มหาภารตะ · อัธยายะ 13.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.186.1
यज्ज्ञेयं परमं कृत्यमनुष्ठेयं महात्मभिः ।
सारं मे सर्वशास्त्राणां वक्तुमर्हस्यनुग्रहात् ॥ १३.१८६.१ ॥
สิ่งใดที่ควรรู้ซึ่งเป็นกิจสูงสุด ซึ่งมหาตมะทั้งหลายพึงปฏิบัติ และเป็นแก่นของศาสตร์ทั้งปวง ขอพระองค์โปรดกรุณาแสดงสิ่งนั้นแก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด
13.186.2
श्रूयतामिदमत्यन्तं गूढं संसारमोचनम् ।
श्रोतव्यं च त्वया सम्यग्ज्ञातव्यं च विशाम्पते ॥ १३.१८६.२ ॥
จงฟังคำสอนอันลึกซึ้งยิ่งนี้ ซึ่งทำให้พ้นจากสังสารวัฏ ท่านพึงฟังและเข้าใจให้ถ่องแท้ โอ้เจ้าแห่งประชาชน
13.186.3
पुण्डरीकः पुरा विप्रः पुण्यतीर्थे जपान्वितः ।
नारदं परिपप्रच्छ श्रेयो योगपरं मुनिम् ॥ १३.१८६.३ ॥
กาลก่อน พราหมณ์ปุณฑรีกะ ผู้ตั้งมั่นในการสวดภาวนาที่ปุณยติรถะ ได้ซักถามฤๅษีนารทะผู้ฝักใฝ่ในโยคะอย่างละเอียดถึงความดีงามสูงสุด
13.186.4
नारदश्चाब्रवीदेनं ब्रह्मणोक्तं महात्मना ॥ १३.१८६.४ ॥
นารทะจึงกล่าวแก่เขาตามที่พระพรหมผู้มหาตมะได้ตรัสไว้
13.186.5
शृणुष्वावहितस्तात ज्ञानयोगमनुत्तमम् ।
अप्रभूतं प्रभूतार्थं वेदशास्त्रार्थसंयुतम्। ॥ १३.१८६.५ ॥
จงตั้งใจฟังเถิดลูกรัก นี่คือโยคะแห่งญาณอันยอดเยี่ยม ถ้อยคำน้อยแต่มีความหมายมาก ประกอบด้วยเนื้อความของพระเวทและศาสตร์
13.186.6
यः परः प्रकृते प्रोक्तः पुरुषः पञ्चविंशकः ।
स एव सर्वभूतात्मा नर इत्यभिधीयते ॥ १३.१८६.६ ॥
บุรุษผู้สูงสุดที่ตรัสไว้ว่าอยู่เหนือปรากฤติ เป็นองค์ที่ยี่สิบห้า ท่านนั้นแลคืออาตมันของสรรพภูต และท่านถูกเรียกว่านระ
13.186.7
नराज्जातानि तत्वानि नाराणीति ततो विदुः ।
तान्येव चायनं तस्य तेन नारायणः स्मृतः ॥ १३.१८६.७ ॥
หลักธรรมทั้งหลายที่เกิดจากนระ จึงเรียกกันว่านาระ และหลักธรรมเหล่านั้นแลคือที่อาศัยของท่าน ด้วยเหตุนั้นท่านจึงถูกระลึกถึงว่านารายณ์
13.186.8
नारायणाज्जगत्सर्वं सर्गकाले प्रजायते ।
तस्मिन्नेव पुनस्तच्च प्रलये सम्प्रलीयते ॥ १३.१८६.८ ॥
จากนารายณ์ โลกทั้งสิ้นย่อมบังเกิดขึ้นในกาลสร้าง และในกาลสลาย โลกนั้นก็กลับรวมลงในท่านอีก
13.186.9
नारायणः परं ब्रह्म तत्वं नारायणः परः ।
परादपि परश्चासौ तस्मान्नास्ति परात्परः ॥ १३.१८६.९ ॥
