Mahābhārata · Adhyāya 13.180
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.180.1
शुभेन कर्मणा यद्वै तिर्यग्योनौ न मुह्यसे ।
ममैव कीट तत्कर्म येन त्वं न प्रमुह्यसे ॥ १३.१८०.१ ॥
¡Oh gusano! Por la buena acción que hiciste, no te confundes ni siquiera en el vientre animal. Es por mi propia acción que no te confundes del todo.
13.180.2
अहं त्वां दर्शनादेव तारयामि तपोबलात् ।
तपोबलाद्धि बलवद्बलमन्यन्न विद्यते ॥ १३.१८०.२ ॥
Solo con verte te libraré por el poder de la ascesis. No existe otro poder más fuerte que el poder de la ascesis.
13.180.3
जानामि पापैः स्वकृतैर्गतं त्वां कीट कीटताम् ।
अवाप्स्य्सि परं र्धर्मं मानुष्ये यदि मन्यसे ॥ १३.१८०.३ ॥
Sé que has caído en la condición de gusano por las malas acciones que tú mismo cometiste. Oh gusano, si crees que alcanzarás el dharma supremo en el estado humano...
13.180.4
कर्मभूमिकृतं देवा भुञ्जते तिर्यगाश्च ये ।
धन्या अपि मनुष्येषु कामार्थाश्च यथा गुणाः ॥ १३.१८०.४ ॥
Los dioses y los animales disfrutan de los frutos de las acciones realizadas en la tierra de la acción. Incluso entre los humanos, los afortunados disfrutan según las cualidades del deseo y la riqueza.
13.180.5
वाग्बुद्धिपाणिपादैश्च समुपेता विपश्चितः ।
किमायाति मनुष्यस्य मन्दस्यार्थस्य जीवतः ॥ १३.१८०.५ ॥
¿Qué provecho obtiene un ser humano sabio, dotado de habla, intelecto, manos y pies, si es torpe y, mientras vive, no emplea su riqueza?
13.180.6
दैवे यः कुरुते पूजां विप्राग्निशशिसूर्ययोः ।
ब्रुवन्नपि कथां पुण्यां तत्र कीट त्वमेष्यसि ॥ १३.१८०.६ ॥
Quien rinde culto a los dioses, a los brahmanes, al fuego, a la luna y al sol, y aun narra una historia meritoria, ese estado alcanzarás, oh gusano.
13.180.7
गुणभूतानि भूतानि तत्र त्वमुपभोक्ष्यसे ।
क्रमात्तेऽहं विनेष्यामि ब्रह्मत्वं यदि चेच्छसि।
स तथेति प्रतिश्रुत्य कीटः समवतिष्ठत ॥ १३.१८०.७ ॥
Allí disfrutarás de los seres hechos de cualidades. Si deseas la condición de brahmán, te conduciré a ella a su debido tiempo». Tras prometerlo con «Así sea», el gusano permaneció allí.
13.180.8
तमृषिं द्रष्टुमगमत्सर्वास्वन्यासु योनिषु ॥ १३.१८०.८ ॥
Fue a través de todos los demás vientres para ver a aquel sabio.
13.180.9
श्वाविद्गोधावराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम् ।
श्वपाकशूद्रवैश्यानां क्षत्रियाणां च योनिषु ॥ १३.१८०.९ ॥
En los vientres de perros, chacales, lagartos y jabalíes; igualmente de ciervos y aves; de los śvapāka, los śūdra, los vaiśya y los kṣatriya.
13.180.10
स कीटे एवमाख्यातमृषिणा सत्यवादिना ।
प्रतिस्मृत्याथ जग्राह पादौ मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ॥ १३.१८०.१० ॥
Así instruido en aquel gusano por el sabio veraz, lo recordó y, con las manos juntas, tomó sus pies y los puso sobre su cabeza.
13.180.11
इदं तदतुलं स्थानमीप्सितं दशभिर्गुणैः ।
यदहं प्राप्य कीटत्वमागतो राजपुत्रताम् ॥ १३.१८०.११ ॥
Este es aquel estado incomparable, deseado por sus diez cualidades, que he alcanzado, viniendo del estado de gusano al de hijo de rey.
13.180.12
वहन्ति मामतिबलाः कुञ्जरा हेममालिनः ।
स्यन्दनेषु च काम्भोजा युक्ताःसमरवाजिनः ॥ १३.१८०.१२ ॥
Poderosos elefantes adornados con guirnaldas de oro me transportan, y en los carros están uncidos caballos de guerra de Kamboja.
