มหาภารตะ · อัธยายะ 13.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.178.1
इमे वै मानवा लोके भृशं मांसेषु गृद्धिनः ।
विसृज्य विविधान्भक्ष्यान्महारक्षोगणा इव ॥ १३.१७८.१ ॥
คนในโลกนี้ช่างโลภอยากเนื้อสัตว์อย่างยิ่ง เหมือนฝูงรากษสใหญ่ที่ทิ้งอาหารนานาชนิดไป
13.178.2
अपूपान्विविधाकाराञ्शाकानि विविधानि च ।
पादपान्रससंयुक्तान्न चेच्छन्ति यथाऽऽमिषम् ॥ १३.१७८.२ ॥
ขนมแป้งหลายรูปทรง ผักหลายชนิด และผลไม้มีน้ำหวาน พวกเขาไม่ปรารถนาสิ่งเหล่านี้เหมือนอย่างที่ปรารถนาเนื้อสัตว์
13.178.3
तत्र मे बुद्धिरत्रेव विषये परिमुह्यते ।
न मन्ये रसतः किञ्चिन्मांसतोऽस्तीति किञ्चन ॥ १३.१७८.३ ॥
ในเรื่องนี้ ความเข้าใจของข้าพเจ้าสับสนงงงวยอยู่ตรงนี้ ข้าพเจ้าไม่คิดว่ามีสิ่งใดดีกว่าเพราะรสชาติ และไม่คิดว่ามีสิ่งใดดีกว่าเพราะเนื้อสัตว์
13.178.4
तदिच्छामि गुणाञ्श्रोतुं मांसस्याभक्षणे प्रभो ।
भक्षणे चैव ये दोषास्तांश्चैव पुरुषर्षभ ॥ १३.१७८.४ ॥
ฉะนั้น ข้าแต่พระองค์ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังคุณของการงดกินเนื้อสัตว์ และโทษของการกินเนื้อ ข้าแต่ปุรุษรรษภะ
13.178.5
सर्वसत्त्वेन धर्मज्ञ यथावदिह धर्मतः ।
किं वा भक्ष्यमभक्ष्यं वा सर्वमेतद्वदस्व मे ॥ १३.१७८.५ ॥
ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ด้วยความเมตตาต่อสรรพสัตว์ จงบอกข้าพเจ้าให้ถูกต้องตามธรรมทั้งหมดนี้ว่า อะไรควรกินและอะไรไม่ควรกิน
13.178.6
यथैतद्यादृशं चैव गुणा ये चास्य वर्जने ।
दोषा भक्षयतो येऽपि तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१७८.६ ॥
สิ่งนี้เป็นอย่างไร คุณของการละเว้นจากมัน และโทษของผู้กินมันเป็นอย่างไร ข้าแต่ปู่ จงบอกข้าพเจ้าเรื่องเหล่านี้
13.178.7
सर्वमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
न मांसात्परमं किञ्चिद्रसतो विद्यते भुवि ॥ १३.१७८.७ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง ผู้สืบเชื้อสายภรต ทุกสิ่งที่พระองค์ตรัสนั้นเป็นความจริง กระนั้นบนแผ่นดินนี้ไม่มีสิ่งใดสูงกว่าเนื้อสัตว์ในด้านรส
13.178.8
क्षतक्षीणाभितप्तानां ग्राम्यधर्मरतात्मनाम् ।
अध्वना कर्शितानां च न मांसाद्विद्यते परम् ॥ १३.१७८.८ ॥
สำหรับผู้ที่บาดเจ็บ ผอมโซ ทุกข์ทรมาน จิตใจยินดีในหน้าที่ทางโลก และอ่อนเพลียจากการเดินทาง ไม่มีสิ่งใดสูงกว่าเนื้อสัตว์
13.178.9
सद्यो वर्धयति प्राणान्पुष्टिमग्र्यां दधाति च ।
नाशो भक्षणदोषः स्याद्दानमेव सदा मतम् ॥ १३.१७८.९ ॥
