మహాభారతం · అధ్యాయం 13.179
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.179.1
अकामाश्च सकामाश्च ये हताः स्म महामृधे ।
कां योनिं प्रतिपन्नास्ते तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१७९.१ ॥
మహాయుద్ధంలో అయిష్టంగానో ఇష్టంగానో హతులైనవారు ఏ యోనిని పొందారు? ఓ పితామహా, అది నాకు చెప్పు.
13.179.2
दुःखं प्राणपरित्यागः पुरुषाणां महामृधे ।
जानामि चाहं धर्मज्ञ प्राणत्यागं सुदुष्करम् ॥ १३.१७९.२ ॥
ధర్మజ్ఞా, మహాయుద్ధంలో మనుషులు ప్రాణత్యాగం చేయడం దుఃఖకరం; ప్రాణత్యాగం అత్యంత కష్టమని నేను తెలుసుకున్నాను.
13.179.3
समृद्दे वाऽसमृद्धे वा शुभे वा यदि वाऽशुभे ।
संसारेऽस्मिन्सदाजाताः प्राणिनोऽभिरताःकथम्
कारणं तत्र मे ब्रूहि सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ १३.१७९.३ ॥
సమృద్ధిలో అయినా లేమిలో అయినా, శుభమైనా అశుభమైనా, ఈ సంసారంలో ఎల్లప్పుడూ పుట్టిన ప్రాణులు దానిలో ఎలా ఆనందిస్తున్నాయి? దాని కారణం నాకు చెప్పు; నీవు సర్వజ్ఞుడవని నా అభిప్రాయం.
13.179.4
समृद्धे वाऽसमृद्धे वा शुभे वा यदि वाऽशुभे ।
संसारेऽस्मिन्समे जाताः प्राणिनः पृथिवीपते ॥ १३.१७९.४ ॥
సమృద్ధిలో అయినా లేమిలో అయినా, శుభమైనా అశుభమైనా, ఈ సంసారంలో ప్రాణులు సమానంగా పుట్టాయి, ఓ భూపతీ.
13.179.5
निरता येन भावेन तत्र मे शृणु कारणम् ।
सम्यक्चायमनुप्रश्नस्त्वयोक्तस्तु युधिष्ठिर ॥ १३.१७९.५ ॥
ఏ భావంతో అవి ఆనందిస్తాయో, ఆ కారణాన్ని నా నుండి విను. యుధిష్ఠిరా, నీవు ఈ ప్రశ్నను సరిగానే అడిగావు.
13.179.6
अत्र ते वर्तयिष्यामि पुरावृत्तमिदं नृप ।
द्वैपायनस्य संवादं कीटस्य च युधिष्ठिर ॥ १३.१७९.६ ॥
ఇక్కడ నీకు ఈ పురాతన కథను చెబుతాను, రాజా యుధిష్ఠిరా: ద్వైపాయనునికి (వ్యాసునికి) ఒక పురుగుకు జరిగిన సంవాదం ఇది.
13.179.7
ब्रह्मिभूतश्चरन्विप्रः कृष्णद्वैपायनः पुरा ।
ददर्श कीटं धावन्तं शीघ्रं शकटवर्त्मनि ॥ १३.१७९.७ ॥
బ్రహ్మభూతుడై సంచరిస్తున్న విప్రుడు కృష్ణద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు) పూర్వం బండిదారిలో వేగంగా పరుగెత్తుతున్న ఒక పురుగును చూశాడు.
13.179.8
गतिज्ञः सर्वभूतानां रुतज्ञश्च शरीरिणाम् ।
सर्वज्ञस्त्वरितं दृष्ट्वा कीटं वचनमब्रवीत् ॥ १३.१७९.८ ॥
సర్వ ప్రాణుల గతిని, దేహధారుల శబ్దాన్ని తెలిసిన సర్వజ్ఞుడు ఆ పురుగు వేగంగా పరుగెత్తడం చూసి ఈ మాట అన్నాడు.
13.179.9
कीट संत्रस्तरूपोऽसि त्वरितश्चैव लक्ष्यसे ।
क्व च वासस्तदाचक्ष्व कुतस्ते भयमागतम् ॥ १३.१७९.९ ॥
ఓ పురుగా, నువ్వు భయపడిన రూపంతో, తొందరగా కనిపిస్తున్నావు. నీ నివాసం ఎక్కడో చెప్పు; నీకు భయం ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది?
13.179.10
शकटव्रजस्य महतो घोषं श्रुत्वा भयं मम ।
आगतं वै महाबुद्धे स्वन एष हि दारुणः ॥ १३.१७९.१० ॥
ఓ మహాబుద్ధిమంతుడా! పెద్ద బండ్ల సమూహపు ధ్వని విని నాకు భయం కలిగింది. ఈ శబ్దం నిజంగా భయంకరంగా ఉంది.