นารายณ์คือพรหมันสูงสุด นารายณ์คือตัวสัจธรรมสูงสุด ท่านสูงกว่าสิ่งที่สูงสุด และไม่มีสิ่งใดสูงกว่าท่าน
13.186.10
वासुदेवं तथा विष्णुमात्मानं च तथा विदुः ।
संज्ञाभेदैः स एवैकः सर्वशास्त्राभिसंस्कृतः ॥ १३.१८६.१० ॥
ผู้คนรู้จักท่านในนามวาสุเทพ ในนามพระวิษณุ และในนามอาตมัน ด้วยความต่างแห่งชื่อ ท่านก็เป็นหนึ่งเดียว อันศาสตร์ทั้งปวงได้ขัดเกลาแล้ว
13.186.11
आलोड्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनःपुनः ।
इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा ॥ १३.१८६.११ ॥
เมื่อได้พิจารณาศาสตร์ทั้งปวงและไตร่ตรองซ้ำแล้วซ้ำเล่า ข้อสรุปเดียวนี้ก็มั่นคงดีแล้ว คือพึงภาวนาถึงนารายณ์เสมอ
13.186.12
तस्मात्त्वं गहनान्सर्वांस्त्यक्त्वा शास्त्रार्थविस्तरान् ।
अनन्यचेता ध्यायस्व नारायणमजं विभुम् ॥ १३.१८६.१२ ॥
ด้วยเหตุนั้น เจ้าจงละทิ้งการขยายความอันซับซ้อนของเนื้อความในศาสตร์ทั้งปวงเสีย แล้วภาวนาถึงนารายณ์ผู้ไม่เกิด ผู้แผ่ซ่านทั่วไป ด้วยจิตที่ไม่แบ่งแยก
13.186.13
मुहूर्तिमपि यो ध्यायेन्नारायणमतन्द्रितः ।
सोऽपि तद्गतिमाप्नोति किं पुनस्तत्परायणः ॥ १३.१८६.१३ ॥
ผู้ใดภาวนาถึงนารายณ์แม้เพียงชั่วขณะ โดยไม่เกียจคร้าน ผู้นั้นก็ได้ถึงคติของท่านเช่นกัน ยิ่งกว่านั้นผู้ที่อุทิศตนทั้งหมดแด่ท่านจะเป็นเช่นไรเล่า
13.186.14
नमो नारायणायेति यो वेद ब्रह्म शाश्वतम् ।
अन्त्यकाले जपन्नेति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १३.१८६.१४ ॥
ผู้ใดรู้ว่า นโม นารายณายะ คือพรหมันอันนิรันดร์ และสวดภาวนาในเวลาสิ้นชีวิต ผู้นั้นย่อมไปถึงบทอันสูงสุดของพระวิษณุ
13.186.15
श्रवणान्मननाच्चैव गीतिस्तुत्यर्चनादिभिः ।
आराध्यं सर्वदा ब्रह्म पुरुषेण हितैषिणा ॥ १३.१८६.१५ ॥
ด้วยการฟัง การพิจารณา การขับร้อง การสรรเสริญ การบูชา และอื่นๆ ผู้ที่แสวงหาความเจริญของตนพึงบูชาพรหมันอยู่เสมอ
13.186.16
लिप्यते न स पापेन नारायणपरायणः ।
पुनाति सकलं लोकं सहस्रांशुरिवोदितः ॥ १३.१८६.१६ ॥
ผู้ที่อุทิศตนแด่นารายณ์ย่อมไม่เปื้อนด้วยบาป เขาชำระโลกทั้งสิ้นให้บริสุทธิ์ เหมือนพระอาทิตย์พันรัศมีที่ขึ้นแล้ว
13.186.17
ब्रह्मचारी गृहस्थोऽपि वानप्रस्थोऽथ भिक्षुकः ।
केशवाराधनं हित्वा नैव याति परां गतिम् ॥ १३.१८६.१७ ॥
พรหมจารี คฤหัสถ์ วานปรัสถ์ หรือภิกษุ หากละการบูชาพระเกศวะเสีย ย่อมไม่ไปถึงคติสูงสุด