มันทำให้ลมปราณเพิ่มพูนขึ้นทันที และให้ความบำรุงอันประเสริฐยิ่ง โทษของการกินคือความเสื่อมสลาย ฉะนั้นการให้จึงถือว่าดีที่สุดเสมอ
13.178.10
क्षुधितानां द्विजानां च सर्वेषां चापि जीवितम् ।
दत्त्वा भवति पूतात्मा श्रद्धया लोभवर्जितः ॥ १३.१७८.१० ॥
เมื่อได้ให้ชีวิตแก่ผู้หิวโหยในทวิชาติและแก่สรรพสัตว์ทั้งหมด ด้วยศรัทธาและปราศจากความโลภ ผู้นั้นย่อมบริสุทธิ์ในจิตใจ
13.178.11
शिक्षयन्ति न याचन्ते दर्शयन्ति स्वमूर्तिभिः ।
अवस्थेयमदानस्य मा भूदेवं भवानिति।
दानाद्यः सुशुचिर्मांसं पुनर्नैव च भक्षयेत् ॥ १३.१७८.११ ॥
เขาสั่งสอน ไม่ขอร้อง และแสดงให้เห็นด้วยรูปของตนเอง ว่า ขอให้สภาพแห่งการไม่ให้นี้อย่าได้เกิดขึ้นแก่ท่าน ผู้ที่ชำระตนให้บริสุทธิ์ด้วยการให้ไม่ควรกินเนื้ออีก
13.178.12
न भक्ष्योऽभ्याधिकः कश्चिन्मांसादस्ति परंतप ।
विवर्जने तु बहवो गुणाः कौरवनन्दन।
ये भवन्ति मनुष्याणां तान्मे निगदतः शृणु ॥ १३.१७८.१२ ॥
ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู ไม่มีสิ่งใดที่ควรกินยิ่งไปกว่าเนื้อสัตว์ แต่ข้าแต่ความยินดีของกุรุ ในการละเว้นจากมันมีคุณมากมายสำหรับมนุษย์ จงฟังคุณเหล่านั้นตามที่ข้าจะเล่า
13.178.13
स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति ।
नास्ति क्षुद्रतरस्तस्मात्स नृशंसतरो नरः ॥ १३.१७८.१३ ॥
ผู้ใดปรารถนาจะเพิ่มเนื้อของตนด้วยเนื้อของผู้อื่น ไม่มีคนชั่วช้าไปกว่าผู้นั้น เขาคือผู้โหดร้ายยิ่งนัก
13.178.14
न हि प्राणात्प्रियतरं लोके किञ्चन विद्यते ।
तस्माद्दयां नरः कुर्याद्यथाऽऽत्मनि तथा परे ॥ १३.१७८.१४ ॥
ในโลกนี้ไม่มีสิ่งใดที่รักยิ่งไปกว่าชีวิต ฉะนั้นมนุษย์พึงแสดงความเมตตาต่อผู้อื่นเหมือนที่พึงแสดงต่อตนเอง
13.178.15
शुक्राच्च तात सम्भूतिर्मांसस्येह न संशयः ।
भक्षणे तु महान्दोषो मलेन स हि कल्प्यते ॥ १३.१७८.१५ ॥
ลูกรัก เนื้อสัตว์เกิดจากน้ำอสุจิ ไม่ต้องสงสัยเลย แต่การกินมันเป็นโทษใหญ่หลวง เพราะถือว่ามันเป็นของสกปรกเหมือนอุจจาระ
13.178.16
अहिंसालक्षणो धर्म इति वेदविदो विदुः ।
यदहिंस्रं भवेत्कर्म तत्कुर्यादात्मविन्नरः ॥ १३.१७८.१६ ॥
ผู้รู้พระเวทกล่าวว่า ธรรมมีลักษณะคือการไม่เบียดเบียน มนุษย์ผู้รู้ตนพึงกระทำการที่ไม่เบียดเบียนเท่านั้น
13.178.17
पितृदैवतयज्ञेषु प्रोक्षितं हविरुच्यते ।
विधिना वेददृष्टेन तद्भुक्त्वेह न दुष्यति ॥ १३.१७८.१७ ॥
ในยัญพิธีถวายแด่บรรพบุรุษและเทพเจ้า สิ่งที่ประพรมไว้เรียกว่าเครื่องบูชา ผู้ที่กินตามวิธีที่พระเวทกำหนดไว้ย่อมไม่มลทินในโลกนี้
13.178.18