13.179.11
श्रूयते तु स मा हन्यादिति ह्यस्मादपक्रमे ।
श्वसतां च शृणोम्येनं गोवृषाणां प्रतोद्यताम् ॥ १३.१७९.११ ॥
"అది నన్ను చంపుతుంది" అని వింటున్నాను; అందుకే దాని నుండి దూరంగా పారిపోతున్నాను. కొరడాలు పట్టిన ఎద్దుల శ్వాసధ్వనిని వింటున్నాను.
13.179.12
वहतां सुमहाभारं सन्निकर्षे स्वनं प्रभो ।
नृणां च संवाहयतां श्रूयन्ते विविधाः स्वनाः ॥ १३.१७९.१२ ॥
ఓ ప్రభూ! గొప్ప భారం మోస్తున్న జంతువుల, వాటిని తోలుతున్న మనుషుల అనేక రకాల శబ్దాలు దగ్గరగా వినిపిస్తున్నాయి.
13.179.13
वोढुमस्मद्विधेनैव न शक्यः कीटयोनिना ।
तस्मादतिक्रमाम्येष भयादस्मात्सुदारुणात् ॥ १३.१७९.१३ ॥
మనలాంటి కీటక-యోనిలో జన్మించినవాడి చేత ఈ భారాన్ని మోయడం సాధ్యం కాదు. కాబట్టి ఈ అత్యంత భయంకరమైన భయం నుండి నేను తప్పించుకొని వెళ్తున్నాను.
13.179.14
दुःखं हि मृत्युर्भूतानां जीवितं च सुदुर्लभम् ।
अतो भीतः पलायामि गच्छेयं नापदं यथा ॥ १३.१७९.१४ ॥
ప్రాణులకు మరణం దుఃఖం; జీవితం అత్యంత దుర్లభం. అందుచేత భయపడి నేను పారిపోతున్నాను, ఆపదను పొందకుండా.
13.179.15
इत्युक्तः स तु सं प्राह कुतः कीट सुखं तव ।
मरणं ते सुखं मन्ये तिर्यग्योनौ हि वर्तसे ॥ १३.१७९.१५ ॥
ఇలా చెప్పబడినవాడు ప్రత్యుత్తరంగా ఇలా అన్నాడు: "ఓ కీటకమా, నీకు సుఖం ఎక్కడ? తిర్యక్ యోనిలో నీవు ఉన్నావు కాబట్టి, మరణమే నీకు సుఖమని నేను భావిస్తున్నాను."
13.179.16
शब्दं स्पर्शं रसं गन्धं भोगांश्चोच्चावचान्बहून् ।
नाभिजानासि कीट त्वं श्रेयो मरणमेव ते ॥ १३.१७९.१६ ॥
ఓ కీటకమా, శబ్దం, స్పర్శ, రసం, గంధం మరియు ఉన్నత-నీచ అనేక భోగాలను నీవు తెలుసుకోవు. నీకు మరణమే శ్రేయస్సు.
13.179.17
सर्वत्र निरतो जीव इहापि च सुखं मम ।
चेतयामि महाप्राज्ञ तस्मादिच्छामि जीवितुम् ॥ १३.१७९.१७ ॥
ప్రతిచోటా ఆనందించే జీవుడనైన నేను ఇక్కడ కూడా సుఖాన్ని గ్రహిస్తున్నాను. ఓ మహాప్రాజ్ఞా, అందువల్ల నేను జీవించాలని కోరుతున్నాను.
13.179.18
इहापि विषयः सर्वो यथादेहं प्रवर्तितः ।
मनुष्यास्तिर्यगाश्चैव पृथग्भोगा विशेषतः ॥ १३.१७९.१८ ॥
ఇక్కడ కూడా సమస్త విషయాలు దేహానుసారం ప్రవర్తిస్తాయి. మనుషులు, తిర్యక్కులు కూడా, విడివిడి భోగాలతో, ముఖ్యంగా అలాగే.
13.179.19
अहमासं मनुष्यो वै शूद्रो बहुधनः प्रभो ।
अब्रह्मण्यो नृशंसश्च कदर्यो बुद्धिजीवनः ॥ १३.१७९.१९ ॥
నేను మనిషిగా ఉండేవాడిని, శూద్రుడిని, ప్రభూ, అధిక ధనవంతుడిని. బ్రాహ్మణ విరోధిని, క్రూరుడిని, లోభిని, బుద్ధితో జీవించేవాడిని.
