ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.176
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.176.1
ततो युधिष्ठिरो राजा शरतल्पे पितामहम् ।
पुनरेव महाराज पप्रच्छ वदतांवरः ॥ १३.१७६.१ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸੇਜ 'ਤੇ ਪਏ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
13.176.2
ऋषयो ब्राह्मणा देवाः प्रशंसन्ति महामते ।
अहिंसालक्षणं धर्मं वेदप्रामाण्यदर्शनात् ॥ १३.१७६.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਵੇਖਣ ਕਾਰਨ ਅਹਿੰਸਾ-ਲੱਛਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.176.3
कर्मणा न नरः कुर्वन्हिंसां पार्थिवसत्तम ।
वाचा च मनसा चैवं ततो दुःखात्प्रमुच्यते ॥ १३.१७६.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਰਮ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਫਿਰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.176.4
चतुर्विधेयं निर्दिष्टा ह्यहिंसा ब्रह्मवादिभिः ।
एकैकतोऽपि विभ्रष्टा न भवत्यरिसूदन ॥ १३.१७६.४ ॥
ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਅਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਅਰਿਸੂਦਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਅਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
13.176.5
यथा सर्वश्चतुष्पाद्वै त्रिभिः पादैर्न तिष्ठति ।
तथैवेयं महीपाल कारणैः प्रोच्यते त्रिभिः ॥ १३.१७६.५ ॥
ਜਿਵੇਂ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ, ਇਹ ਅਹਿੰਸਾ ਵੀ ਤਿੰਨ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
13.176.6
यथा नागपदेऽन्यानि पदानि पदगामिनाम् ।
सर्वाण्येवापिधीयन्ते पदजातानि कौञ्जरे ॥ १३.१७६.६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੈਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਮਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪੈਰ ਸਮਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.176.7
एवं लोकेष्वहिंसा तु निर्दिष्टा धर्मतः पुरा ।
कर्म्णा लिप्यते जन्तुर्वाचा च मनसाऽपि च ॥ १३.१७६.७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੀਵ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਬਚਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਲਿਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.176.8
पूर्वं तु मनसा त्यक्त्वा त्यजेद्वाचाऽथ कर्मणा ।
हिंसां तु नोपयुञ्जीत तथा हिंसा चतुर्विधा ॥ १३.१७६.८ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨਾਲ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਫਿਰ ਬਚਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਹਿੰਸਾ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ।
13.176.9
काये मनसि वाक्येऽपि दोषा ह्येते प्रकीर्तिताः ।
न भक्षयति यो मांसं त्रिविधं स विमुच्यते ॥ १३.१७६.९ ॥
ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.176.10
त्रिकारणं तु निर्दिष्टं श्रूयते ब्रह्मवादिभिः ।
मनो वाचि तथाऽऽस्वादे दोषा ह्येषु प्रतिष्ठिताः ॥ १३.१७६.१० ॥
ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਮਨ, ਬਚਨ ਅਤੇ ਸਵਾਦ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
13.176.11
न भक्षयन्त्यतो मांसं तपोयुक्ता मनीषिणः ।
दोषांस्तु भक्षणे राजन्मांसस्येह निबोध मे ॥ १३.१७६.११ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸਮਝ ਲਵੋ।
13.176.12
पुत्र मांसोपमं जानन्खादते यो विचेतनः ।
मांसं मोहसमायुक्तः पुरुषः सोऽधमः स्मृतः ॥ १३.१७६.१२ ॥
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਾਸ ਵਾਂਗ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਜੋ ਬੇਸਮਝ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਅਧਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.176.13
पितृमातृसमायोगे पुत्रत्वं जायते यथा ।
हिंसां कृत्वाऽवशः पापो भूयिष्ठं जायते तथा ॥ १३.१७६.१३ ॥
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹਿੰਸਾ ਕਰਕੇ ਬੇਵੱਸ ਪਾਪੀ ਅਕਸਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
13.176.14
रसश्च हृदि जिह्वाया ज्ञानं प्रज्ञायते यथा ।
तथा शास्त्रेषु नियतं रागो ह्यास्वादिताद्भवेत् ॥ १३.१७६.१४ ॥
ਜੀਭ ਦਾ ਸੁਆਦ ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਚੱਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਲਗਾਅ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.176.15
संस्कृतासंस्कृताः पक्वा लवणालवणास्तथा ।
प्रजायन्ते यथा भावास्तथा चित्तं निरुध्यते ॥ १३.१७६.१५ ॥
ਸੰਸਕਾਰੇ ਅਤੇ ਅਸੰਸਕਾਰੇ, ਪਕਾਏ ਹੋਏ, ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਲੂਣ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮਨ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.176.16
भेरीमृदङ्गशब्दांश्च तन्त्रीशब्दांश्च पुष्कलान् ।
निषेविष्यन्ति वै मन्दा मांसभक्षाः कथं नराः ॥ १३.१७६.१६ ॥
ਭੇਰੀ ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਮਾਣਨਗੇ?
13.176.17
परेषां धनधान्यानां हिसकाः स्तावकास्तथा ।
प्रशंसकाश्च मांसस्य नित्यं स्वर्गे बहिष्कृताः ॥ १३.१७६.१७ ॥
ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਧਨ ਤੇ ਅੰਨ ਨੂੰ ਖੋਹਣ ਵਾਲੇ, ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਖ਼ੁਸ਼ਾਮਦੀ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਦਾ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.176.18
अचिन्तितमनिर्दिष्टमसङ्कल्पितमेव च ।
रसगृद्ध्याऽभिभूता ये प्रशंसन्ति फलार्थिनः ॥ १३.१७६.१८ ॥
ਸੁਆਦ ਦੇ ਲੋਭ ਨਾਲ ਵੱਸ ਹੋਏ, ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ, ਬਿਨਾਂ ਹੁਕਮ ਤੋਂ, ਬਿਨਾਂ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਵੀ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ...
13.176.19
प्रशंसा ह्येव मांसस्य दोषकल्पफलान्विता ॥ १३.१७६.१९ ॥
ਮਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੀ ਦੋਸ਼, ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
13.176.20
भस्म विष्ठा कृमिर्वाऽपि निष्ठा यस्येदृशी ध्रुवा ।
स कायः परपीडाभिः कथं धार्योविपश्चिता ॥ १३.१७६.२० ॥
ਸੁਆਹ, ਮਲ ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਹੀ ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਪਾਲੇ?
13.176.21
जीवितं हि परित्यज्य बहवः साधवो जनाः ।
स्वमांसैः परमांसानि परिपाल्य दिवं गताः ॥ १३.१७६.२१ ॥
ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਗਏ।
13.176.22
एवमेषा महाराज चतुर्भिः कारणैः स्मृता ।
अहिंसा तव निर्दिष्टा सर्वधर्मानुसंहिता ॥ १३.१७६.२२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਅਹਿੰਸਾ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।