यज्ञार्थे पशवः सृष्टा इत्यपि श्रूयते श्रुतिः ।
अतोऽन्यथा प्रवृत्तानां राक्षसो विधिरुच्यते ॥ १३.१७८.१८ ॥
คัมภีร์ยังกล่าวด้วยว่า สัตว์ถูกสร้างขึ้นเพื่อยัญ ฉะนั้นการปฏิบัติของผู้ที่ทำต่างไปจากนี้จึงเรียกว่าวิธีของรากษส
13.178.19
क्षत्रियाणां तु यो दृष्टो विधिस्तमपि मे शृणु ।
वीर्येणोपार्जितं मांसं यथा भुञ्जन्न दुष्यति ॥ १३.१७८.१९ ॥
ส่วนวิธีที่เห็นว่าเป็นของกษัตริย์นั้น ข้าจะบอกท่านด้วย ผู้ที่กินเนื้อซึ่งได้มาด้วยความกล้าหาญย่อมไม่มลทิน
13.178.20
आरण्याः सर्वदैवत्याः सर्वशः प्रोक्षिता मृगाः ।
अगस्त्येन पुरा राजन्मृगया येन पूज्यते ॥ १३.१७८.२० ॥
ข้าแต่กษัตริย์ สัตว์ป่าทั้งปวงเป็นของเทพเจ้าทั้งหมด ในอดีตอคัสตยะได้ประพรมมันให้บริสุทธิ์ทั่วถึง และด้วยเหตุนี้การล่าสัตว์จึงได้รับการยกย่อง
13.178.21
रक्षणार्थाय भूतानां हिंस्रान्हन्यान्मृगान्पुनः ।
नात्मानमपरित्यज्य मृगया नाम विद्यते ॥ १३.१७८.२१ ॥
เพื่อการคุ้มครองสรรพสัตว์ พึงฆ่าสัตว์ดุร้าย และพึงฆ่าเนื้อทรายด้วยเช่นกัน แต่การล่าสัตว์นั้นย่อมมีได้ก็ต่อเมื่อไม่ละทิ้งตนเอง
13.178.22
समतामुपसङ्गम्य रूपं हन्यान्न वा नृप ।
अतो राजर्षयः सर्वे मृगयां यान्ति भारत।
न हि लिप्यन्ति पापेन न चैतत्पातकं भुवि ॥ १३.१७८.२२ ॥
เมื่อบรรลุความเสมอภาค จะฆ่ารูปนั้นหรือไม่ฆ่าก็ได้ ข้าแต่พระราชา เพราะเหตุนี้ บรรดาราชฤๅษีทั้งปวงจึงไปล่าสัตว์ ข้าแต่ภารตะ ท่านเหล่านั้นไม่ต้องมลทินด้วยบาป และในโลกนี้สิ่งนี้ก็มิใช่การละเมิดธรรม
13.178.23
न ह्यतः सदृशं किञ्चिदिह लोके परत्र च ।
यत्सर्वेष्विह भूतेषु दया कौरवन्दन ॥ १३.१७८.२३ ॥
ไม่มีสิ่งใดในโลกนี้หรือโลกหน้าที่เสมอเหมือนสิ่งนี้ คือความกรุณาต่อสรรพสัตว์ทั้งปวง ข้าแต่ความปีติของเหล่ากุรุ
13.178.24
न भयं विद्यते जातु नरस्येह दयावतः ।
दयावतामिमे लोकाः परे चापि तपस्विनाम् ॥ १३.१७८.२४ ॥
ผู้มีความกรุณาย่อมไม่มีความกลัวในโลกนี้เลย โลกเหล่านี้เป็นของผู้มีความกรุณา และโลกเบื้องหน้าเป็นของผู้บำเพ็ญตบะ
13.178.25
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो ददाति दयापरः ।
अभयं तस्य भूतानि ददतीत्यनुशुश्रुम ॥ १३.१७८.२५ ॥
ผู้ที่มอบความไม่หวาดกลัวแก่สรรพสัตว์ ผู้มุ่งมั่นในความกรุณา เราได้ยินมาว่า สัตว์ทั้งหลายย่อมมอบความไม่หวาดกลัวแก่ผู้นั้น
13.178.26
क्षतं च स्खलितं चैव पतितं क्लिन्नमाहतम् ।
सर्वभूतानि रक्षन्ति समेषु विषमेषु च। ॥ १३.१७८.२६ ॥
ผู้ได้รับบาดเจ็บ ผู้สะดุดล้ม ผู้ล้มลง ผู้เปียกชุ่ม ผู้ถูกทำร้าย สรรพสัตว์ย่อมคุ้มครองพวกเขา ทั้งในที่ราบและในที่ขรุขระ
