మహాభారతం · అధ్యాయం 13.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.178.1
इमे वै मानवा लोके भृशं मांसेषु गृद्धिनः ।
विसृज्य विविधान्भक्ष्यान्महारक्षोगणा इव ॥ १३.१७८.१ ॥
ఈ లోకంలో ఈ మనుషులు మాంసం కోసం అత్యంత లోభులుగా ఉన్నారు; వివిధ భక్ష్యాలను విడిచిపెట్టి, గొప్ప రాక్షసగణాల వలె ఉన్నారు.
13.178.2
अपूपान्विविधाकाराञ्शाकानि विविधानि च ।
पादपान्रससंयुक्तान्न चेच्छन्ति यथाऽऽमिषम् ॥ १३.१७८.२ ॥
వివిధ ఆకారాల అప్పాలను, అనేక రకాల కూరగాయలను, రసభరితమైన వృక్షఫలాలను వారు కోరరు; మాంసాన్ని కోరినట్లు వాటిని కోరరు.
13.178.3
तत्र मे बुद्धिरत्रेव विषये परिमुह्यते ।
न मन्ये रसतः किञ्चिन्मांसतोऽस्तीति किञ्चन ॥ १३.१७८.३ ॥
ఈ విషయంలో నా బుద్ధి ఇక్కడే తికమకపడుతోంది; రుచివల్ల ఏదీ గొప్పది కాదని, మాంసంవల్ల కూడా ఏదీ గొప్పది కాదని నేను అనుకుంటున్నాను.
13.178.4
तदिच्छामि गुणाञ्श्रोतुं मांसस्याभक्षणे प्रभो ।
भक्षणे चैव ये दोषास्तांश्चैव पुरुषर्षभ ॥ १३.१७८.४ ॥
కాబట్టి ఓ ప్రభూ, మాంసం త్యజించడంలోని గుణాలను, దానిని తినడంలోని దోషాలను వినాలని కోరుతున్నాను, ఓ పురుషశ్రేష్ఠా.
13.178.5
सर्वसत्त्वेन धर्मज्ञ यथावदिह धर्मतः ।
किं वा भक्ष्यमभक्ष्यं वा सर्वमेतद्वदस्व मे ॥ १३.१७८.५ ॥
ధర్మజ్ఞుడా, సమస్త ప్రాణుల పట్ల దయతో, ఇక్కడ ధర్మానుసారంగా ఏది తినదగినది, ఏది తినదగనిది అనేది యథావిధిగా — ఇవన్నీ నాకు చెప్పుము.
13.178.6
यथैतद्यादृशं चैव गुणा ये चास्य वर्जने ।
दोषा भक्षयतो येऽपि तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१७८.६ ॥
ఇది ఎలాంటిదో, దీనిని విడువడంలోని గుణాలు, దీనిని తినేవారికి ఉండే దోషాలు — ఓ పితామహా, అవి నాకు చెప్పుము.
13.178.7
सर्वमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
न मांसात्परमं किञ्चिद्रसतो विद्यते भुवि ॥ १३.१७८.७ ॥
ఓ మహాబాహూ, భరతవంశీయుడా, నీవు చెప్పినదంతా నిజమే. కానీ భూమిపై రుచిలో మాంసం కంటే గొప్పది ఏదీ లేదు.
13.178.8
क्षतक्षीणाभितप्तानां ग्राम्यधर्मरतात्मनाम् ।
अध्वना कर्शितानां च न मांसाद्विद्यते परम् ॥ १३.१७८.८ ॥
గాయపడినవారు, క్షీణించినవారు, బాధపడినవారు, లౌకిక ధర్మాల్లో మునిగినవారు, ప్రయాణంతో అలసినవారు — వారికి మాంసం కంటే గొప్పది లేదు.
13.178.9
सद्यो वर्धयति प्राणान्पुष्टिमग्र्यां दधाति च ।
नाशो भक्षणदोषः स्याद्दानमेव सदा मतम् ॥ १३.१७८.९ ॥
అది వెంటనే ప్రాణాలను పెంచుతుంది, ఉత్తమ పుష్టినిస్తుంది. తినడంలో దోషం వినాశమే; కాబట్టి దానమే ఎల్లప్పుడూ శ్రేష్ఠమని భావించబడింది.
