ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.178.1
इमे वै मानवा लोके भृशं मांसेषु गृद्धिनः ।
विसृज्य विविधान्भक्ष्यान्महारक्षोगणा इव ॥ १३.१७८.१ ॥
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਲਚੀ ਹਨ; ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਹੋਣ।
13.178.2
अपूपान्विविधाकाराञ्शाकानि विविधानि च ।
पादपान्रससंयुक्तान्न चेच्छन्ति यथाऽऽमिषम् ॥ १३.१७८.२ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪੂੜੇ, ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰਸ ਭਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫਲ — ਉਹ ਮਾਸ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।
13.178.3
तत्र मे बुद्धिरत्रेव विषये परिमुह्यते ।
न मन्ये रसतः किञ्चिन्मांसतोऽस्तीति किञ्चन ॥ १३.१७८.३ ॥
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਲਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਉੱਤਮ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਮਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਉੱਤਮ ਨਹੀਂ।
13.178.4
तदिच्छामि गुणाञ्श्रोतुं मांसस्याभक्षणे प्रभो ।
भक्षणे चैव ये दोषास्तांश्चैव पुरुषर्षभ ॥ १३.१७८.४ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਦੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਖਾਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਸੁਣਨ ਦੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ।
13.178.5
सर्वसत्त्वेन धर्मज्ञ यथावदिह धर्मतः ।
किं वा भक्ष्यमभक्ष्यं वा सर्वमेतद्वदस्व मे ॥ १३.१७८.५ ॥
ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀ ਖਾਣ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੋ।
13.178.6
यथैतद्यादृशं चैव गुणा ये चास्य वर्जने ।
दोषा भक्षयतो येऽपि तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१७८.६ ॥
ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦੇ ਜੋ ਗੁਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਹਨ — ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.178.7
सर्वमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
न मांसात्परमं किञ्चिद्रसतो विद्यते भुवि ॥ १३.१७८.७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ। ਪਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਆਦ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
13.178.8
क्षतक्षीणाभितप्तानां ग्राम्यधर्मरतात्मनाम् ।
अध्वना कर्शितानां च न मांसाद्विद्यते परम् ॥ १३.१७८.८ ॥
ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਦੁਖੀ, ਸੰਸਾਰਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸਫ਼ਰ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਾਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
13.178.9
सद्यो वर्धयति प्राणान्पुष्टिमग्र्यां दधाति च ।
नाशो भक्षणदोषः स्याद्दानमेव सदा मतम् ॥ १३.१७८.९ ॥
ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖਾਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਦਾਨ ਹੀ ਸਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
13.178.10
क्षुधितानां द्विजानां च सर्वेषां चापि जीवितम् ।
दत्त्वा भवति पूतात्मा श्रद्धया लोभवर्जितः ॥ १३.१७८.१० ॥
ਭੁੱਖੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
13.178.11
शिक्षयन्ति न याचन्ते दर्शयन्ति स्वमूर्तिभिः ।
अवस्थेयमदानस्य मा भूदेवं भवानिति।
दानाद्यः सुशुचिर्मांसं पुनर्नैव च भक्षयेत् ॥ १३.१७८.११ ॥
ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੰਗਦੇ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ: 'ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਹੋਵੇ।' ਦਾਨ ਨਾਲ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਵੇ।
13.178.12
न भक्ष्योऽभ्याधिकः कश्चिन्मांसादस्ति परंतप ।
विवर्जने तु बहवो गुणाः कौरवनन्दन।
ये भवन्ति मनुष्याणां तान्मे निगदतः शृणु ॥ १३.१७८.१२ ॥
ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਮਾਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਾਣ ਯੋਗ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਹੇ ਕੌਰਵ-ਨੰਦਨ, ਇਸ ਦੇ ਤਿਆਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਗੁਣ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਸੁਣ।
13.178.13
स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति ।
नास्ति क्षुद्रतरस्तस्मात्स नृशंसतरो नरः ॥ १३.१७८.१३ ॥
ਜੋ ਆਪਣਾ ਮਾਸ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੀਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਨਿਰਦਈ ਹੈ।
13.178.14
न हि प्राणात्प्रियतरं लोके किञ्चन विद्यते ।
तस्माद्दयां नरः कुर्याद्यथाऽऽत्मनि तथा परे ॥ १३.१७८.१४ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕਰੇ।
