マハーバーラタ · 章 13.175

13.175.1

अहिंसा वैदिकं कर्म ध्यानमिन्द्रियसंयमः ।
तपोऽथ गुरुशुश्रूषा किं श्रेयः पुरुषं प्रति ॥ १३.१७५.१ ॥

非暴力、ヴェーダの祭儀、瞑想、感覚の制御、苦行、あるいは師への奉仕——人にとって最高の善はどれか？

सर्वाण्येतानि धर्मस्य पृथग्द्वाराणि नित्यशः ।
शृणु संकीर्त्यमानानि षडेव भरतर्षभ ॥ १३.१७५.२ ॥

これらはすべてダルマの別々の門であり、常にそうである。聞け、バラタの最上の者よ——これら六つが説かれている。

हन्त निःश्रेयसं जन्तोरहं वक्ष्याम्यनुत्तमम् ।
अहिंसापाश्रयं धर्मं दान्तो विद्वान्समाचरेत् ॥ १३.१७५.३ ॥

よろしい、生きものにとっての最上の善を語ろう——非暴力に依る法であり、自制して学識ある者がそれを行ずるべきである。

त्रिदण्डं सर्वभूतेषु निधाय पुरुषः शुचिः ।
कामक्रोधौ च संयम्य ततः सिद्धिमवाप्नुते ॥ १३.१७५.४ ॥

三つの杖を一切の生きものに対して置き、清浄となり、欲と怒りを制したとき、人はそこで成就を得る。

अहिंसकानि भूतानि दण्डेन विनिहन्ति यः ।
आत्मनः सुखमन्विच्छन्स प्रेत्य न सुखी भवेत् ॥ १३.१७५.५ ॥

非暴力の生きものを杖で打つ者は、自らの幸福を求めていても、死後に幸せにはならない。

आत्मोपमस्तु भूतेषु यो वै भवति पूरुषः ।
त्यक्तदण्डो जितक्रोधः स प्रेत्य सुखमेधते ॥ १३.१७५.६ ॥

一切の生きものを自分と同じと見て、杖を捨て、怒りに打ち勝つ人は、死後に幸福のうちに栄える。

सर्वभूतात्मभूतस्य सर्वभूतानि पश्यतः ।
देवाऽपि मार्गे मुह्यन्ति ह्यपदस्य पदेषिणः ॥ १३.१७५.७ ॥

すべての存在を自らの真我と見て、すべての存在を見る者の道では、神々さえも迷う。足のない者の足跡を探す者のように。

न तत्परस्य संदध्यात्प्रतिकूलं यदात्मनः ।
एष संक्षेपतो धर्मः कामादन्यः प्रवर्तते ॥ १३.१७५.८ ॥

自分に不利益なことを他人に行ってはならない。要するにこれがダルマであり、それ以外のものは欲望から生じる。

प्रख्यापने च दाने च सुखदुःखे प्रियाप्रिये ।
आत्मौपम्येन पुरुषः प्रमाणमधिगच्छति ॥ १३.१७५.९ ॥

称賛と布施において、苦楽において、好きなものと嫌いなものにおいて、人は他者を自分と同じように扱うことで基準に至る。

यथा परः प्रक्रमते परेषु ।
तथा परे प्रक्रमन्ते परस्मिन्।
निषेवते स्वसमां जीवलोके ।
यथा धर्मो नैपुणेनोपदिष्टः। ॥ १३.१७५.१० ॥

人が他者に対して振る舞うように、他者もまた彼に振る舞う。生きとし生けるものの世界では、人は自分と等しい者に仕える。ダルマが巧みに教えられたように。

इत्युक्त्वा तं सुरगुरुधर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
दिवामचक्रमे धीमान्पश्यतामेव नस्तदा ॥ १३.१७५.११ ॥

このように法王ユディシュティラに語ってから、賢明な神々の師は、我々が見ている前で天へと去った。