13.178.10
क्षुधितानां द्विजानां च सर्वेषां चापि जीवितम् ।
दत्त्वा भवति पूतात्मा श्रद्धया लोभवर्जितः ॥ १३.१७८.१० ॥
ఆకలితో ఉన్న ద్విజులకు, అందరికీ జీవనాధారం ఇచ్చి, శ్రద్ధతో, లోభం లేకుండా ఉండేవాడు పవిత్రాత్మ అవుతాడు.
13.178.11
शिक्षयन्ति न याचन्ते दर्शयन्ति स्वमूर्तिभिः ।
अवस्थेयमदानस्य मा भूदेवं भवानिति।
दानाद्यः सुशुचिर्मांसं पुनर्नैव च भक्षयेत् ॥ १३.१७८.११ ॥
వారు బోధిస్తారు, యాచించరు, తమ రూపంతోనే చూపిస్తారు: 'ఇవ్వకపోవడం వల్ల వచ్చే ఈ స్థితి నీకు రాకూడదు.' దానంతో అత్యంత పవిత్రుడైనవాడు మళ్లీ మాంసం తినకూడదు.
13.178.12
न भक्ष्योऽभ्याधिकः कश्चिन्मांसादस्ति परंतप ।
विवर्जने तु बहवो गुणाः कौरवनन्दन।
ये भवन्ति मनुष्याणां तान्मे निगदतः शृणु ॥ १३.१७८.१२ ॥
శత్రుసంహారకా, మాంసం కంటే తినదగినది మరేదీ లేదు. కానీ కౌరవనందనా, దానిని విడిచిపెట్టడంలో మనుషులకు అనేక గుణాలు కలుగుతాయి; నేను చెప్పేది విను.
13.178.13
स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति ।
नास्ति क्षुद्रतरस्तस्मात्स नृशंसतरो नरः ॥ १३.१७८.१३ ॥
తన స్వంత మాంసాన్ని ఇతరుల మాంసంతో పెంచుకోవాలనుకునేవాని కంటే నీచుడు లేడు; ఆ మనిషి అత్యంత క్రూరుడు.
13.178.14
न हि प्राणात्प्रियतरं लोके किञ्चन विद्यते ।
तस्माद्दयां नरः कुर्याद्यथाऽऽत्मनि तथा परे ॥ १३.१७८.१४ ॥
లోకంలో ప్రాణం కంటే ప్రియమైనది ఏదీ లేదు; అందువల్ల మనిషి తనపై చూపే దయను ఇతరులపైనా చూపాలి.
13.178.15
शुक्राच्च तात सम्भूतिर्मांसस्येह न संशयः ।
भक्षणे तु महान्दोषो मलेन स हि कल्प्यते ॥ १३.१७८.१५ ॥
ఓ వత్సా, ఇక్కడ సందేహం లేదు; మాంసం పుట్టుక శుక్రం నుండే; కానీ దాన్ని తినడంలో గొప్ప దోషం ఉంది, ఎందుకంటే అది మలంతో సమానమని భావిస్తారు.
13.178.16
अहिंसालक्षणो धर्म इति वेदविदो विदुः ।
यदहिंस्रं भवेत्कर्म तत्कुर्यादात्मविन्नरः ॥ १३.१७८.१६ ॥
వేదజ్ఞులు ధర్మం అహింస ద్వారా గుర్తించబడుతుందని తెలిపారు; హింసలేని కర్మను ఆత్మజ్ఞుడైన మనిషి చేయాలి.
13.178.17
पितृदैवतयज्ञेषु प्रोक्षितं हविरुच्यते ।
विधिना वेददृष्टेन तद्भुक्त्वेह न दुष्यति ॥ १३.१७८.१७ ॥
పితృదేవతల, దేవతల యజ్ఞాలలో ప్రోక్షితమైన హవిస్సు అని దాన్ని అంటారు; వేద విధి ప్రకారం దాన్ని తింటే ఇక్కడ మనిషి దోషం పొందడు.
