ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.177
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.177.1
अहिंसा परमो धर्म इत्युक्तं बहुशस्त्वया ।
श्राद्धेषु च भवानाह पितॄणां मांसमीप्सितम् ॥ १३.१७७.१ ॥
ਅਹਿੰਸਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸ ਪਸੰਦ ਹੈ।
13.177.2
मांसैर्बहुविधैः प्रोक्तस्त्वया श्राद्धविधिः पुरा ।
अहत्वा च कुतो मांसमेवमेतद्विरुध्यते ॥ १३.१७७.२ ॥
ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਸੀ। ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮਾਸ ਕਿੱਥੋਂ ਆਵੇਗਾ? ਇਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਲਟ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
13.177.3
जातो नः संशयो धर्मे मांसस्य परिवर्जने ।
दोषो भक्षयत कः स्यात्कश्चाभक्षयतो गुणः ॥ १३.१७७.३ ॥
ਮਾਸ ਛੱਡਣ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੀ ਗੁਣ?
13.177.4
हत्वा भक्षयतो वाऽपि परेणोपहृतस्य वा ।
हन्याद्वा यः परस्यार्थे क्रीत्वा वा भक्षयेन्नरः ॥ १३.१७७.४ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪ ਮਾਰ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦਾ ਲਿਆਂਦਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਲਈ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
13.177.5
एतदिच्छामि तत्त्वेन कथ्यमानं त्वयाऽनघ ।
निश्चयेन चिकीर्षामि धर्ममेतं सनातनम् ॥ १३.१७७.५ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼! ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦਾ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਪਾਲਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
13.177.6
कथमायुरवाप्नोति कथं भवति सत्ववान् ।
कथमव्यङ्गतामेति लक्षण्यो जायते कथम् ॥ १३.१७७.६ ॥
ਮਨੁੱਖ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਕਿਵੇਂ ਸੱਤਵਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈ? ਕਿਵੇਂ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
13.177.7
मांसस्याभक्षणाद्राजन्यो धर्मः कुरुनन्दन ।
तं मे शृणु यथातत्त्वं यश्चास्य विधिरुत्तमः ॥ १३.१७७.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣਾ ਹੀ ਖੱਤਰੀ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਉੱਤਮ ਵਿਧੀ ਵੀ ਸੁਣ।
13.177.8
रूपमव्यङ्गतामायुर्बुद्धिं सत्वं बलं स्मृतिम् ।
प्राप्तुकामैर्नरैर्हिंसा वर्जनीया कृतात्मभिः ॥ १३.१७७.८ ॥
ਸੁੰਦਰਤਾ, ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਬੁੱਧੀ, ਸੱਤਵ, ਬਲ ਅਤੇ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸੰਯਮੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਤਿਆਗ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13.177.9
ऋषीणामत्र संवादो बहुशः कुरुनन्दन ।
बभूव तेषां तु मतं यत्तच्छृणु युधिष्ठिर ॥ १३.१७७.९ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਸੰਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਮਤ ਸੀ ਉਹ ਸੁਣ।
13.177.10
यो यजेताश्वमेधेन मासिमासि यतव्रतः ।
वर्जयेन्मधु मांसं च सममेतद्युधिष्ठिर ॥ १३.१७७.१० ॥
ਜੋ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਤੇ ਮਾਸ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
13.177.11
सप्तर्षयो वालखिल्यास्तथैव च मरीचिपाः ।
मांसस्याभक्षणं राजन्प्रशंसन्ति मनीषिणः ॥ १३.१७७.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਬਾਲਖਿਲਯ ਅਤੇ ਮਰੀਚਿਪ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਨੀਸ਼ੀ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.177.12
न भक्षयति यो मांसं न च हन्यान्न घातयेत् ।
तन्मित्रं सर्वभूतानां मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ॥ १३.१७७.१२ ॥