13.186.18
जन्मान्तरसहस्रेषु दुर्लभा तद्गता मतिः ।
तद्भक्तवत्सलं देवं समराधय सुव्रत ॥ १३.१८६.१८ ॥
ในหลายพันชาติ ใจที่มุ่งไปถึงท่านนั้นหาได้ยาก โอ้ผู้มีวัตรอันดี จงบูชาเทพผู้เอ็นดูต่อบรรดาผู้ศรัทธาในท่านให้ดีเถิด
13.186.19
नारदेनैवमुक्तस्तु स विप्रोऽभ्यर्चयद्धरिम् ।
स्वप्नोऽपि पुण्डरीकाक्षं शङ्खचक्रगदाधरम् ॥ १३.१८६.१९ ॥
เมื่อนารทะกล่าวดังนั้นแล้ว พราหมณ์นั้นจึงบูชาหริ ผู้มีดวงตาดุจดอกบัว ทรงถือสังข์ จักร และคทา แม้ในความฝัน
13.186.20
किरीटकुण्डलधरं लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभम् ।
तं दृष्ट्वा देवदेवेशं प्राणमत्सम्भ्रमान्वितः ॥ १३.१८६.२० ॥
เมื่อเห็นท่านผู้ทรงมงกุฎและตุ้มหู งดงามด้วยเครื่องหมายศรีวัตสะและอัญมณีเกาสตุภะ เป็นเทพเจ้าแห่งเทพทั้งหลาย เขาก็ก้มกราบด้วยความเคารพอย่างยิ่ง
13.186.21
अथ कालेन महता तथा प्रत्यक्षतां गतः ।
संस्तुतः स्तुतिभिर्वेदैर्देवगन्धर्वकिन्नरैः ॥ १३.१८६.२१ ॥
ครั้นเวลาผ่านไปนานมาก พระองค์จึงทรงปรากฏต่อหน้าเขาในรูปนั้น เทพ คันธรรพ์ และกินนรต่างสรรเสริญพระองค์ด้วยบทสวดจากพระเวท
13.186.22
अथ तेनैव भगवानात्मलोकमधोक्षजः ।
गतः सम्प्रजितः सर्वैः स योगिनिलयो हरिः ॥ १३.१८६.२२ ॥
ครั้นแล้ว พระผู้เป็นเจ้าอโธกษชะผู้ประเสริฐ ทรงกลับสู่โลกของพระองค์เองโดยการนั้น ทุกผู้ทุกนามต่างให้ความเคารพบูชา พระหริผู้เป็นที่พำนักของโยคี
13.186.23
तस्मात्त्वमपि राजेन्द्र तद्भक्तस्तत्परायणः ।
अर्चयित्वा यथायोगं भजस्व पुरुषोत्तमम् ॥ १३.१८६.२३ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าแต่จอมกษัตริย์ พระองค์ก็จงเป็นผู้ภักดีต่อพระองค์นั้น มุ่งมั่นอยู่แต่พระองค์เท่านั้น จงบูชาตามที่เหมาะสม และรับใช้พระปุรุโษตตมะ
13.186.24
अजरममरमेकं ध्येयमाद्यन्तशून्यं ।
सगुणमगुणमाद्यं स्थूलमत्यन्तसूक्ष्मम्।
निरुपममुपमेयं योगिविज्ञानगम्यं ।
त्रिभुवनगुरुमीशं सम्प्रपद्यस्व विष्णुम् ॥ १३.१८६.२४ ॥
ผู้ไม่แก่ ไม่ตาย เป็นหนึ่งเดียว เป็นที่ควรภาวนาถึง ไม่มีเบื้องต้นและเบื้องปลาย มีคุณและไม่มีคุณ เป็นต้นกำเนิด หยาบและละเอียดยิ่งนัก ไม่มีสิ่งใดเปรียบได้ และเปรียบได้ ย่อมรู้ได้ด้วยปัญญาของโยคี เป็นครูแห่งโลกทั้งสาม เป็นพระผู้เป็นใหญ่ คือพระวิษณุ จงเข้าพึ่งพระองค์เถิด