13.178.18
यज्ञार्थे पशवः सृष्टा इत्यपि श्रूयते श्रुतिः ।
अतोऽन्यथा प्रवृत्तानां राक्षसो विधिरुच्यते ॥ १३.१७८.१८ ॥
యజ్ఞం కోసమే పశువులు సృష్టించబడ్డాయని శ్రుతిలో కూడా వినబడుతుంది; కాబట్టి దీనికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించేవారి విధానం రాక్షస విధి అని చెప్పబడుతుంది.
13.178.19
क्षत्रियाणां तु यो दृष्टो विधिस्तमपि मे शृणु ।
वीर्येणोपार्जितं मांसं यथा भुञ्जन्न दुष्यति ॥ १३.१७८.१९ ॥
క్షత్రియులకు ఏ విధి చూడబడిందో, దానిని కూడా నా నుండి వినుము. పరాక్రమంతో సంపాదించిన మాంసాన్ని తినువాడు దోషం పొందడు.
13.178.20
आरण्याः सर्वदैवत्याः सर्वशः प्रोक्षिता मृगाः ।
अगस्त्येन पुरा राजन्मृगया येन पूज्यते ॥ १३.१७८.२० ॥
అడవిలోని జింకలన్నీ సర్వదేవతాత్మకమైనవి; పూర్వం అగస్త్యుడు వాటిని పూర్తిగా ప్రోక్షించాడు. రాజా, దాని వల్ల వేట గౌరవించబడుతుంది.
13.178.21
रक्षणार्थाय भूतानां हिंस्रान्हन्यान्मृगान्पुनः ।
नात्मानमपरित्यज्य मृगया नाम विद्यते ॥ १३.१७८.२१ ॥
ప్రాణులను రక్షించుటకు హింస్ర మృగాలను చంపవచ్చు, మళ్ళీ జింకలను కూడా చంపవచ్చు; కానీ తనను విడనాడకుండా వేట అనేది లేదు.
13.178.22
समतामुपसङ्गम्य रूपं हन्यान्न वा नृप ।
अतो राजर्षयः सर्वे मृगयां यान्ति भारत।
न हि लिप्यन्ति पापेन न चैतत्पातकं भुवि ॥ १३.१७८.२२ ॥
సమత్వాన్ని పొంది రూపాన్ని చంపవచ్చు లేదా చంపకూడదు, ఓ రాజా. అందుకే రాజర్షులందరూ వేటకు వెళ్తారు, ఓ భారతా. వారు పాపంతో అంటబడరు; భూమిపై ఇది పాతకం కాదు.
13.178.23
न ह्यतः सदृशं किञ्चिदिह लोके परत्र च ।
यत्सर्वेष्विह भूतेषु दया कौरवन्दन ॥ १३.१७८.२३ ॥
ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ దీనికి సమానమైనది ఏదీ లేదు; ఈ జీవులన్నింటిపై దయే అది, ఓ కౌరవనందనా.
13.178.24
न भयं विद्यते जातु नरस्येह दयावतः ।
दयावतामिमे लोकाः परे चापि तपस्विनाम् ॥ १३.१७८.२४ ॥
ఇక్కడ దయగల మనిషికి ఎప్పుడూ భయం ఉండదు. దయగలవారికి ఈ లోకాలు ఉన్నాయి, తపస్వులకు పరలోకాలు కూడా.
13.178.25
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो ददाति दयापरः ।
अभयं तस्य भूतानि ददतीत्यनुशुश्रुम ॥ १३.१७८.२५ ॥
సర్వ ప్రాణులకు అభయాన్నిచ్చేవాడు, దయాపరుడు; అతనికి ప్రాణులు అభయాన్నిస్తాయని మేము విన్నాము.
