マハーバーラタ · 章 13.179
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.179.1
अकामाश्च सकामाश्च ये हताः स्म महामृधे ।
कां योनिं प्रतिपन्नास्ते तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१७९.१ ॥
大戦で、望まずに、あるいは望んで殺された者たちは、どの胎（生まれ）に至ったのか。祖父よ、それを私に語ってください。
13.179.2
दुःखं प्राणपरित्यागः पुरुषाणां महामृधे ।
जानामि चाहं धर्मज्ञ प्राणत्यागं सुदुष्करम् ॥ १३.१७९.२ ॥
大戦で人々が命を捨てるのは苦しみである。法を知る者よ、命を捨てることは極めて難しいと私は知っている。
13.179.3
समृद्दे वाऽसमृद्धे वा शुभे वा यदि वाऽशुभे ।
संसारेऽस्मिन्सदाजाताः प्राणिनोऽभिरताःकथम्
कारणं तत्र मे ब्रूहि सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ १३.१७९.३ ॥
繁栄にあっても困窮にあっても、善にあっても悪にあっても、この輪廻に常に生まれた生き物はどうしてそこに喜ぶのか。その原因を私に語ってください。あなたは一切を知る者と思っています。
13.179.4
समृद्धे वाऽसमृद्धे वा शुभे वा यदि वाऽशुभे ।
संसारेऽस्मिन्समे जाताः प्राणिनः पृथिवीपते ॥ १३.१७९.४ ॥
繁栄にあっても困窮にあっても、善にあっても悪にあっても、生き物はこの輪廻に等しく生まれる。大地の主よ。
13.179.5
निरता येन भावेन तत्र मे शृणु कारणम् ।
सम्यक्चायमनुप्रश्नस्त्वयोक्तस्तु युधिष्ठिर ॥ १३.१७९.५ ॥
彼らがどのような心でそこに喜ぶのか、その原因を私から聞け。ユディシュティラよ、あなたはこの問いを正しく尋ねた。
13.179.6
अत्र ते वर्तयिष्यामि पुरावृत्तमिदं नृप ।
द्वैपायनस्य संवादं कीटस्य च युधिष्ठिर ॥ १३.१७९.६ ॥
ここで、王ユディシュティラよ、この古い物語を語ろう。ドヴァイパーヤナ（ヴィヤーサ）と一匹の虫との対話である。
13.179.7
ब्रह्मिभूतश्चरन्विप्रः कृष्णद्वैपायनः पुरा ।
ददर्श कीटं धावन्तं शीघ्रं शकटवर्त्मनि ॥ १३.१७९.७ ॥
ブラフマンに没入して遍歴していた賢者クリシュナ・ドヴァイパーヤナ（ヴィヤーサ）は、昔、車の道を速く走る一匹の虫を見た。
13.179.8
गतिज्ञः सर्वभूतानां रुतज्ञश्च शरीरिणाम् ।
सर्वज्ञस्त्वरितं दृष्ट्वा कीटं वचनमब्रवीत् ॥ १३.१७९.८ ॥
あらゆる存在の動きと有身者の声を知る全知者は、その虫が速く走るのを見て、この言葉を語った。
13.179.9
कीट संत्रस्तरूपोऽसि त्वरितश्चैव लक्ष्यसे ।
क्व च वासस्तदाचक्ष्व कुतस्ते भयमागतम् ॥ १३.१७९.९ ॥
虫よ、お前は怯えた姿で急いでいるように見える。お前の住処はどこか言え。恐れはどこから来たのか。
13.179.10
शकटव्रजस्य महतो घोषं श्रुत्वा भयं मम ।
आगतं वै महाबुद्धे स्वन एष हि दारुणः ॥ १३.१७९.१० ॥
大いなる智慧の人よ、大きな車の群れの轟音を聞いて、私に恐れが生じた。実にこの音は恐ろしい。
13.179.11
श्रूयते तु स मा हन्यादिति ह्यस्मादपक्रमे ।
श्वसतां च शृणोम्येनं गोवृषाणां प्रतोद्यताम् ॥ १३.१७९.११ ॥
それが私を殺すかもしれないと聞こえるので、私はそこから離れようとしている。突き棒で追われる牛たちの息遣いが聞こえる。
13.179.12
वहतां सुमहाभारं सन्निकर्षे स्वनं प्रभो ।
नृणां च संवाहयतां श्रूयन्ते विविधाः स्वनाः ॥ १३.१७९.१२ ॥
主よ、非常に重い荷を運ぶ獣と、それを追い立てる人々の様々な音が近くから聞こえる。
13.179.13
वोढुमस्मद्विधेनैव न शक्यः कीटयोनिना ।
तस्मादतिक्रमाम्येष भयादस्मात्सुदारुणात् ॥ १३.१७९.१३ ॥
我々のような虫の胎に生まれた者には、この重荷は担えない。ゆえに私はこの恐ろしい恐怖から逃れて去る。
13.179.14
दुःखं हि मृत्युर्भूतानां जीवितं च सुदुर्लभम् ।
अतो भीतः पलायामि गच्छेयं नापदं यथा ॥ १३.१७९.१४ ॥
生きとし生けるものにとって死は苦であり、命は得がたい。ゆえに私は恐れて逃げる、災いに陥らないために。
13.179.15
