ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.18.1
सर्वे वेदाः सर्ववेद्याः सशास्त्राः ।
सर्वे यज्ञाः सर्व इत्यश्च कृष्णः।
विदुः कृष्णं ब्राह्मणास्तत्वतो ये ।
तेषां राजन्सर्वयज्ञः समाप्तः ॥ १३.१८.१ ॥
ਸਾਰੇ ਵੇਦ, ਸਾਰਾ ਜਾਣਨਯੋਗ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਸਹਿਤ; ਸਾਰੇ ਯੱਗ, 'ਸਾਰਾ' ਸ਼ਬਦ ਵੀ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੀ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਵਯੱਗ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
13.18.2
ज्ञेयो योगी ब्राह्मणैर्वेदतत्वै-
रारण्यकैः सैष कृष्णः प्रभुत्वात्।
सर्वान्यज्ञान्ब्राह्मणान्ब्रह्म चैव ।
व्याप्यातिष्ठद्देवदेवस्त्रिलोके ॥ १३.१८.२ ॥
ਵੇਦ-ਤੱਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਆਰਣਯਕ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਇਹ ਯੋਗੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
13.18.3
स एष देवः शक्रमीशं यजानं ।
प्रीत्या प्राह क्रतुयष्टारमग्र्यम्
न मा शक्रो वेदवेदार्थतत्वा-
द्भक्तो भक्त्या शुद्धभावप्रधानः ॥ १३.१८.३ ॥
ਉਸ ਦੇਵ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨਾਮਕ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਯੱਗ-ਕਰਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: 'ਵੇਦ-ਤੱਤ ਅਤੇ ਵੇਦਾਰਥ-ਤੱਤ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਭਗਤ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਨਾਲ (ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ)।'
13.18.4
मा जानन्ते ब्रह्मशीर्षं वरिष्ठं ।
विश्वे विश्वं ब्रह्मयोनिं ह्ययोनिम्।
सर्वत्राहं शाश्वतः शाश्वतेशः ।
कृत्स्नो वेदोऽग्निर्निर्गुणोऽनन्ततेजाः ॥ १३.१८.४ ॥
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਿਰ, ਵਿਸ਼ਵ, ਬ੍ਰਹਮ-ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਅਯੋਨੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਸਰਵਤ੍ਰ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਮੈਂ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤਾਂ ਦਾ ਈਸ਼; ਸੰਪੂਰਨ ਵੇਦ, ਅਗਨੀ, ਨਿਰਗੁਣ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
13.18.5
सर्वे देवा वासुदेवं यजन्ते ।
ततो बुद्ध्या मार्गमाणास्तनूनाम्।
सर्वान्कामान्प्राप्नुवन्ते विशालां-
स्त्रैलोक्येऽस्मिन्कृष्णनामाभिधानात् ॥ १३.१८.५ ॥
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਮ ਦੇ ਉੱਚਾਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.18.6
कृष्णो यज्ञैरिज्यते यायजूकैः ।
कृष्णो वीर्यैरिज्यते विक्रमद्भिः।
कृष्णो वाक्यैरिज्यते सम्मृशानैः ।
कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः ॥ १३.१८.६ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀਆਂ ਦੇ ਬਹਾਦਰੀ ਭਰੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਕਤਾਂ ਅਤੇ ਮੋਹ-ਰਹਿਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.18.7
विद्यावन्तः सोमपा ये विपापा ।
इष्ट्वा यज्ञेर्गोचरं प्रार्थयन्ते।
सर्वं क्रान्तं देवलोकं विशाल-
मन्ते गत्वा मुक्तिलोकं भजन्ति ॥ १३.१८.७ ॥
ਵਿਦਵਾਨ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਜੋ ਹਨ, ਉਹ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਵਲੋਕ ਸਾਰਾ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀਲੋਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸਦਾ ਭਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.18.8
एवं सर्वे त्वाश्रमाः सुव्रता ये ।
मां जानन्तो यान्ति लोकानदीनान्।
ये ध्यानदीक्षामुद्वहन्तो विपापा ।
ज्योतिर्भूत्वा देवलोकं भजन्ति ॥ १३.१८.८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਵਰਤੀ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਸੀ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਅਦੀਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਿਆਨ-ਦੀਖਿਆ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਜੋਤਿ ਬਣ ਕੇ ਦੇਵਲੋਕ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.18.9
पूज्यन्ते मां पूजयन्तः प्रहृष्टा ।
मां जानन्तः श्रद्धया वासुदेवम्।
भक्त्या तुष्टोऽहं तस्य सत्त्वं प्रयच्छे ।
सत्वस्पृष्टो वीतमोहोऽयमेति ॥ १३.१८.९ ॥
ਜਿਹੜੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਸੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਸੱਤਵ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਅਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.18.10
ज्योतींषि शुक्तानि च यानि लोके ।
त्रयो लोका लोकपालास्त्रयश्च।
त्रयोऽग्नयश्चाहुतयश्च पञ्च ।
सर्वे देवा देवकीपुत्र एव ॥ १३.१८.१० ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚਮਕਦੀਆਂ ਜੋਤਾਂ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਪਾਲ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਆਹੂਤੀਆਂ — ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਹਨ।
13.18.11
व्यासस्यैतद्वचः श्रुत्वा मद्रराजः सहर्षिभिः ।
व्यासं कृष्णं च विधिवत्प्रीतात्मा प्रत्यपूजयत् ॥ १३.१८.११ ॥
ਵਿਆਸ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
13.18.12
कविः प्रयातस्तु महर्षिपुत्रो ।
द्वैपायनस्तद्वचनं निशम्य।
जगाम पृथ्वीं शिरसा महात्मा ।
नमश्च कृष्णाय चकार भीष्मः ॥ १३.१८.१२ ॥
ਉਹ ਕਵੀ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਵੈਪਾਇਨ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ; ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।