13.178.15
शुक्राच्च तात सम्भूतिर्मांसस्येह न संशयः ।
भक्षणे तु महान्दोषो मलेन स हि कल्प्यते ॥ १३.१७८.१५ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਾਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਲ ਵਰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.178.16
अहिंसालक्षणो धर्म इति वेदविदो विदुः ।
यदहिंस्रं भवेत्कर्म तत्कुर्यादात्मविन्नरः ॥ १३.१७८.१६ ॥
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧਰਮ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਕਰਮ ਹਿੰਸਾ-ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਆਤਮਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਕਰੇ।
13.178.17
पितृदैवतयज्ञेषु प्रोक्षितं हविरुच्यते ।
विधिना वेददृष्टेन तद्भुक्त्वेह न दुष्यति ॥ १३.१७८.१७ ॥
ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤ ਹਵਿ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੇਦ-ਵਿਹਿਤ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਦੂਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.178.18
यज्ञार्थे पशवः सृष्टा इत्यपि श्रूयते श्रुतिः ।
अतोऽन्यथा प्रवृत्तानां राक्षसो विधिरुच्यते ॥ १३.१७८.१८ ॥
ਯੱਗ ਲਈ ਹੀ ਪਸ਼ੂ ਰਚੇ ਗਏ, ਇਹ ਸ਼ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਵਿਧੀ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
13.178.19
क्षत्रियाणां तु यो दृष्टो विधिस्तमपि मे शृणु ।
वीर्येणोपार्जितं मांसं यथा भुञ्जन्न दुष्यति ॥ १३.१७८.१९ ॥
ਖੱਤਰੀਆਂ ਲਈ ਜੋ ਵਿਧੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ। ਬਲ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.178.20
आरण्याः सर्वदैवत्याः सर्वशः प्रोक्षिता मृगाः ।
अगस्त्येन पुरा राजन्मृगया येन पूज्यते ॥ १३.१७८.२० ॥
ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿਰਨ ਸਰਬ-ਦੇਵਤਾਮਈ ਹਨ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.178.21
रक्षणार्थाय भूतानां हिंस्रान्हन्यान्मृगान्पुनः ।
नात्मानमपरित्यज्य मृगया नाम विद्यते ॥ १३.१७८.२१ ॥
ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਿੰਸਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿਆਗੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ।
13.178.22
समतामुपसङ्गम्य रूपं हन्यान्न वा नृप ।
अतो राजर्षयः सर्वे मृगयां यान्ति भारत।
न हि लिप्यन्ति पापेन न चैतत्पातकं भुवि ॥ १३.१७८.२२ ॥
ਸਮਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਰੂਪ (ਜੀਵ) ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਜਾਂ ਨਾ ਮਾਰੇ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ। ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਪਾਤਕ ਵੀ ਨਹੀਂ।
13.178.23
न ह्यतः सदृशं किञ्चिदिह लोके परत्र च ।
यत्सर्वेष्विह भूतेषु दया कौरवन्दन ॥ १३.१७८.२३ ॥
ਇਸ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਕੌਰਵਨੰਦਨ।
13.178.24
न भयं विद्यते जातु नरस्येह दयावतः ।
दयावतामिमे लोकाः परे चापि तपस्विनाम् ॥ १३.१७८.२४ ॥
ਇੱਥੇ ਦਇਆਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦਇਆਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਪਰਲੋਕ ਵੀ।
13.178.25
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो ददाति दयापरः ।
अभयं तस्य भूतानि ददतीत्यनुशुश्रुम ॥ १३.१७८.२५ ॥
ਜੋ ਦਇਆਵਾਨ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਜੀਵ ਵੀ ਅਭੈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ — ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
13.178.26
क्षतं च स्खलितं चैव पतितं क्लिन्नमाहतम् ।
सर्वभूतानि रक्षन्ति समेषु विषमेषु च। ॥ १३.१७८.२६ ॥
ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਠੋਕਰ ਖਾਧਾ, ਡਿੱਗਿਆ, ਭਿੱਜਿਆ, ਮਾਰ ਖਾਧਾ — ਸਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਮ ਦੋਵਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.178.27
नैनं व्यालमृगा घ्नन्ति न पिशाचा न राक्षसाः ।
मुच्यते भयकालेषु मोक्षयेद्यो भये परान् ॥ १३.१७८.२७ ॥
ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜਾਨਵਰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ, ਨਾ ਪਿਸ਼ਾਚ ਤੇ ਨਾ ਰਾਕਸ਼ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਭੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਭੈ ਵਿੱਚ ਪਏ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.178.28
प्राणदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति ।
न ह्यात्मनः प्रियतरं किञ्चिदस्तीह निश्चितम् ॥ १३.१७८.२८ ॥
ਪ੍ਰਾਣਦਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
13.178.29
अनिष्टं सर्वभूतानां मरणं नाम भारत ।