इत्युक्तः स तु सं प्राह कुतः कीट सुखं तव ।
मरणं ते सुखं मन्ये तिर्यग्योनौ हि वर्तसे ॥ १३.१७९.१५ ॥
そう言われて彼は答えた。「虫よ、お前にどこに幸せがあるのか。お前は畜生の生に在る。ゆえに死こそお前の幸せだと私は思う。」
13.179.16
शब्दं स्पर्शं रसं गन्धं भोगांश्चोच्चावचान्बहून् ।
नाभिजानासि कीट त्वं श्रेयो मरणमेव ते ॥ १३.१७९.१६ ॥
虫よ、お前は声も触れることも味も香りも、高低さまざまな多くの楽しみも知らない。お前にとっては死こそが善いのだ。
13.179.17
सर्वत्र निरतो जीव इहापि च सुखं मम ।
चेतयामि महाप्राज्ञ तस्मादिच्छामि जीवितुम् ॥ १३.१७९.१७ ॥
私はどこにあっても楽しむ生き物である。ここにおいても私は幸せを感じる。ゆえに、大智者よ、私は生きたいのだ。
13.179.18
इहापि विषयः सर्वो यथादेहं प्रवर्तितः ।
मनुष्यास्तिर्यगाश्चैव पृथग्भोगा विशेषतः ॥ १३.१७९.१८ ॥
ここでもあらゆる感覚の対象は身体に応じて働く。人間も畜生も、それぞれ別々の楽しみをもつが、特にそうである。
13.179.19
अहमासं मनुष्यो वै शूद्रो बहुधनः प्रभो ।
अब्रह्मण्यो नृशंसश्च कदर्यो बुद्धिजीवनः ॥ १३.१७९.१९ ॥
私は人間で、シュードラであり、主よ、多くの富を持ち、バラモンに敵対し、残酷で、けちで、知恵で生計を立てていました。
13.179.20
वाक्श्लक्ष्णो ह्यकृतप्रज्ञो द्वेष्टा विश्वस्य कर्मणः ।
मिथोगुप्तनिधिर्नित्यं परस्वहरणे रतः ॥ १३.१७९.२० ॥
私は口当たりがよかったが、真の智慧を欠き、世の行いを憎み、常に宝を隠し、他人の財産を奪うことを喜んでいました。
13.179.21
भृत्यातिथिजनश्चापि गृहेऽपर्यशितो मया ।
मात्सर्यात्स्वादुकामेन नृशंसेन बुभुक्षता ॥ १३.१७९.२१ ॥
家では、召使いや客人や他の人々にも食事を与えませんでした。妬みから、美味な食物を欲し、残酷で飢えたままに。
13.179.22
देवार्थं पितृयज्ञार्थं न च श्राद्धं कृतं मया ।
न दत्तमन्नकामेषु दत्तमन्नं लुनामि च ॥ १३.१७९.२२ ॥
神々のためにも祖霊への祭祀のためにも、私は葬祭儀礼を行いませんでした。食物を求める者に食物を与えず、与えられた食物さえ奪い取りました。
13.179.23
गुप्तं शरणमाश्रित्य भयेषु शरणागतान् ।
त्यक्त्वाऽकस्मान्निशायां च न दत्तमभयं मया ॥ १३.१७९.२३ ॥
危難の中で保護された避難所を求めて来た者たちを、私は夜中に突然見捨てました。彼らに安全を与えませんでした。
13.179.24
धनं धान्यं प्रियान्दारान्यानं वासस्तथाऽद्भुतम् ।
श्रियं दृष्ट्वा मनुष्याणामसूयामि निरर्थकम् ॥ १३.१७९.२४ ॥
富、穀物、愛しい妻たち、乗り物、衣服、そして驚くべき繁栄——人間のそのような輝きを見て、私は無益に妬みました。
13.179.25
ईर्ष्युः परसुखं दृष्ट्वा अन्यस्य न बुभूषकः ।
त्रिवर्गहन्ता चान्येषामात्मकामानुवर्तकः ॥ १३.१७९.२५ ॥
他人の幸福を見て妬み、他人のようになることを望まず、三つの目的を破壊し、他の者たちの中で自分の欲望だけに従う者。
13.179.26
नृशंसगुणभूयिष्ठं पुरा कर्म कृतं मया ।
स्मृत्वा तदनुतप्येऽहं हित्वा प्रियमिवात्मजम् ॥ १३.१७९.२६ ॥
昔、私が行った残酷な性質に満ちた行いを思い出し、私は悔やむ。まるで愛する息子を捨てたかのように。
13.179.27
शुभानां नाभिजानामि कृतानां कर्मणां फलम् ।
माता च पूजिता वृद्धा ब्राह्मणश्चार्चितो मया ॥ १३.१७९.२७ ॥
私は行った善行の果報が分からない。年老いた母を敬い、バラモンを礼拝したのだが。
13.179.28
सकृज्जातिगुणोपेतः सङ्गत्या गृहमागतः ।
अतिथिः पूजितो ब्रह्मंस्तेन मां नाजहात्स्मृतिः ॥ १३.१७९.२८ ॥
ある時、生まれながらの徳を備えた客人が偶然わが家に来た。ブラフマナよ、彼を敬ったことで、私の記憶は私を離れなかった。
13.179.29
कर्मणामेव चैवाहं सुखाशामिव लक्षये ।
तच्छ्रोतुमहमिच्छामि त्वत्तः श्रेयस्तपोधन ॥ १३.१७९.२९ ॥
ただ行為の中にのみ、私は幸福への望みを見るようだ。苦行の宝よ、善きことをあなたから聞きたいと思う。