13.178.26
क्षतं च स्खलितं चैव पतितं क्लिन्नमाहतम् ।
सर्वभूतानि रक्षन्ति समेषु विषमेषु च। ॥ १३.१७८.२६ ॥
గాయపడినవాడు, తడబడినవాడు, పడినవాడు, తడిసినవాడు, దెబ్బతిన్నవాడు — సమమైన మరియు విషమమైన ప్రదేశాలలో సర్వ ప్రాణులు వారిని రక్షిస్తాయి.
13.178.27
नैनं व्यालमृगा घ्नन्ति न पिशाचा न राक्षसाः ।
मुच्यते भयकालेषु मोक्षयेद्यो भये परान् ॥ १३.१७८.२७ ॥
ఇతనిని క్రూర మృగాలు చంపవు, పిశాచాలు గాని రాక్షసులు గాని చంపరు. భయకాలాలలో ఇతరులను భయం నుండి విడిపించేవాడు విముక్తి పొందుతాడు.
13.178.28
प्राणदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति ।
न ह्यात्मनः प्रियतरं किञ्चिदस्तीह निश्चितम् ॥ १३.१७८.२८ ॥
ప్రాణదానం కంటే గొప్ప దానం ఎప్పుడూ లేదు, ఇకపై కూడా ఉండదు. ఈ లోకంలో తనకంటే ప్రియమైనది మరేదీ నిశ్చయంగా లేదు.
13.178.29
अनिष्टं सर्वभूतानां मरणं नाम भारत ।
मृत्युकाले हि भूतानां सद्यो जायति वेपथुः ॥ १३.१७८.२९ ॥
భారతా, మరణం సర్వ ప్రాణులకు అనిష్టమైనది. మరణకాలంలో ప్రాణులకు వెంటనే వణుకు కలుగుతుంది.
13.178.30
व्याधिजन्मजरादुःखैर्नित्यं संसारसागरे ।
जन्तवः परिवर्तन्ते मरणादुद्विजन्ति च ॥ १३.१७८.३० ॥
వ్యాధి, జననం, ముసలితనం అనే దుఃఖాలతో ఎల్లప్పుడూ సంసార సముద్రంలో ప్రాణులు తిరుగుతుంటాయి; మరణం వల్ల అవి భయపడతాయి.
13.178.31
गर्भवासेषु पच्यन्ते क्षाराम्लकटुकै रसैः ।
मूत्रस्वेदपुरीषाणां परुषैर्भृशदारुणैः ॥ १३.१७८.३१ ॥
గర్భవాసాలలో క్షార, పులుపు, కారపు రసాలతో, మూత్రం, చెమట, మలం యొక్క కఠినమైన, అత్యంత భయంకరమైన రసాలతో వారు ఉడికించబడతారు.
13.178.32
जाताश्चाप्यवशास्तत्र च्छिद्यमानाः पुनःपुनः ।
हन्यमानाश्च दृश्यन्ते विवशा मांसगृद्धिनः ॥ १३.१७८.३२ ॥
అక్కడ జన్మించినా వారు నిస్సహాయులు; మళ్ళీ మళ్ళీ ఖండింపబడి, కొట్టబడుతూ, మాంసపు ఆశతో వివశులుగా కనిపిస్తారు.
13.178.33
कुम्भीपाके च पच्यन्ते तां तां योनिमुपागताः ।
आक्रम्य मार्यमाणाश्च त्रास्यन्त्यन्ये पुनःपुनः ॥ १३.१७८.३३ ॥
కుంభీపాకంలో వారు ఉడికించబడతారు; ఆయా యోనులను చేరినవారు. ఇతరులు దాడి చేయబడి చంపబడి, మళ్ళీ మళ్ళీ భయపడతారు.
13.178.34
नात्मनोऽस्ति प्रियतरः पृथिवीमनुसृत्य ह ।
तस्मात्प्राणिषु सर्वेषु दयावानात्मवान्भवेत् ॥ १३.१७८.३४ ॥
భూమినంతా వెతికినా తన కంటే ప్రియమైనది ఏదీ లేదు; కాబట్టి అన్ని ప్రాణుల పట్ల దయగలవాడు, ఆత్మసంయమం కలవాడు కావాలి.