13.179.20
वाक्श्लक्ष्णो ह्यकृतप्रज्ञो द्वेष्टा विश्वस्य कर्मणः ।
मिथोगुप्तनिधिर्नित्यं परस्वहरणे रतः ॥ १३.१७९.२० ॥
మధురంగా మాట్లాడేవాడిని, కానీ నిజమైన ప్రజ్ఞ లేనివాడిని, లోక కర్మను ద్వేషించేవాడిని, ఎప్పుడూ ధనాన్ని దాచేవాడిని, పరుల ధనాన్ని అపహరించడంలో ఆనందించేవాడిని.
13.179.21
भृत्यातिथिजनश्चापि गृहेऽपर्यशितो मया ।
मात्सर्यात्स्वादुकामेन नृशंसेन बुभुक्षता ॥ १३.१७९.२१ ॥
ఇంట్లో సేవకులకు, అతిథులకు, ఇతరులకు కూడా నేను భోజనం పెట్టలేదు. మాత్సర్యంతో, రుచికరమైన ఆహారాన్ని కోరుతూ, క్రూరుడుగా, ఆకలితో ఉండి.
13.179.22
देवार्थं पितृयज्ञार्थं न च श्राद्धं कृतं मया ।
न दत्तमन्नकामेषु दत्तमन्नं लुनामि च ॥ १३.१७९.२२ ॥
దేవతల కోసం, పితృయజ్ఞం కోసం నేను శ్రాద్ధం చేయలేదు. అన్నం కోరినవారికి అన్నం పెట్టలేదు; ఇవ్వబడిన అన్నాన్ని కూడా నేను లాగివేసేవాడిని.
13.179.23
गुप्तं शरणमाश्रित्य भयेषु शरणागतान् ।
त्यक्त्वाऽकस्मान्निशायां च न दत्तमभयं मया ॥ १३.१७९.२३ ॥
భయాల్లో రక్షిత స్థలంలో శరణు పొందిన, శరణుకు వచ్చిన వారిని రాత్రివేళ అకస్మాత్తుగా విడిచిపెట్టాను; నేను వారికి అభయం ఇవ్వలేదు.
13.179.24
धनं धान्यं प्रियान्दारान्यानं वासस्तथाऽद्भुतम् ।
श्रियं दृष्ट्वा मनुष्याणामसूयामि निरर्थकम् ॥ १३.१७९.२४ ॥
ధనం, ధాన్యం, ప్రియమైన భార్యలు, వాహనాలు, వస్త్రాలు, అద్భుత సంపద — మనుష్యుల ఈ శోభను చూసి నేను వ్యర్థంగా అసూయపడేవాడిని.
13.179.25
ईर्ष्युः परसुखं दृष्ट्वा अन्यस्य न बुभूषकः ।
त्रिवर्गहन्ता चान्येषामात्मकामानुवर्तकः ॥ १३.१७९.२५ ॥
ఇతరుల సుఖాన్ని చూసి అసూయపడేవాడు, ఇతరులవలె కావాలనుకోనివాడు, త్రివర్గాన్ని నాశనం చేసేవాడు, ఇతరులలో కేవలం తన కోరికను అనుసరించేవాడు.
13.179.26
नृशंसगुणभूयिष्ठं पुरा कर्म कृतं मया ।
स्मृत्वा तदनुतप्येऽहं हित्वा प्रियमिवात्मजम् ॥ १३.१७९.२६ ॥
పూర్వం నేను చేసిన క్రూర గుణాలతో నిండిన ఆ కర్మను గుర్తుచేసుకుని నేను పశ్చాత్తాపపడుతున్నాను, ప్రియమైన కుమారుని విడిచిపెట్టినవానిలా.
13.179.27
शुभानां नाभिजानामि कृतानां कर्मणां फलम् ।
माता च पूजिता वृद्धा ब्राह्मणश्चार्चितो मया ॥ १३.१७९.२७ ॥
శుభ కర్మల ఫలాన్ని నేను గుర్తించలేను; నేను వృద్ధ తల్లిని గౌరవించాను, బ్రాహ్మణుని పూజించాను.
13.179.28
सकृज्जातिगुणोपेतः सङ्गत्या गृहमागतः ।
अतिथिः पूजितो ब्रह्मंस्तेन मां नाजहात्स्मृतिः ॥ १३.१७९.२८ ॥
ఒకసారి జన్మగుణాలు కలిగిన ఒక అతిథి యాదృచ్ఛికంగా నా ఇంటికి వచ్చారు; ఓ బ్రాహ్మణా, ఆయనను సత్కరించడం వల్ల నా స్మృతి నన్ను విడువలేదు.
13.179.29
कर्मणामेव चैवाहं सुखाशामिव लक्षये ।
तच्छ्रोतुमहमिच्छामि त्वत्तः श्रेयस्तपोधन ॥ १३.१७९.२९ ॥
కర్మలలోనే నేను సుఖాశను చూస్తున్నాను; ఓ తపోధనా, శ్రేయస్కరమైనది మీ నుండి వినాలని కోరుతున్నాను.