ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.180
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.180.1
शुभेन कर्मणा यद्वै तिर्यग्योनौ न मुह्यसे ।
ममैव कीट तत्कर्म येन त्वं न प्रमुह्यसे ॥ १३.१८०.१ ॥
ହେ କୀଟ, ତୁମେ କରିଥିବା ଶୁଭକର୍ମ ଯୋଗୁଁ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଯୋନିରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଉନାହଁ। ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ନ ହେବା ମୋ କର୍ମ ଯୋଗୁଁ।
13.180.2
अहं त्वां दर्शनादेव तारयामि तपोबलात् ।
तपोबलाद्धि बलवद्बलमन्यन्न विद्यते ॥ १३.१८०.२ ॥
ତୁମକୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ମୁଁ ତପୋବଳରେ ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବି। ତପୋବଳଠାରୁ ବଳବାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବଳ ନାହିଁ।
13.180.3
जानामि पापैः स्वकृतैर्गतं त्वां कीट कीटताम् ।
अवाप्स्य्सि परं र्धर्मं मानुष्ये यदि मन्यसे ॥ १३.१८०.३ ॥
ତୁମ ନିଜ କୃତ ପାପ ଯୋଗୁଁ ତୁମେ କୀଟତ୍ୱ ପାଇଛ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ। ହେ କୀଟ, ଯଦି ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ପରମ ଧର୍ମ ପାଇବ ବୋଲି ଭାବ...
13.180.4
कर्मभूमिकृतं देवा भुञ्जते तिर्यगाश्च ये ।
धन्या अपि मनुष्येषु कामार्थाश्च यथा गुणाः ॥ १३.१८०.४ ॥
କର୍ମଭୂମିରେ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମର ଫଳ ଦେବତା ଓ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୋଗନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ କାମ ଓ ଅର୍ଥର ଗୁଣ ଅନୁସାରେ ଫଳ ଭୋଗନ୍ତି।
13.180.5
वाग्बुद्धिपाणिपादैश्च समुपेता विपश्चितः ।
किमायाति मनुष्यस्य मन्दस्यार्थस्य जीवतः ॥ १३.१८०.५ ॥
ବାକ୍, ବୁଦ୍ଧି, ହାତ ଓ ପାଦରେ ଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୱାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମନ୍ଦ ମନୁଷ୍ୟର ଜୀବିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଧନରେ କଅଣ ଲାଭ?
13.180.6
दैवे यः कुरुते पूजां विप्राग्निशशिसूर्ययोः ।
ब्रुवन्नपि कथां पुण्यां तत्र कीट त्वमेष्यसि ॥ १३.१८०.६ ॥
ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା କରି ପୁଣ୍ୟକଥା କହିଲେ — ହେ କୀଟ, ତୁମେ ସେଠାକୁ ଯିବ।
13.180.7
गुणभूतानि भूतानि तत्र त्वमुपभोक्ष्यसे ।
क्रमात्तेऽहं विनेष्यामि ब्रह्मत्वं यदि चेच्छसि।
स तथेति प्रतिश्रुत्य कीटः समवतिष्ठत ॥ १३.१८०.७ ॥
ତୁମେ ସେଠାରେ ଗୁଣନିର୍ମିତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଉପଭୋଗ କରିବ। ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଇଚ୍ଛା କଲେ ମୁଁ କ୍ରମଶଃ ତୁମକୁ ସେଆଡ଼େ ନେଇଯିବି। ସେ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ସ୍ୱୀକାର କଲା ଏବଂ ସେ କୀଟ ସେଠାରେ ରହିଗଲା।
13.180.8
तमृषिं द्रष्टुमगमत्सर्वास्वन्यासु योनिषु ॥ १३.१८०.८ ॥
ସେ ସେହି ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ ଗଲା।
13.180.9
श्वाविद्गोधावराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम् ।
श्वपाकशूद्रवैश्यानां क्षत्रियाणां च योनिषु ॥ १३.१८०.९ ॥
କୁକୁର, ଶିଆଳ, ଗୋଧା, ଶୂକରଙ୍କ ଯୋନିରେ; ସେହିପରି ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଯୋନିରେ; ଶ୍ୱପାକ, ଶୂଦ୍ର, ବୈଶ୍ୟ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଯୋନିରେ।
13.180.10
स कीटे एवमाख्यातमृषिणा सत्यवादिना ।
प्रतिस्मृत्याथ जग्राह पादौ मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ॥ १३.१८०.१० ॥
ସେ କୀଟରେ ଥାଇ ସତ୍ୟବାଦୀ ଋଷିଙ୍କ କଥିତ ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି, କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ତାଙ୍କ ଚରଣ ମସ୍ତକରେ ଧରିଲା।
13.180.11
इदं तदतुलं स्थानमीप्सितं दशभिर्गुणैः ।
यदहं प्राप्य कीटत्वमागतो राजपुत्रताम् ॥ १३.१८०.११ ॥
ଏହା ହିଁ ସେ ଅତୁଳନୀୟ ସ୍ଥାନ, ଦଶଗୁଣରେ ଇଚ୍ଛିତ; କୀଟତ୍ୱରୁ ଆସି ମୁଁ ରାଜପୁତ୍ରତ୍ୱ ପାଇଛି।
13.180.12
वहन्ति मामतिबलाः कुञ्जरा हेममालिनः ।
स्यन्दनेषु च काम्भोजा युक्ताःसमरवाजिनः ॥ १३.१८०.१२ ॥
ସୁନାମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଅତିବଳୀ ହାତୀମାନେ ମୋତେ ବହନ କରନ୍ତି; ରଥରେ ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା କାମ୍ବୋଜ ଯୁଦ୍ଧାଶ୍ୱମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
13.180.13
उष्ट्राश्वतरयुक्तानि यानानि च वहन्ति माम् ।
सबान्धवः सहामात्यश्चाश्नामि पिशिताशनम् ॥ १३.१८०.१३ ॥
ଉଟ ଓ ଖଚ୍ଚରରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଯାନ ମୋତେ ବହନ କରେ। ବନ୍ଧୁ ଓ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ମୁଁ ମାଂସାହାର କରେ।
13.180.14
गृहेषु स्वनिवासेषु सुखेषु शयनेषु च ।
वरार्हेषु महाभाग स्वपामि च सुपूजितः ॥ १३.१८०.१४ ॥
ହେ ମହାଭାଗ, ମୋ ନିଜ ନିବାସରେ, ସୁଖଦ ଓ ଉତ୍ତମ ଶଯ୍ୟାରେ, ଭଲଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ମୁଁ ଶୋଉଥାଏ।
13.180.15
सर्वेष्वपररात्रेषु सूतमागधबन्दिनः ।
स्तुवन्ति मां यथा देवा महेन्द्रं प्रियवादिनः ॥ १३.१८०.१५ ॥
ପ୍ରତି ରାତ୍ରିର ଶେଷଭାଗରେ ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ବନ୍ଦୀମାନେ ମୋର ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ପ୍ରିୟ ବଚନରେ।
13.180.16
प्रसादात्सत्यसन्धस्य भवतोऽमिततेजसः ।
यदहं कीटतां प्राप्य स्मृतिजाता जुगुप्सिताम्।
ननु नाशोस्ति पापस्य यन्मयोपचितं पुरा ॥ १३.१८०.१६ ॥
ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ଓ ଅମିତତେଜା ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରୁ, କୀଟତ୍ୱ ପାଇ ମୋର ନିନ୍ଦିତ ସ୍ମୃତି ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ସଞ୍ଚୟ କରିଥିବା ପାପର ନାଶ ନାହିଁ କି?
13.180.17
नमस्तेऽस्तु महाप्राज्ञ किं करोमि प्रशाधि माम् ।
त्वत्तपोबलनिर्दिष्टमिदं ह्यधिगतं मया ॥ १३.१८०.१७ ॥
ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମୁଁ କଣ କରିବି? ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ତପୋବଳରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏହି ଅବସ୍ଥା ମୁଁ ପାଇଛି।
13.180.18
अर्चितोऽहं त्वया राजन्वाग्भिरद्य यदृच्छया ।
अद्य ते कीटतां प्राप्य स्मृतिर्जाताजुगुप्सिताम् ॥ १३.१८०.१८ ॥
ହେ ରାଜନ, ଆଜି ତୁମେ ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋର ସମ୍ମାନ କଲ। ଆଜି ତୁମେ କୀଟତ୍ୱ ପାଇ ଅନିନ୍ଦିତ ସ୍ମୃତି ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି।
13.180.19
शूद्रेणार्थप्रधानेन नृशंसेनाततायिना ।
ममैतद्दर्शनं प्राप्तं तच्च वै सुकृतं पुरा।
तिर्यग्योनौ स्म जातेन मम चाभ्यर्चनात्तथा ॥ १३.१८०.१९ ॥
ଅର୍ଥପ୍ରଧାନ, ନିଷ୍ଠୁର ଓ ଆତତାୟୀ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଏହି ଦର୍ଶନ ହେଲା; ତାହା ପୂର୍ବକୃତ ପୁଣ୍ୟ ଥିଲା। ତିର୍ଯ୍ୟଗ୍ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ଏବଂ ମୋର ପୂଜାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହା ସମ୍ଭବ ହେଲା।
13.180.20
इतस्त्वं राजपुत्रत्वाद्ब्राह्मण्यं समवाप्स्यसि ।
गोब्राह्मणकृते प्राणान्हित्वाऽऽत्मीयान्रणाजिरे ॥ १३.१८०.२० ॥
ଏଠାରୁ ତୁମେ ରାଜପୁତ୍ର ହେବାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଇବ; ଗାଈ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ରଣଭୂମିରେ ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି।
13.180.21
राजपुत्रः सुखं प्राप्य ईजे चैवाप्तदक्षिणैः ।
अथ चोद्दीप्यत स्वर्गे प्रभूतोप्यव्ययः सुखी ॥ १३.१८०.२१ ॥
ରାଜପୁତ୍ର ସୁଖ ପାଇ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଦକ୍ଷିଣା ସହ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସେ ପ୍ରଭୂତ, ଅବ୍ୟୟ ଓ ସୁଖୀ ହୋଇ ଦୀପ୍ତ ହେଲେ।
13.180.22
तिर्यग्योन्याः शूद्रतामभ्यपैति ।
शूद्रो वैश्यं क्षत्रियत्वं च वैश्यः।
वृत्तश्लाघी क्षत्रियो ब्राह्मणत्वं ।
स्वर्गं पुण्याद्ब्राह्मणः साधुवृत्तः ॥ १३.१८०.२२ ॥
ତିର୍ଯ୍ୟଗ୍ଯୋନିରୁ (ଜୀବ) ଶୂଦ୍ରତ୍ୱ ପାଏ। ଶୂଦ୍ର ବୈଶ୍ୟତ୍ୱ, ବୈଶ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟତ୍ୱ ପାଏ। ସଦାଚାରର ପ୍ରଶଂସକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଏ; ସାଧୁ ଆଚରଣୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁଣ୍ୟରୁ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ।