ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.179
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.179.1
अकामाश्च सकामाश्च ये हताः स्म महामृधे ।
कां योनिं प्रतिपन्नास्ते तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१७९.१ ॥
ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆಯೋ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೋ ಹತರಾದವರು ಯಾವ ಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಪಿತಾಮಹ.
13.179.2
दुःखं प्राणपरित्यागः पुरुषाणां महामृधे ।
जानामि चाहं धर्मज्ञ प्राणत्यागं सुदुष्करम् ॥ १३.१७९.२ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದು ದುಃಖಕರ; ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ.
13.179.3
समृद्दे वाऽसमृद्धे वा शुभे वा यदि वाऽशुभे ।
संसारेऽस्मिन्सदाजाताः प्राणिनोऽभिरताःकथम्
कारणं तत्र मे ब्रूहि सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ १३.१७९.३ ॥
ಸಮೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಾದರೂ ಅಭಾವದಲ್ಲಾದರೂ, ಶುಭದಲ್ಲಾದರೂ ಅಶುಭದಲ್ಲಾದರೂ, ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ರಮಿಸುತ್ತವೆ? ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
13.179.4
समृद्धे वाऽसमृद्धे वा शुभे वा यदि वाऽशुभे ।
संसारेऽस्मिन्समे जाताः प्राणिनः पृथिवीपते ॥ १३.१७९.४ ॥
ಸಮೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಾದರೂ ಅಭಾವದಲ್ಲಾದರೂ, ಶುಭದಲ್ಲಾದರೂ ಅಶುಭದಲ್ಲಾದರೂ, ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿವೆ, ಭೂಪತಿಯೇ.
13.179.5
निरता येन भावेन तत्र मे शृणु कारणम् ।
सम्यक्चायमनुप्रश्नस्त्वयोक्तस्तु युधिष्ठिर ॥ १३.१७९.५ ॥
ಯಾವ ಭಾವದಿಂದ ಅವು ರಮಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ಕಾರಣವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ನೀನು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ.
13.179.6
अत्र ते वर्तयिष्यामि पुरावृत्तमिदं नृप ।
द्वैपायनस्य संवादं कीटस्य च युधिष्ठिर ॥ १३.१७९.६ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಈ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅರಸನೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ: ದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ) ಮತ್ತು ಒಂದು ಹುಳುವಿನ ಸಂವಾದ ಇದು.
13.179.7
ब्रह्मिभूतश्चरन्विप्रः कृष्णद्वैपायनः पुरा ।
ददर्श कीटं धावन्तं शीघ्रं शकटवर्त्मनि ॥ १३.१७९.७ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಭೂತನಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಪ್ರ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ) ಹಿಂದೆ ಶಕಟಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಕೀಟವನ್ನು ಕಂಡನು.
13.179.8
गतिज्ञः सर्वभूतानां रुतज्ञश्च शरीरिणाम् ।
सर्वज्ञस्त्वरितं दृष्ट्वा कीटं वचनमब्रवीत् ॥ १३.१७९.८ ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಗತಿಯನ್ನೂ ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಶಬ್ದವನ್ನೂ ಬಲ್ಲ ಸರ್ವಜ್ಞನು ಆ ಕೀಟವು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
13.179.9
कीट संत्रस्तरूपोऽसि त्वरितश्चैव लक्ष्यसे ।
क्व च वासस्तदाचक्ष्व कुतस्ते भयमागतम् ॥ १३.१७९.९ ॥
ಓ ಕೀಟವೇ, ನೀನು ಭಯಭೀತ ರೂಪದವನಂತೆ ಮತ್ತು ಅವಸರದವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಎಲ್ಲಿ ಹೇಳು; ನಿನಗೆ ಭಯ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು?
13.179.10
शकटव्रजस्य महतो घोषं श्रुत्वा भयं मम ।
आगतं वै महाबुद्धे स्वन एष हि दारुणः ॥ १३.१७९.१० ॥
ಓ ಮಹಾಬುದ್ಧಿಯೇ! ದೊಡ್ಡ ಶಕಟ-ಸಮೂಹದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ನನಗೆ ಭಯ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಶಬ್ದ ನಿಜಕ್ಕೂ ಭಯಂಕರವಾಗಿದೆ.
