มหาภารตะ · อัธยายะ 13.180
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.180.1
शुभेन कर्मणा यद्वै तिर्यग्योनौ न मुह्यसे ।
ममैव कीट तत्कर्म येन त्वं न प्रमुह्यसे ॥ १३.१८०.१ ॥
ตัวหนอนเอ๋ย เพราะการดีที่เจ้าทำไว้ เจ้าจึงไม่หลงแม้ในครรภ์แห่งสัตว์เดรัจฉาน และเพราะการกระทำของข้านี่เองที่ทำให้เจ้าไม่หลงไปอย่างสิ้นเชิง
13.180.2
अहं त्वां दर्शनादेव तारयामि तपोबलात् ।
तपोबलाद्धि बलवद्बलमन्यन्न विद्यते ॥ १३.१८०.२ ॥
ข้าจะช่วยเจ้าให้พ้นได้ด้วยเพียงการได้เห็นเจ้า โดยพลังแห่งตบะ เพราะไม่มีพลังใดยิ่งใหญ่กว่าพลังแห่งตบะเลย
13.180.3
जानामि पापैः स्वकृतैर्गतं त्वां कीट कीटताम् ।
अवाप्स्य्सि परं र्धर्मं मानुष्ये यदि मन्यसे ॥ १३.१८०.३ ॥
ข้ารู้ว่าเจ้าไปสู่สภาพหนอนเพราะบาปที่เจ้าทำเองไว้ ตัวหนอนเอ๋ย หากเจ้าคิดว่าจะบรรลุธรรมอันสูงสุดได้ในสภาพมนุษย์...
13.180.4
कर्मभूमिकृतं देवा भुञ्जते तिर्यगाश्च ये ।
धन्या अपि मनुष्येषु कामार्थाश्च यथा गुणाः ॥ १३.१८०.४ ॥
เทวดาและสัตว์เดรัจฉานล้วนเสวยผลแห่งกรรมที่กระทำในแดนแห่งการกระทำ แม้ในหมู่มนุษย์ ผู้มีโชคก็เสวยกามและทรัพย์ตามคุณสมบัติของตน
13.180.5
वाग्बुद्धिपाणिपादैश्च समुपेता विपश्चितः ।
किमायाति मनुष्यस्य मन्दस्यार्थस्य जीवतः ॥ १३.१८०.५ ॥
มนุษย์ที่มีปัญญา พร้อมด้วยวาจา ความคิด มือและเท้า จะได้อะไรเล่า หากเขาโง่เขลาและขณะมีชีวิตอยู่ก็ไม่ใช้ทรัพย์ของตน
13.180.6
दैवे यः कुरुते पूजां विप्राग्निशशिसूर्ययोः ।
ब्रुवन्नपि कथां पुण्यां तत्र कीट त्वमेष्यसि ॥ १३.१८०.६ ॥
ผู้ใดบูชาเทวดา พราหมณ์ ไฟ พระจันทร์ และพระอาทิตย์ แม้กล่าวเรื่องเล่าอันเป็นบุญ ตัวหนอนเอ๋ย เจ้าก็จะไปสู่สภาพนั้น
13.180.7
गुणभूतानि भूतानि तत्र त्वमुपभोक्ष्यसे ।
क्रमात्तेऽहं विनेष्यामि ब्रह्मत्वं यदि चेच्छसि।
स तथेति प्रतिश्रुत्य कीटः समवतिष्ठत ॥ १३.१८०.७ ॥
ที่นั่นเจ้าจะเสวยภูตทั้งหลายที่ประกอบด้วยคุณ หากเจ้าปรารถนาสภาพพราหมณ์ ข้าจะนำเจ้าไปสู่สภาพนั้นตามลำดับ เมื่อตกลงรับแล้วว่า เป็นเช่นนั้น หนอนจึงอยู่ที่นั้น
13.180.8
तमृषिं द्रष्टुमगमत्सर्वास्वन्यासु योनिषु ॥ १३.१८०.८ ॥
หนอนนั้นไปยังครรภ์แห่งกำเนิดอื่นทั้งหมดเพื่อจะพบฤๅษีนั้น