ਜੋ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਨਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਮਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਇਹ ਸਵਾਯੰਭੁਵ ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
13.177.13
अधृष्यः सर्वभूतानां विश्वास्यः सर्वजन्तुषु ।
साधूनां सम्मतो नित्यं भवेन्मांसं विवर्जयन् ॥ १३.१७७.१३ ॥
ਜੋ ਮਾਸ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਨਿਰਭੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.177.14
स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति ।
अविश्वास्योऽवसीदेत्स इति होवाच नारदः ॥ १३.१७७.१४ ॥
ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮਾਸ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਹੋ ਕੇ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ।
13.177.15
ददाति यजते चापि तपस्वी च भवत्यपि ।
मधुमांसनिवृत्त्येति प्राह चैवं बृहस्पतिः ॥ १३.१७७.१५ ॥
ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਮਾਸ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਯੱਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।
13.177.16
मासिमास्यश्वमेधेन यो यजेत शतं समाः ।
न खादति च यो मांसं सममेतन्मतं मम ॥ १३.१७७.१६ ॥
ਜੋ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਸੌ ਸਾਲ ਯੱਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ।
13.177.17
सदा यजति सत्रेण सदा दानं प्रयच्छति ।
सदा तपस्वी भवति मद्यमांसविवर्जनात् ॥ १३.१७७.१७ ॥
ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਮਾਸ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਸੱਤਰ ਯੱਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਤਪਸਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.177.18
सर्वे वेदा न तत्कुर्युः सर्वे यज्ञाश्च भारत ।
यो भक्षयित्वा मांसानि पश्चादपि निवर्तते ॥ १३.१७७.१८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਵ੍ਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਮ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
13.177.19
भक्षयित्वा निमित्तेऽपि दुष्करं कुरुते तपः ।
दुष्करं च रसज्ञेन मांसस्य परिवर्जनम्।
चर्तुं व्रतमिदं श्रेष्ठं सर्वप्राण्यभयप्रदम् ॥ १३.१७७.१९ ॥
ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਸੁਆਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਮਾਸ ਛੱਡਣਾ ਵੀ ਕਠਿਨ ਹੈ। ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
13.177.20
सर्वभूतेषु यो विद्वान्ददात्यभयदक्षिणाम् ।
दाता भवति लोके स प्राणानां नात्र संशयः।
एवं वै परमं धर्मं प्रशंसन्ति मनीषिणः ॥ १३.१७७.२० ॥
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਅਭੈ-ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੀਸ਼ੀ ਇਸ ਪਰਮ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.177.21
प्राणा यथाऽऽत्मनोऽभीष्टा भूतानामपि वै तथा ।
आत्मौपम्येन गन्तव्यं बुद्धिमद्भिः कृतात्मभिः ॥ १३.१७७.२१ ॥
ਜਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਸੰਜਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਪਮਾ ਬਣਾ ਕੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.177.22
विकीर्णकर्णकेनापि तृणमस्पन्दने भयम् ।
किं पुनर्हन्यमानानां तरसा जीवितार्थिनाम्।
अरोगाणामपापानां पापैर्मांसोपजीविभिः ॥ १३.१७७.२२ ॥
ਖਿਲਰੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਤਿਨਕਾ ਵੀ ਨਾ ਹਿੱਲੇ ਤਾਂ ਵੀ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਜੀਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਿਰੋਗ ਅਤੇ ਨਿਰਪਾਪ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿੰਨਾ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ!