13.178.35
सर्वमांसानि यो राजन्यावज्जीवं न भक्षयेत् ।
आश्वासं विपुलं स्थानं प्राप्नुयान्नात्र संशयः ॥ १३.१७८.३५ ॥
ఓ రాజా! జీవితాంతం అన్ని రకాల మాంసాన్ని తిననివాడు గొప్ప శాంతిని, ఉన్నత స్థానాన్ని పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
13.178.36
ये भक्षयन्ति मांसानि भूतानां जीवितैषिणाम् ।
भक्ष्यन्ते तेऽपि भूतैस्तैरिति मे नास्ति संशयः ॥ १३.१७८.३६ ॥
జీవించాలని కోరే ప్రాణుల మాంసాన్ని తినేవారు, ఆ ప్రాణులచేతనే తినబడతారు; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
13.178.37
मां स भक्षयते यस्माद्भक्षयिष्ये तमप्यहम् ।
एतन्मांसस्य मांसत्वमनुबुद्ध्यस्व भारत ॥ १३.१७८.३७ ॥
అతడు ఎవరిని తింటాడో, నేను కూడా వానిని తింటాను. ఓ భారతా, ఈ మాంసపు మాంసత్వాన్ని ఇలా తెలుసుకో.
13.178.38
घातको वध्यते नित्यं तथा बध्येत बन्धकः ।
आक्रोष्टा क्रुध्यते राजन्द्वेष्टा द्वेष्यत्वमाप्नुते ॥ १३.१७८.३८ ॥
హంతకుడు ఎల్లప్పుడూ చంపబడతాడు; బంధించేవాడు అలాగే బంధింపబడతాడు. ఓ రాజా, దూషించేవాడు కోపానికి గురవుతాడు; ద్వేషించేవాడు ద్వేషింపబడతాడు.
13.178.39
येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः ।
तेनतेन शरीरेण तत्तत्फलमुपाश्नुते ॥ १३.१७८.३९ ॥
ఏ శరీరంతో ఎవరు ఏ కర్మ చేస్తారో, ఆ శరీరంతోనే ఆ ఫలాన్ని పొందుతారు.
13.178.40
अहिंसा परमो धर्मस्तथाऽहिंसा परो दमः ।
अहिंसा परमं दानमहिंसा परमं तपः ॥ १३.१७८.४० ॥
అహింసయే పరమ ధర్మం; అహింసయే పరమ దమం. అహింసయే పరమ దానం; అహింసయే పరమ తపస్సు.
13.178.41
अहिंसा परमं मिमहिंसा परमं सुखम् ।
सर्वयज्ञेषु वा दानं सर्वतीर्थेषु वा प्लुतम्। ॥ १३.१७८.४१ ॥
అహింసయే పరమ సుఖం; అహింసయే పరమ సుఖం. సర్వయజ్ఞాలలో దానం, లేదా సర్వతీర్థాలలో స్నానం (అహింసతో సమానం కావు).
13.178.42
सर्वदानफलं वाऽपि नैतत्तुल्यमहिंसया ।
अहिंसस्य तपोऽक्षय्यमहिंस्रो जयते सदा। ॥ १३.१७८.४२ ॥
అన్ని దానాల ఫలమూ అహింసతో సమానం కాదు. అహింసకుని తపస్సు అక్షయం; అహింసకుడు ఎల్లప్పుడూ జయిస్తాడు.
13.178.43
अहिंस्रः सर्वभूतानां यथा माता यथा पिता ।
एतत्फलमहिंसायां भूयश्च कुरुपुङ्गव। ॥ १३.१७८.४३ ॥
సర్వ ప్రాణులపట్ల హింస లేనివాడు తల్లిదండ్రులవంటివాడు. కురుశ్రేష్ఠా, అహింసకు ఫలం ఇదే, ఇంకా కూడా.
13.178.44
न हि शक्या गुणा वक्तुमपि वर्षशतैरपि ॥ १३.१७८.४४ ॥
వందల సంవత్సరాలైనా దాని గుణాలను చెప్పడం సాధ్యం కాదు.