13.180.9
श्वाविद्गोधावराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम् ।
श्वपाकशूद्रवैश्यानां क्षत्रियाणां च योनिषु ॥ १३.१८०.९ ॥
ในครรภ์ของสุนัข สุนัขจิ้งจอก กิ้งก่า และหมูป่า ฉันใดก็ฉันนั้น ในครรภ์ของกวาง และนก ในครรภ์ของจัณฑาล ศูทร แพศย์ และกษัตริย์
13.180.10
स कीटे एवमाख्यातमृषिणा सत्यवादिना ।
प्रतिस्मृत्याथ जग्राह पादौ मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ॥ १३.१८०.१० ॥
เมื่อฤๅษีผู้พูดความจริงกล่าวกับหนอนนั้นเช่นนี้ หนอนจึงระลึกได้ แล้วประนมมือ ยึดเท้าของฤๅษีแล้วเอาไว้บนศีรษะ
13.180.11
इदं तदतुलं स्थानमीप्सितं दशभिर्गुणैः ।
यदहं प्राप्य कीटत्वमागतो राजपुत्रताम् ॥ १३.१८०.११ ॥
นี่คือฐานะอันหาที่เปรียบมิได้ที่ปรารถนาเพราะคุณสิบประการ ซึ่งข้าได้บรรลุ เมื่อจากสภาพหนอนมาสู่สภาพเป็นพระโอรสของกษัตริย์
13.180.12
वहन्ति मामतिबलाः कुञ्जरा हेममालिनः ।
स्यन्दनेषु च काम्भोजा युक्ताःसमरवाजिनः ॥ १३.१८०.१२ ॥
ช้างทรงพลังมหาศาลประดับพวงมาลัยทองพาข้าไป และม้ารบแห่งกัมโพชถูกเทียมไว้กับรถศึกของข้า
13.180.13
उष्ट्राश्वतरयुक्तानि यानानि च वहन्ति माम् ।
सबान्धवः सहामात्यश्चाश्नामि पिशिताशनम् ॥ १३.१८०.१३ ॥
รถที่เทียมด้วยอูฐและลาพาข้าไป ข้าพร้อมด้วยญาติและเสนาอำมาตย์ บริโภคอาหารที่เป็นเนื้อสัตว์
13.180.14
गृहेषु स्वनिवासेषु सुखेषु शयनेषु च ।
वरार्हेषु महाभाग स्वपामि च सुपूजितः ॥ १३.१८०.१४ ॥
ท่านผู้มีโชคยิ่ง ในเรือนและที่พักของข้าเอง บนที่นอนอันสบายและประเสริฐ ข้านอนหลับได้รับการเคารพอย่างดี
13.180.15
सर्वेष्वपररात्रेषु सूतमागधबन्दिनः ।
स्तुवन्ति मां यथा देवा महेन्द्रं प्रियवादिनः ॥ १३.१८०.१५ ॥
ในทุกยามปลายราตรี สารถี มาคธ และนักประคองเพลงสรรเสริญข้า เหมือนเทวดาสรรเสริญพระอินทร์ผู้ยิ่งใหญ่ พูดถ้อยคำอันเป็นที่รักใคร่
13.180.16
प्रसादात्सत्यसन्धस्य भवतोऽमिततेजसः ।
यदहं कीटतां प्राप्य स्मृतिजाता जुगुप्सिताम्।
ननु नाशोस्ति पापस्य यन्मयोपचितं पुरा ॥ १३.१८०.१६ ॥
ด้วยพระกรุณาของท่านผู้ซื่อตรงต่อคำมั่น และมีเดชไม่มีประมาณ เมื่อข้าได้ตกอยู่ในสภาพหนอนแล้ว ความทรงจำอันน่ารังเกียจได้เกิดขึ้นในข้า ย่อมมีความสิ้นไปแห่งบาปที่ข้าได้สะสมไว้แต่กาลก่อนแน่นอน