13.179.11
श्रूयते तु स मा हन्यादिति ह्यस्मादपक्रमे ।
श्वसतां च शृणोम्येनं गोवृषाणां प्रतोद्यताम् ॥ १३.१७९.११ ॥
"ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು" ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಉಸಿರಾಡುವ ಎತ್ತುಗಳ ಶಬ್ದವನ್ನು, ಚಾಟಿ ಹಿಡಿದವರ ಶಬ್ದವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
13.179.12
वहतां सुमहाभारं सन्निकर्षे स्वनं प्रभो ।
नृणां च संवाहयतां श्रूयन्ते विविधाः स्वनाः ॥ १३.१७९.१२ ॥
ಓ ಪ್ರಭುವೇ! ಭಾರೀ ಹೊರೆ ಹೊರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರ ನಾನಾ ಶಬ್ದಗಳು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
13.179.13
वोढुमस्मद्विधेनैव न शक्यः कीटयोनिना ।
तस्मादतिक्रमाम्येष भयादस्मात्सुदारुणात् ॥ १३.१७९.१३ ॥
ನಮ್ಮಂತಹ ಕೀಟ-ಯೋನಿಯವರಿಗೆ ಈ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅತಿ ಭಯಂಕರ ಭಯದಿಂದ ನಾನು ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
13.179.14
दुःखं हि मृत्युर्भूतानां जीवितं च सुदुर्लभम् ।
अतो भीतः पलायामि गच्छेयं नापदं यथा ॥ १३.१७९.१४ ॥
ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮರಣವೇ ದುಃಖ; ಜೀವನವೂ ಅತಿ ದುರ್ಲಭ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಯಗೊಂಡು ನಾನು ಓಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಆಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದದಂತೆ.
13.179.15
इत्युक्तः स तु सं प्राह कुतः कीट सुखं तव ।
मरणं ते सुखं मन्ये तिर्यग्योनौ हि वर्तसे ॥ १३.१७९.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು ಉತ್ತರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: "ಓ ಕೀಟವೇ, ನಿನಗೆ ಸುಖವೆಲ್ಲಿ? ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ನೀನಿರುವುದರಿಂದ ಮರಣವೇ ನಿನಗೆ ಸುಖವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ."
13.179.16
शब्दं स्पर्शं रसं गन्धं भोगांश्चोच्चावचान्बहून् ।
नाभिजानासि कीट त्वं श्रेयो मरणमेव ते ॥ १३.१७९.१६ ॥
ಓ ಕೀಟವೇ, ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರಸ, ಗಂಧ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ-ನೀಚ ಅನೇಕ ಭೋಗಗಳನ್ನು ನೀನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಮರಣವೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು.
13.179.17
सर्वत्र निरतो जीव इहापि च सुखं मम ।
चेतयामि महाप्राज्ञ तस्मादिच्छामि जीवितुम् ॥ १३.१७९.१७ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಮಿಸುವ ಜೀವಿಯಾದ ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖದ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಬದುಕಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
13.179.18
इहापि विषयः सर्वो यथादेहं प्रवर्तितः ।
मनुष्यास्तिर्यगाश्चैव पृथग्भोगा विशेषतः ॥ १३.१७९.१८ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಕಲ ವಿಷಯಗಳು ದೇಹಾನುಸಾರ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯರೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ.
13.179.19
अहमासं मनुष्यो वै शूद्रो बहुधनः प्रभो ।
अब्रह्मण्यो नृशंसश्च कदर्यो बुद्धिजीवनः ॥ १३.१७९.१९ ॥
ನಾನು ಮನುಷ್ಯನಾಗಿದ್ದೆ, ಶೂದ್ರನಾಗಿದ್ದೆ, ಪ್ರಭೂ, ಬಹಳ ಧನವಂತನಾಗಿದ್ದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧಿ, ಕ್ರೂರ, ಲೋಭಿ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವವನಾಗಿದ್ದೆ.