13.180.13
उष्ट्राश्वतरयुक्तानि यानानि च वहन्ति माम् ।
सबान्धवः सहामात्यश्चाश्नामि पिशिताशनम् ॥ १३.१८०.१३ ॥
Vehículos uncidos con camellos y mulas me transportan; con mis parientes y ministros como carne.
13.180.14
गृहेषु स्वनिवासेषु सुखेषु शयनेषु च ।
वरार्हेषु महाभाग स्वपामि च सुपूजितः ॥ १३.१८०.१४ ॥
Oh tú, de gran fortuna, en mis propias casas y moradas, en lechos cómodos y excelentes, duermo bien honrado.
13.180.15
सर्वेष्वपररात्रेषु सूतमागधबन्दिनः ।
स्तुवन्ति मां यथा देवा महेन्द्रं प्रियवादिनः ॥ १३.१८०.१५ ॥
En cada parte tardía de la noche, los sūtas, mágadhas y bandis me alaban, como los dioses alaban al gran Indra, con palabras agradables.
13.180.16
प्रसादात्सत्यसन्धस्य भवतोऽमिततेजसः ।
यदहं कीटतां प्राप्य स्मृतिजाता जुगुप्सिताम्।
ननु नाशोस्ति पापस्य यन्मयोपचितं पुरा ॥ १३.१८०.१६ ॥
Por la gracia de ti, fiel a tus votos y de esplendor sin límites, habiendo alcanzado el estado de insecto, me ha surgido un recuerdo aborrecible. Ciertamente hay destrucción para el pecado que acumulé antes.
13.180.17
नमस्तेऽस्तु महाप्राज्ञ किं करोमि प्रशाधि माम् ।
त्वत्तपोबलनिर्दिष्टमिदं ह्यधिगतं मया ॥ १३.१८०.१७ ॥
Homenaje a ti, oh gran sabio. ¿Qué debo hacer? Instrúyeme. Esta condición, ordenada por el poder de tu austeridad, en verdad me ha sobrevenido.
13.180.18
अर्चितोऽहं त्वया राजन्वाग्भिरद्य यदृच्छया ।
अद्य ते कीटतां प्राप्य स्मृतिर्जाताजुगुप्सिताम् ॥ १३.१८०.१८ ॥
Oh rey, hoy me has honrado por azar con palabras. Hoy, habiendo alcanzado el estado de insecto, en ti ha surgido un recuerdo no aborrecible.
13.180.19
शूद्रेणार्थप्रधानेन नृशंसेनाततायिना ।
ममैतद्दर्शनं प्राप्तं तच्च वै सुकृतं पुरा।
तिर्यग्योनौ स्म जातेन मम चाभ्यर्चनात्तथा ॥ १३.१८०.१९ ॥
Por un śūdra inclinado a la riqueza, cruel y agresor, me llegó esta visión, y eso fue en verdad una buena acción de antes; sucedió por haber nacido en una matriz animal y también por mi veneración.
13.180.20
इतस्त्वं राजपुत्रत्वाद्ब्राह्मण्यं समवाप्स्यसि ।
गोब्राह्मणकृते प्राणान्हित्वाऽऽत्मीयान्रणाजिरे ॥ १३.१८०.२० ॥
Desde aquí, por ser hijo de rey, alcanzarás la condición de brahmán, por haber entregado en el campo de batalla las vidas de tus parientes por las vacas y los brahmanes.
13.180.21
राजपुत्रः सुखं प्राप्य ईजे चैवाप्तदक्षिणैः ।
अथ चोद्दीप्यत स्वर्गे प्रभूतोप्यव्ययः सुखी ॥ १३.१८०.२१ ॥
El hijo del rey, habiendo alcanzado la dicha, ofreció sacrificios con abundantes honorarios sacerdotales; luego en el cielo resplandeció, abundante, imperecedero y dichoso.
13.180.22
तिर्यग्योन्याः शूद्रतामभ्यपैति ।
शूद्रो वैश्यं क्षत्रियत्वं च वैश्यः।
वृत्तश्लाघी क्षत्रियो ब्राह्मणत्वं ।
स्वर्गं पुण्याद्ब्राह्मणः साधुवृत्तः ॥ १३.१८०.२२ ॥
Desde las matrices animales se alcanza la condición de śūdra. El śūdra alcanza la de vaiśya, y el vaiśya la de kṣatriya. El kṣatriya que alaba la buena conducta alcanza la condición de brahmán; el brahmán de conducta virtuosa alcanza el cielo por el mérito.