13.178.27
नैनं व्यालमृगा घ्नन्ति न पिशाचा न राक्षसाः ।
मुच्यते भयकालेषु मोक्षयेद्यो भये परान् ॥ १३.१७८.२७ ॥
สัตว์ป่าดุร้ายไม่ฆ่าเขา ปีศาจและยักษ์ก็ไม่ฆ่าเช่นกัน ในยามภัย ผู้ที่ปลดปล่อยผู้อื่นซึ่งตกอยู่ในภัย ย่อมได้รับการปลดปล่อยเอง
13.178.28
प्राणदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति ।
न ह्यात्मनः प्रियतरं किञ्चिदस्तीह निश्चितम् ॥ १३.१७८.२८ ॥
การให้ทานใดยิ่งกว่าการให้ชีวิตไม่เคยมีและจะไม่มี เพราะแน่นอนว่าในโลกนี้ไม่มีสิ่งใดที่รักยิ่งกว่าตนเอง ข้อนี้แน่นอน
13.178.29
अनिष्टं सर्वभूतानां मरणं नाम भारत ।
मृत्युकाले हि भूतानां सद्यो जायति वेपथुः ॥ १३.१७८.२९ ॥
ข้าแต่ภารตะ ความตายเป็นสิ่งที่สรรพสัตว์ทั้งปวงไม่ปรารถนา เมื่อถึงคราวตาย สัตว์ทั้งหลายย่อมสั่นสะท้านขึ้นในทันที
13.178.30
व्याधिजन्मजरादुःखैर्नित्यं संसारसागरे ।
जन्तवः परिवर्तन्ते मरणादुद्विजन्ति च ॥ १३.१७८.३० ॥
ด้วยความทุกข์จากโรค การเกิด และความแก่ สัตว์ทั้งหลายย่อมหมุนเวียนอยู่ในมหาสมุทรแห่งสังสารวัฏเป็นนิตย์ และย่อมหวาดหวั่นต่อความตาย
13.178.31
गर्भवासेषु पच्यन्ते क्षाराम्लकटुकै रसैः ।
मूत्रस्वेदपुरीषाणां परुषैर्भृशदारुणैः ॥ १३.१७८.३१ ॥
ในครรภ์มารดา สัตว์เหล่านั้นถูกต้มด้วยน้ำดื่มรสเค็ม เปรี้ยว และเผ็ด พร้อมด้วยของเหลวอันหยาบกระด้างและน่าสะพรึงกลัวอย่างยิ่ง คือปัสสาวะ เหงื่อ และอุจจาระ
13.178.32
जाताश्चाप्यवशास्तत्र च्छिद्यमानाः पुनःपुनः ।
हन्यमानाश्च दृश्यन्ते विवशा मांसगृद्धिनः ॥ १३.१७८.३२ ॥
แม้เกิดขึ้นแล้วในที่นั้น พวกเขาก็ไร้ทางเลือก ถูกตัดและถูกทำร้ายซ้ำแล้วซ้ำเล่า และย่อมปรากฏว่าไร้เรี่ยวแรง โลภอยากในเนื้อ
13.178.33
कुम्भीपाके च पच्यन्ते तां तां योनिमुपागताः ।
आक्रम्य मार्यमाणाश्च त्रास्यन्त्यन्ये पुनःपुनः ॥ १३.१७८.३३ ॥
ในกุมภีปากนรก พวกเขาถูกต้ม เมื่อเข้าไปสู่กำเนิดนั้นๆ ทีละกำเนิด ส่วนผู้อื่นที่ถูกโจมตีและฆ่า ก็หวาดกลัวซ้ำแล้วซ้ำเล่า
13.178.34
नात्मनोऽस्ति प्रियतरः पृथिवीमनुसृत्य ह ।
तस्मात्प्राणिषु सर्वेषु दयावानात्मवान्भवेत् ॥ १३.१७८.३४ ॥
เมื่อเที่ยวค้นทั่วแผ่นดิน ย่อมไม่มีสิ่งใดที่รักยิ่งกว่าตนเอง เพราะเหตุนั้น ผู้หนึ่งพึงมีความกรุณาและรู้ตน ต่อสรรพสัตว์ที่มีชีวิตทั้งปวง
13.178.35
सर्वमांसानि यो राजन्यावज्जीवं न भक्षयेत् ।