13.177.23
मृत्युतो भयमस्तीति शङ्कायां दुःखमुत्तरम् ।
धर्मस्यायतनं तस्मान्मांसस्य परिवर्जनम् ॥ १३.१७७.२३ ॥
ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰ ਹੈ ਐਸੀ ਸ਼ੰਕਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਸ ਛੱਡਣਾ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
13.177.24
अहिंसा परमो धर्मस्तथाऽहिंसा परं तपः ।
अहिंसा परमं सत्यं ततो धर्मः प्रवर्तते ॥ १३.१७७.२४ ॥
ਅਹਿੰਸਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਪਰਮ ਤਪ ਹੈ। ਅਹਿੰਸਾ ਪਰਮ ਸੱਚ ਹੈ; ਉਸੇ ਤੋਂ ਧਰਮ ਪ੍ਰਵਰਤਦਾ ਹੈ।
13.177.25
न हि मांसं तृणात्काष्ठादुपलाद्वाऽपि जायते ।
हत्वा जन्तुं ततो मांसं तस्माद्दोषस्तु भक्षणे ॥ १३.१७७.२५ ॥
ਮਾਸ ਘਾਹ ਤੋਂ, ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੀਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਹੀ ਮਾਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਹੈ।
13.177.26
स्वाहास्वाधामृतभुजो देवाः सत्यार्जवप्रियाः ।
राक्षसेन्द्रभयान्मुक्ताः सर्वभूतपरायणाः ॥ १३.१७७.२६ ॥
ਸਵਾਹਾ, ਸਵਧਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਪਨ ਪਿਆਰੇ ਹਨ; ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਭੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਰਹੇ।
13.177.27
कान्तारेष्वथ घोरेषु दुर्गेषु गहनेषु च ।
रात्रावहनि सन्ध्यासु चत्वरेषु सभासु च ॥ १३.१७७.२७ ॥
ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਗਮ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ, ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
13.177.28
उद्यतेषु च शस्त्रेषु मृगव्यालहतेषु च ।
अमांसभक्षणाद्राजन्न भयं तेषु विद्यते ॥ १३.१७७.२८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਏ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਜੀਵ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
13.177.29
शरण्यः सर्वभूतानां विश्वास्यः सर्वजन्तुषु ।
अनुद्वेगकरो लोके न चाप्युद्विजते सदा ॥ १३.१७७.२९ ॥
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਨ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੈ; ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਦਵੇਗ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਕਦੇ ਉਦਵੇਗ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
13.177.30
यदि चेत्स्वादको न स्यान्न तदा घातको भवेत् ।
घातकः खादकार्थाय तद्धातयति वै नरः ॥ १३.१७७.३० ॥
ਜੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਉਸਨੂੰ ਮਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.177.31
अभक्ष्यमेतदिति वै इति हिंसा निवर्तते ।
खादकक्रमतो हिंसा मृगादीनां प्रवर्तते ॥ १३.१७७.३१ ॥
ਇਹ ਅਭੱਖ ਹੈ ਇਹ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਹਿੰਸਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਹਿਰਨ ਆਦਿ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਾ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
13.177.32
यस्माद्ग्रसति चैवायुर्हिंसकानां महाद्युते ।
तस्माद्विवर्जयेन्मांसं य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.१७७.३२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਹੀ ਇਹ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਸ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.177.33
त्रातारं नाधिगच्छन्ति रौद्राः प्राणिविहिंसकाः ।
उद्वेजकास्तु भूतानां यथा व्यालमृगास्तथा ॥ १३.१७७.३३ ॥
ਕ੍ਰੂਰ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੱਖਿਅਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਹਿੰਸਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ।
13.177.34
लोभाद्वा बुद्धिमोहाद्वा बलवीर्यार्थमेव च ।
संसर्गादथ पापानामधर्मो रुचितो नृणाम् ॥ १३.१७७.३४ ॥
ਲੋਭ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਮੋਹ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਬਲ ਅਤੇ ਵੀਰਜ ਲਈ, ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
13.177.35
स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति ।
उद्विग्नराष्ट्रे वसति यत्र यत्राभिजायते ॥ १३.१७७.३५ ॥
ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਦਾਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਸਦਾ ਹੈ।