मृत्युकाले हि भूतानां सद्यो जायति वेपथुः ॥ १३.१७८.२९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੌਤ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਣਚਾਹੀ ਹੈ। ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਕੰਬਣੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
13.178.30
व्याधिजन्मजरादुःखैर्नित्यं संसारसागरे ।
जन्तवः परिवर्तन्ते मरणादुद्विजन्ति च ॥ १३.१७८.३० ॥
ਰੋਗ, ਜਨਮ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।
13.178.31
गर्भवासेषु पच्यन्ते क्षाराम्लकटुकै रसैः ।
मूत्रस्वेदपुरीषाणां परुषैर्भृशदारुणैः ॥ १३.१७८.३१ ॥
ਗਰਭਵਾਸ ਵਿੱਚ ਖਾਰੇ, ਖੱਟੇ ਅਤੇ ਕੌੜੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮੂਤਰ, ਪਸੀਨੇ ਤੇ ਮਲ ਦੇ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.178.32
जाताश्चाप्यवशास्तत्र च्छिद्यमानाः पुनःपुनः ।
हन्यमानाश्च दृश्यन्ते विवशा मांसगृद्धिनः ॥ १३.१७८.३२ ॥
ਉੱਥੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਬੇਵੱਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੱਟੇ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ, ਮਾਸ ਦੇ ਲੋਭ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
13.178.33
कुम्भीपाके च पच्यन्ते तां तां योनिमुपागताः ।
आक्रम्य मार्यमाणाश्च त्रास्यन्त्यन्ये पुनःपुनः ॥ १३.१७८.३३ ॥
ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਉਸ ਜੂਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ। ਦੂਜੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਰਦੇ ਹਨ।
13.178.34
नात्मनोऽस्ति प्रियतरः पृथिवीमनुसृत्य ह ।
तस्मात्प्राणिषु सर्वेषु दयावानात्मवान्भवेत् ॥ १३.१७८.३४ ॥
ਧਰਤੀ ਭਰ ਵਿੱਚ ਢੂੰਡਣ ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲੋਂ ਪਿਆਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.178.35
सर्वमांसानि यो राजन्यावज्जीवं न भक्षयेत् ।
आश्वासं विपुलं स्थानं प्राप्नुयान्नात्र संशयः ॥ १३.१७८.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੋ ਜੀਵਨ ਭਰ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.178.36
ये भक्षयन्ति मांसानि भूतानां जीवितैषिणाम् ।
भक्ष्यन्ते तेऽपि भूतैस्तैरिति मे नास्ति संशयः ॥ १३.१७८.३६ ॥
ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਖਾਏ ਜਾਣਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.178.37
मां स भक्षयते यस्माद्भक्षयिष्ये तमप्यहम् ।
एतन्मांसस्य मांसत्वमनुबुद्ध्यस्व भारत ॥ १३.१७८.३७ ॥
ਉਹ ਜਿਸਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਖਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਸ ਮਾਸ ਦੇ ਮਾਸਪਣ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ।
13.178.38
घातको वध्यते नित्यं तथा बध्येत बन्धकः ।
आक्रोष्टा क्रुध्यते राजन्द्वेष्टा द्वेष्यत्वमाप्नुते ॥ १३.१७८.३८ ॥
ਕਾਤਲ ਸਦਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਿੰਦਕ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਵੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੈਰ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
13.178.39
येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः ।
तेनतेन शरीरेण तत्तत्फलमुपाश्नुते ॥ १३.१७८.३९ ॥
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.178.40
अहिंसा परमो धर्मस्तथाऽहिंसा परो दमः ।
अहिंसा परमं दानमहिंसा परमं तपः ॥ १३.१७८.४० ॥
ਅਹਿੰਸਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਪਰਮ ਦਮ ਹੈ। ਅਹਿੰਸਾ ਪਰਮ ਦਾਨ ਹੈ, ਅਹਿੰਸਾ ਪਰਮ ਤਪ ਹੈ।
13.178.41
अहिंसा परमं मिमहिंसा परमं सुखम् ।
सर्वयज्ञेषु वा दानं सर्वतीर्थेषु वा प्लुतम्। ॥ १३.१७८.४१ ॥
ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਪਰਮ ਸੁਖ ਹੈ; ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਪਰਮ ਸੁਖ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ, ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ (ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ)।
13.178.42
सर्वदानफलं वाऽपि नैतत्तुल्यमहिंसया ।
अहिंसस्य तपोऽक्षय्यमहिंस्रो जयते सदा। ॥ १३.१७८.४२ ॥
ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਅਹਿੰਸਕ ਦਾ ਤਪ ਅਖੁੱਟ ਹੈ; ਅਹਿੰਸਕ ਸਦਾ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
13.178.43
अहिंस्रः सर्वभूतानां यथा माता यथा पिता ।
एतत्फलमहिंसायां भूयश्च कुरुपुङ्गव। ॥ १३.१७८.४३ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਹਿੰਸਕ ਮਾਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਹਿੰਸਾ ਦਾ ਫਲ ਇਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਵੀ।
13.178.44
न हि शक्या गुणा वक्तुमपि वर्षशतैरपि ॥ १३.१७८.४४ ॥
ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਗੁਣ ਦੱਸਣੇ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।