आश्वासं विपुलं स्थानं प्राप्नुयान्नात्र संशयः ॥ १३.१७८.३५ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้ใดไม่กินเนื้อสัตว์ทุกชนิดตลอดชีวิต ผู้นั้นย่อมได้รับความปลอดภัยอย่างยิ่งและสถานะอันสูงส่ง ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
13.178.36
ये भक्षयन्ति मांसानि भूतानां जीवितैषिणाम् ।
भक्ष्यन्ते तेऽपि भूतैस्तैरिति मे नास्ति संशयः ॥ १३.१७८.३६ ॥
ผู้ที่กินเนื้อของสัตว์ซึ่งปรารถนาจะมีชีวิต ตัวเขาเองก็จะถูกสัตว์เหล่านั้นกินเช่นกัน ในเรื่องนี้ในใจของเราไม่มีข้อสงสัย
13.178.37
मां स भक्षयते यस्माद्भक्षयिष्ये तमप्यहम् ।
एतन्मांसस्य मांसत्वमनुबुद्ध्यस्व भारत ॥ १३.१७८.३७ ॥
ผู้ที่กินเราได้ เราก็จะกินผู้นั้นเช่นกัน ข้าแต่ภารตะ จงเข้าใจความเป็นเนื้อของเนื้อนี้เช่นนี้เถิด
13.178.38
घातको वध्यते नित्यं तथा बध्येत बन्धकः ।
आक्रोष्टा क्रुध्यते राजन्द्वेष्टा द्वेष्यत्वमाप्नुते ॥ १३.१७८.३८ ॥
ผู้ฆ่าย่อมถูกฆ่าเป็นนิตย์ และผู้ผูกมัดก็ย่อมถูกผูกเช่นกัน ข้าแต่พระราชา ผู้ด่าย่อมถูกโกรธ และผู้เกลียดชังย่อมกลายเป็นผู้ที่ถูกเกลียดชัง
13.178.39
येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः ।
तेनतेन शरीरेण तत्तत्फलमुपाश्नुते ॥ १३.१७८.३९ ॥
ด้วยร่างกายใดก็ตามที่บุคคลกระทำกรรมใดก็ตาม ด้วยร่างกายนั้นเอง เขาย่อมได้รับผลของกรรมนั้น
13.178.40
अहिंसा परमो धर्मस्तथाऽहिंसा परो दमः ।
अहिंसा परमं दानमहिंसा परमं तपः ॥ १३.१७८.४० ॥
อหิงสาเป็นธรรมอันสูงสุด และอหิงสาเป็นการข่มใจอันสูงสุด อหิงสาเป็นทานอันสูงสุด และอหิงสาเป็นตบะอันสูงสุด
13.178.41
अहिंसा परमं मिमहिंसा परमं सुखम् ।
सर्वयज्ञेषु वा दानं सर्वतीर्थेषु वा प्लुतम्। ॥ १३.१७८.४१ ॥
อหิงสาคือความสุขอันสูงสุด อหิงสาคือความสุขอันสูงสุด การให้ทานในยัญทั้งปวง หรือการอาบน้ำในท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวง (ก็ไม่เทียบเท่าอหิงสา)
13.178.42
सर्वदानफलं वाऽपि नैतत्तुल्यमहिंसया ।
अहिंसस्य तपोऽक्षय्यमहिंस्रो जयते सदा। ॥ १३.१७८.४२ ॥
แม้ผลของทานทั้งปวงก็ไม่เทียบเท่าอหิงสานี้ ตบะของผู้ไม่เบียดเบียนย่อมไม่มีวันเสื่อมสิ้น ผู้ไม่เบียดเบียนย่อมชนะเสมอ
13.178.43
अहिंस्रः सर्वभूतानां यथा माता यथा पिता ।
एतत्फलमहिंसायां भूयश्च कुरुपुङ्गव। ॥ १३.१७८.४३ ॥
ผู้ไม่เบียดเบียนสรรพสัตว์ ย่อมเป็นดุจมารดาและดุจบิดา โอ้ยอดของกุรุ นี่คือผลของอหิงสา และยังมากกว่านั้นอีก
13.178.44
न हि शक्या गुणा वक्तुमपि वर्षशतैरपि ॥ १३.१७८.४४ ॥
คุณสมบัติของอหิงสาไม่อาจกล่าวให้หมดสิ้นได้ แม้จะกล่าวตลอดร้อยปีหลายร้อยปีก็ตาม