13.177.36
धन्यं यशस्यामायुष्यं स्वर्ग्यं स्वस्त्ययनं महत् ।
मांसस्याभक्षणं प्राहुर्नियताः परमर्षयः ॥ १३.१७७.३६ ॥
ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣਾ ਧੰਨ, ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਵਰਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਜਮੀ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
13.177.37
इदं तु खलु कौन्तेय श्रुतमासीत्पुरा मया ।
मार्कण्डेयस्य वदतो ये दोषा मांसभक्षणे ॥ १३.१७७.३७ ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੇ ਕਹਿਣ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਸੁਣੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਇਹ ਹਨ।
13.177.38
यो हि खादति सांसानि प्राणिनां जीवितैषिणाम् ।
सदा भवति वै पापः प्राणिहन्ता तथैव सः ॥ १३.१७७.३८ ॥
ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਪਾਪੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜੀਵ-ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੀ ਹੈ।
13.177.39
धनेन क्रयिको हन्ति खादकश्चोपभोगतः ।
घातको वधबन्धाभ्यामित्येष त्रिविधो वधः ॥ १३.१७७.३९ ॥
ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਭੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਘਾਤਕ ਵਧ ਅਤੇ ਬੰਧਨ ਰਾਹੀਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ।
13.177.40
अखादन्ननुमोदंश्च भावदोषेण मानवः ।
योऽनुमोदति हन्यन्तं सोऽपि दोषेण लिप्यते ॥ १३.१७७.४० ॥
ਆਪ ਨਾ ਖਾਂਦਿਆਂ ਵੀ, ਭਾਵ-ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਜੀਵ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਲਿਬੜਦਾ ਹੈ।
13.177.41
अधृष्यः सर्वभूतानामायुष्मान्निरुजः सदा ।
भवत्यभक्षयन्मासं दयावान्प्राणिनामिह ॥ १३.१७७.४१ ॥
ਮਾਸ ਨਾ ਖਾ ਕੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਇਆਵਾਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਜੇਯ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.177.42
हिरण्यदानैर्गोदानैर्भूमिदानैश्च सर्वशः ।
मांसस्याभक्षणे धर्मो विशिष्ट इति नः श्रुतिः ॥ १३.१७७.४२ ॥
ਸੋਨੇ, ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਭੂਮੀ ਦੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਸਰਬ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਦਾ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
13.177.43
अप्रोक्षितं वृथामासं विधिहीनं न भक्षयेत् ।
भक्षयन्निरयं याति नरो नास्त्यत्र संशयः ॥ १३.१७७.४३ ॥
ਪ੍ਰੋਕਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਵਿਅਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀਹੀਣ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.177.44
प्रोक्षिताभ्युक्षितं मांसं तथा ब्राह्म्णकाम्यया ।
अल्पदोषमिति ज्ञेयं विपरिते तु लिप्यते ॥ १३.१७७.४४ ॥
ਪ੍ਰੋਕਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਅਭਿਉਕਸ਼ਿਤ ਮਾਸ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਮਾਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦੋਸ਼ ਵਾਲਾ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਲਟ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਸਦਾ ਹੈ।
13.177.45
खादकस्य कृते जन्तून्यो हन्यात्पुरुषाधमः ।
महादोषकरस्तत्र घातको न तु खादकः ॥ १३.१७७.४५ ॥
ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਜੋ ਅਧਮ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ, ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
13.177.46
इज्यायज्ञश्रुतिकृतैर्या मार्गैरबुधोऽधमः ।
हन्याज्जन्तून्मांसगृध्नुः स वै नरकभाङ्नरः ॥ १३.१७७.४६ ॥
ਯੱਗ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰੁਤੀ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਮਾਸ ਦੇ ਲੋਭ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਅਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਅਧਮ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਰਕ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੈ।
13.177.47
भक्षयित्वाऽपि यो मांसं पश्चादपि निवर्तते ।
तस्यापि सुमहान्धर्मो यः पापाद्विनिवर्तते ॥ १३.१७७.४७ ॥
ਮਾਸ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹਾਨ ਧਰਮ ਹੈ; ਜੋ ਪਾਪ ਤੋਂ ਨਿਵ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਧਰਮ ਹੈ।
13.177.48
आहर्ता चानुमन्ता च विशस्ता क्रयविक्रयी ।
संस्कर्ता चोपभोक्ता च घातकाः सर्व एव ते ॥ १३.१७७.४८ ॥
ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਢਣ ਵਾਲਾ, ਖਰੀਦਣ ਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ, ਪਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਘਾਤਕ ਹਨ।
13.177.49
इदमन्यत्तु वक्ष्यामि प्रमाणं विधिनिर्मितम् ।
पुराणमुषिभिर्जुष्टं वेदेषु परिनिश्चितम् ॥ १३.१७७.४९ ॥
ਹੁਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਆਖਾਂਗਾ — ਇਹ ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਅਪਣਾਇਆ ਪੁਰਾਣ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
13.177.50
प्रवृत्तिलक्षणे धर्मे फलार्थिभिरभिद्रुते ।
यथोक्तं राजशार्दूल न तु तन्मोक्षकारणम् ॥ १३.१७७.५० ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਏ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ-ਲੱਖਣ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
13.177.51
हविर्यत्संस्कृतं मन्त्रैः प्रोक्षिताभ्युक्षितं शुचि ।
वेदोक्तेन प्रमाणेन पितॄणां प्रक्रियासु च।
प्रवृत्तिधर्मिणा भक्ष्यं नान्यथा मनुरब्रवीत् ॥ १३.१७७.५१ ॥
ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰਿਤ, ਪ੍ਰੋਕਸ਼ਿਤ ਤੇ ਅਭਿਉਕਸ਼ਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਵਿਸ — ਵੇਦੋਕਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਪਿਤਰ-ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ-ਧਰਮੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਖਾਣਯੋਗ; ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਮਨੂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
13.177.52
अस्वर्ग्यमयशस्यं च रक्षोवद्भरतर्षभ ।
विधिहीनं नरः पूर्वं मांसं राजन्न भक्षयेत् ॥ १३.१७७.५२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਯਸ਼। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿਧੀ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
13.177.53
य इच्छेत्पुरुषोऽत्यन्तमात्मानं निरुपद्रवम् ।
स वर्जयेत मांसानि प्राणिनामिह सर्वशः ॥ १३.१७७.५३ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਦ੍ਰਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.177.54
श्रूयते हि पुराकल्पे नृणां व्रीहिमयः पशुः ।
येनायजन्त विद्वांसः पुण्यलोकपरायणाः ॥ १३.१७७.५४ ॥
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਯੱਗ-ਪਸ਼ੂ ਝੋਨੇ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਪੁੰਨ-ਲੋਕ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਸਨ।
13.177.55
ऋषिभिः संशयं पृष्टो वसुश्चेदिपतिः पुरा ।
अभक्ष्यमपि मांसं यः प्राह भक्ष्यमिति प्रभो ॥ १३.१७७.५५ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੰਸ਼ਯ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਚੇਦਿਪਤੀ ਵਸੁ ਨੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨਾ ਖਾਣ ਯੋਗ ਮਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾਣ ਯੋਗ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ।
13.177.56
आकाशादवनिं प्राप्तस्ततः स पृथिवीपतिः ।
यस्तदेव पुनश्चोक्त्वा विवेश धरणीतलम् ॥ १३.१७७.५६ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਤੀਪਤੀ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ; ਉਹੀ ਗੱਲ ਫਿਰ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਲ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ।
13.177.57
प्रजानां हितकामेन त्वगस्त्येन महात्मना ।
आरण्याः सर्वदैवत्याः प्रोक्षितास्तापसैर्मृगाः ॥ १३.१७७.५७ ॥
ਪਰਜਾ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
13.177.58
क्रिया ह्येवं न हीयन्ते पितृदैवतसंश्रिताः ।
प्रीयन्ते पितरश्चैव न्यायतो मांसतर्पिताः ॥ १३.१७७.५८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਰਮ ਘਟਦੇ ਨਹੀਂ; ਮਾਸ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ ਪਿਤਰ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.177.59
इदं तु शृणु राजेन्द्र मांसस्याभक्षणे गुणाः ।
अभक्षणे सर्वसुखं मांसस्य मनुजाधिप ॥ १३.१७७.५९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹੁਣ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਦੇ ਗੁਣ ਸੁਣੋ; ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸੁਖ ਹੈ।
