.१५ ॥
ท่าศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้ ท่านกล่าวว่าตั้งอยู่ในร่างกาย ดูกรภารตะ บัดนี้จงฟังท่าศักดิ์สิทธิ์อันเป็นบุญบนแผ่นดินด้วยเถิด
13.170.16
शरीरस्य यथोद्देशः शरीरोपरि निर्मिताः ।
तथा पृथिव्या भागाश्च पुण्यानि सलिलानि च ॥ १३.१७०.१६ ॥
เหมือนดังที่ร่างกายมีการจัดสรรส่วนต่างๆ ที่สร้างขึ้นบนร่างกายนั้นเอง ส่วนต่างๆ ของแผ่นดินและน้ำศักดิ์สิทธิ์ก็เป็นเช่นนั้นเช่นกัน
13.170.17
कीर्तनाच्चैव तीर्थस्य स्नानाच्च पितृतर्पणात् ।
शोध्यं हि पातकं तीर्थे पूता यान्ति सुखं दिवम्। ॥ १३.१७०.१७ ॥
ด้วยการสวดกล่าวถึงท่าศักดิ์สิทธิ์ ด้วยการอาบน้ำ และด้วยการถวายน้ำแก่บรรพบุรุษ บาปย่อมถูกชำระให้หมดไปในท่าศักดิ์สิทธิ์ ผู้บริสุทธิ์แล้วย่อมไปสวรรค์อย่างสุขสบาย
13.170.18
परिग्रहाच्च साधूनां पृथिव्याश्चैव तेजसा ।
अतीव पुण्यभागास्ते सलिलस्य च तेजसा ॥ १३.१७०.१८ ॥
ด้วยการอยู่ร่วมกับผู้ดีทั้งหลาย และด้วยรัศมีของแผ่นดินกับน้ำ ส่วนเหล่านั้นจึงศักดิ์สิทธิ์เป็นอย่างยิ่ง
13.170.19
मनसश्च पृथिव्याश्च पुण्यास्तीर्थास्तथापरे ।
उभयोरेव यः स्नायात्स सिद्धिं शीघ्रमाप्नुयात् ॥ १३.१७०.१९ ॥
ท่าศักดิ์สิทธิ์ของจิตและของแผ่นดินเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และยังมีท่าอื่นอีก ผู้ใดอาบในท่าทั้งสองนี้ ผู้นั้นย่อมบรรลุความสำเร็จได้โดยเร็ว
13.170.20
यथा फलं क्रियाहीनं क्रिया वा फलवर्जिता ।
नेह साधयते कार्यं समायुक्ता तु सिध्यति ॥ १३.१७०.२० ॥
เหมือนผลไม้ที่ปราศจากการกระทำ หรือการกระทำที่ปราศจากผล ย่อมไม่สำเร็จกิจในโลกนี้ แต่เมื่อประกอบรวมกันแล้วจึงสำเร็จ
13.170.21
एवं शरीरशौचेन तीर्थशौचेन चान्वितः ।
शुचिः सिद्धिमवाप्नोति द्विविधं शौचमुत्तमम् ॥ १३.१७०.२१ ॥
ดังนี้ ผู้ที่ประกอบด้วยความบริสุทธิ์ของร่างกายและความบริสุทธิ์ของท่าศักดิ์สิทธิ์ เมื่อบริสุทธิ์แล้วย่อมบรรลุความสำเร็จ ความบริสุทธิ์สองประการนี้เป็นสูงสุด