13.179.20
वाक्श्लक्ष्णो ह्यकृतप्रज्ञो द्वेष्टा विश्वस्य कर्मणः ।
मिथोगुप्तनिधिर्नित्यं परस्वहरणे रतः ॥ १३.१७९.२० ॥
ಮಧುರ ಮಾತಿನವನಾಗಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದೆ, ಲೋಕಕರ್ಮವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವನಾಗಿದ್ದೆ, ಸದಾ ಧನವನ್ನು ಮರೆಮಾಡುವವನಾಗಿದ್ದೆ, ಪರರ ಧನ ಅಪಹರಣದಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿದ್ದೆ.
13.179.21
भृत्यातिथिजनश्चापि गृहेऽपर्यशितो मया ।
मात्सर्यात्स्वादुकामेन नृशंसेन बुभुक्षता ॥ १३.१७९.२१ ॥
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವಕರಿಗೆ, ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ, ಇತರರಿಗೂ ನಾನು ಊಟ ಹಾಕಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ಸರದಿಂದ, ರುಚಿಯಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಕ್ರೂರನಾಗಿ, ಹಸಿವಿನಿಂದ.
13.179.22
देवार्थं पितृयज्ञार्थं न च श्राद्धं कृतं मया ।
न दत्तमन्नकामेषु दत्तमन्नं लुनामि च ॥ १३.१७९.२२ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ, ಪಿತೃಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅನ್ನ ಬಯಸಿದವರಿಗೆ ಅನ್ನ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ; ಕೊಟ್ಟ ಅನ್ನವನ್ನೂ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡೆ.
13.179.23
गुप्तं शरणमाश्रित्य भयेषु शरणागतान् ।
त्यक्त्वाऽकस्मान्निशायां च न दत्तमभयं मया ॥ १३.१७९.२३ ॥
ಭಯಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಶರಣಾಗಿ ಬಂದವರನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿದೆ; ನಾನು ಅಭಯ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.
13.179.24
धनं धान्यं प्रियान्दारान्यानं वासस्तथाऽद्भुतम् ।
श्रियं दृष्ट्वा मनुष्याणामसूयामि निरर्थकम् ॥ १३.१७९.२४ ॥
ಧನ, ಧಾನ್ಯ, ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯರು, ವಾಹನಗಳು, ವಸ್ತ್ರ, ಅದ್ಭುತ ಸಮೃದ್ಧಿ — ಮನುಷ್ಯರ ಇಂತಹ ಶ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ಸರಪಟ್ಟೆ.
13.179.25
ईर्ष्युः परसुखं दृष्ट्वा अन्यस्य न बुभूषकः ।
त्रिवर्गहन्ता चान्येषामात्मकामानुवर्तकः ॥ १३.१७९.२५ ॥
ಇತರರ ಸುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಅಸೂಯೆಪಡುವವನು, ಇತರರಂತೆ ಆಗಲು ಬಯಸದವನು, ತ್ರಿವರ್ಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಇತರರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತನ್ನ ಆಸೆಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುವವನು.
13.179.26
नृशंसगुणभूयिष्ठं पुरा कर्म कृतं मया ।
स्मृत्वा तदनुतप्येऽहं हित्वा प्रियमिवात्मजम् ॥ १३.१७९.२६ ॥
ಹಿಂದೆ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಕ್ರೂರ ಗುಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆನೆದು ನಾನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುತ್ತೇನೆ, ಪ್ರಿಯ ಮಗನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನಂತೆ.
13.179.27
शुभानां नाभिजानामि कृतानां कर्मणां फलम् ।
माता च पूजिता वृद्धा ब्राह्मणश्चार्चितो मया ॥ १३.१७९.२७ ॥
ಶುಭ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ವೃದ್ಧ ತಾಯಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದೇನೆ.
13.179.28
सकृज्जातिगुणोपेतः सङ्गत्या गृहमागतः ।
अतिथिः पूजितो ब्रह्मंस्तेन मां नाजहात्स्मृतिः ॥ १३.१७९.२८ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಜನ್ಮಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅತಿಥಿಯೊಬ್ಬರು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದರು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಅವರನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ಮೃತಿ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.
13.179.29
कर्मणामेव चैवाहं सुखाशामिव लक्षये ।
तच्छ्रोतुमहमिच्छामि त्वत्तः श्रेयस्तपोधन ॥ १३.१७९.२९ ॥
ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ಸುಖದ ಆಶೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಓ ತಪೋಧನ, ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದುದನ್ನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.