13.177.60
यस्तु वर्षशतं पूर्णं तपस्तप्येत्सुदारुणम् ।
यश्चैव वर्जयेन्मांसं सममेतन्मतं मम ॥ १३.१७७.६० ॥
ਜੋ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਮਾਸ ਛੱਡੇ — ਮੇਰੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
13.177.61
कौमुद्यास्तु विशेषेण शुक्लपक्षे नराधिप ।
वर्जयेत्सर्वमांसानि धर्मो ह्यत्र विधीयते ॥ १३.१७७.६१ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕੌਮੁਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਇਹੀ ਧਰਮ ਵਿਧਾਨਿਤ ਹੈ।
13.177.62
चतुरो वार्षिकान्मासान्यो मांसं परिवर्जयेत् ।
चत्वारि भद्राण्याप्नोति कीर्तिमायुर्यशो बलम् ॥ १३.१७७.६२ ॥
ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਜੋ ਮਾਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਰ ਕਲਿਆਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਕੀਰਤੀ, ਉਮਰ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਬਲ।
13.177.63
अथवा मासमेकं वै सर्वमांसान्यभक्षयन् ।
अतीत्य सर्वदुःखानि सुखं जीवेन्निरामयः ॥ १३.१७७.६३ ॥
ਜਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਸਾਰਾ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਕੇ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੀਂਦਾ ਹੈ।
13.177.64
वर्जयन्ति हि मांसानि मासशः पक्षशोपि वा ।
तेषां हिंसानिवृत्तानां ब्रह्मलोको विधीयते ॥ १३.१७७.६४ ॥
ਜੋ ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਪੱਖ-ਪੱਖ ਮਾਸ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਨਿਵ੍ਰਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿਧਾਨਿਤ ਹੈ।
13.177.65
मांसं तु कौमुदं पक्षं वर्जितं पार्थ राजभिः ।
सर्वभूतात्मभूतस्थैर्विदितार्थपरावरैः ॥ १३.१७७.६५ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਕੌਮੁਦ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਛੱਡਿਆ ਹੈ — ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਦਾ ਅਰਥ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
13.177.66
नाभागेनाम्बरीषेण गयेन च महात्मना ।
आयुषाऽथानरण्येन दिलीपरघुसूनुभिः ॥ १३.१७७.६६ ॥
ਨਾਭਾਗ, ਅੰਬਰੀਸ਼, ਮਹਾਤਮਾ ਗਯ, ਆਯੂ, ਅਨਰਣਯ ਅਤੇ ਦਿਲੀਪ ਤੇ ਰਘੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ (ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਚਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)।
13.177.67
कार्तवीर्यानिरुद्धाभ्यां नहुषेण ययातिना ।
नृगेण विष्वगश्वेन तथैव शशबिन्दुना ॥ १३.१७७.६७ ॥
ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਅਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ, ਨਹੁਸ਼, ਯਯਾਤੀ, ਨ੍ਰਿਗ, ਵਿਸ਼ਵਗਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੂ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਆਚਰਣ ਕੀਤਾ)।
13.177.68
युवनाश्वेन च तथा शिबिनौशीनरेण च ।
मुचुकुन्देन मान्धात्रा हरिश्चन्द्रेण वा विभो ॥ १३.१७७.६८ ॥
ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ, ਉਸ਼ੀਨਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਬਿ, ਮੁਚੁਕੁੰਦ, ਮਾਂਧਾਤਾ, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ — ਹੇ ਵਿਭੋ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ (ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ)।
13.177.69
सत्यं वदत माऽसत्यं सत्यं धर्मः सनातनः ।
हरिश्चन्द्रश्चरति वै दिवि सत्येन चन्द्रवत् ॥ १३.१७७.६९ ॥
ਸੱਚ ਬੋਲੋ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ; ਸੱਚ ਹੀ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਹੈ। ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਸੱਚ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
13.177.70
श्येनचित्रेण राजेन्द्र सोमकेन वृकेण च ।
रैवते रन्तिदेवेन वसुना सृञ्जयेन च ॥ १३.१७७.७० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਸ਼੍ਯੇਨਚਿਤ੍ਰ, ਸੋਮਕ, ਵ੍ਰਿਕ, ਰੈਵਤ, ਰੰਤਿਦੇਵ, ਵਸੂ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਨੇ ਵੀ (ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ)।
13.177.71
एतैश्चान्यैश्च राजेन्द्र कृपेण भरतेन च ।
दुष्यन्तेन करूशेन रामालर्कनलैस्तथा।