13.180.17
नमस्तेऽस्तु महाप्राज्ञ किं करोमि प्रशाधि माम् ।
त्वत्तपोबलनिर्दिष्टमिदं ह्यधिगतं मया ॥ १३.१८०.१७ ॥
ขอนอบน้อมแด่ท่าน ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ข้าจะทำอย่างไรดี ขอโปรดชี้แนะข้า สภาพนี้ที่ท่านกำหนดด้วยพลังแห่งตบะ บัดนี้ได้มาถึงข้าแล้ว
13.180.18
अर्चितोऽहं त्वया राजन्वाग्भिरद्य यदृच्छया ।
अद्य ते कीटतां प्राप्य स्मृतिर्जाताजुगुप्सिताम् ॥ १३.१८०.१८ ॥
ข้าแต่พระราชา วันนี้ท่านได้ให้เกียรติข้าด้วยถ้อยคำโดยบังเอิญ วันนี้ เมื่อท่านได้ตกอยู่ในสภาพหนอน ความทรงจำที่ไม่น่ารังเกียจก็ได้เกิดขึ้นในท่าน
13.180.19
शूद्रेणार्थप्रधानेन नृशंसेनाततायिना ।
ममैतद्दर्शनं प्राप्तं तच्च वै सुकृतं पुरा।
तिर्यग्योनौ स्म जातेन मम चाभ्यर्चनात्तथा ॥ १३.१८०.१९ ॥
การที่ข้าได้มาพบเห็นเช่นนี้ เกิดขึ้นเพราะศูทรผู้มุ่งทรัพย์ โหดร้ายและเป็นผู้รุกราน และนั่นก็เป็นกรรมดีในอดีต เกิดขึ้นเพราะการเกิดในครรภ์สัตว์เดรัจฉาน และเพราะการบูชาข้าเช่นกัน
13.180.20
इतस्त्वं राजपुत्रत्वाद्ब्राह्मण्यं समवाप्स्यसि ।
गोब्राह्मणकृते प्राणान्हित्वाऽऽत्मीयान्रणाजिरे ॥ १३.१८०.२० ॥
จากที่นี่ เพราะท่านเป็นพระโอรสของกษัตริย์ ท่านจะได้บรรลุความเป็นพราหมณ์ เพราะท่านได้สละชีวิตของญาติของตนในสนามรบ เพื่อประโยชน์แก่โค และพราหมณ์
13.180.21
राजपुत्रः सुखं प्राप्य ईजे चैवाप्तदक्षिणैः ।
अथ चोद्दीप्यत स्वर्गे प्रभूतोप्यव्ययः सुखी ॥ १३.१८०.२१ ॥
ราชบุตรได้รับความสุข จึงประกอบยัญโดยถวายทักษิณาอย่างเพียงพอ แล้วในสวรรค์ท่านก็รุ่งเรืองขึ้น ทั้งมั่งคั่ง ไม่เสื่อมสูญ และมีความสุข
13.180.22
तिर्यग्योन्याः शूद्रतामभ्यपैति ।
शूद्रो वैश्यं क्षत्रियत्वं च वैश्यः।
वृत्तश्लाघी क्षत्रियो ब्राह्मणत्वं ।
स्वर्गं पुण्याद्ब्राह्मणः साधुवृत्तः ॥ १३.१८०.२२ ॥
จากครรภ์ของสัตว์เดรัจฉาน ย่อมบรรลุสภาพของศูทร ศูทรย่อมบรรลุสภาพของแพศย์ และแพศย์ย่อมบรรลุสภาพของกษัตริย์ กษัตริย์ผู้สรรเสริญความประพฤติดีย่อมบรรลุความเป็นพราหมณ์ พราหมณ์ผู้มีความประพฤติอันดีงามย่อมบรรลุสวรรค์เพราะบุญ