विचकाश्वेन निमिना जनकेन च धीमता ॥ १३.१७७.७१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਪ, ਭਰਤ, ਦੁਸ਼ਯੰਤ, ਕਰੂਸ਼, ਰਾਮ, ਅਲਰਕ ਅਤੇ ਨਲ ਨੇ, ਅਤੇ ਵਿਚਕ੍ਰਾਸ਼ਵ, ਨਿਮਿ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜਨਕ ਨੇ ਵੀ (ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ)।
13.177.72
ऐलेन पृथुना चैंव वीरसेनेन चैव ह ।
इक्ष्वाकुणा शम्भुना च श्वेतेन सगरेण च ॥ १३.१७७.७२ ॥
ਐਲ, ਪ੍ਰਿਥੂ, ਵੀਰਸੇਨ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ, ਸ਼ੰਭੂ, ਸ਼ਵੇਤ ਅਤੇ ਸਗਰ ਵੀ (ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ)।
13.177.73
अजेन धुन्धुना चैव तथैव च सुबाहुना ।
हर्यश्वेन च राजेन्द्र क्षुपेण भरतेन च ॥ १३.१७७.७३ ॥
ਅਜ, ਧੁੰਧੁ, ਸੁਬਾਹੂ, ਹਰਯਸ਼ਵ, ਕ੍ਸ਼ੁਪ ਅਤੇ ਭਰਤ ਵੀ (ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ), ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ।
13.177.74
एतैश्चान्यैश्च राजेन्द्रि पुरा मांसं न भक्षितम् ।
शारदं कौमुदं मासं ततस्ते स्वर्गमाप्नुवन् ॥ १३.१७७.७४ ॥
ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ; ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਕੌਮੁਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ।
13.177.75
ब्रह्मलोके च तिष्ठन्ति ज्वलमानाः श्रियाऽन्विताः ।
उपास्यमाना गन्धर्वैः स्त्रीसहस्रसमन्विताः ॥ १३.१७७.७५ ॥
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ।
13.177.76
तदेतदुत्तमं धर्ममहिंसाधर्मलक्षणम् ।
ये चरन्ति महात्मानो नाकपृष्ठे वसन्ति ते ॥ १३.१७७.७६ ॥
ਅਹਿੰਸਾ-ਧਰਮ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹੀ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਮਹਾਤਮਾ ਇਸਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਵਸਦੇ ਹਨ।
13.177.77
मधु मांसं च ये नित्यं वर्जयन्तीह धार्मिकाः ।
जन्मप्रभृति मद्यं च सर्व ते मुनयः स्मृताः ॥ १३.१७७.७७ ॥
ਜਿਹੜੇ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਮਾਸ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਮਦਿਰਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।
13.177.78
इमं धर्मममांसादं यश्चरेनच्छ्रावयीत वा ।
अपि चेत्सुदुराचारो न जातु निरयं व्रजेत् ॥ १३.१७७.७८ ॥
ਮਾਸ ਤਿਆਗਣ ਦੇ ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਜੋ ਆਚਰਣ ਕਰੇ ਜਾਂ ਇਹ ਸੁਣਾਵੇ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
13.177.79
पठेद्वा च इदं राजञ्शृणुयाद्वाऽप्यभीक्ष्णशः ।
अमांसभक्षणविधिं पवित्रमृषिपूजितम् ॥ १३.१७७.७९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੁਣੇ, ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਵਿਧੀ।
13.177.80
विमुक्तः सर्वपापेभ्यः सर्वकामैर्महीयते ।
विशिष्टतां ज्ञातिषु च लभते नात्र संशयः।
अहिंस्रो दानशीलश्च मधुमांसविवर्जितः ॥ १३.१७७.८० ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਅਹਿੰਸਕ, ਦਾਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਮਧੂ-ਮਾਸ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲਾ [ਇਹੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ]।
13.177.81
आपन्नश्चापदो मुच्येद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ।
मुच्येत्तथाऽऽतुरो रोगाद्दुःखान्मुच्येत दुःखितः ॥ १३.१७७.८१ ॥
ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਛੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਬੰਧਨ ਤੋਂ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਗੀ ਰੋਗ ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.177.82
तिर्यग्योनिं न गच्छेत रूपवांश्च भवेन्नरः ।
ऋद्धिमान्वै कुरुश्रेष्ठ प्राप्नुयाच्च महद्यशः ॥ १३.१७७.८२ ॥
ਉਹ ਤਿਰਯਕ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਰੂਪਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਯਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.177.83
एतत्ते कथितं राजन्मांसस्य परिवर्जने ।
प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च विधानमृषिनिर्मितम् ॥ १३.१७७.८३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਸ ਤਿਆਗਣ ਬਾਰੇ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ — ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਨਿਵ੍ਰਿਤੀ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਰਚਿਆ ਵਿਧਾਨ।